İstanbul'da toplu ulaşıma yüzde 20 zam yapıldı

İBB Meclisi şubat ayı toplantılarının üçüncü oturumu, Meclis 2. Başkanvekili Gökhan Gümüşdağ başkanlığında Saraçhane'deki belediye binasında yapıldı.

Mecliste, kentteki otobüs, metro, metrobüs, minibüs ve vapur gibi toplu ulaşım araçları ile taksi ve okul servislerine yüzde 20 zam yapılmasını içeren "Toplu Ulaşım Ücret Tarifesi Düzenlemesi" başlıklı gündem maddesi de görüşüldü.

Bu kapsamda, elektronik tam biletin 35 liradan yüzde 20 zamla 42 liraya, "Mavi Kart" aylık abonman ücretinin 2 bin 748 liradan 3 bin 298 liraya çıkarılması istendi.

Metrobüste 1 duraklık yolculuk ücreti 25,06 liradan 30,07 liraya, 34-43 ve üstü duraklık yolculuk ücreti 51,96 liradan 62,35 liraya çıkarılması teklifte yer aldı. Marmaray'da 1-7 istasyon arası 27 liradan 34 liraya, 36-43 istasyon arası ise 59,76 liradan 74,70 liraya yükseltilmesi önerildi.

Deniz yolu taşımacılığında Üsküdar-Eminönü seferinin ücretinin 44,33 liradan 53,20 liraya, Kadıköy-Eminönü ile Kadıköy-Beşiktaş seferlerinin ücretinin 49,40 liradan 59,28 liraya, Bostancı-Adalar seferi ücretinin 130,22 liradan 156,26 liraya çıkarılması teklif edildi.

Taksimetre açılış ücretinin 54,50 liradan 65,40 liraya, mesafe ücretinin kilometre başına 36,30 liradan 43,56 liraya, zaman tarifesi ücretinin saatte 453,71 liradan 544,45 liraya, kısa mesafe ücretinin 175 liradan 210 liraya yükseltilmesi talep edildi.

Minibüslerde "indi-bindi" diye tarif edilen kısa mesafe ücretinin 4 kilometreye kadar 32,50 liradan 39 liraya, 4 ila 7 kilometre arasında 34 liradan 41 liraya, 7 ila 11 kilometre arasında 35 liradan 42 liraya, 11 ila 15 kilometre arasında 36 liradan 43 liraya, 15 ila 20 kilometre arasında 39 liradan 47 liraya, öğrenci ücretinin ise 21 liradan 25 liraya yükseltilmesi istendi.

Okul servis ücretlerinde 0 ila 1 kilometre arası mesafe ücretinin 3 bin 376 liradan 4 bin 51 liraya, personel servis ücretlerinin ise 1757 liradan 2284,54 liraya yükseltilmesi talebi söz konusu gündem maddesinde yer alırken yeni tarifenin 16 Şubat'tan itibaren geçerli olacağı kaydedildi.

Meclisteki konuşmaların ardından oylamaya geçildi.

Kentteki toplu ulaşım ile taksi ve okul servislerine yüzde 20 zam yapılmasını içeren "Toplu Ulaşım Ücret Tarifesi Düzenlemesi" başlıklı gündem maddesi AK Parti'nin "hayır" oyuna karşılık CHP grubunun oylarıyla ve oy çokluğuyla kabul edildi.

Kentteki toplu ulaşım, taksi ve okul servislerine 15 Ocak 2025'te yüzde 35, 12 Eylül 2025'te ise yüzde 30 zam yapılmıştı.

İBB Meclisinde toplu ulaşıma yapılan zam tartışıldı

Mecliste, kentteki otobüs, metro, metrobüs, minibüs ve vapur gibi toplu ulaşım araçları ile taksi ve okul servislerine yüzde 20 zam yapılmasını içeren "Toplu Ulaşım Ücret Tarifesi Düzenlemesi" başlıklı gündem maddesinin görüşülmesi sırasında siyasi gruplar arasında tartışma yaşandı.

"Bu zamları açıklayacak makul bir gerekçe maalesef bulamıyorsunuz"

AK Parti Grup Sözcüsü Murat Türkyılmaz, UKOME toplantısında toplu ulaşıma zam yapıldığı zaman asgari ücret, enflasyon ve akaryakıt üzerinden belirli parametrelerle zam yapıldığını söyledi.

Bu zam yetkisinin UKOME'den alınıp Meclise geldikten sonra İBB yönetiminin, bu esneklikle hiçbir parametre tanımaksızın kendisine göre bir değerlendirme yapıp zamları getirmeye başladığını ifade eden Türkyılmaz, şunları kaydetti:

"Sadece son 5 ay içerisinde yüzde 55 ulaşıma zam yapıldı. İETT'nin finansal durumu bu kadar iyiyse bir siyasi kurum, vatandaşın en temel ihtiyaçlarından birisi olan ulaşım konusunda son 5 ayda niye yüzde 55 zam yapar? İETT'nin bütçesinden 3 liranın 1 lirasını, siz sadece 2019'dan sonra bakım işlerine başlamış bir şirkete verdiniz. Aslında bakımın bedelini otobüslere değil, yandaşların bakımına harcadınız. Bu nedenle bu sorunu yaşıyorsunuz. İETT yönetilemez hale geldiği için bugün bu zamlara vatandaşımız maruzdur."

İBB'nin İstanbulkart'a akaryakıt ve yüksek hızlı trenden daha fazla zam yapıldığını anlatan Türkyılmaz, "Ulaşımı ilgilendiren ana etkenler üzerinden değerlendirme yaptığımızda bu zamları açıklayacak makul bir gerekçe maalesef bulamıyorsunuz. Bugün 42 liralık bir bilet fiyatıyla, özel aracınızla 12 kilometre gidebiliyorsunuz. Elektrikli araç kullanıyorum. Şu anda toplu ulaşım araçlarından çok daha ucuza Pendik'ten buraya (Fatih) gelebiliyorum. Maalesef ulaşım bu noktaya geldi." ifadelerini kullandı.

"Millete zulmetme aşamasına geçmiş bulunmaktasınız"

MHP Grup Başkanvekili Orkun Ayhan, İBB yönetiminin, zam konusunda ekonomik şartlardan, bakım onarım giderlerinden ve hayat pahalılığından bahsettiğini söyleyerek, "Bu hayat ne kadar pahalandı ki yüzde 1515'lik bir artışa sebep oldu? Artık insaf. Bu trajikomik olma durumunu geçti. Millete zulmetme aşamasına geçmiş bulunmaktasınız." dedi.

1 Nisan 2019 tarihini baz alarak dolar kuru üzerinden bugüne kadarki artışın yüzde 680 olduğunu kaydeden Ayhan, avro kuru bazında artışın yüzde 723, motorinde yüzde 805, asgari ücrette yüzde 1289, simitte ise yüzde 1042 artış olduğunu kaydetti.

Ayhan, "Siz hangi parametreleri, hangi hesapları yapıyorsunuz da yüzde 1515 gibi bir zam yapıyorsunuz?" diye sordu.

"Marmaray 13 aydır zam yapmıyor"

CHP Grup Sözcüsü Gencay Özcan, ulaşıma yapılan zam oranını, çay fiyatı üzerinden değerlendirdi.

Marmaray'a yüzde 25,49 zam yapıldığını anlatan Özcan, "Yüzde 25,49 zammı yapmayın, geri alın, Marmaray'ı kullanan insanlar da size dua etsin. Hadi yapmayın." diye konuştu.

Bunun üzerine tekrar söz alan Türkyılmaz, "'Marmaray yüzde 25,49 yapıyor.' dedi, büyük uyanıklık. 'Bakın biz yüzde 20 yapıyoruz, Marmaray yüzde 25 yapıyor.' diyor fakat Marmaray'ın ücretinin kaç olduğunu söylemiyor. Marmaray, 13 aydır zam yapmıyor. Siz sadece son 5 ayda yüzde 55 zam yaptınız, Marmaray 13 aydır zam yapmıyor. Bugün yüzde 25 zamla 34 liraya çıkıyor, siz 42 liraya çıkarttınız. Bizim size teklifimiz şudur. İstanbullular, İETT'de ayrı, Marmaray'da ayrı ödemesinler. Gelin 34 lirada bütün ücretler yeknesak, tek bir uygulamaya geçelim." ifadelerini kullandı.

Özcan ise 34 liralık teklifi için, Kocaeli'nde biletin 35 lira olduğunu ve bu uygulamanın oradan başlaması gerektiğini dile getirdi.

Bunun üzerine Cumhur İttifakı grubu tarafından, İstanbulkart ile Marmaray ücretinin ilk basımda 34 lira olması için aykırı teklif sunuldu.

Mecliste yapılan oylamada aykırı teklif, CHP'li üyelerin oylarıyla reddedildi.

"Bu yüzde 20 bile olsa bu artış zorunlu nedenlerden yapılmıştır"

CHP Grup Başkanvekili Ülkü İnanlı, bugün iki tane toplu ulaşım ücret tarifesinin uygulandığını, İBB'nin toplu ulaşım için yüzde 20, TCDD'nin ise Marmaray için getirdiği zam oranının yüzde 25 olduğunu dile getirdi.

İnanlı, "Zam yapmayı kimse istemez. Bu yüzde 20 bile olsa bu artış zorunlu nedenlerden yapılmıştır." dedi.

Mecliste daha sonra başka kişilere söz verilmemesi tepkiye neden oldu.