Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan temmuz ayına ilişkin ödemeler dengesi verilerini değerlendirdi.

Cari açığın temmuzda yıllıklandırılmış 40,7 milyar dolar olduğunu belirten Şimşek, "Küresel ticarette belirsizliklerin ve maliyet baskılarının arttığı bu dönemde ihracatçılarımız ürün ve pazar çeşitliliği, güçlü üretim altyapısı ve değişen koşullara hızlı uyum kabiliyetiyle küresel pazarlardaki konumunu koruyor." ifadelerini kullandı.

Şimşek, hizmet ihracatının dirençli seyrinin de dış dengeyi desteklediğine işaret ederek, şunları kaydetti:

"Önümüzdeki dönemde ihracatçılarımızın rekabet gücünü artıracak adımlar atmaya, yüksek teknolojili ve katma değerli üretimi güçlendirecek yapısal dönüşüm politikalarımızı sürdürmeye devam edeceğiz. Bu sayede küresel ticaretteki dönüşüme ve jeopolitik gelişmelere karşı rekabet gücümüzü ve tedarik güvenliğimizi daha da güçlendireceğiz."

BIST 100 endeksi, en düşük 14.000,94 puanı ve en yüksek 14.673,07 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 3,25 üstünde 14.467,25 puandan tamamladı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 0,87 azalışla 6 bin 830 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 1,03 düşüşle 44 bin 490 liraya geriledi.

Geçen hafta sonu 11 bin 284 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,83 azalışla 11 bin 190 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,34 artışla 48,46050 liraya, avro da yüzde 0,38 yükselişle 56,4710 liraya çıktı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,87, emeklilik fonları yüzde 1,54 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 2,74 ile "Hisse Senedi Fonları" oldu.

Onikişubat Belediyesi, ilçe genelindeki ulaşım ağını güçlendirmek ve deforme olan yolları modern bir görünüme kavuşturmak amacıyla yürüttüğü çalışmalara kesintisiz devam ediyor. Son olarak Gayberli, Barbaros, Malik Ejder ve Oruç Reis mahallelerini doğrudan bağlayan 5,4 kilometrelik yeni ulaşım güzergâhı, düzenlenen bilgilendirme toplantısıyla kamuoyuna duyuruldu.

Altyapıdan kamulaştırmaya, çevre düzenlemesinden engelli erişimine kadar her detayı titizlikle planlanan proje, hem 4 mahalleye hizmet verecek hem de şehir merkezinden batı istikametine giden araçlar için önemli bir alternatif güzergâh oluşturacak.

"2,5 YILDA 800 MİLYON LİRALIK YATIRIMLA 205 BİN TON ASFALT SERDİK"

İlçe genelinde yürütülen ulaşım hamlelerine ve yeni yol projesinin önemine değinen Onikişubat Belediye Başkanı Hanifi Toptaş, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

"Bugün hem Onikişubat ilçemiz için hem de şehrimize önemli bir ulaşım aksını kazandırmanın mutluluğunu paylaşmak için sizlerle bir aradayız. Tabii Onikişubat ilçemiz hakikaten çok büyük bir ilçe. 450 bin nüfusa sahibiz. 141 mahallemiz var; 84 kırsal mahallemiz, yine 57 de merkez mahallelerimiz var. Tabii ki her bölgemizin, her mahallemizin, her sokağımızın da kendine ait beklentileri var ve bizler de göreve başladığımız günden itibaren özellikle muhtarlarımızın, hemşehrilerimizin, vatandaşlarımızın taleplerini çözme noktasında yoğun bir çaba sarf ediyoruz. Özellikle ilçemizin temel sorunlarını çözme noktasında gerçekten yoğun bir çaba sarf ediyoruz ki ulaşım konusu da en öncelikli konulardan bir tanesiydi. 2,5 yıllık süre içerisinde 800 milyonluk bir yatırımla toplamda 205 bin tonluk bir asfaltı şu anda ilçemizle buluşturmuş bulunuyoruz. Tabii çalışmalarımızı sadece merkez mahallelerimizde yürütmüyoruz, aynı zamanda kırsal mahallelerimizde de çok yoğun bir çalışma var. Hem burada stabilize yol çalışmaları, aynı zamanda da özellikle gerek altyapı çalışmaları sonrasında deforme olan yollarımız, yine malumunuz çok ağır kış şartları geçirdik; bu sebeple deforme olan yollarımızın da şu anda bakım ve onarımlarını gerçekten yoğun bir şekilde gerçekleştiriyoruz."

"SADECE ASFALT DEĞİL, BÖLGENİN KRONİK BİR SORUNUNU ÇÖZDÜK"

Yeni açılan ulaşım koridorunun bölgedeki trafik sirkülasyonunu ne derecede rahatlatacağını açıklayan Başkan Hanifi Toptaş, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu çalışma vizyonumuzun bir getirisi, karşılığı olarak Gayberli, Barbaros, Malik Ejder ve Oruç Reis mahallelerimizde toplamda 5,4 kilometrelik bir ulaşım aksını ilçemize kazandırmış bulunuyoruz. Tabii öncelikle şunu ifade etmek istiyorum değerli arkadaşlar; burada biz sadece bir asfalt serimi gerçekleştirmedik. Burası bölgemizin gerçekten çok önemli bir sorunuydu ki şu anda Balık Pazarımızın olduğu yerden özellikle hem merkezden batı istikametine doğru giden hemşehrilerimizin buraya girdiğinde daha öncesinde yıkılan Turgut Özal Sitelerinden Kayseri Yolunu kullanarak batı istikametine ulaşımlarını sağlıyorlardı. Yine Orman Dairesi bölgesinde oturan hemşehrilerimiz de yine aynı şekilde burada Turgut Özal Sitelerine inip belirli bir batı istikametinde yol aldıktan sonra da adeta kıvrımlı yollardan evlerine, iş yerlerine ulaşımlarını sağlıyorlardı. Dolayısıyla burada gerçekten 120 günlük çok hummalı bir çalışma yürüttük."

BÜTÜNCÜL ALTYAPI VE ZEMİN İYİLEŞTİRME ÇALIŞMALARI

Zorlu arazi şartlarında yürütülen zemin iyileştirme ve kurumlar arası koordineli altyapı süreçlerini detaylandıran Başkan Toptaş, konuşmasına şu sözlerle devam etti:

"Ne yaptık burada? Öncelikle ulaşım aksımızı belirledik, bunu plana işledik ve bu doğrultuda belirli noktalarda kamulaştırma işlemlerimizi gerçekleştirdik. Sonrasında burada yol sathını oluşturduk. Tabii çok yoğun bir kazı dolgu işlemleri yaptık, yaklaşık 160 bin ton civarında bir kazı dolgu işlemi gerçekleştirdik ki Oruç Reis mahallemizde hemen biraz ileride heyelan sebebiyle gerçekten kapanan yollarımız vardı. Burada da şev stabilitesinin oluşturulması amacıyla da çok yoğun kazı dolgu işlemleri gerçekleştirdik. Ve akabinde malumunuz şu anda şehrimizde geniş bir altyapı seferberliği var İller Bankası tarafından yürütülen. Bu bölgelerimizde de yoğun bir çalışma var. Bu yol sathımızda yine altyapı çalışmaları, içme suyu ve kanalizasyon hatlarının yapılmasını firmalar tarafından bu süreci bekledik. Yine AKEDAŞ Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından hem elektrik hatlarının aşağıya alınması, altyapıya alınması ve aynı zamanda da aydınlatma direklerinin de burada teşkilini sağlamış olduk. Ve hemen akabinde de üstyapı imalatlarına burada geçtik ve bu kapsamda toplamda 19 bin ton civarında bir asfalt serimi burada gerçekleştirdik. Yaklaşık 14 bin metrelik bir ihata duvarı burada uygulaması yaptık ve yaklaşık 12 bin metrekarelik dekoratif parke ve 10 bin 650 metrelik de bordür uygulaması burada gerçekleştirdik."

MÜLKİYET ENGELLERİ KAMULAŞTIRMAYLA AŞILDI

Projenin önündeki en büyük engellerden biri olan mülkiyet sorunları da belediyenin kararlı adımlarıyla çözüme kavuşturuldu. Gayberli Mahallesi sınırları içerisinde yer alan ve imar yoluna denk gelen 19 ayrı parseldeki toplam 1.600 metrekarelik alan, 3 milyon 750 bin 629,40 TL bedelle kamulaştırılarak kamunun hizmetine sunuldu. Böylece vatandaşların ulaşımını kolaylaştıracak bu önemli güzergâhın önündeki hukuki ve mülkiyet engelleri tamamen ortadan kaldırıldı.

ENGELSİZ ULAŞIM VE YENİ YAŞAM ALANI

Projenin engelli erişimine uygunluğu ve vatandaşlar üzerindeki sosyal etkilerine değinen Onikişubat Belediye Başkanı Hanifi Toptaş, şunları söyledi:

"Tabii engelli vatandaşlarımızı da unutmadık. Görme engelli hemşehrilerimiz için de burada özellikle kaldırım uygulamaları yapılırken görme engellilerimiz için takip karosu uygulamasında yaklaşık 3 bin 400 metre olarak bu uygulamayı da burada gerçekleştirdik. Tabii bu ulaşım güzergahımızı şu anda ilçemize kazandırmış bulunuyoruz. Burada Gayberli, yine Barbaros, Malik Ejder ve Oruç Reis mahallelerimizdeki hemşehrilerimiz gerçekten yoğun bir şekilde kullanıyorlar. Ama sadece onlar için oluşturduğumuz bir yol değil. Burası merkezden batı istikametine giden hemşehrilerimizin alternatif bir yolu olarak Halimizin, Pazarımızın olduğu yerden Ağcalı Kavşağımıza kadar ki yerde de bir alternatif güzergah olarak kullanılıyordu. Şu anda hemşehrilerimizin de burayı yoğun olarak kullandığını görmek ki bunun haricinde yine buradaki hemşehrilerimizin bir yürüyüş yolu olarak burada burayı kullanıyor olmalarını görmek de açıkçası bizi çok fazla mutlu etti."

BÖLGEYE TOPLAM 150 MİLYON TL’LİK DEV YATIRIM

Projenin üstyapı maliyeti 110 milyon TL olarak açıklanırken; kamulaştırma, hafriyat ve zemin iyileştirme giderleri de dahil edildiğinde bölgeye yapılan toplam yatırım tutarı 150 milyon TL'yi (görsel detaylarındaki tüm gider kalemleriyle birlikte toplam 171 milyon 322 bin 929 TL) buldu. Bölgeye kazandırılan dev eserle ilgili açıklamasını teşekkür mesajıyla bitiren Başkan Toptaş, konuşmasını şu ifadelerle tamamladı:

"Üstyapı yatırımı olarak 110 milyonluk burada bir yatırım ve diğer kamulaştırma ve kazı dolgu faaliyetlerini ilave ettiğimizde toplamda 150 milyonluk yatırımı hem buradaki mahallelerimizdeki hemşehrilerimiz için hem de ilçemizdeki tüm hemşehrilerimiz için ilçemize kazandırmış olduk. Burada gerçekten çok yoğun bir emek vardı. Hem paydaş kurumlarımıza, altyapı kurumlarımıza, yine burada yoğun bir şekilde çalışan çalışma arkadaşlarımıza ve buradaki çalışmalar boyunca da bizlere desteklerini esirgemeyen çok değerli muhtarlarımıza çok teşekkür ediyorum. Yolumuzun ilçemize, şehrimize hayırlı olmasını temenni ediyorum."

Başkan Hanifi Toptaş’a mahalle muhtarları ve vatandaşlar eşlik etti.

Üniversiteler, araştırma kuruluşları, kamu kurumları ve sanayi şirketlerinin dahil olduğu projeler, elektrik şebekeleri ve enerji sistemlerinden enerji verimliliğine, sürdürülebilir binalardan hidrojen ve güneş enerjisi teknolojilerine kadar geniş alanı kapsıyor.

Türkiye'nin enerji alanındaki Ufuk Avrupa performansı farklı teknoloji ve araştırma başlıklarına yayılırken fotovoltaik (PV) teknolojileri son dönemde öne çıkan alanlardan biri oldu. Yeni nesil PV teknolojilerinden üretim süreçlerine, döngüsellikten farklı sektörlerle entegre uygulamalara kadar birçok alanda Türkiye’den sanayi kuruluşları, araştırma merkezleri ve kamu kurumlarının yer aldığı güçlü bir ekosistem oluştu.

Bu ortaklık, özellikle yeni nesil fotovoltaik teknolojileri ile yenilenebilir enerji ağırlıklı elektrik sistemlerini daha esnek ve dayanıklı hale getirecek şebeke çözümlerinde öne çıkıyor.

Kamuya açık proje sonuçlarına göre, programın başladığı 2021'den bu yana Türkiye'den yaklaşık 150 katılımcı, enerji alanındaki yaklaşık 80 projede yer aldı. Bu projelerde Türk kuruluşlarının toplam proje bütçesi ise yaklaşık 94,5 milyon avroya ulaştı.

Türkiye 4 güneş projesinde koordinatör

Türkiye'den kuruluşlar fotovoltaik alanındaki 4 projenin ise koordinatörlüğünü yürütüyor.

Bunlardan yaklaşık 4,9 milyon avro bütçeli, tarım ve enerji üretimini aynı alanda buluşturan "PV4Plants" projesinin koordinatörlüğünü Kalyon PV yapıyor. Projede Türkiye'den ODTÜ Güneş Enerjisi Uygulama ve Araştırma Merkezi (ODTÜ-GÜNAM), Yıldız Teknik Üniversitesi, Tat Gıda ve ESG Yazılım da yer alıyor.

Proje kapsamında Türkiye, İspanya ve Danimarka'da pilot uygulamalar yapılmakta. Bu sahalarda patenti ODTÜ GÜNAM ve Yıldız Teknik Üniversitesine ait ve KalyonPV tarafından üretilen güneş panelleri ile panel eğimi, sulama düzeyi ve gübre miktarı gibi değişkenlerin gerçek zamanlı verilerle en uygun hale getiriliyor.

Yaklaşık 8,2 milyon avro bütçeli "SUN-TRANS" projesinin koordinatörlüğünü ise TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) üstleniyor. ODTÜ-GÜNAM, Bozankaya, Musoshi ve İzmir Elektrik Su Havagazı Otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğünün (ESHOT) de yer aldığı projede, fotovoltaik sistemlerin elektrikli otobüsler ve son kilometre teslimat araçlarına entegre edilmesi hedefleniyor.

İzmir, Romanya'nın Alba Iulia ve İspanya'nın Bilbao kentlerindeki pilot uygulamalarda araçlara entegre güneş panelleri, güç elektroniği ve yapay zeka destekli filo yönetimi çözümleri test edilecek.

ODTÜ-GÜNAM ayrıca 2027 yılında başlayacak olan "PRELAM-IPV" ve "CRAFT-PV" projelerinin koordinatörlüğünü de yürütecek.

PRELAM-IPV projesinde Kalyon PV ve Cubichem, CRAFT-PV projesinde ise Elin Elektrik, ITECHSOLAR ve Solarvis de yer alıyor. Yaklaşık 3 yıl sürmesi planlanan projelerde kritik ham maddelerin kullanımının azaltılması, geri dönüştürülebilir ve uzun ömürlü güneş panellerinin geliştirilmesi ve yeni üretim süreçleri üzerinde çalışılacak.

Türkiye güneş hücresi ve paneli üretiminde öne çıkıyor

ODTÜ-GÜNAM Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. Selçuk Yerci, AA muhabirine, Türkiye'nin fotovoltaik teknolojilerinde yakaladığı ivmede kamu destekleri ve ülkedeki üretim kapasitesinin etkili olduğunu söyledi.

Yerci, Çin'in güneş enerjisi sektöründeki baskın konumu nedeniyle korunaklı olmayan bölgelerde sanayi kuruluşlarının sektörden çekildiğini, Türkiye'deki gibi korunaklı pazarlarda ise sektörün güçlendiğini dile getirdi.

Avrupa'nın güneş enerjisinde dünyanın en iyi AR-GE kurumlarına ev sahipliği yaptığına işaret eden Yerci, şunları kaydetti:

"Avrupa'da güçlü bir endüstrisi olmaması nedeniyle, Avrupalı araştırma merkezleri Türkiye endüstri temsilcileriyle işbirliği yaparak sektörün sorunları hakkında bilgi sahibi oluyor ve AR-GE anlamında rekabetçi kalabiliyor. Türkiye, halihazırda tüm Avrupa'nın toplamından daha fazla güneş hücresi ve paneli üretiyor ve ABD gibi diğer korunaklı pazarlara ihraç edebiliyor. Özellikle Çin ile işbirliği içerisinde tedarik zinciri açısından da ülkemiz, bölgemizde en gelişmiş ülke konumunda bulunuyor. Yerli hücreye ek olarak, cam, polimerler, bağlantı kutuları ve metal bağlantılar da artık yerli olarak üretilebiliyor."

Teknolojiye yön veren olmak hedefleniyor

Yerci, ODTÜ-GÜNAM ve Türk şirketlerinin önceki Ufuk Avrupa projelerinde genellikle teknoloji sağlayıcı ortak olarak bulunduğunu belirtti.

PRELAM-IPV ve CRAFT-PV projelerinin yürütücülüğüyle ODTÜ-GÜNAM'ın artık inovasyonu yönlendiren konuma geldiğini, Türk firmalarının ise temel yararlanıcı rolüne geçtiğini anlatan Yerci, sanayicinin teknolojiyi izleyen taraftan belirli alanlarda teknolojiye yön veren tarafa geçmesini hedeflediklerini ifade etti.

Yerci, "Amacımız sanayicimizin hayallerine de ortak olmaktır. Bu bağlamda Türkiye'de üretilen güneş panellerinin dünyada premium kalite olarak anılmasını sağlamanın çok önemli olduğunu düşünüyorum. Bu sayede Hint ve Koreli markalarla globalde mücadele edebiliriz." diye konuştu.

Projelerin başarısının yalnızca alınan AB fonuyla ölçülmemesi gerektiğini vurgulayan Yerci, "Projelerin hepsi Avrupa'nın en önemli AR-GE kuruluşları ile ülkemizin ve Avrupa'nın enerji bağımsızlığı öncelik verilerek yazıldı. Kaybedeni olamayacak 3 yıllık bir dönem başlamak üzere. Kazananı kesinlikle ülkemiz olacak ama ne kadar kazanacağımızı söylemek için henüz erken." değerlendirmesinde bulundu.

Bayraktar "Terörsüz Türkiye, Türkiye Yüzyılı insanımızı heyecanlandıran çok önemli gelişmeler. Dünyanın ve bölgenin ateş çemberinden geçtiği bir dönemde daha güçlü, ihracatı, istihdamı, üretimi artmış bir Türkiye olarak yolumuza devam edeceği." dedi.

Programlara katılmak üzere Hakkari'ye gelen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, öğretmenevinde düzenlenen "Türkiye Yüzyılı Buluşmaları" programına katıldı.

Ardından basın toplantısı düzenleyen Bayraktar, kentte bulunmaktan büyük mutluluk duyduğunu ifade etti.

Türkiye Yüzyılı vizyonunun en önemli projelerinden bir tanesinin Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge olduğunu belirten Bayraktar, şunları kaydetti:

"Dolayısıyla bu kapsamda da gelişmeleri, ilerlemeleri yerinde müşahede etmek açısından da bizim için önemli. Terörsüz Türkiye ve Bölge, ben inanıyorum ki bu bölgedeki birçok ilimizi, bütün illerimizi adeta yıldız gibi parlatacak. Çünkü her ilin kendine has çok önemli özellikleri var. Bunlar bu süre içerisinde geçtiğimiz 40 yılda, bu mücadeleyle geçen yıllarda maalesef gerçek potansiyeline kavuşamadığını görüyoruz. Biz her zaman şu örneği veriyoruz, özellikle Gabar'da terörden o bölgeyi arındırdıktan sonra oradaki petrol keşfi ve üretimiyle beraber adeta Gabar'ın ve tabii ki Şırnak'ın çehresi nasıl değiştiyse bu bölgedeki diğer illerimiz ve özellikle tabii Hakkari bizim açımızdan madende bir merkez haline inşallah gelecek. Çok önemli bir potansiyeli var."

"Maden çeşitliliğini ve zenginliğini ekonomimize katmamız gerekiyor"

Hakkari'yi yer altı kaynakları ve genç nüfusuyla parlayan bir yıldız haline getireceklerini ifade eden Bayraktar, "Türkiye'yi madende ve enerjide getirmek istediğimiz noktada Hakkari bizim en önemli itici güçlerimizden bir tanesini oluşturuyor. Biz madende hep şunu söylüyoruz, Türkiye maden zengini bir ülke. Maden çeşitliliğinde dünyada en önemli ülkelerden bir tanesi ve en önemli yerlerimizden bir tanesi de Hakkari. Dolayısıyla bu maden çeşitliliğini ve zenginliğini ekonomimize katmamız gerekiyor." dedi.

Bayraktar, şöyle devam etti:

"Bunu katarken tabii şunu göz ardı etmiyoruz. İki tane çok önemli kırmızı çizgimiz var. Bunlardan bir tanesi çevre. Yani biz çevreye rağmen değil, çevreyle birlikte bu madenciliği hayata geçirmek istiyoruz. İkinci ve eşzamanlı önemde gördüğümüz şey iş sağlığı ve güvenliği. Yani madenlerimizde kaza olmadan, herhangi bir iş sağlığı ve güvenliği ihlali olmadan da bu faaliyetleri gerçekleştirmek. Ve bunların sonucunda da katma değerli bir madencilik yapmak. Yani "buradan madeni çıkaralım da efendim ham madde olarak satalım" değil, bunu bütün değer zincirinde entegre bir şekilde, madenden ara ürüne, uç ürüne, nihai ürüne çevirecek entegre tesislerle bunu yapabilmek ki gerçek değeri aslında o zaman oluşturmak mümkün olabilir. Dolayısıyla bu anlayışla yürüttüğümüz çalışmalarımızda önümüzdeki süreçte belki bazı illerimizi ve özellikle kritik ve stratejik madenlerde maden ihtisas şehirleri, maden ihtisas bölgeleriyle beraber bu hedeflediğimiz çalışmaları gerçekleştirmek istiyoruz."

"980'in üzerinde yerleşim yerinde doğal gaz var"

Hakkari'de enerji altyapısı ve dönüşlerin olduğu köylerde elektriğin ulaştırılması gibi konuların gündemlerinde yer aldığını ifade eden Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın son 24 yılda Türkiye'ye kazandırdığı en önemli projelerden bir tanesinin de doğal gaz olduğunu vurguladı.

Doğal gaz ile ilgili eksik kalan beldelerde ve ilçelerde yoğun bir talebin olduğunu aktaran Bayraktar, "Malumunuz 2018 yılından itibaren Hakkari merkez doğal gaza kavuşmuş durumda. 2002 yılında Cumhurbaşkanımız ortaya "81 ile biz doğal gazı götüreceğiz" hedefi koydu ve hamdolsun bugün 81 ilimizde doğal gaz var. 980'in üzerinde yerleşim yerinde, ilçelerimizde ve beldelerimizde doğal gaz var. İnşallah şimdi gitmeyen yerlere de bu hizmeti götürüp, hakikaten oralarda da hem bir anlamda tersine göç olacak, öyle mi? Çünkü doğal gaz çok büyük bir rahatlık. Hanımefendiler daha iyi bilecektir bunun kıymetini. Dolayısıyla doğal gazın gitmediği hiçbir yer bırakmayacağız. Elbette ki coğrafya zorlu. Yani buralara gitmek öyle kolay değil ama şu anda işte 2018'de Hakkari merkez, 2024'te Yüksekova'yla başlayan çalışmalarımız inşallah Derecik'te, Çukurca'da, Şemdinli'de ve şimdi beldelerden de talepler var. Zaten o güzergahtaysa inşallah oralarda da yani Büyükçiftlik'te olsun, diğer yerlerde de inşallah bu hizmetleri vatandaşlarımıza götüreceğiz." diye konuştu.

"Hakkari tam bir çekim merkezi haline inşallah gelecek"

Bayraktar, maden ve petrol kaynaklarını, zenginliklerini, çıkarılan doğal gazdan elde edilen gelirleri de bir şekilde yine vatandaşa hizmet olarak döndürmeye gayret ettiklerinin altını çizerek, Hakkari'ye bu anlamda daha çok destek sağlayacaklarını aktardı.

Yapılacak çalışmalarla Hakkari'nin istihdam merkezi olacağını dile getiren Bayraktar, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Yani burada binlerce gencimize, o başta bahsettiğimiz bizim gücümüz olan genç kardeşlerimize istihdam kapısı olacak ve Hakkari tam bir çekim merkezi haline inşallah gelecek. Ülkemizin de ekonomisine, gücüne güç katmaya devam edecek. Ben ümit ediyorum bugünkü toplantılarımız Hakkari için, bizler için çok verimli olacak. Tabii burası özellikle bu maden anlamında daha da ileri gittiğinde, entegre tesisler buraya geldiğinde lojistik ağının da daha güçlü hale gelmesi gerekiyor. Özellikle demiryoluyla Van bağlantısı önem arz ediyor. Diğer yollarımızın daha güçlü hale gelmesi gerekiyor. Bunlarla ilgili de ilgili bütün bakan arkadaşlarımızı, ilgili kurumlarımızı da bilgilendireceğiz. Dolayısıyla ümit ediyorum güzel, faydalı, hayırlı bir ziyaret olur."

Bayraktar, "Terörsüz Türkiye, Türkiye Yüzyılı hakikaten insanımızı heyecanlandıran, Türkiye'deki 86 milyonu heyecanlandıran çok önemli gelişmeler. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, dünyanın ve bölgenin ateş çemberinden geçtiği bir dönemde Allah'ın izniyle bir olarak, birlik içerisinde bu hedeflere ulaşacağız. Daha güçlü, daha ekonomisi büyümüş bir Türkiye, ihracatı, istihdamı, üretimi artmış bir Türkiye olarak yolumuza devam edeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Programa, AK Parti Şırnak Milletvekili Arslan Tatar, AK Parti Hakkari İl Başkanı Zeydin Kaya, belediye başkanları ve AK Parti teşkilat üyeleri katıldı.

Türk iş dünyasının "Kuşak ve Yol Zirvesi" kapsamında Hong Kong'a yapacağı ziyaretin, bölgeyle yatırım ve işbirliği fırsatlarının geliştirilmesinin yanı sıra Türk firmalarının Kuşak ve Yol Girişimi doğrultusundaki projelerde daha fazla yer almalarına katkı sunması bekleniyor.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Hong Kong İş Konseyi tarafından "Kuşak ve Yol Zirvesi" kapsamında, 7-11 Eylül'de Çin'in Hong Kong Özel İdari Bölgesi'ne bir heyet ziyaretinin gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Ziyarette Türkiye-Hong Kong arasında ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi, yatırım ve işbirliği fırsatlarının değerlendirilmesi ile iş dünyaları arasında doğrudan temasların artırılması hedefleniyor.

Çin'in tarihi İpek Yolu'nu modern altyapı ve ticaret projeleriyle canlandırmayı, Asya, Avrupa ve Afrika arasındaki küresel ticaret ve altyapı ağlarını yeniden şekillendirmeyi amaçlayan Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında düzenlenen zirveye, özellikle altyapı ve inşaat, bankacılık ve finans, yatırım, madencilik, teknoloji ve inovasyon, elektronik, enerji ve lojistik başta olmak üzere ilgili diğer sektörlerdeki firmaların katılması bekleniyor. Programda taraflar arasında ikili iş (B2B) ve yatırımcı görüşmelerinin yapılması planlanıyor.

Hong Kong'a ihracat bir yılda yüzde 9,2 arttı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Hong Kong'a ihracat geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 9,2 artışla 976,2 milyon dolar oldu. Bu dönemde söz konusu bölgeden 65,2 milyon dolarlık ithalat gerçekleştirildi. Böylelikle Türkiye, 911 milyon dolarlık dış ticaret fazlası elde etti.

Türkiye-Hong Kong arasındaki ticaret hacmi geçen yıl 1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Söz konusu dönemde Hong Kong'a ihracatta "mücevherci eşyası", "makineler, mekanik cihazlar", "elektrikli makine ve cihazlar", "gemiler, suda yüzen taşıt ve araçlar", "demir ve çelik" öne çıktı. Buradan yapılan dış alımda ise "mücevherci eşyası", "elektrikli makine ve cihazlar", "basılı kitaplar, resimler vb.", "optik, fotoğraf, ölçü, tıbbi alet ve cihazlar" ilk sırada yer aldı.

Türkiye, 2024 yılında, yurt dışında yaklaşık 7 milyar dolarlık doğrudan yatırım gerçekleştirirken, Hong Kong'a yönelik yatırım 17 milyon dolar oldu. Aynı dönemde yurt dışından Türkiye'ye yaklaşık 7 milyar dolarlık toplam doğrudan yatırım yapılırken, Hong Kong'un yatırım tutarı 81 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti.

Bölge, Türk ihracatçılar için stratejik önemde

Hong Kong, ana kara Çin pazarına hızlı ve kolay erişim sağlaması nedeniyle stratejik noktalardan biri olarak görülüyor. Bu durum, Türk ihracatçılar için de Hong Kong'u, Çin pazarına ve daha geniş Asya-Pasifik bölgesine açılmada önemli bir ticaret ve finans merkezi haline getiriyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da ortaya koyduğu, Hazar geçişli Orta Koridor girişiminin, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi ile uyumlu hale getirilmesine yönelik vurgusu, Türkiye'nin, Asya ile Avrupa arasındaki ticaret ve lojistik bağlantılarını güçlendirme hedefini öne çıkarıyor.

Bu kapsamda iş dünyasının Hong Kong'a yapacağı ziyaret, bölgeyle ticaret hacminin artırılmasının yanı sıra Türk şirketlerinin Hong Kong üzerinden Çin başta olmak üzere Asya-Pasifik pazarlarına erişiminin artırılması, karşılıklı yatırımların geliştirilmesi, Kuşak ve Yol Girişimi kapsamındaki projelerde, Türk firmalarının daha fazla rol üstlenmesi açısından da önem taşıyor.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 3,77 azalışla 6 bin 890 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,78 düşüşle 44 bin 952 liraya geriledi.

Geçen hafta sonu 11 bin 720 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 3,72 azalışla 11 bin 284 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,41 artışla 48,4400 liraya, avro da yüzde 0,05 yükselişle 56,2590 liraya çıktı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,77, emeklilik fonları yüzde 1,31 değer kaybetti.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,72 ile "Para Piyasası Fonları" oldu.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

Borsa İstanbul'da aynı dönemde teknoloji endeksi yüzde 1,57 azalışla 50.806,97 puana gerilerken, sanayi endeksi yüzde 0,62 yükselişle 20.399,90 puana, mali endeks yüzde 0,94 kazançla 19.830,01 puana, hizmetler endeksi ise yüzde 2,48 artışla 13.111,16 puana çıktı.

- Halkbank en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 34,80 ile Halkbank oldu. Halkbank'ı yüzde 32,48 ile Pasifik Eurasia Lojistik, yüzde 13,44 ile Europower Enerji izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 12,78 ile Batıçim Çimento, yüzde 11,25 ile Odine Teknoloji, yüzde 8,60 ile Destek Finans Faktoring şeklinde sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 842 milyar 240 milyon lirayla ASELSAN, 763 milyar 11 milyon 56 bin 800 lirayla Tüpraş ve 561 milyar 960 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.

- Altın yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı, geçen hafta sonuna göre yüzde 1 artışla 7 bin 160 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,99 yükselişle 46 bin 720 liraya çıktı.

Çeyrek altının satış fiyatı da önceki haftaki kapanışının yüzde 0,91 üzerinde 11 bin 720 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı, yüzde 0,37 artarak 48,2440 liraya, avronun satış fiyatı da yüzde 0,09 yükselişle 56,2320 liraya çıktı.

Geçen hafta 65,6120 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,05 artışla 65,6420 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise yüzde 0,04 değer kaybederek 60,0790 liradan alıcı buldu.

Kapalıçarşı'da işlem gören altın türleri ile serbest piyasada alınıp satılan bazı yabancı para birimlerinin TL bazında geçen hafta ve bu hafta sonu fiyatları ile haftalık bazda ve geçen yılın sonuna kıyasla değişim oranları (yüzde) şöyle: 

Bu hafta yatırım fonları ortalama yüzde 0,74, BES fonları yüzde 1,23 değer kazandı.

Yatırım fonları arasında en fazla yükseliş yüzde 2,79 ile "Kıymetli Maden Fonları"nda gerçekleşirken en düşük getiri yüzde 0,42 ile "Serbest Fonlar"da oldu.

BES fonlarında da en fazla yükseliş yüzde 2,69 ile "Kıymetli Madenler" kategorisinde görülürken en düşük getiri yüzde 0,61 ile "Para Piyasası"nda gerçekleşti.

Yatırım ve BES fonlarının ortalama haftalık getirileri ile toplam kazandıran ve kaybettiren fon sayıları şöyle:

Bu hafta en fazla kazandıran yatırım fonu, yüzde 33,46 yükselişle Deniz Portföy İkinci Hisse Senedi Serbest (TL) Fon (Hisse Senedi Yoğun Fon) oldu.

HDI Fiba Emeklilik ve Hayat AŞ Fon Sepeti Emeklilik Yatırım Fonu ise yüzde 3,88 yükselişle bu haftanın en fazla kazandıran emeklilik fonu olarak belirlendi.

Yatırım ve emeklilik fonları içinde haftanın en fazla kazandıran 10 fonu şöyle:

Bu hafta en fazla kaybettiren yatırım fonu, yüzde 33,73 düşüşle Pardus Portföy Mutlak Getiri Hedefli Hisse Senedi Serbest (TL) Fon (Hisse Senedi Yoğun Fon) oldu. 

Agesa Hayat ve Emeklilik AŞ Teknoloji Şirketleri Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu ise yüzde 1,69 azalışla bu haftanın en fazla kaybettiren emeklilik fonu olarak belirlendi.

Yatırım ve emeklilik fonları içinde haftanın en fazla kaybettiren 10 fonu şöyle:

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

BIST 100 endeksi, en düşük 14.341,93 puanı ve en yüksek 14.730,20 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 0,87 üzerinde 14.641,56 puandan tamamladı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 1 artışla 7 bin 160 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,99 yükselişle 46 bin 720 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 11 bin 614 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,91 artışla 11 bin 720 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,37 artışla 48,2440 liraya, avro da yüzde 0,09 yükselişle 56,2320 liraya çıktı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,74, emeklilik fonları yüzde 1,23 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 2,79 ile "Kıymetli Maden Fonları" oldu.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, temmuz ayında Türkiye'nin toplam elektrik üretimi 34,6 milyar kilovatsaat olarak gerçekleşti.

Geçen ay elektrik üretiminde en yüksek pay yüzde 26,2 ile hidroelektrik santrallerinin (HES) oldu. HES'lerden bu dönemde 9,07 milyar kilovatsaat elektrik üretildi.

Haziranda 4,99 milyar kilovatsaat ile aylık bazda tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşan güneş enerjisi kaynaklı elektrik üretimi, temmuzda yeni rekor kırdı. Güneşten elektrik üretimi temmuzda 5,37 milyar kilovatsaat olurken, bu miktar toplam elektrik üretiminin yüzde 15,5'ini oluşturdu.

Yerli kaynaklardan üretim de rekor kırdı

Bu dönemde yenilenebilir kaynaklardan 20,14 milyar kilovatsaat elektrik üretilirken, bu miktar toplam elektrik üretiminin yüzde 58,2'sine karşılık geldi.

Yerli kaynaklara dayalı elektrik üretimi de temmuzda 24,75 milyar kilovatsaatle aylık bazda tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Yerli kaynakların toplam elektrik üretimindeki payı yüzde 71,5 olarak hesaplandı.

Güneş ve rüzgarda günlük üretim rekorları

Güneş ve rüzgarda temmuz ayında günlük bazda da rekor üretim seviyeleri görüldü.

Güneş enerjisinden 19 Temmuz'da 189 bin 680 megavatsaat elektrik üretilerek günlük bazda tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldı.

Rüzgar enerjisinde ise temmuz boyunca toplam 4,16 milyar kilovatsaat elektrik üretildi. Rüzgardan 30 Temmuz'da gerçekleştirilen 265 bin 512 megavatsaatlik üretim, günlük bazda rekor olarak kayıtlara geçti.

Yılın 7 ayındaki üretim seviyeleri

Bu yılın 1 Ocak-31 Temmuz döneminde hidroelektrik kaynaklarından 66,1 milyar kilovatsaat, rüzgardan 25,6 milyar kilovatsaat ve güneşten 24,6 milyar kilovatsaat elektrik üretildi. Bu kaynakların tamamı, 2000 yılından bu yana aynı dönemler dikkate alındığında en yüksek üretim değerlerine ulaştı.

Yılın 7 ayında yerli kaynaklardan 156 milyar kilovatsaat elektrik üretilirken, bu miktar toplam üretimin yüzde 73,9'una karşılık geldi. Aynı dönemde yenilenebilir kaynaklardan 128,8 milyar kilovatsaat elektrik üretilirken, bunun toplam üretimdeki payı yüzde 61 oldu.

Bu seviyeler, 2000 yılından bu yana aynı dönemler için miktar ve oran bazında en yüksek değerler oldu.

"Enerji mimarimizdeki büyük dönüşüm hız kesmeden devam ediyor"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, NSosyal hesabından konuya ilişkin paylaşımında şunları kaydetti:

"Enerji mimarimizdeki büyük dönüşüm yerli ve yenilenebilir kaynaklarımızla hız kesmeden devam ediyor. Temmuz ayında elektrik üretimimizde tarihi bir çifte rekora imza atarak yerli kaynaklara dayalı üretimimizi 24,75 milyar kilovatsaate, güneş enerjisi kaynaklı üretimimizi ise 5,37 milyar kilovatsaate taşıdık ve aylık bazda tüm zamanların en yüksek değerlerine ulaştık. Özellikle güneşte ve yerli kaynaklarımızda yakaladığımız bu güçlü ivmeyle Enerjide Tam Bağımsız Türkiye hedefimize emin adımlarla ilerlemeyi sürdürüyoruz."

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ), Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER), elektrik dağıtım şirketleri, sayaç ve modem üreticileri ile sektör temsilcilerinin katılımıyla Ankara'da Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında yürütülen çalışmaların değerlendirildiği çalıştay gerçekleştirildi.

EPDK Elektrik Piyasası Dairesi Başkanı Deniz Daştan, çalıştayın açılışında yaptığı konuşmada, akıllı sayaçların akıllı şebekelerin gelişiminin en önemli unsurlarından biri olduğunu belirterek, Türkiye'deki dönüşüm sürecinin 1 Mart itibarıyla başlatıldığını söyledi.

Gelişmiş elektrik piyasalarında akıllı sayaç uygulamalarının önemli ölçüde yaygınlaştığına işaret eden Daştan, Türkiye'de de sayaçların büyük çoğunluğunda uzaktan erişim sağlanabilen bir yapıya ulaşılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Saha kurulumlarında artış hedefleniyor

Daştan, MASS kapsamında bu yıl yaklaşık 1,2 milyon, 2027'de 1,6 milyon ve 2028'de 600 bin olmak üzere 3 yılda toplam 3,4 milyon PRO tipi akıllı sayacın kurulmasının hedeflendiğini bildirdi.

Mevcut durumda yaklaşık 21 bin PRO tipi sayacın kurulduğunu, bu sayaçların yaklaşık 41 bin EKO tipi sayaçla irtibatlandırıldığını söyleyen Daştan, MASS kapsamında saha kurulumlarının sürdüğünü ve gelecek dönemde sürecin hızlandırılmasının hedeflendiğini belirtti.

Daştan, elektrik dağıtım şirketleri arasında PRO tipi sayaçların kurulum takvimlerinde farklılıklar bulunduğunu, bazı şirketlerde kurulumların henüz başlamadığını, bazı şirketlerde ise sınırlı sayıda PRO tipi sayaç kurulumu gerçekleştirildiğini kaydetti.

Belirlenen hedeflere ulaşmak için mevcut kurulum hızının artırılması gerektiğine dikkati çeken Daştan, sayaç üretiminden teknik şartnamelere, dağıtım şirketlerinin sözleşme süreçlerinden saha uygulamalarına kadar süreci etkileyen başlıkların bütün yönleriyle ele alınmasının önem taşıdığını vurguladı.

Daştan, özellikle sayaç üretiminin önündeki olası engellerin tespit edilmesi gerektiğini ve TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerin uygulamadaki etkilerinin değerlendirilmesini beklediklerini dile getirdi.

Dağıtım şirketlerinin sayaç tedarikine ilişkin yaptıkları sözleşmelerin de süreç açısından önem taşıdığını vurgulayan Daştan, yılın kalan bölümünde kurulumların nasıl hızlandırılabileceğinin ve oluşan farkın nasıl telafi edilebileceğinin çalıştayda ele alınacağını belirtti.

Daştan, yeterli sayaç üretiminin sağlanması ve kurulumların artırılmasıyla bu yıl için belirlenen hedeflere ulaşılmasının halen mümkün olduğunun altını çizdi.

8 milyon kullanıcıya erişim hedefleniyor

Kurulacak PRO tipi sayaçların EKO tipi sayaçlarla irtibatlandırılmasıyla yaklaşık 8 milyon kullanıcıya erişim sağlanmasının öngörüldüğünü aktaran Daştan, 2026 ve 2027 döneminde kurulacak sayaçların yaklaşık 1 milyon 150 bininin izleme kapsamında olacağını söyledi.

Daştan, söz konusu sayaçlarla özellikle tedarik sürekliliği ve teknik kalite parametrelerinin izlenebileceğini, bu kapsamda yaklaşık 16 milyon kullanıcının söz konusu verilerinin takip edilebilir hale gelmesinin hedeflendiğini vurguladı.

Uzun vadede akıllı sayaç altyapısının genişletilmesinin amaçlandığını dile getiren Daştan, elektrik hattı üzerinden haberleşme (PLC) ve radyo frekansı (RF) teknolojilerinin de devreye alınmasıyla kırsal bölgelerdeki kullanıcıların sisteme dahil edilmesinin planlandığını kaydetti. MASS kapsamında geliştirilen mobil uygulamaya ilişkin çalışmalara da değinen Daştan, 21 elektrik dağıtım şirketiyle konuya ilişkin görüşmeler gerçekleştirdiklerini bildirdi.

Daştan, 6 elektrik dağıtım şirketiyle 31 Ağustos itibarıyla pilot uygulamaya başlanacağını, 5 Ekim itibarıyla ise Türkiye genelinde canlı uygulamaya geçilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Sürecin şirketlerin tüm kademelerince yakından takip edilmesi ve ilgili tarafların koordinasyon içinde hareket etmesi gerektiğini belirten Daştan, çalıştayda sorunların kaynağının tespit edilmesi ve bundan sonraki döneme ilişkin çözüm yollarının ortaya konulmasının amaçlandığını sözlerine ekledi.

Dağıtım sisteminde uçtan uca dijital dönüşüm hedefleniyor

TEDAŞ Genel Müdür Yardımcısı Yakup Avan da MASS'ın yalnızca bir teknoloji projesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, Türkiye'nin elektrik dağıtım sisteminin daha dijital, ölçülebilir, yönetilebilir, bütüncül ve verimli hale getirilmesini amaçlayan bir dönüşüm süreci yürütüldüğünü anlattı.

Avan, sistemin sayaçtan modeme, haberleşme altyapısından merkezi uygulamalara kadar uçtan uca çalışan güvenilir ve sürdürülebilir bir ekosistem olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerde farklı markalara ait ürünlerin birbiriyle uyumlu çalışması ve belirli kalite ile performans kriterlerinin sağlanmasının amaçlandığını aktaran Avan, saha deneyimlerinin teknik düzenlemelerin geliştirilmesine katkı sağlayacağını kaydetti.

ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan ise akıllı şebekelerin elektrik dağıtım sektörünün dönüşüm vizyonunun önemli bileşenlerinden biri olduğunu, akıllı sayaçların da bu yapının temel unsurları arasında yer aldığını söyledi.

Erdoğan, akıllı sayaç dönüşüm sürecinde marttan bu yana yapılan çalışmaların, uygulama sürecinde edinilen deneyimlerin ve bundan sonraki döneme ilişkin önerilerin çalıştayda değerlendirileceğini kaydederek, gelinen aşamada yapılan çalışmaların, karşılaşılan güçlüklerin ve uygulamada hedeflenen noktaya ulaşılamayan alanların nedenleriyle birlikte değerlendirilmesinin önem taşıdığını dile getirdi.

Çalıştayda paylaşılacak görüş ve önerilerin MASS dönüşümünün daha kolay ve uygulanabilir şekilde yürütülmesine katkı sağlamasını beklediklerini belirten Erdoğan, kamu kurumları, dağıtım şirketleri ve üreticilerin aynı platformda süreci değerlendirmesinin önemine işaret etti.

Çalıştay, açılış konuşmalarının ardından regülasyon ve teknik düzenlemeler, sayaç imalatçıları ile elektrik dağıtım şirketlerinin MASS uygulamalarına ilişkin oturumlarıyla sürdü.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN
- Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,42 artışla 14.514,82 puandan tamamladı

Bu hafta yatırım araçlarından borsa, altın ve döviz değer kazandı.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde teknoloji endeksi yüzde 4,76 azalışla 51.615,53 puana gerilerken, sanayi endeksi yüzde 4,43 yükselişle 20.274,25 puana, mali endeks yüzde 2,17 kazançla 19.645,73 puana, hizmetler endeksi ise yüzde 3,09 artışla 12.793,90 puana çıktı.

- Pasifik Eurasia Lojistik, en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 19,70 ile Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret AŞ ilk sırada yer aldı.

Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret AŞ'yi yüzde 15,52 ile Türk Altın İşletmeleri ve yüzde 15,45 ile Katılımevim Tasarruf Finansman izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 36,75 ile Odine Teknoloji, yüzde 18,48 ile Kiler Holding ve yüzde 12,75 ile Tekfen Holding oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 838 milyar 820 milyon lirayla ASELSAN, 783 milyar 724 milyon 109 bin 480 lirayla Tüpraş ve 563 milyar 983 milyon 726 bin 320 lirayla Koç Holding oldu.

- Altın ve döviz yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı, geçen hafta sonuna göre yüzde 4,91 artışla 7 bin 89 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 4,93 yükselişle 46 bin 262 liraya çıktı.

Çeyrek altının satış fiyatı da önceki haftaki kapanışının yüzde 4,92 üzerinde 11 bin 614 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı, yüzde 0,38 artarak 48,0640 liraya, avronun satış fiyatı da yüzde 1,25 yükselişle 56,1800 liraya çıktı.

Geçen hafta 64,9480 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,02 artışla 65,6120 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise yüzde 1,72 değer kazanarak 60,1010 liradan alıcı buldu.

Kapalıçarşı'da işlem gören altın türleri ile serbest piyasada alınıp satılan bazı yabancı para birimlerinin TL bazında geçen hafta ve bu hafta sonu fiyatları ile haftalık bazda ve geçen yılın sonuna kıyasla değişim oranları (yüzde) şöyle:

 Bu hafta yatırım fonları ortalama yüzde 0,85, BES fonları yüzde 1,53 değer kazandı.

Yatırım fonları arasında en fazla yükseliş yüzde 2,58 ile "Kıymetli Maden Fonları"nda gerçekleşirken, en düşük getiri yüzde 0,25 ile "Karma ve Değişken Fonlar"da oldu.

BES fonlarında da en fazla yükseliş yüzde 2,57 ile "Kıymetli Madenler" kategorisinde görülürken, en düşük getiri yüzde 0,76 ile "Para Piyasası"nda oldu.

Yatırım ve BES fonlarının ortalama haftalık getirileri ile toplam kazandıran fon sayıları şöyle:

Bu hafta en fazla kazandıran yatırım fonu, yüzde 79,59 yükselişle Hedef Portföy Ufuk Hisse Senedi Serbest Fon (Hisse Senedi Yoğun Fon) oldu.

Garanti Emeklilik ve Hayat AŞ Katılım Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu ise yüzde 5,26'lık yükselişle bu haftanın en fazla kazandıran emeklilik fonu olarak belirlendi.

Yatırım ve emeklilik fonları içinde haftanın en fazla kazandıran 10 fonu şöyle:

Bu hafta en fazla kaybettiren yatırım fonu, yüzde 43,36'lık düşüşle A1 Capital Portföy BIST 30 Dışı Şirketler Hisse Senedi Serbest Fon (Hisse Senedi Yoğun Fon) oldu. 

Agesa Hayat ve Emeklilik AŞ Teknoloji Sektörü Yabancı Değişken Emeklilik Yatırım Fonu ise yüzde 2,77 azalışla bu haftanın en çok kaybettiren emeklilik fonu olarak belirlendi.

Yatırım ve emeklilik fonları içinde haftanın en fazla kaybettiren 10 fonu şöyle:

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

Bakanlık, bankanın kuruluşunun 39. yıl dönümü nedeniyle yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, 21 Ağustos 1987'de kurulan bankanın, bugün Türkiye'nin en büyük ihracat kredisi ve alacak sigortası kuruluşu olarak faaliyet gösterdiği belirtildi.

Türk Eximbank'ın mal ve hizmet ihracatı yapan, yurt dışında projeler üstlenen firmalara kredi, sigorta ve garanti desteği sağlayarak ülkenin uluslararası ticaretteki rekabet gücünü artırmayı amaçladığı aktarılan açıklamada, "Bakanlığımızın ilgili kuruluşu olan ve kurumsal yönetim yapısında fiili olarak yer aldığımız Türk Eximbank, yürütülen politika ve stratejilerin tasarımından destek mekanizmalarının uygulanmasına kadar tüm süreçlerde, Bakanlığımızla yakın koordinasyon ve işbirliği içerisinde çalışmalarını yürütmekte, ihracat politikalarımız açısından stratejik bir paydaş olarak konumlanmaktadır." ifadeleri kullanıldı.

"Müşterilerin yüzde 83'ünü KOBİ'ler oluşturuyor"

Açıklamada, bankanın kurulduğu günden itibaren ihracatçıların finansal destekçisi olduğuna işaret edildi.

Türk Eximbank'ın sağladığı kredi ve sigorta destekleriyle kurulduğu dönemde 13,1 milyar dolar olan, 25 yıl önce 46,4 milyar dolara ulaşan, bugün ise 401 milyar dolar olarak kayıtlara geçen mal ve hizmet ihracatını, dünyanın dört bir yanına taşımaya devam ettiği belirtilen açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

"Türk Eximbank, ihracatçılarımıza 1989 yılında 7,8 milyon dolar, 2001 yılında 5,6 milyar dolar destek sunmuşken, bu yıl 59 milyar dolarlık kredi ve sigorta desteğini ihracatçılarımıza ulaştırmayı hedeflemektedir. Kuruluş sermayesi 500 bin lira olan Türk Eximbank'ın öz kaynakları 202 milyar liraya ulaşmış durumdadır. İhracatçılarımıza doğrudan temas etmek, onların ihtiyaçlarını yerinde ve daha hızlı karşılayabilmek amacıyla 2001 yılında 2 olan şube sayısı, bugün itibarıyla 3 bölge müdürlüğü, 25 şube ve 7 irtibat ofisine ulaşmış, böylece toplam ihracatın yüzde 90'ından fazlasını gerçekleştiren illerimizi kapsar duruma gelmiştir."

Açıklamada, 20 bine yaklaşan müşteri sayısının yüzde 83'ünü KOBİ'lerin oluşturduğu, kullandırılan ihracat kredilerinin yüzde 47'sinin ise yüksek ve orta yüksek teknoloji ürünlerinin ihracatına yönelik olduğu vurgulandı.

"Türk Eximbank, ihracatçıların talepleri doğrultusunda gelişiyor"

Bankanın, ihracatçıların ihtiyaçları doğrultusunda çalışmalarını sürdürdüğü aktarılan açıklamada, son dönemde ihracatın finansmanına yönelik birçok yenilikçi aracın da devreye alındığı ifade edildi.

Açıklamada, Bakanlık koordinasyonunda Türk Eximbank ile işbirliği içinde yürütülen Alıcı Kredileri Programı'nın önemine dikkat çekildi.

Katılım bankacılığı faaliyetleri kapsamında murabaha, eser (istisna), icare, isticrar finansmanlarının uygulandığına değinilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Ayrıca ihracat kredi sigortası alanında bir ilk olan Katılım Esaslı Alacak Sigortası ile ihracatçılarımızın alacakları sigortalanmaktadır. Yine son dönemde uluslararası işbirlikleri güçlendirilerek yeşil dönüşüm ile tedarikçi finansmanları ve dış ticaret işlemleri kapsamında fon imkanları artırılmıştır. İhracatçılarımızın talepleri doğrultusunda sürekli kendini yenileyen, gelişen ve büyüyen Türk Eximbank, 39 yıldır olduğu gibi bugünden sonra da 'Ticaretin Yüzyılı' vizyonumuz doğrultusunda kesintisiz olarak ihracatçılarımızın destekçisi olmaya devam edecektir."

BIST 100 endeksi, en düşük 14.043,78 puanı ve en yüksek 14.601,01 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 2,42 üzerinde 14.514,82 puandan tamamladı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 4,91 artışla 7 bin 89 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 4,93 yükselişle 46 bin 262 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 10 bin 69 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 4,92 artışla 11 bin 614 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,38 artışla 48,0640 liraya, avro da yüzde 1,25 yükselişle 56,1800 liraya çıktı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,85, emeklilik fonları yüzde 1,53 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 2,58 ile “Kıymetli Maden Fonları” oldu.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) verilerinden derlediği bilgilere göre, güneşten elektrik üretimi temmuzda 5,4 teravatsaat olarak gerçekleşti. Böylece haziranda 4,9 teravatsaatle kırılan önceki rekor geride bırakıldı.

Güneşin elektrik üretimindeki payı da yüzde 15,6'ya ulaşarak temmuz ayları bazında şimdiye kadarki en yüksek seviyeye çıktı. Güneş, bu oranla son 3 ayda olduğu gibi temmuzda da doğal gaz ve yerli kömür santrallerinin önünde yer aldı.

Temmuzda rüzgar santrallerinin elektrik üretimindeki payı yüzde 12 olurken, güneş ve rüzgarın toplam payı yüzde 27,6'ya ulaştı.

Yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payı arttı

Hidroelektrik santrallerinin üretimi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 60 artarak 9 teravatsaate yükseldi. Bu üretim miktarı, temmuz ayları bazında tüm zamanların en yüksek hidroelektrik üretimi oldu. Hidroelektriğin elektrik üretimindeki payı yüzde 26,3 olarak gerçekleşti.

Böylece güneş, rüzgar, hidroelektrik ve diğer yenilenebilir kaynakların toplam elektrik üretimindeki payı, geçen yılın aynı ayındaki yüzde 43 seviyesinden yüzde 58'e çıktı.

Öte yandan, temmuzda doğal gaz santrallerinin elektrik üretimindeki payı geçen yılın aynı ayındaki yaklaşık yüzde 25 seviyesinden yüzde 10'a geriledi. Bu oran, son 26 yılın temmuz ayları arasındaki en düşük seviye olarak kayıtlara geçti.

İthal kömür santrallerinin payı, düşük seyrettiği üç ayın ardından yüzde 19'a yükselerek ortalama seviyelerine dönerken, yerli kömür santrallerinin payı yüzde 12,5 ile 2026 yılı ortalamasına yakın gerçekleşti.

Yenilenebilir kaynaklar talep artışının karşılanmasında başı çekti

Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember'in enerji analisti Çağlar Çeliköz, Türkiye'nin 2026 yazında güneşten elektrik üretiminde yeni rekorlar kırmaya devam ettiğini söyledi.

Çeliköz, yaz aylarında sıcak havaya bağlı olarak artan soğutma ihtiyacının elektrik tüketimini artırdığını belirterek, bu talebin karşılanmasında yenilenebilir kaynakların öne çıktığını ifade etti.

Temmuzda elektrik tüketiminin klima kullanımının etkisiyle geçen yılki 35,2 teravatsaatlik seviyeye yaklaşarak 34,4 teravatsaat olduğunu kaydeden Çeliköz, buna karşın doğal gazın üretimdeki payının yüzde 10 ile son 26 yılın en düşük temmuz ayı seviyesine gerilediğini ve yenilenebilir kaynakların yüzde 58'lik payında hidroelektrik üretimindeki artışın önemli rol oynadığını aktardı.

Çeliköz, "Ancak temmuz ayındaki yüzde 58'lik bu yüksek performansın, 26 puanlık kısmının hidroelektrik santrallerindeki yağış bolluğundan da kaynaklandığını ve Türkiye'nin uzun dönemli kuraklığın etkisinde olduğunu unutmamak gerekir." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin hidroelektrik üretiminde yaşanabilecek olası düşüşleri dengelemek için güneş ve rüzgar kapasitesinin artırılması gerektiğini dile getiren Çeliköz, özellikle dağıtık ve depolamalı yenilenebilir enerji yatırımlarının önemine işaret etti.

Çeliköz, "Bu nedenle hidroelektrikte yaşanabilecek düşüşleri dengelemek adına rüzgar ve güneş enerjisindeki gücümüzü, çatı GES, depolamalı santraller ve hibrit santral uygulamalarıyla daha da artırmalıyız." dedi.

Yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasının Türkiye'nin enerji arz güvenliğine ve dışa bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlayacağını belirten Çeliköz, "Ancak bu sayede hem enerjide dışa bağımlılığı kalıcı olarak azaltabilir hem de arz güvenliğimizi uzun vadede garanti altına alabiliriz." değerlendirmesinde bulundu.

Tesisin kiracısının OpenAI olacağı kaydedilen açıklamada, şirketin PORTS-Pike'ta dünya standartlarında bir yapay zeka fabrikası kuracağı ve işleteceği ifade edildi.

Nvidia'nın ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) yaptığı bildirimde ise yapılan işbirliği anlaşması kapsamında 105 milyar dolara kadar güvence verilebileceği aktarıldı.

SB Energy'den yapılan açıklamada da Nvidia'nın mevcut yatırımcılar SoftBank Group ve OpenAI'a katılarak SB Energy'ye 1,5 milyar dolar yatırım yapacağı bildirildi.

OpenAI'dan yapılan açıklamada da PORTS-Pike'taki proje için SB Energy, Nvidia ve ABD Enerji Bakanlığı ile işbirliği yaptığı ifade edildi.

Açıklamada projenin, 2032 yılına kadar sürecek altı yıllık inşa sürecinde 35 bin inşaat istihdamı ve 2 bin 500 uzun vadeli pozisyon yaratmasının beklendiği kaydedildi.

Projenin kendi enerji ve altyapı maliyetlerini ödeyeceğine dikkat çekilen açıklamada, ayrıca veri merkezinin su talebini azaltmak için suyu devridaim ettireceği belirtildi.

Açıklamada, ilk 800 megawatlık kapasitenin, büyük ölçüde mevcut altyapı kullanılarak 2028'de kullanıma sunulmasının beklendiği bildirildi.

SB Energy'nin OpenAI ile yapılan 20 yıllık kira sözleşmesi kapsamında veri merkezini inşa edeceği, mülkiyetini üstleneceği ve zaman içinde kapasite sağlayacağına işaret edilerek, OpenAI'ın tesisin müşterisi olarak kapasiteyi kullanacağı ve tesisin yalnızca Nvidia yapay zeka işlem altyapısına ev sahipliği yapacağı kaydedildi.

Garanti Emeklilik ve Hayat AŞ Gümüş Fon Sepeti Emeklilik Yatırım Fonu ise yüzde 7,12'lik yükselişle bu haftanın en fazla kazandıran emeklilik fonu olarak belirlendi.

Yatırım ve emeklilik fonları içinde haftanın en fazla kazandıran 10 fonu şöyle:

Bu hafta yatırım fonları ortalama yüzde 0,81, BES fonları yüzde 1,28 değer kazandı

Yatırım fonları arasında en fazla yükseliş yüzde 3,41 ile "Kıymetli Maden Fonları"nda gerçekleşirken, en düşük getiri yüzde 0,43 ile "Serbest Fon" oldu.

BES fonlarında da en fazla yükseliş yüzde 3,52 ile "Kıymetli Madenler" kategorisinde görülürken, en düşük getiri yüzde 0,75 ile "OKS Katılım" oldu.

Yatırım ve BES fonlarının ortalama haftalık getirileri ile toplam kazandıran fon sayıları şöyle:

Bu hafta en fazla kaybettiren yatırım fonlar

Bu hafta en fazla kaybettiren yatırım fonu, yüzde 55,79'luk düşüşle A1 Capital Portföy BIST 30 Dışı Şirketler Hisse Senedi Serbest Fon (Hisse Senedi Yoğun Fon) oldu.

HDI Fiba Emeklilik ve Hayat AŞ OKS Agresif Değişken Emeklilik Yatırım Fonu ise yüzde 1,79 azalışla bu haftanın en çok kaybettiren emeklilik fonu olarak belirlendi.

Yatırım ve emeklilik fonları içinde haftanın en fazla kaybettiren 10 fonu şöyle: 

BIST 100 endeksi, en düşük 13.562,45 puanı ve en yüksek 14.249,99 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 2,85 üzerinde 14.172,26 puandan tamamladı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 1,40 artışla 6 bin 757 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 1,27 yükselişle 44 bin 87 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 10 bin 103 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 1,22 artışla 11 bin 69 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,37 artışla 47,8810 liraya, avro da yüzde 0,57 yükselişle 55,4880 liraya çıktı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,81, emeklilik fonları yüzde 1,28 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 3,41 ile “Kıymetli Maden Fonları” oldu.

E-ticaret sektöründe sonbahar kampanyaları, kasım indirimleri ve yılın son çeyreğine yönelik hazırlıkların başladığı Ağustos ayı, lojistik depolar açısından da hareketli bir dönemin başlangıcını oluşturuyor. Artan stok ihtiyacı ve dağıtım kapasitesi gereksinimi nedeniyle şirketler depo planlamalarını gözden geçirirken, yatırımcılar da yüksek standartlara sahip lojistik tesislere yöneliyor.

Bu hareketlilik, lojistik depoların değerleme süreçlerinde dikkate alınan kriterlerin de değişmesine neden oluyor. Geçmişte ağırlıklı olarak lokasyon ve kapalı alan büyüklüğü üzerinden değerlendirilen depolar, bugün teknik altyapıları ve operasyonel kabiliyetleriyle birlikte ele alınıyor. Bir deponun mevcut ihtiyaçları karşılamasının yanı sıra gelecekte değişen lojistik operasyonlarına ne kadar uyum sağlayabileceği de yatırım değeri açısından önemli bir kriter haline geliyor.

Teknik altyapı yatırım değerini doğrudan etkiliyor

Lojistik depoların değerini belirleyen en önemli unsurların başında mimari plan uygunluğu geliyor. Kolon yerleşimi, raf sistemlerine uygunluk ve operasyon akışını destekleyen iç planlama, hem kullanım verimliliğini hem de kirlanabilme potansiyelini doğrudan etkiliyor.

Bunun yanında zemin taşıma kapasitesi ile kat yükseklikleri de depo performansını belirleyen temel kriterler arasında yer alıyor. Ağır yük depolayabilen, yüksek raf sistemlerine uygun ve otomasyon çözümlerine entegre edilebilen depolar, günümüz lojistik ihtiyaçlarına daha kolay cevap verebildikleri için yatırım açısından daha yüksek değer görüyor.

Yangın söndürme sistemleri, sprinkler altyapısı, yükleme rampaları, kapı sayısı ve tır manevra alanlarının yeterliliği de operasyonel verimlilik açısından önem taşıyan diğer başlıklar arasında bulunuyor. Özellikle yoğun sevkiyat yapan e-ticaret şirketleri için aynı anda birden fazla aracın yükleme ve boşaltma yapabilmesi operasyonel avantaj sağlarken, bu özellikler depo değerine de doğrudan yansıyor.

Sürdürülebilirlik, değerleme kriterlerinden biri haline geldi

Lojistik tesislerinde çevresel sürdürülebilirlik de giderek daha fazla önem kazanıyor. LEED ve BREEAM gibi uluslararası yeşil bina sertifikalarına sahip depolar, enerji verimliliği ve işletme maliyetleri açısından sundukları avantajların yanı sıra kurumsal kiracılar tarafından da daha fazla tercih ediliyor.

Bununla birlikte depoların limanlara, organize sanayi bölgelerine, ana ulaşım akslarına ve tüketim merkezlerine yakınlığı da değerleme çalışmalarında önemli rol oynuyor. Ancak artık yalnızca iyi bir lokasyona sahip olmak tek başına yeterli değil; teknik standartları yüksek, sürdürülebilir ve farklı operasyon modellerine uyum sağlayabilen tesisler yatırım açısından daha güçlü bir konuma geliyor.

ARGE Gayrimenkul Değerleme Süreçlerinden Sorumlu GMY Kemal Cem Onursal, konuyla ilgili olarak “Lojistik depolar artık yalnızca ürünlerin depolandığı yapılar değil, tedarik zincirinin kesintisiz işlemesini sağlayan stratejik merkezler olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle değerleme çalışmalarında yalnızca metrekare büyüklüğü ya da konuma odaklanmak doğru sonuç vermiyor. Mimari plan uygunluğu, zemin taşıma kapasitesi, kat yüksekliği, yangın güvenliği, yükleme altyapısı ve sürdürülebilirlik standartları gibi pek çok kriteri birlikte değerlendiriyoruz. Özellikle Ağustos ayı, e-ticaret şirketlerinin sonbahar operasyonlarına yönelik hazırlıklarını yaptığı bir dönem olduğu için lojistik depo pazarında hareketlilik belirgin şekilde artıyor. Önümüzdeki dönemde otomasyon teknolojilerinin yaygınlaşması, hızlı teslimat beklentilerinin artması ve sürdürülebilirlik hedeflerinin güçlenmesiyle birlikte teknik standartları yüksek lojistik depoların yatırım değerini daha da artıracağını öngörüyoruz. Değerleme süreçlerinde de artık yalnızca bugünkü kullanım koşullarını değil, bir tesisin gelecekte farklı sektörlerin ihtiyaçlarına ne ölçüde cevap verebileceğini de analiz ediyoruz. Bu yaklaşım hem yatırımcıların daha sağlıklı karar almasını sağlıyor hem de lojistik gayrimenkullerin gerçek potansiyelini daha doğru ortaya koyuyor.” dedi.

Açıklamada, ileri üretim merkezinin küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) için son teknoloji üretim süreçleri, makine öğrenimi destekli kalite kontrol ve gelişmiş otomasyon alanlarında ücretsiz eğitim imkanı sunacağı ifade edildi.

Merkezin açılış etkinliğine, ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Senatör Ted Cruz, Houston Belediye Başkanı John Whitmire ve diğer yerel yetkililerin katıldığı aktarıldı.

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen Apple Üst Yöneticisi (CEO) Tim Cook, son 9 ayda Houston tesisine yüz milyonlarca dolar yatırım yaptıklarını anlattı.

Cook, "Amerikalı işçilere ve Amerikan yaratıcılığına inanıyoruz. Harika ürünlerden daha fazlasını inşa etmek istediğimiz için inanılmaz bir hızla ilerliyoruz. Amerikan üretiminin geleceğini inşa etmek istiyoruz." ifadelerini kullandı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 8,29 artışla 6 bin 664 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 8,12 yükselişle 43 bin 532 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 10 bin 103 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 8,25 artışla 10 bin 936 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,37 artışla 47,7030 liraya, avro da yüzde 1,20 yükselişle 55,1720 liraya çıktı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,59, emeklilik fonları yüzde 2,32 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 4,76 ile “Kıymetli Maden Fonları” oldu.

Şirketin, BioCatch'i 2,4 milyar dolar nakit karşılığında satın almak üzere kesin anlaşmaya vardığı ifade edilen açıklamada, söz konusu satın almanın Visa'nın mevcut siber güvenlik, dolandırıcılık önleme, risk yönetimi ve güvenlik çözümlerini tamamlayacağı belirtildi.

Açıklamada, satın almanın Visa müşterilerinin ve onların müşterilerinin hesap ele geçirme saldırıları, dolandırıcılık girişimleri, suç gelirlerinin aktarılmasında kullanılan aracılar ve sahte başvuru dolandırıcılığı gibi giderek büyüyen tehditlere karşı daha iyi korunmasına yardımcı olmasının beklendiği vurgulandı.

BioCatch'in satın alınmasının, Visa'nın mevcut ürün portföyünü güçlendirerek hesap açılışından işlemlere kadar dolandırıcılık, siber suçlar ve finansal suçları tespit edip önlemeye yönelik yapay zeka destekli çözümler sunmasını sağlayacağı ifade edildi.

Visa'nın son 5 yılda ödeme ekosisteminin güvenliğini sağlamak ve dolandırıcılık oranlarının azaltılmasını hızlandırmak amacıyla teknoloji ve altyapıya 13 milyar dolardan fazla yatırım yaptığı belirtilen açıklamada, satın alma işleminin şirketin 2027 mali yılının ikinci çeyreğinin sonuna kadar tamamlanmasının beklendiği kaydedildi.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 0,50 azalışla 6 bin 154 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,57 düşüşle 40 bin 263 liraya geriledi.

Geçen hafta sonu 10 bin 170 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,66 azalışla 10 bin 103 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,38 artışla 47,5260 liraya, avro da yüzde 1,22 yükselişle 54,5180 liraya çıktı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,34, emeklilik fonları yüzde 1,55 değer kaybetti.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,76 ile “Para Piyasası Fonları” oldu.

Avrupa'nın iklim hedeflerine ve enerji arz güvenliği amaçlarına ulaşabilmesi için 2030'a kadar rüzgar enerjisi kapasitesini önemli ölçüde artırması gerekiyor. Bu hedef doğrultusunda mevcut santrallerin modernizasyonu kritik rol oynarken, teknik, idari ve düzenleyici engeller yenileme projelerinin istenilen hızda ilerlemesini zorlaştırıyor.

2030'a kadar Avrupa'da 13 gigavatın üzerinde mevcut rüzgar enerjisi kapasitesinin devreden çıkarılması beklenirken, aynı dönemde yalnızca 9 gigavatlık yenileme kapasitesinin devreye alınacağı öngörülüyor. Bu durum, hizmet dışı kalacak kapasitenin tamamının daha modern türbinlerle yenilenemeyeceğine işaret ediyor.

Avrupa'da özellikle 2000'li yılların başında kurulan çok sayıda karasal rüzgar santralinin 20 ila 25 yıllık işletme ömrünün sonuna yaklaşması, yenileme yatırımlarını sektörün öncelikli gündemlerinden biri haline getiriyor.

Bu kapsamda eski ve düşük kapasiteli türbinler sökülerek yerlerine daha yüksek kulelere, daha büyük rotor çapına ve gelişmiş teknolojiye sahip yeni nesil türbinler kuruluyor. Böylece mevcut şebeke bağlantıları ve izin altyapısı korunurken aynı sahadan iki hatta üç kat daha fazla elektrik üretilebiliyor.

Avrupa'da halen faaliyet gösteren karasal rüzgar santrallerinin önemli bölümü 2 megavatın altında kapasiteye sahip ilk nesil türbinlerden oluşuyor. Buna karşılık yeni nesil türbinler tek başına 6 ila 8 megavat kapasiteye ulaşabiliyor. Gelişmiş kanat tasarımları sayesinde düşük rüzgar hızlarında da daha verimli üretim yapılması, santrallerin kapasite kullanım oranlarını önemli ölçüde artırıyor.

Almanya ve Danimarka gibi ülkeler dönüşüme öncülük ediyor

Almanya, İspanya, Danimarka ve Hollanda, repowering yatırımlarında Avrupa'nın öncü ülkeleri arasında yer alıyor.

WindEurope, Avrupa Birliği'nin 2030 yenilenebilir enerji hedeflerine ulaşabilmesi için yeni rüzgar santrallerinin kurulmasının yanı sıra mevcut sahaların modernizasyonunun da hızlandırılması gerektiğine dikkati çekiyor.

Kurulu iletim altyapısı ve şebeke bağlantılarının yeniden kullanılabilmesi, yeni arazi ihtiyacını azaltırken izin süreçlerini kısaltıyor ve yatırım maliyetlerini düşürüyor. Bu avantajlar, repowering projelerini yeni santral yatırımlarına kıyasla daha cazip hale getiriyor.

Gelecek 10 yılda Avrupa'da on binlerce megavatlık rüzgar kapasitesinin yenilenmesi beklenirken, bu dönüşümün türbin üreticileri ve ekipman tedarik zinciri için de önemli bir büyüme alanı oluşturacağı değerlendiriliyor.

Repowering yatırımlarının karbon emisyonlarının azaltılması, enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve mevcut altyapının daha verimli kullanılması açısından Avrupa'nın enerji dönüşümünün temel unsurlarından biri olmayı sürdüreceği öngörülüyor.

Bolat, İbrahim Halil Gümrük Kapısı'nın Irak hükümetinin uygulamaya aldığı ASYCUDA (Automated System for Customs Data) sistemine entegrasyonunun, iki ülkenin 30 milyar dolarlık ticaret hedefine önemli katkı sunacağını belirtti.

Bolat, Ankara'da bir otelde düzenlenen Türkiye-Irak İş İnsanları Yuvarlak Masa Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, iki ülke ilişkilerinin son yıllarda ticaret, yatırımlar, müteahhitlik, ulaştırma, savunma sanayi, turizm ve hizmetler gibi sektörlerde ekonomik entegrasyon çerçevesinde ilerletildiğini söyledi.

Türkiye-Irak ticaret hacminin 17 milyar dolar seviyesinde olduğunu bildiren Bolat, bu hacmin Kovid-19 salgınından sonraki süreçte ve enerji fiyatlarının yükseldiği dönemde 24 milyar dolara kadar çıktığını ifade etti.

İkili ticarette hedef 30 milyar dolar

Bolat, Türkiye'nin dış ticaretinde Irak'ın 5'inci en büyük ortak olduğuna işaret ederek, "Irak ile Türkiye arasındaki ticareti, değerli Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin riyasetinde orta vadede 30 milyar dolarlık bir hacme ulaştırma konusunda kararlıyız." diye konuştu.

Türk müteahhitlerinin en fazla proje üstlendiği 3'üncü ülkenin Irak olduğunu aktaran Bolat, söz konusu ülkede bugüne kadar 40 milyar dolar değerinde 1157 projenin başarıyla tamamlandığını söyledi.

Bolat, Türk müteahhitlerinin dünyada 13 bine yakın projeyle 566 milyar dolarlık iş hacmine ulaştığını, Irak'ta üstlenilen projelerin bu toplamın yaklaşık yüzde 7,5-8'ini oluşturduğunu kaydetti.

"Irak'ın TIR Sözleşmesi'ni uygulaması konusunda işbirliğine açığız"

Yeni hükümetin kurulmasının ardından Irak'la hızlı şekilde çalışmaya, ticaret, yatırım, müteahhitlik, hizmetler ve ulaştırma alanlarında işbirliği yapmaya hazır olduklarını aktaran Bolat, sözlerine şöyle devam etti:

"Bu yıl içinde Körfez bölgesinde yaşanan sıcak savaş ve jeopolitik gelişmeler ekonomi üzerinde maalesef olumsuz etkiler yapıyor. Özellikle enerji koridorları ve enerji kaynaklarının dünyaya ulaştırılması noktasında ciddi olumsuzluklarla karşılaşıldı. Bu gelişme, Irak ile Türkiye arasında Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nın tam kapasite çalıştırılması, Basra'dan Ceyhan Türkiye'ye uzanacak yeni petrol boru hattının inşası, Türkiye ile Irak arasındaki ikili ticaret koridoru ve Basra Körfezi'nde Fav Limanı'ndan başlayacak Kalkınma Yolu'nun Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanması, enerji ve ticaret koridorlarının işler hale getirilmesi için çalışılması gerektiğini ortaya koymaktadır."

Bolat, iki ülke arasında imzalanan Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması ile Çifte Vergilendirmeyi Önleme anlaşmalarının, karşılıklı iç onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girmesinin önem taşıdığını aktardı.

İki ülke arasındaki ticareti yükseltmek için atılması gereken adımlara işaret eden Bolat, "Türkiye ile Irak arasındaki ticareti 30 milyar dolar seviyesine yükseltme hedefine, İbrahim Halil Gümrük Kapısı'nın Irak hükümetinin yürürlüğe koyduğu ASYCUDA sistemine en kısa sürede entegre edilmesinin çok önemli katkı yapacağına inanıyoruz. Ticaret ve enerji koridorları açısından Türkiye-Irak işbirliği bu kadar önemli bir konuma yükselmişken, söz konusu sistemin entegrasyonunun İbrahim Halil Gümrük Kapısı ile tamamlanacak olması, belirsizliği ortadan kaldıracak ve ticareti de hızlandıracaktır." şeklinde konuştu.

Bolat, Irak'ın TIR Sözleşmesi'ni uygulaması hususunda her türlü işbirliğine açık olduklarını da bildirdi.

Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki transit vize rejiminin 15 Nisan'dan bu yana uygulanmaya başladığını anımsatan Bolat, şunları kaydetti:

"Türkiye'den Irak'a ve Irak'tan da Suudi Arabistan'a, Kuveyt'e ve bütün Körfez'e transit ticaretin kanalları açılmıştır. Bu çerçevede Kalkınma Yolu'nun, yeni lojistik merkezleri ve şehirlerin kurulması anlamında Türkiye-Irak ilişkilerinde yatırımlar ve müteahhitlik çalışmalarını hızlandıracağına inanıyoruz."

Bolat, Türkiye-Irak Ekonomik ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) toplantısına bu yıl ev sahipliği yapmak istediklerini de söyledi.

"Kara yolu ve demir yolu koridorlarının genişletilmesi gerekiyor"

Bakan Bolat, toplantı sonrasında yaptığı değerlendirmede de iki ülkenin dış ticarette near-shoring (yakın kıyı desteği) ve friend-shoring (dost desteği) kapsamında yer aldığına işaret ederek, "Türkiye'nin bu yıl 282 milyar dolara ulaşacak mal ihracatının yüzde 94'ü sanayi ürünleridir ve bunun yüzde 55-60'ı Avrupa Birliği ve Kuzey Amerika ülkelerine, yani gelişmiş ülkelere yapılıyor." diye konuştu.

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında 30 yıllık Gümrük Birliği entegrasyonu olduğunu hatırlatan Bolat, AB'nin kabul ettiği "Made in EU" konsepti ve projesine Türkiye'nin de dahil edildiğini, Irak hükümetinden beklentilerinin, "aranan ürün şartı" içinde Türkiye Cumhuriyeti'nin de mutlaka yer alması olduğunu dile getirdi.

Bolat, Hürmüz Boğazı'ndaki sıkıntılı süreçlerle bir daha karşılaşılmaması için mutlaka gümrük geçişlerinin, kara-demir yolu koridorlarının, enerji hatlarının genişletilmesi ve artırılması gerektiğini bildirerek, ziyaretin Türkiye-Irak ilişkilerine çok büyük katkılar yapacağına gerçekten inandıklarını kaydetti.

"Çok girişli ticari vizeler bizim için hayati önem taşıyor"

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak da ticareti artırmak için ticari diplomasi noktasında çalıştıklarını belirterek, "Yeni hükümetin kurulması iki ülke arasındaki işbirliğini daha iyi bir zemine taşıyacaktır. Savaşın geride kalmasıyla Irak'taki yeniden yapılanma ve kalkınma sürecinin hızlanacağına inanıyoruz. Bugüne kadar olduğu gibi bu süreçte de Türkiye olarak komşumuz Irak'ın en güvenilir ortağı olmaya devam edeceğiz." dedi.

Sadece ticaretin değil yatırımların da önemli olduğuna dikkati çeken Olpak, bundan sonraki süreçte bu konuda da önemli adımlar atılacağını bildirdi.

Olpak, şunları kaydetti:

"Merkezi Hükümet ile Kürt Bölgesel Yönetimi arasındaki gümrük uygulama farklarının giderilmesi, özellikle liberalizasyon ve operasyonlar açısından önem taşıyor. ASYCUDA (Automated System for Customs Data) sisteminin gümrük kapılarında etkin uygulanması, süreçlerimizi hızlandıracaktır. Para transferleri, iş hayatının vazgeçilmezi. Bankacılık uygulamaları nedeniyle ticaret ödemelerinde yaşanan güçlüklerin çözümü de iş dünyasının başlıkları arasında. İş insanlarına yönelik e-vize süreçlerinin hızlandırılması ve çok girişli ticari vizeler bizim için hayati önem taşıyor."

Kahramanmaraş’ın sanayi altyapısını güçlendirmek, üretim kapasitesini artırmak ve yeni yatırımlara alan açmak amacıyla Tomsuklu Organize Sanayi Bölgesi’nde arsa tahsis süreci başlatıldı.

Dulkadiroğlu ilçesinin Çiğli, Çınarlı ve Fituşağı mahallelerinde bulunan; büyüklükleri 3 bin 700 metrekare ile 121 bin 549 metrekare arasında değişen 12 sanayi parseli yatırımcıların başvurusuna açılacak. Tahsise konu parsellerin toplam büyüklüğü 670 bin 850,30 metrekareyi buluyor.

Tahsis süreci noter huzurunda yürütülecek

Tahsis edilecek parsellerin metrekare birim fiyatı 50 ABD doları olarak belirlendi. Tahsis bedelinin yüzde 35’i peşin ödenecek. Başvuru sayısına göre doğrudan tahsis, noter huzurunda kura veya puanlama yöntemi uygulanacak. Ödeme planı, başvuru teminatı, değerlendirme ölçütleri ve kura sürecine ilişkin ayrıntılar aşağıdaki şartlar bölümünde yer alıyor.

Yatırımlar belirlenen sürelerde tamamlanacak

Tahsis tarihinden itibaren bir yıl içerisinde projelerini OSB’ye tasdik ettirerek yapı ruhsatını almayan; yapı ruhsatı tarihinden itibaren iki yıl içinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatını temin etmeyen veya ilgili mevzuat kapsamında “ÇED Gerekli Değildir” ya da “ÇED Olumlu” kararı almayan yatırımcıların tahsisleri yönetim kurulu tarafından iptal edilebilecek. Makul sebeplerin bulunması hâlinde yapı ruhsatı ve iş yeri açma süreleri, yönetim kurulu kararıyla ayrı ayrı en fazla bir yıl uzatılabilecek.

Başvurular elektronik ortamda alınacak

Arsa tahsis başvuruları, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Sanayi Bölgeleri Atlası üzerinden gerçekleştirilecek. İlgili bağlantıya Tomsuklu OSB’nin internet sitesindeki “Duyurular” bölümünden de ulaşılabilecek. Başvuru adresi: https://meydip.sanayi.gov.tr/#/sb-atlas

Parselasyon planını incelemek ve ayrıntılı bilgi almak isteyen yatırımcılar; Barbaros Mahallesi Batı Çevre Yolu Bulvarı No:80/A, Ticaret Borsası Binası, Onikişubat/Kahramanmaraş adresinde hizmet veren Kahramanmaraş Tomsuklu Organize Sanayi Bölgesi Bölge Müdürlüğünü ziyaret edebilecek.

ARSA TAHSİSİNE İLİŞKİN BAŞVURU VE DEĞERLENDİRME ŞARTLARI

Arsa tahsisi kapsamında kurulacak tesislerde ve başvuru sahiplerinde aranacak şartlar şunlardır:

1. Kurulacak tesisin “Kurulamayacak Tesisler” kapsamı dışında olması gerekmektedir. 
2. Başvuru sahibinin Tomsuklu OSB’de adına tahsis edilmiş bir sanayi parselinin bulunmaması gerekmektedir.
3. Yatırımcının, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu kapsamında noter tasdikli taahhütname vereceğine ilişkin beyanda bulunması gerekmektedir. 
4. Her bir sanayi parseli için yapılan başvurularda; tek başvuru olması hâlinde parsel doğrudan başvuru sahibine tahsis edilecek, başvuru sayısının iki ile beş arasında olması hâlinde hak sahibi noter huzurunda gerçekleştirilecek kura çekimiyle belirlenecektir. Başvuru sayısının beşten fazla olması hâlinde ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Firma Başvuru Değerlendirme Tablosu esas alınarak puanlama yapılacak; en yüksek puanı alan ilk beş başvuru sahibi noter huzurunda gerçekleştirilecek kuraya katılacaktır. 
5. Kura çekiminde bir asil ve dört yedek hak sahibi belirlenecektir. Asil hak sahibinin tahsis hakkından vazgeçmesi veya gerekli şartları sağlayamaması durumunda yedekler sırasıyla davet edilecektir.
6. Noter huzurundaki kura çekimine katılmaya hak kazanan firmalar ile kuranın yapılacağı yer, tarih ve saate ilişkin bilgiler Bölge Müdürlüğü tarafından ilan edilecektir.
7. Tahsis edilecek parsellerin metrekare birim fiyatı 50 ABD dolarıdır (USD/m²). Tahsilat, ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz alış kuru üzerinden Türk lirası karşılığıyla yapılacaktır.
8. Tahsis bedelinin yüzde 35’i peşin olarak ödenecektir. Kalan tutar; Müteşebbis Heyetin 11.07.2024 tarihli ve 47 sayılı kararı doğrultusunda, ödeme tarihindeki TCMB döviz alış kuru üzerinden Türk lirası karşılığı esas alınarak bölgenin yatırım programı, ödemeleri ve ihtiyaçlarına göre katılımcılardan talep edilecektir.
1. Talep sahiplerinden, başvuru bedeli olarak tahsis edilecek arsanın yüzde 35’lik peşinat bedelinin yüzde 1’i oranında teminat alınacaktır. Teminatın, Kahramanmaraş Tomsuklu Organize Sanayi Bölgesi’nin TR81 0001 2001 5720 0007 0000 01 IBAN numaralı hesabına yatırılması gerekmektedir. Tahsis hakkı kazanan firmaların yatırdığı teminat peşinat bedelinden mahsup edilecek; tahsis hakkı kazanamayan firmaların teminatları ise ilgili parsele ilişkin arsa tahsis sözleşmesinin imzalanmasının ardından iade edilecektir.
10. Başvurular; mevcut sektör yapısı, kurulacak tesisin altyapı ve atık su arıtma tesislerine etkisi, muhtemel bir olumsuzlukta oluşturabileceği tetikleyici riskler ile çalışma ve yaşam koşullarına etkisi gibi hususlar dikkate alınarak reddedilebilir.

Buna göre, haziranda 10,5 puan olan endeks, 15,8 puan yükselerek temmuzda 26,3 puana yükseldi.

Mevcut Durum Endeksi ise temmuzda geçen aya göre 3,4 puan artışla 77,6 puan oldu.

Çoğu sektörde temmuzda iyileşme kaydedildi. Özellikle makine, kimya, ilaç ve metal sektörlerinde temmuzda istikrarlı büyüme görülürken, otomotiv sektör endeksi hazirandaki eksi 11,3 puandan temmuzda eksi 46,6 puana geriledi.

Finansal piyasa uzmanlarının Avro Bölgesi'ne yönelik ekonomik güvenini yansıtan endeks de temmuzda önceki ayki değerini 13,9 puan aşarak 23,4 puana çıktı. Bölgedeki mevcut ekonomik duruma yönelik değerlendirme 5,7 puan iyileşerek eksi 37,7 puana yükseldi.

ZEW Başkanı Prof. Dr. Achim Wambach, verilere ilişkin değerlendirmesinde, ekonomik görünümün temmuzda iyileşmeye devam ettiğini belirterek, "Reformların etkisini gösterdiği görülüyor. Özellikle ihracata yönelik sektörlerin yanı sıra iç talep de istikrarlı bir büyüme sergiliyor. Bununla birlikte, İran krizindeki gelişmeler ve petrol fiyatlarıyla ilgili belirsizlik, Alman ekonomisinin toparlanma beklentilerini etkileyen önemli bir faktör olmaya devam ediyor." ifadelerini kullandı.

Yerel yönetimler tarafından şehirde hayata geçirilen en büyük GES yatırımı olan tesis, sürdürülebilir enerji üretimiyle çevreye ve belediye bütçesine katkı sunacak.

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından yenilenebilir enerji alanında hayata geçirilen en önemli yatırımlardan biri olan Kahramanmaraş Güneş Enerji Santrali (GES) düzenlenen törenle hizmete açıldı. Pazarcık Karabıyıklı Mahallesi’nde kurulan ve yaklaşık 200 Milyon TL’lik yatırımla hayata geçirilen tesis, Büyükşehir Belediyesinin enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 60’ını karşılayacak. Yerel yönetimler tarafından Kahramanmaraş’ta gerçekleştirilen en büyük güneş enerjisi yatırımı olma özelliğini taşıyan tesis hem çevre dostu enerji üretimi hem de belediyenin enerji maliyetlerini azaltması açısından stratejik önem taşıyor. Kuveyt Arap Ekonomik Kalkınma Fonu’nun finansman desteğiyle 100 bin metrekarelik alanda inşa edilen santral, 6 megavat kurulu gücüyle şehrin enerji altyapısına önemli katkı sağlayacak.

Geniş Katılımlı Açılış Töreni

Kahramanmaraş Güneş Enerji Santrali’nin açılış programı yoğun katılımla gerçekleştirildi. Programa; 66. Hükümet Tarım ve Orman Bakanı Prof. Dr. Vahit Kirişci, Kuveyt’in Ankara Büyükelçisi Mohammad Alshabo, AK Parti Kahramanmaraş Milletvekilleri Ömer Oruç Bilal Debgici, Tuba Köksal ve İrfan Karatutlu, Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, AK Parti İl Başkanı Muhammed Burak Gül, Kuveyt Arap Ekonomik Kalkınma Fonu heyeti, ilçe belediye başkanları, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri ile çok sayıda vatandaş katıldı.

“Bu Tesis Sürdürülebilir Kalkınmanın Somut Bir Modelidir”

Programın açılış konuşmasını Kuveyt Arap Ekonomik Kalkınma Fonu adına Ahmad B. Al-Sabah yaptı. Sabah konuşmasında, “Bugün bu tesisin açılışı, teknik bir başarı veya altyapı projesinden çok daha fazlasını ifade etmektedir. Bu tesis; insani hedefleri, çevre yönetimini ve etkili kurumsal iş birliğini bir araya getiren sürdürülebilir kalkınmanın somut bir modeli olarak öne çıkmaktadır. Bu çabalar, Kuveyt Devleti ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki köklü ve seçkin ilişkileri; her iki ülkenin de karşılıklı çıkarlarına hizmet edecek ve iki dost ülkenin halkları için sürdürülebilir büyüme ve refahı teşvik edecek şekilde kalkınma iş birliğini güçlendirme konusundaki ortak kararlılığını yansıtmaktadır. Bu vesileyle, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’ne, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesine ve bu projenin başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesinde katkıda bulunan tüm kurum ve ortaklara en içten teşekkürlerimi iletmek isterim. Bu projenin Kahramanmaraş’ın kalkınmasına önemli bir katkı sağlamasını, hizmet verdiği topluluklara kalıcı faydalar sunmasını ve sürdürülebilir kalkınma amaçlarının ilerletilmesiyle uluslararası dayanışma ve ortak değerlerinin teşvik edilmesi konusundaki Kuveyt Fonu ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki verimli iş birliğini daha da güçlendirmesini umuyoruz” dedi.

“Şehrimiz Adına Önemli Bir Yatırımı Hizmete Alıyoruz”

Programda konuşan Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, “Bugün şehrimiz adına önemli bir yatırımın daha tamamlanmasının mutluluğunu yaşıyor, Kahramanmaraş Güneş Enerji Santralimizi hizmete alıyoruz. Bulunduğumuz Pazarcık Karabıyıklı’da 100 bin metrekarelik alanda 6 megavat kurulu güce sahip bu tesis, yerel yönetimler tarafından şehrimizde hayata geçirilen en büyük güneş enerjisi santrali olma özelliğini taşımaktadır. Bu yatırım, belediyemizin enerji ihtiyacının %60’ını karşılamasının yanında, kaynaklarını doğru kullanan, geleceği bugünden planlayan bir belediyecilik anlayışının da eseri olmaktadır. İnşallah amacımız, Büyükşehir Belediyemizin tüm enerji sarfiyatını enerji santralleri yoluyla sağlamaktır. İnşallah bundan sonraki süreçte çalışmalarımızın tamamı bu yönde olacaktır. Yaklaşık 200 Milyon TL’lik bu yatırımımızın Kahramanmaraş’ımıza uzun yıllar hizmet edecek stratejik bir değer olduğuna inanıyoruz” ifadelerini kullandı.

“Sıfır Emisyon Hedefine Emin Adımlarla İlerliyoruz”

Başkan Fırat Görgel konuşmasının devamında, “Bu proje Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu ‘Sıfır Emisyon’ vizyonuna deprem bölgesinden önemli bir katkı sunmaktadır. Biz 6 Şubat depremleriyle yıkılan şehrimizde; konut ve iş yeri, altyapı ve yol yatırımlarıyla sadece süreci sınırlandırmıyor; yenilenebilir enerji yatırımları, çevre projeleri, sosyal ve kültürel çalışma alanlarıyla da yenilikçi bir duruş ortaya koyuyoruz. Kahramanmaraş’ımızda bugün hayata geçirilen çalışmalarla, birbirini tamamladığımız yatırımlarla geleceğe çok daha güçlü bir şekilde hazırlanıyoruz” cümlelerini kaydetti.

“Depremin Yaralarını Sararken Hizmet Üretmeye Devam Ediyoruz”

Başkan Görgel, “Her fırsatta ifade ettiğimiz gibi bizim vizyonumuz; katılımcı ve yenilikçi yönetim ile dayanıklı ve dirençli, ulaşılabilir, çevreye duyarlı, üreten, paylaşan, yaşayan ve eşsiz mirasına sahip çıkan bir Kahramanmaraş inşa etmek. Bunun için bu projeleri hayata geçiriyor, gençlik ve spor yatırımları yapıyor, kültür çalışmaları gerçekleştiriyor, sosyal yatırımları artırıyor ve çevreyi önceliyoruz. Bir yandan yaşadığımız afetin getirdiği temel meselelerle ilgileniyoruz. Barınma diyoruz, sağlık tesisleri diyoruz, okullar diyoruz, altyapı diyoruz, yol diyoruz. Hamdolsun bu işler de bir yandan ilerlerken, diğer yandan da belediyecilik ve yerel yönetimler hizmetlerinde aksatmadan devam ettiriyoruz” dedi.

“Şehrimizde Her Alanda Büyük Bir Dönüşüm Yaşanıyor”

Başkan Fırat Görgel, “Yıkıntı atıklarının dönüşümünü sağlayan ilk şehiriz. Türkiye’nin en büyük gençlik merkezini şu anda inşa ediyoruz. Yeni stadyumumuz yılbaşında inşallah bitiyor. Çocuklarımız için spor vadisi ve halı sahalar gibi spor yatırımlarını hayata geçiriyoruz. Yine Türkiye’nin ilk sertifikalı karbon yutak alanını da çok yakında açmış olacağız. Tarihi yapılarımızı bir bir restore etmeye başladık. Kalemiz inşallah bu yıl eylül ayında tamamlanıyor. Yine şehrimizin tarihi adasını, Kanlıdere bölgesinde ihya edecek kentsel tasarım projemizi hazırladık, yakında da inşallah onu da paylaşmış olacağız. Hemşehrilerimiz için sosyal desteklerimizi artırıyoruz. Ülkemizin sayılı Engelsiz Yaşam Merkezlerinden birini açtık. Ulaşım filomuza elektrikli araçları ve daha birçok aracı bu dönem içerisinde dahil ettik. Vatandaşlarımız için sosyal tesislerimizi ve gençlerimiz için kütüphanelerimizi de şu anda artırıyoruz. Tüm bu çalışmaları, depremin getirdiği zorunlu işlerle beraber, çok değerli bakanımız, milletvekillerimiz, teşkilatımız ve çalışma arkadaşlarımızla yoğun bir gayret göstererek hayata geçiriyoruz” ifadelerini kullandı.

“Vatandaşlarımıza Verdiğimiz Sözleri Bir Bir Yerine Getiriyoruz”

Görgel, “Biz memleketimiz daha da güzelleşsin, Kahramanmaraş altyapısını 100 yıl konuşmasın, yolların konforu en üst standarda çıksın, hemşehrilerimiz güven ve huzur içerisinde olsun, gençlerimiz sporla, kütüphanelerle hemhal olsun, çocuklarımız, torunlarımız güvenle geleceğe bakan bir şehirde yaşasın istiyoruz. Bu minvalde hemşehrilerimize verdiğimiz sözleri de hamdolsun bir bir yerine getiriyoruz. Bu çalışma da seçimlerde hemşehrilerimize verdiğimiz sözlerden bir tanesiydi. Rabbime şükürler olsun bunun da bugün açılışını yapmaktayız” dedi.

“Yeni Enerji Yatırımlarımız Sürecek”

Kahramanmaraş’ta enerji yatırımlarının artarak süreceğini vurgulayan Başkan Fırat Görgel, “Kahramanmaraşlı hemşehrilerimize de bir teşekkür etmek istiyorum. Bize en büyük destek ve gücü hemşehrilerimiz veriyor. Vatandaşlarımızın bizlere inancı, azmimizi daha da artırıyor; hepsinden Allah razı olsun. Şehrimizin yarınlarına değer katacak bu önemli yatırımın hayırlı olmasını diliyorum. Bu noktada yatırımlarımız inşallah sürüyor. İlave kapasite için çalışıyoruz şu anda. Bir yandan da şehrin genelinde elektrikli araç şarj istasyonlarımızın sayılarını artırıyoruz. Hepsi şehrimizin geleceği, enerji verimliliği açısından da gerçekten önemli gelişmeler. Tabii bu tesiste emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarıma çok teşekkür ediyorum. Gerçekten büyük bir gayretle, kısa bir zaman içerisinde bu tesisi devreye aldılar. Yüklenici firmamıza çok teşekkür ediyorum. Tabii en büyük teşekkür, projeye finansman desteği sağlayan Kuveyt Arap Ekonomik Kalkınma Fonu’na çok çok teşekkür ediyorum. Türkiye ile Kuveyt arasındaki köklü dostluk ve güçlü iş birliğinin nişanesi olacak bu proje, iki kardeş ülkenin ortak geleceğe duyduğu güvenin de kalıcı bir sembolüdür. Kahramanmaraş Güneş Enerji Santralimiz şehrimize hayırlı olsun” diye konuştu.

“İki Ülke Arasındaki Güçlü İlişkilerin Bir Meyvesi”

Kuveyt Ankara Büyükelçisi Mohammad Alshabo, “Bu proje, Kuveyt Devleti ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki köklü tarihi bağların gücünü kanıtlamaktadır. Aynı zamanda iki dost ülkenin sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etme yolundaki yakın iş birliğini ve ortak vizyonunu en güçlü şekilde yansıtmaktadır. Bu Güneş Enerjisi Santrali; temiz ve yenilenebilir enerjiye geçişi desteklemesi, sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunması, çevre koruma ile enerji güvenliğini artırmaya yönelik küresel çabalara uyum sağlaması bakımından özel bir öneme sahiptir. Kuveyt Devleti, karşılıklı saygı ve verimli iş birliğine dayanan iki ülke arasındaki güçlü ve kalıcı ilişkilerden büyük gurur duymaktadır. Dost halklarımızın çıkarlarına hizmet edecek ve farklı alanlardaki iş birliğimizi daha geniş ufuklara taşıyacak ortak adımları sabırsızlıkla bekliyoruz. Bu vesileyle, projenin hayata geçmesi için özveri ve tam bir iş birliğiyle çalışan tüm Türk ve Kuveyt kurumlarına içtenlikle teşekkür ederim. Bu başarılı adımın, iki ülke arasında gelecekte gerçekleşecek pek çok ortak kalkınma girişimine öncülük etmesini temenni ediyorum” diye konuştu.

“Kuveyt Halkının Dayanışmasını Unutmayacağız”

AK Parti Kahramanmaraş Milletvekili İrfan Karatutlu da konuşmasında, Kuveyt’in Türkiye’ye verdiği desteğin önemine dikkat çekti. Elektrik, su, doğal gaz ve barınma gibi temel ihtiyaçların hayati önem taşıdığını ifade eden Karatutlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde deprem bölgesinde önemli çalışmalar yürütüldüğünü belirterek, Kuveyt Hükümeti’nin güneş enerji santraline sağladığı katkının iki ülke arasındaki kardeşliğin güçlü bir göstergesi olduğunu söyledi.

“Yenilenebilir Enerjide Örnek Noktaya Geldik”

66. Hükümet Tarım ve Orman Bakanı Prof. Dr. Vahit Kirişci, “Ülke olarak hidroelektrik santrali uzun zamandır biliniyordu. Ama gerek güneş enerji santrali gerekse de jeotermal enerji santrali Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Türkiye’de, AK Parti hükümetleri döneminde gündeme geldi. Ve bugün Avrupa’da örnek ülke haline geldik; yenilenebilir enerjiyi kullanan ülke statüleri arasında. Buradaki güneş enerjisi santrali, Büyükşehir Belediyemizin halihazırda tüketmiş olduğu elektriğin %60'ını karşılayacak. Ama şunu biliyoruz ki, ilerleyen yıllarda tamamı inşallah yenilenebilir enerji santrallerimizden tedarik edilecek. Bizim kendi inanç değerlerimizde, akarsuyun kenarında abdest alırken bile onu israf etmeyin anlayışı hakimdir. Dolayısıyla her alanda olduğu gibi çevre konusunda da çok duyarlıyız. Sayın Cumhurbaşkanımızın bu konuda ortaya koyduğu iradeyle inşallah sıfır emisyona hızla yaklaşan ülkeler sıralamasında ilk sıralarda yer alacağız. Ve böyle tesisler bizim elimizi daha da güçlendirecek. Türkiye olarak, Kuveyt’in bir güneş santralimizde, bir yerel yönetimimizin ihtiyacı olan elektriğin karşılanmasında Kuveyt Arap Fonu’nun bu vermiş olduğu destek, miktarı hiç önemli değil; ama esas olan burada iki dost ve kardeş ülkenin birbirlerine sarılmasıdır. Birbirlerine destek olmasıdır. Birbirlerinin acısını paylaşmasıdır. Bu beraberlik, bu birliktelik daim olsun. Daha büyük iş birlikleri inşallah her iki ülke adına gerçekleşsin. Hayırlı uğurlu olsun, enerjimiz bol olsun inşallah” dedi.

Kurdela Kesildi, Tesis Gezildi

Konuşmaların ardından protokol üyeleri tarafından kurdele kesilerek Kahramanmaraş Güneş Enerji Santrali’nin resmi açılışı gerçekleştirildi. Açılışın ardından protokol üyeleri tesisi gezerek santralin teknik altyapısı, üretim kapasitesi ve işletme sistemi hakkında bilgi aldı. Hizmete alınan tesisin, hem Kahramanmaraş’ın yenilenebilir enerji kapasitesini artırması hem de belediyenin enerji giderlerini önemli ölçüde azaltarak kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye, haziran ayında 24 milyar 940,3 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirirken, hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün hazirandaki ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15,1 artarak 1 milyar 376 milyon dolar oldu. Sektör bu dönemde toplam ihracattan yüzde 6,3 pay aldı.

Sektör ocak-haziran döneminde ise 7 milyar 980 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirirken, bu dönemde yüzde 1,6 geriledi.

Konuya ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulunan İHKİB Başkanı Mustafa Paşahan, yılın ikinci yarısı için siparişlerin ivme kazanacağı beklentisiyle ihracattaki artışta iyimser olduklarını dile getirdi.

Paşahan, bu yılı 17 milyar dolar civarında ihracatla tamamlamayı öngördüklerini ifade ederek, "Talep ve beklentilerimiz karşılanırsa 2027’de ihracatta daha yüksek bir performans sergileyerek yeniden 18,5 milyar doların üzerine çıkabiliriz." diye konuştu.

Sektörün, Türkiye’de mücevher ve savunma sanayinin ardından kilogram başına ihracat değeri en yüksek üçüncü sektör konumunda olduğuna dikkati çeken Paşahan, Türkiye’nin kilogram başına ortalama ihracat değerinin 1,5 dolar civarındayken sektörün kilogram başına ortalama ihracat değerinin 18 dolar olduğunu hatırlattı.

Paşahan, gelecek yıl için kilogram başına ihracat değerine ilişkin, "Markalı ihracatımıza paralel olarak kilogram başına değerde yüzde 10’luk bir artış hedefliyoruz." dedi.

Hazır giyimin ağırlıklı olarak ihracata odaklanan bir sektör olduğunu ifade eden Paşahan, 2022’de 21,2 milyar dolarla en yüksek yıllık ihracat değerine ulaştıklarını ancak son dönemlerde rekabetçilik sorunları yaşadıklarını anlattı.

Paşahan, bu yılın ilk yarısında yaklaşık 8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiklerini hatırlatarak, "Dış ticarette cari fazla veren bir sektörüz. İhracatımızın kesintisiz üç yıldır daralmasına rağmen 2025’te 12 milyar dolardan fazla dış ticaret fazlası verdik. Bir başka ifadeyle geçen yıl ülkemize 12 milyar dolardan fazla net döviz kazandırdık." diye konuştu.

"Satın alınabilir lüksün, hızın ve kalitenin adresi olacağız"

İHKİB Başkanı Paşahan, hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün katma değerli üretimi, istihdamı ve ihracatı ile Türkiye’nin stratejik sektörleri arasında yer aldığını belirterek, "Nisan 2026 verilerine göre, yaklaşık 35 bin firmamızda 502 bini aşkın çalışanımızla üretim yapıyoruz. Uzun yıllardır Avrupa’nın üçüncü büyük tedarikçisiyiz. Küresel ölçekte ise 6’ncı tedarikçi ülke konumundayız." ifadelerini kullandı.

Moda endüstrisinde son yıllarda fiyat odaklı rekabette zorlanmakla birlikte kalite, tasarım gücü ve sosyal uygunluk kriterleri ve sürdürülebilirlik konusundaki artılarla Türkiye'nin rakiplerinden ayrıştığını dile getiren Paşahan, şunları kaydetti:

“Türkiye artık ucuz üretim ülkesi değil. Ucuz işçilik üzerinden Asya ülkeleriyle rekabet edemeyiz. Biz oyunu fiyatla değil, değerle kazanacağız. Satın alınabilir lüksün, hızın ve kalitenin adresi olacağız. Hazır giyim markalarımız, 100’ü aşkın ülkede binlerce mağaza ve satış noktası ile müşterileriyle buluşuyor. Bulunduğu ülkede pazar lider olan markalarımız var. Biz Türkiye’nin artık küresel ölçekte moda markası çıkaracak aşamaya geldiğine inanıyoruz. Bu anlayışla İHKİB bünyesinde Markalaşma Komitesi kurduk. Komitemiz, 'Turkish Apparel' algısının küresel ölçekte güçlendirilmesi, uluslararası pazarlarda agresif tanıtım ve iletişim, global alıcılarla doğrudan temas imkanlarını kullanarak markalarımızı küresel vitrine taşıyacak.”

"Yeşil dönüşüm, sürdürülebilir üretim ve dijital dönüşüm adımları rekabet gücümüzü artırıyor"

Paşahan, dünyaca ünlü markaların Türkiye'yi, hız, adaptasyon yeteneği, esnek üretim kabiliyeti, düşük sipariş adetlerine hızla yanıt verebilmesi ve güçlü lojistik altyapısı nedeniyle tercih ettiklerini ifade etti.

Küresel tedarik zincirinde yakından tedarikin (nearshoring) giderek daha fazla önem kazandığını belirten Paşahan, "Avrupa'ya olan coğrafi yakınlığımız, global markaların stok maliyetlerini ve ürünlerin rafta kalma riskini en aza indiriyor. Ayrıca Türkiye'nin pamuktan bitmiş ürüne tüm aşamalarda entegre tesis yapısı, karmaşık tasarımları hayata geçirebilme kapasitesi ve yeşil dönüşüm, sürdürülebilir üretim ve dijital dönüşüm konularındaki öncü adımları küresel pazardaki rekabet gücümüzü daha da artırıyor." değerlendirmelerinde bulundu.

Paşahan, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre tekstil ve hazır giyim sektöründe 77 AR-GE ve 60 tasarım merkezinin faaliyet gösterdiğini, bunun yanı sıra resmi merkez statüsünde olmasa da kendi tasarım ekipleri ve modelhaneleriyle dünya markalarına her sezon özel koleksiyon ve kalıp çalışması sunan binlerce yetkin üreticinin sektörün temel gücünü oluşturduğunu söyledi.

Dünya markalarının tercihlerine değinen Paşahan, "Dünya markaları sadece fason dikim yapan atölyeler yerine küresel moda trendlerini analiz edip kendi koleksiyonunu hazırlayan, 3D tasarım gibi güncel teknolojileri kullanan ve bitmiş ürünü tüm süreçleriyle tam paket olarak sunabilen firmalarla çalışmayı tercih ediyor." diye konuştu.

"2030’da sektörü çok farklı bir yere taşıyabiliriz"

Paşahan, sektörün rekabetçilik konusunda yaşadığı sorunlar olduğunu, sektörde maliyetlerin düşürülmesi için firmaların, 3 yıl süreyle Türkiye genelindeki hazır giyim yatırımlarının 6'ncı bölge teşviklerinden yararlandırılması gerektiğini belirterek, teşvikli bölgelerde süresi dolan veya dolmak üzere olan teşvik belgeleri için öncelikli ve acil olarak 10 yıl daha süre uzatımı sağlanması gerektiğini söyledi.

SGK primlerinin düşürülmesine yönelik çalışmaların yapılması ve sağlanan desteklerin artırılmasının da sektör için olumlu olacağını vurgulayan Paşahan, "Sektör olarak talep ve beklentilerimizin karşılanması durumunda 2027’de hızlı bir toparlanma sağlayabiliriz, 2030’da sektörü çok farklı bir yere taşıyabiliriz." ifadelerini kullandı.

YÜKSEK KATMA DEĞERLİ HAM MADDE ÜRETİMİ ÖNE ÇIKIYOR

Bitkisel içeriklerin kullanım alanlarının genişlemesiyle birlikte yüksek etken madde oranına sahip, standardize ve izlenebilir ham madde ihtiyacı da sektörün temel gündemlerinden biri haline geldi. Talya Bitkisel'in geliştirdiği üretim modeli kapsamında bitkiler belirli proseslerden geçirilerek etken maddeleri ayrıştırılıyor ve yüksek saflıkta toz ekstre elde ediliyor. Elde edilen bitkisel ekstreler ise gıda takviyeleri, fonksiyonel gıdalar, kozmetik ürünleri, aromaterapi uygulamaları, hayvan sağlığı çözümleri ve tarımsal içerik geliştirme süreçlerinde ham madde olarak değerlendiriliyor.

3,5 YILLIK SAHA DENEYİMİ ÜRETİM ALTYAPISINA DÖNÜŞTÜ

Bitkisel ekstraksiyon ve toz ekstre üretimine yönelik yerli kaynak ve teknik bilginin sınırlı olması nedeniyle sürecin büyük ölçüde AR-GE çalışmaları, deneme uygulamaları ve saha deneyimleriyle şekillendiğini belirten Talya Bitkisel Kurucusu M. Halis Ertaş, geliştirilen sistemin yalnızca proses ünitesi yatırım maliyetinin bugün yaklaşık 3 milyon dolar seviyesine ulaştığını, bilgi birikimi, AR-GE süreçleri ve teknolojik altyapıyla birlikte toplam yatırım değerinin ise 5-6 milyon dolar seviyelerine çıktığını söyledi. Ertaş, "Bitkisel ekstraksiyon ve toz ekstre üretimine yönelik yerli kaynak ve teknik bilgi oldukça sınırlıydı. Bu nedenle süreç büyük ölçüde AR-GE çalışmaları, deneme uygulamaları ve saha deneyimleriyle şekillendi. Yaklaşık 3,5 yıllık süreç boyunca birçok farklı bitki üzerinde çalıştık. Örneğin bugün Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (BATEM) ile TÜBİTAK destekli proje kapsamında zerdeçal üzerine çalışmalar yürütüyoruz. Zerdeçal gibi etken madde yapısıyla öne çıkan bitkilerde yüksek verimli ekstrakt geliştirme süreçleri, sahip olduğumuz know-how'ın en güçlü örnekleri arasında yer alıyor. Bugün yalnızca bir üretim hattı değil; bilgi, deneyim ve teknoloji altyapısı kurduğumuzu söyleyebiliriz" ifadelerinde bulundu.

YATIRIMIN MERKEZİNDE BİLGİ VE AR-GE BULUNUYOR

Yaklaşık 3,5 yıl boyunca geliştirilen üretim altyapısının yalnızca kendi ürünleri için değil, farklı sektörlerin ham madde ihtiyacına da yanıt verecek şekilde kurgulandığını ve bilgi birikiminin fiziksel yatırım kadar önemli olduğuna dikkat çeken Ertaş, "Bugün geldiğimiz noktada yalnızca kendi ürünlerimizi geliştirmiyoruz. Kozmetikten gıdaya, hayvan sağlığından tarıma kadar farklı sektörlere ham madde sağlayan bir yapıya ulaştık. Uzun yıllar ithal edilen birçok içerikte yerli üretim kapasitesi oluşturmak bizim için önemli bir kazanım oldu. Bir üretim tesisini kurabilirsiniz ancak süreçleri ve bilgi birikimini kısa sürede oluşturmanız kolay değil. Bizim için asıl yatırım bilgiye, AR-GE'ye ve üretim deneyimine yapılan yatırım oldu" dedi.

Türkiye son yıllarda ticaret diplomasisini dış ticaret politikasının temel unsurlarından biri haline getirirken Afrika ile ekonomik ilişkilerini de çok boyutlu bir strateji çerçevesinde güçlendiriyor.

Ticaret Bakanlığınca, bu doğrultuda 2003 yılından beri devam eden "Afrika Ülkeleriyle Ticari ve Ekonomik İlişkilerin Geliştirilmesi Stratejisi" ile kıta ülkeleriyle karşılıklı yatırımların teşviki, müteahhitlik, enerji, sağlık, tarım ve altyapı projelerinde Türk firmalarının etkinliğinin artırılması, Türkiye ve Afrika iş dünyası arasında işbirliklerinin derinleştirilmesi hedefleniyor.

Afrika ülkeleriyle "kazan-kazan" anlayışı temelinde yürütülen bu politika, Türk firmalarının kıtadaki varlığını da güçlendirirken ihracat rakamlarına da olumlu katkı sunuyor.

Fas, 2,2 milyar dolarla en çok ihracat yapılan Afrika ülkesi oldu

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Türkiye'nin Afrika ülkelerine ihracatı, bu yılın ilk 6 ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 12 artarak 11 milyar dolara çıktı. Ocak-Haziran 2025'te, kıtaya 9,8 milyar dolarlık dış satım gerçekleşmişti.

Söz konusu dönemde, Türkiye'nin en fazla ihracat yaptığı Afrika ülkesi, 2,2 milyar dolarla Fas oldu. Bu ülkeyi, yaklaşık 2 milyar dolarla Mısır, 1,3 milyar dolarla Libya, 950,9 milyon dolarla Cezayir ve 619,4 milyon dolarla Tunus takip etti.

Türkiye'nin, Fas'taki yatırımları ağırlıklı olarak otomotiv, temizlik ürünleri, tekstil, madencilik, lojistik, demir ve çelik gibi sektörlerde yoğunlaşıyor. İki ülke arasında serbest ticaret anlaşması (STA) bulunurken kurulan STA Ortak Komitesi ise ticarette yaşanan sorunların çözümü ve yeni işbirliği alanlarının belirlenmesi açısından önem taşıyor.

Türk müteahhitler, Fas'ta üstlendikleri projelerle de dikkati çekiyor, söz konusu ülkede yaklaşık 250 Türk firması faaliyet gösteriyor. İspanya ve Portekiz ile birlikte 2030 Dünya Kupası'na ev sahipliği yapmaya hazırlan Fas, bu anlamda Türk firmalarına ulaştırma altyapısından inşaat ve müteahhitlik alanlarına kadar birçok sektörde yeni işbirliği fırsatları sunuyor.

Türk müteahhitleri birçok alanda yeni işbirliklerine odaklanıyor

Türkiye'nin, Afrika'daki en büyük ticaret ortağı olan Mısır ile 15 milyar dolar ticaret hacmi hedefi bulunuyor. Türk yatırımlarının en çok yöneldiği ikinci ülke konumunda olan Mısır'da, tekstilden kimyaya, imalat sanayisinden turizme kadar birçok Türk firması faaliyet gösteriyor.

Mısır'ın planladığı 14 yeni akıllı şehir projesinde, Türk müteahhitlerinin daha fazla rol üstlenmesi de amaçlanıyor. İki ülke, ayrıca enerjiden madenciliğe, gemi inşa sanayisinden Ro-Ro taşımacılığının geliştirilmesine kadar çeşitli alanlarda işbirliğini artırmaya odaklanıyor.

Türkiye ve Libya ise altyapı, enerji ve dış ticaret alanlarında birbirini tamamlayan iki stratejik ortak olarak öne çıkıyor. Türkiye'nin, Kuzey Afrika'daki en önemli pazarlarından biri olan Libya'ya ihracatında mobilya, gıda, makineler, mekanik cihaz ve aletler, demir ve çelikten inşaat malzemeleri başta geliyor.

Türkiye ile Cezayir arasındaki ticari ilişkiler de son yıllarda istikrarlı biçimde güçleniyor. Enerji, sanayi, tekstil, demir-çelik ve inşaat sektörlerinin öne çıktığı ekonomik işbirliğinde, iki ülke 10 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefliyor.

Yatırım büyüklüğü; polipropilen üretim tesisi, sıvı yük terminali, liman yatırımları, altyapı projeleri ve yeni yatırım alanlarının geliştirilmesiyle birlikte 3 milyar doları aştı.

Doğu Akdeniz'in en kapsamlı sanayi, enerji ve lojistik projelerinden biri olarak öne çıkan DAPEK, petrokimya üretiminden liman işletmeciliğine, enerji altyapısından lojistik hizmetlere kadar geniş bir ekosistemi aynı çatı altında buluşturuyor. Türkiye'nin sanayi dönüşümüne katkı sağlayacak stratejik yatırımlar arasında gösterilen yaklaşık 1.300 hektarlık alan üzerinde geliştirilen DAPEK'in merkezinde, Rönesans Holding ve uluslararası ortakları tarafından hayata geçirilen yaklaşık 2 milyar dolarlık Polipropilen Üretim Tesisi ve Sıvı Yük Terminali yer alırken, Rönesans tarafından inşaatına başlanan konteyner limanı ve altyapı yatırımlarıyla birlikte bölgeye yapılan toplam yatırım 3 milyar doları aştı.

Rönesans Holding Onursal Başkanı Erman Ilıcak, DAPEK'i yalnızca bir sanayi yatırımı olarak değerlendirmediklerini belirterek, “DAPEK'te bugün 3 milyar dolara ulaşan yatırım programımızla yalnızca tesisler değil, yeni nesil bir sanayi ekosistemi inşa ediyoruz. Burada amacımız; üretimden lojistiğe, enerjiden liman altyapısına kadar yatırımcıların ihtiyaç duyduğu tüm unsurları aynı merkezde buluşturan, Türkiye'nin en rekabetçi sanayi bölgesini oluşturmak. DAPEK'i yalnızca bugünün değil, Türkiye'nin önümüzdeki 50 yıllık sanayi altyapısının önemli bir parçası olarak görüyoruz” dedi.

T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonundaki DAPEK'in, üretim, enerji, lojistik ve liman altyapısını bir araya getiren entegre yapısıyla Türkiye'nin küresel ölçekte rekabetçi sanayi merkezlerinden biri olmayı hedeflediğini belirten Ilıcak, “Rönesans Holding ve Sonatrach ortaklığında hayata geçirilen yaklaşık 1,8 milyar dolarlık Polipropilen Üretim Tesisi bu ekosistemin en önemli yapı taşlarından biri olacak. Bu tesise ek olarak sıvı yük terminali, konteyner limanı, kuru yük terminali, enerji altyapıları, demiryolu bağlantıları ve ortak kullanım tesislerine yönelik yatırımlar da eş zamanlı olarak devam ediyor. Bunlarla birlikte yatırım tutarımız 3 milyar doları aşacak” diye konuştu.

CEYHAN'IN STRATEJİK ÖNEMİ GÜÇLENİYOR

Son dönemde Orta Doğu'da yaşanan gelişmelerin ve küresel enerji arz güvenliğine ilişkin tartışmaların alternatif enerji ve ticaret koridorlarının önemini yeniden gündeme taşıdığını hatırlatan Erman Ilıcak, şunları kaydetti: “Enerji ve ticaret koridorlarının yeniden şekillendiği bir dönemde Ceyhan'ın stratejik önemi her geçen gün artıyor. Şirketler üretim, tedarik zinciri ve yatırım stratejilerini yeniden şekillendiriyor. Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika pazarlarının kesişim noktasında bulunan DAPEK; liman, enerji, lojistik ve sanayi altyapısını aynı ekosistem içerisinde sunarak uluslararası yatırımcılar için giderek daha cazip bir merkez haline geliyor.”

SURBANA JURONG ORTAKLIĞI ULUSLARARASI YATIRIMCILARIN RADARINDA

DAPEK'in ulaştığı ölçek, sahip olduğu altyapı ve sunduğu stratejik avantajlar uluslararası yatırımcıların daha fazla ilgisini çekiyor. Erman Ilıcak, “Şirketler artık yalnızca üretim yapacakları alanı değil, lojistik imkanları, enerji altyapısını ve pazarlara erişim kabiliyetini de birlikte değerlendiriyor.” dedi.

DAPEK’in Rotterdam ve Singapur'daki Jurong Adası gibi liman, enerji ve sanayi entegrasyonuna dayalı kümelenme modelleri örnek alınarak geliştirildiğini ifade eden Ilıcak, ayrıca şunları ekledi: “Dünyanın önde gelen sanayi bölgesi geliştiricilerinden Surbana Jurong Group projeye yönetim ortağı olarak dahil oldu. 2026 yılında başlayan iş birliği kapsamında birlikte yatırımcı geliştirme, uluslararası pazarlama, sürdürülebilirlik ve uzun vadeli büyüme stratejileri alanlarında çalışmalar yürütüyoruz. Surbana Jurong ortaklığıyla beraber DAPEK'in uluslararası yatırımcılar nezdindeki görünürlüğü artarken, farklı sektörlerdeki potansiyel yatırımcı sayısı da artmaya devam ediyor.”

DAPEK YENİ YATIRIMCILAR İÇİN HAZIRLANIYOR

Altyapı yatırımlarının ilerlemesi ve projelerin inşaat aşamasında büyük ve önemli adımların atılmasıyla birlikte DAPEK'te yeni yatırımcıların bölgeye kazandırılmasına yönelik çalışmalar da hız kazandı. Önümüzdeki dönemde orta ve yüksek teknoloji odaklı yeni sanayi yatırımlarına ev sahipliği yapması hedeflenen DAPEK’te petrokimya, kimya, enerji ekipmanları, kompozit malzemeler, biyoyakıt ve katma değerli üretim alanlarında faaliyet gösteren şirketlerle temaslar devam ediyor. Büyük ölçekli yatırım alanlarına sahip olan DAPEK; karayolu, demiryolu ve denizyolunu aynı noktada buluşturan çok modlu lojistik altyapısıyla ön plana çıkıyor. Endüstri bölgesi statüsü kapsamında sunulan uzun vadeli kullanım modeliyle yatırımcılara önemli maliyet ve finansman avantajı sağlayan bölgenin, yalnızca tekil yatırımların bulunduğu bir alan değil, birbirini besleyen üretim, enerji ve lojistik yatırımlarından oluşan güçlü bir sanayi ekosistemi haline gelmesi amaçlanıyor. 

Karayolu, demiryolu ve denizyolunu aynı noktada buluşturan yapısı, büyük ölçekli yatırım alanları ve gelişmiş altyapısıyla DAPEK, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki üretim ve ticaret merkezi olma hedefini destekleyen stratejik bir platform olarak öne çıkıyor.

TÜRKİYE'NİN PETROKİMYA AÇIĞININ AZALTILMASINA KATKI SAĞLAYACAK

Türkiye'de petrokimya ürünlerinde ithalat oranının çok yüksek olduğu bir dönemde hayata geçirilen projenin, sanayi üretimini güçlendirmeyi ve dış ticaret dengesine katkı sağlamayı hedeflediğine dikkat çeken Erman Ilıcak, sözlerini şöyle sürdürdü: “DAPEK'in merkezinde yer alan Polipropilen Üretim Tesisi tamamlandığında yıllık 472 bin 500 tonluk üretim kapasitesiyle Türkiye'nin yıllık polipropilen ihtiyacının yaklaşık yüzde 17'sini karşılayacak. Bu da Türkiye'nin cari dengesine yıllık yaklaşık 300 milyon dolar katkı sağlaması ve petrokimya alanındaki dışa bağımlılığımızın azalması anlamına geliyor.”

DAPEK'te devam eden yatırımlar sanayi ve lojistik altyapısının gelişmesinin yanı sıra bölgesel istihdamı da destekliyor. Mevcut durumda proje sahasında yüzde 70’i yerel istihdam olmak üzere 4.000 kişinin görev yaptığı DAPEK’te, yatırımların ilerlemesiyle birlikte bu sayının yıl sonuna doğru 4.500 kişiyi aşması bekleniyor.

Dernekten yapılan açıklamaya göre, okul açılış döneminde defter, kalem, boya grupları, okul çantası ve matara gibi temel ihtiyaçlarda güçlü bir talep yaşanırken makroekonomik dengeler alışveriş alışkanlıklarını dönüştürdü. Tüketiciler yıl içinde alışverişlerinde daha planlı hareket etti.

Açıklamada değerlendirmesine yer verilen Keresteci, "Geçtiğimiz yılla kıyaslama yaparsak sektörümüzde ciro bazlı büyüme devam etti ancak bu büyümenin önemli bir kısmı maliyet artışlarından ve raf fiyatlarına yansıyan güncellemelerden kaynaklandı. Adet bazında bakıldığında ise daha dengeli, hatta bazı ürün gruplarında daha seçici bir alışveriş davranışı gördük." ifadesini kullandı.

Keresteci, 2025-2026 döneminde ithalat, üretim, ham madde, enerji, işçilik, kur ve lojistik maliyetlerinin raf fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini belirtti.

Yaz tatiliyle birlikte sektörde talebin yön değiştirdiğini belirten Keresteci, şunları kaydetti:

"Okulların açık olduğu dönem boyunca en güçlü talebin temel kırtasiye ürünlerinde, güvenli ve markalı ürünlerde, lisanslı ürünlerde ve okul destek materyallerinde yaşandığını gördük. Tüketici tarafında en belirgin eğilim fiyat-performans dengesi ve güvenli ürün hassasiyeti oldu. Okulların kapanmasıyla birlikte sektör elbette tamamen durmuyor, sadece talebin yönü değişiyor. Yaz döneminde okul alışverişi, yerini yaz okulları, kurslar, sanat atölyeleri, hobi ürünleri, boyama setleri, oyun ve etkinlik materyalleri ile ofis kırtasiyesi ürünlerine bırakıyor. Özellikle çocukların tatil dönemini üretken geçirmesine katkı sağlayan boyama, el işi, yaratıcı etkinlik ve sanatsal ürün gruplarında hareketlilik devam ediyor."

Gelecek eğitim öğretim yılında ürün gruplarına yönelik sınırlı fiyat düzenlemelerinin olabileceğine işaret eden Keresteci, "Bir okul çantasının dolum maliyeti öğrencinin sınıf düzeyine, ihtiyaç listesine, tercih edilen marka ve ürün kalitesine göre değişiyor. Geçtiğimiz yıla kıyasla daha yüksek bir sepet maliyeti oluşması beklenebilir elbette ancak burada geniş bir fiyat aralığı olduğunu da özellikle belirtmekte fayda var. TÜKİD olarak her dönemde velilerimize tavsiyemiz güvenilir satış noktalarından, markası ve üreticisi belli, üzerinde gerekli uyarı ve etiket bilgileri bulunan ürünleri tercih etmeleridir." ifadesini kullandı.

TOBB E-ticaret Meclis Üyesi ve Ticimax Kurucu CEO’su Cenk Çiğdemli, asıl sorunun kaynak eksikliği değil bilgi eksikliği olduğuna dikkat çekerek, kadın girişimcilerin büyük bölümünün yararlanabilecekleri teşvik ve finansman imkanlarından haberdar olmadığını söyledi.

"E-ticarete nasıl başlarım, nereden sermaye bulurum?" sorularına yanıt arayan kadın girişimciler için çok sayıda kamu desteği bulunuyor. Türkiye'de kadın girişimcileri desteklemek amacıyla KOSGEB, Ticaret Bakanlığı, kamu bankaları ve çeşitli kalkınma ajansları gibi birçok kurum tarafından çok sayıda teşvik programı yürütülüyor

"E-ticarete nasıl başlarım, nereden sermaye bulurum?" sorularına yanıt arayan kadın girişimciler için çok sayıda kamu desteği bulunuyor. Türkiye'de kadın girişimcileri desteklemek amacıyla KOSGEB, Ticaret Bakanlığı, kamu bankaları ve çeşitli kalkınma ajansları gibi birçok kurum tarafından çok sayıda teşvik programı yürütüldüğünü belirten TOBB E-ticaret Meclis Üyesi ve Ticimax Kurucu CEO’su Cenk Çiğdemli, “Buna rağmen desteklerden yararlanma oranları potansiyelin çok çok altında. Kadın girişimcilerin çoğu, iş kurma ve büyütme süreçlerinde yararlanabilecekleri devlet destekleri, hibeler ve uygun finansman olanakları konusunda yeterli bilgiye sahip değil” dedi.

Yaz aylarının başlamasıyla birlikte, özellikle evden gelir elde etmek isteyen kadınlar arasında e-ticarete yönelik ilgi yeniden yükselişe geçti. Sosyal medya üzerinden satış yapan ama artık kendi markasını kurmak isteyen ya da el emeği ürünlerini dijital pazarlara taşımayı planlayan binlerce kadın, "E-ticarete nasıl başlarım?" sorusuna yanıt arıyor. Kendi şirketini kuran kadın girişimcilerin çoğunun, iş kurma ve büyütme süreçlerinde yararlanabilecekleri devlet destekleri, hibeler ve uygun finansman olanakları konusunda bilgiye sahip olmadığını ifade eden TOBB E-ticaret Meclis Üyesi ve Ticimax Kurucu CEO’su Cenk Çiğdemli, “Türkiye'de kadın girişimcileri desteklemek amacıyla KOSGEB, Ticaret Bakanlığı, kamu bankaları ve çeşitli kalkınma ajansları gibi birçok kurum tarafından çok sayıda teşvik programı yürütülüyor. Buna rağmen desteklerden yararlanma oranları potansiyelin çok çok altında” dedi.

KOSGEB'den kadın girişimcilere pozitif ayrımcılık

Kadın girişimciler için en önemli destek mekanizmalarının başında KOSGEB’in geldiğine işaret eden Çiğdemli, kurumun Girişimci Destek Programı kapsamında kadın girişimcilere ek destek avantajları sağladığını belirtti. Kadın girişimcilerin iş kurma ve iş geliştirme aşamalarında pozitif ayrımcılık kapsamında ilave desteklerden yararlanabileceğinin altını çizen Çiğdemli, “Kadın ve genç girişimcilerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla Kredi Finansman Desteği kapsamında ise 1 milyon TL’ye kadar işletme sermayesi desteği sunulacak. İş geliştirme desteği kapsamında ise girişimcilere 1,5 milyon TL'ye kadar geri ödemeli destek sunuluyor. Kadın girişimci olması halinde ise üst limite 150 bin TL daha ekleniyor. İşletmelerin personel, makine, teçhizat, kalıp, yazılım ve hizmet alımı (eğitim, danışmanlık ve yönderlik, belgelendirme, test ve analiz, pazarlama, tasarım ve sınai mülkiyet hakları) giderleri karşılanıyor” diye konuştu.

E-ihracata açılan kadınlara Bakanlık desteği

Ürünlerini yalnızca Türkiye'de değil yurt dışında da satmak isteyen kadın girişimciler için Ticaret Bakanlığı'nın e-ihracat desteklerinin de dikkat çekici olduğuna vurgu yapan Çiğdemli, “Bakanlık; dijital pazaryerlerinde mağaza açılması, yurt dışı reklam çalışmaları, dijital pazarlama faaliyetleri, çevrim içi mağaza giderleri ve çeşitli e-ihracat operasyonlarına yönelik destekler sunuyor” dedi.

Kamu bankalarından özel kredi paketleri

Finansman ihtiyacı, yeni girişimlerin önündeki en büyük engellerden biri olmaya devam ediyor. Bu noktada kamu bankalarının kadın girişimcilere yönelik kredi paketlerinin öne çıktığını belirten Çiğdemli, şu bilgileri paylaştı:

“Özellikle Halkbank başta olmak üzere kamu bankaları, kadın girişimcilere yönelik düşük faizli veya belirli koşullarda faiz avantajı sunan kredi programları uyguluyor. İşletme sermayesi ihtiyacı, ekipman yatırımları ve dijital dönüşüm projeleri bu krediler kapsamında finanse edilebiliyor. Bazı programlarda ilk kez iş kuracak kadınlara özel avantajlar da bulunuyor. Bankanın güncel programında yeni iş kuran kadın girişimciler için 600 bin TL'ye, işini kurmuş kadın girişimciler için ise 1 milyon TL'ye kadar kredi imkânı bulunuyor. Ziraat Bankası Kadın Girişimci Finansman Paketleri ile VakıfBank Kadın Girişimci Kredileri de var.”

Sosyal medyadan markaya dönüşme fırsatı

Türkiye'de binlerce kadının sosyal medya üzerinden satış yaptığını ancak önemli bir kısmının şirketleşme ve markalaşma aşamasına geçemediğine de işaret eden Çiğdemli, “Oysa e-ticaret sitesi kurmak ve devlet destekleri sayesinde düşük bütçelerle dijital mağaza açmak artık geçmişe göre çok daha kolay. Kadın girişimcilerin yalnızca sosyal medya satışına odaklanmak yerine şirketleşme süreçlerini tamamlamaları ve devlet desteklerini almaları sonrasında, e-ihracat hedefiyle hareket etmeleri önünde bir engel bulunmuyor. Küçük çaplı bir sosyal medya girişimi bile destekler sayesinde kısa sürede ulusal hatta küresel ölçekte faaliyet gösteren bir markaya dönüşebilir. Türkiye'de kadın girişimciliğini artırmaya yönelik destek mekanizmalarının sayısı her geçen yıl artarken, asıl sorunun kaynak yetersizliğinden ziyade bilgi eksikliği olduğunu söyleyebiliriz. Kadınların önemli bir bölümü iş fikrine sahip olsa da hangi desteklere başvurabileceğini bilmiyor. Bu nedenle e-ticarete adım atmayı planlayan girişimcilerin ilk olarak teşvik ve finansman kaynaklarını araştırması büyümelerini hızlandıracaktır” açıklamasında bulundu.

Kadın girişimci destekleri

KOSGEB, Kamu Bankaları ve Ticaret Bakanlığı E-İhracat Destekleri haricinde kadın girişimcilere yönelik başka destek ve teşvikler olduğuna da değinen Çiğdemli, “KGF Kefalet Desteği, KOOP-DES desteği, Kalkınma Ajansları Destekleri ve Kadın Kooperatiflerine Yönelik Finansman Paketleri gibi sayısız program var. Biz de Ticimax olarak kadın girişimcileri desteklemek üzere ücretsiz e-ticaret eğitimine kadar birçok uygulama gerçekleştiriyoruz. Kadın girişimcilere sosyal medya hesabı açmadan önce şirket kuruluşunu planlamalarını tavsiye ediyorum. KOSGEB ve e-ihracat teşvikleri için e-Devlet ve bakanlık duyurularını düzenli takip etmekte fayda var. Instagram'da satış yapmakla yetinmeyin; kendi markanızı ve e-ticaret altyapınızı kurmaya odaklanın diyorum. Böylece hem devlet desteklerinden yararlanabilir hem de yurt dışına satış yapabilirsiniz” dedi.

Etrofil İle El Örgü İpliğinde Türk İmzası Dünyaya Yayılıyor

El örgü iplik sektörünün köklü markalarından Etrofil El Örgü İplikleri, 2026 yılının ilk yarısında ihracat, ürün geliştirme ve dijitalleşme alanlarında yaptığı çalışmalarla dikkat çekti. Yılın ilk altı ayında planladıkları hedeflerin önemli bir bölümüne ulaştıklarını belirten Yönetim Kurulu Başkanı Toygun Batallı, “İç pazarda talep daha kontrollü bir seyir izlerken, ihracat tarafında daha güçlü bir performans ortaya koyduk. Avrupa ve Amerika, öncelikli pazarlarımız olmaya devam ediyor. Bununla birlikte Güney Amerika, Balkanlar ve çeşitli Avrupa ülkelerinde yeni iş birliklerine yönelik görüşmelerimizi sürdürüyoruz. 2026 yılının ikinci yarısında ise özellikle yeni sezon siparişlerinin etkisiyle daha hareketli ve güçlü bir dönem geçirmeyi öngörüyoruz” dedi.

Küresel ekonomideki belirsizlikler, maliyet baskıları ve değişen tüketici alışkanlıklarına rağmen el örgü iplik sektörü, ihracat performansı ve yenilikçi ürün yatırımlarıyla büyümesini sürdürüyor.

İkinci Yarıda Gözler Yeni Sezon Siparişlerinde

Yılın ilk altı ayını değerlendiren Etrofil El Örgü İplikleri Yönetim Kurulu Başkanı Toygun Batallı, “2026 yılının ilk altı ayı bizim açımızdan temkinli ancak verimli geçen bir dönem oldu. Yıl başında belirlediğimiz hedeflerin önemli bir bölümüne ulaştık. Özellikle ihracat, ürün geliştirme ve mevcut müşteri ilişkilerini güçlendirme alanlarında planladığımız adımları büyük ölçüde hayata geçirdik. Geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla satışlarımızda dengeli bir büyüme yakaladık. İç pazarda talep daha kontrollü bir seyir izlerken, ihracat tarafında daha güçlü bir performans sergiledik. Avrupa, Amerika ve mevcut distribütörlük pazarlarımızda Etrofil markasına olan ilginin devam ettiğini görmekten memnuniyet duyuyoruz. Yılın ilk yarısında yeni ürün geliştirme, numune yönetimi, planlama ve müşteri iletişimi süreçlerinde teknolojiyi daha etkin kullanmaya başladık. Dijital dönüşüm yatırımlarımızı yılın ikinci yarısında da sürdürmeyi planlıyoruz. Yeni sezon siparişleriyle birlikte sektörün daha hareketli bir döneme gireceğini öngörüyoruz. Yılın geri kalanında doğal içerikler, sürdürülebilir üretim anlayışı, hafif ve yumuşak tuşeli iplikler, premium ambalaj tasarımları ve güçlü renk hikâyelerine sahip koleksiyonların öne çıkacağını düşünüyoruz. Bu doğrultuda yenilikçi, katma değeri yüksek ve global pazarlarda rekabet gücümüzü artıracak ürünler geliştirmeye devam edeceğiz” dedi.

Türkiye'nin Güçlü Tekstil Altyapısı İhracatı Destekliyor

Türkiye'nin el örgü ipliği alanında Avrupa'nın en güçlü üreticileri arasında yer aldığını belirten Batallı, “İplik sektörüne baktığımızda Türkiye’nin yıllık ihracatının yaklaşık 12 milyar dolar seviyesinde olduğunu görüyoruz. El örgü iplikleri ise bu büyük yapının daha niş ancak katma değeri yüksek segmentlerinden birini oluşturuyor. Türkiye’nin el örgü iplikleri ihracatı bugün yaklaşık 450-500 milyon dolar seviyesinde bulunuyor. Etrofil El Örgü İplikleri olarak biz de bu güçlü ekosistemin önemli bir parçasıyız. Kalite, sürdürülebilirlik ve tasarım odaklı yaklaşımımız sayesinde Avrupa başta olmak üzere birçok pazarda rekabet gücümüzü her geçen gün artırıyoruz” dedi.

Doğal İçerikli ve Premium Ürünlere Talep Artıyor

Küresel tüketici eğilimlerinin iplik sektörünü doğrudan etkilediğini belirten Batallı, “Özellikle doğal içerikli ve sürdürülebilir ürünlere yönelik talep oldukça yükseldi. Organik pamuk, merino yün, alpaka karışımları ve özel efektli ipliklerin yılın ilk yarısında öne çıkan ürün grupları arasında yer alıyor. Tüketiciler artık yalnızca ürünün teknik özelliklerine değil, üretim hikâyesine, sürdürülebilirlik yaklaşımına ve koleksiyon bütünlüğüne de önem veriyor” açıklamasında bulundu.

Kadının Ev İçi Emeği Ekonomik Değere Dönüşüyor

Batallı, “Büyüyen sektörle birlikte ev içi üretim, dijitalleşmenin de etkisiyle kayıt dışı bir uğraş olmaktan çıkarak önemli bir ekonomik girişimcilik alanına dönüşüyor. Bugün birçok kadın kendi markasını oluşturuyor, sosyal medya üzerinden müşteri kitlesi edinerek evden yönettiği küçük işletmesini sürdürülebilir bir gelir modeline dönüştürüyor. El örgüsü ekonomisi yalnızca üreticilere değil; iplik, aksesuar, ambalaj, kargo ve dijital pazarlama gibi pek çok yan sektöre de katkı sağlayarak geniş bir ekonomik ekosistemi harekete geçiriyor” diyerek sözlerini noktaladı.

Denton, küresel ticaretin yapısal dönüşümüne tanık olunan bir dönemden geçildiğini dile getirdi.

Ekonomik politika belirsizliğine dikkati çeken Denton, bunun Kovid-19 salgını ve 2008 küresel finans krizindeki seviyelerinin de üzerinde olduğunu vurguladı.

Denton, "ICC'nin Oxford Economics'e yaptırdığı araştırmaya göre, ticaretteki belirsizlik yalnızca 2025 yılında küresel işletme yatırımlarında 202 milyar dolara eş değer bir kayba yol açtı ve yatırım büyümesini yüzde 0,4 seviyesine düşürmüştür. Eğer dalgalanmalar artarsa bu kayıplar 2026 yılında yaklaşık 380 milyar dolara kadar çıkabilir. İş dünyası açısından temel sorun öngörülemezlik." ifadelerini kullandı.

Tarifelerin uygulanıp kaldırıldığı, geri ödendiği ve farklı hukuki yetkilere dayanılarak yeniden oluşturulduğu "dur kalk" döngüsü yaşandığına işaret eden Denton, şunları kaydetti:

"Tarifelerin ötesinde, daha önemli değişim jeoekonomik hedeflerin ön plana çıkmasıdır. Hükümetler artık yalnızca ticaret akışlarını düzenlemekle kalmıyor, aynı zamanda tedarik bağımlılıklarını da aktif şekilde şekillendiriyor. Hürmüz Boğazı gibi fiziksel koridorlar jeoekonomik baskı araçlarına dönüşmüş durumda. Burada yaşananlar yalnızca bir enerji şoku değil, aynı anda yakıtları, sanayi girdilerini ve gıda güvenliğini etkileyen hem fiyat hem de arz şokudur."

Denton, en kırılgan ekonomiler açısından risklerin son derece ciddi olduğunu vurgulayarak, ICC araştırmalarına göre, çok taraflı sistemin çökmesinin gelişmekte olan ülkelerin mal ticaretinde yüzde 33'lük bir düşüşe ve düşük gelirli ülkelerde ihracat kayıplarının yüzde 43'e ulaşmasına yol açabileceğini söyledi.

"Özel sektörün sesini doğrudan küresel politika tartışmalarına taşıyoruz"

ICC'nin reel ekonominin kurumsal sesi olduğunu belirten Denton, "Dünya genelinde 170'ten fazla ülkede faaliyet gösteren işletmeleri ve meslek örgütlerini temsil ediyoruz. Bu sayede özel sektörün sesini doğrudan küresel politika tartışmalarına taşıyoruz." diye konuştu.

ICC Genel Sekreteri Denton, ICC'nin küresel ağı genelinde yürütülen kapsamlı istişareler sonucunda hazırlanan ticaret, büyüme ve istihdam için ICC mutabakatı olduğunu bildirdi.

Denton, bu mutabakatın mevcut ticaret sorunlarının çözümü ve küresel ticaret potansiyelinin ortaya çıkarılması amacıyla hükümetlerin ve işletmelerin hayata geçirebileceği, kısa vadede uygulanabilecek adımlardan daha kapsamlı uzun vadeli reformlara kadar uzanan somut öneriler sunduğunu anlattı.

Ayrıca kritik ticaret akışlarının sürdürülmesi, pratik araçların sağlanması ve tedarik zinciri dayanıklılığının artırılması için sahada da çalıştıklarını aktaran Denton, "Dijital ticaret koridorlarından KOBİ'lerin finansmana erişiminin geliştirilmesine kadar birçok alanda faaliyet yürütüyoruz." dedi.

"İhtiyaç duyulan şey, yapısal reformlarla birlikte pragmatik işbirliğidir"

Denton, "Çok taraflı ticaret sistemi ciddi bir baskı altındadır ve kademeli, sınırlı düzenlemeler artık yeterli olmayacaktır. İhtiyaç duyulan şey, yapısal reformlarla birlikte pragmatik işbirliğidir." şeklinde konuştu.

Bu kapsamda Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) için belirli bir takvime bağlı reform sürecinin ilerletilmesi gerektiğini dile getiren Denton, şöyle devam etti:

"İlk aşamada ilerlemenin, istekli ülkelerden oluşan koalisyonlar aracılığıyla sağlanabileceğini kabul etmek gerekir. Biz bunu, ülkelerin uygun olduğu alanlarda daha hızlı ve daha ileri adımlar atabilmesine olanak tanırken diğer ülkelerin de zaman içinde sürece katılmasına imkan veren bir değişken geometri yaklaşımı olarak tanımlıyoruz. Bu yaklaşım çok taraflı sistemin yerine geçmek değil, onu tamamlamak amacı taşımaktadır. Aynı zamanda kurumların reel ekonominin karşı karşıya olduğu baskılara daha doğrudan yanıt vermesi gerekir."

Denton, Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların bunun somut bir örneği olduğunu kaydederek, "Bizim önceliğimiz, seyrüsefer özgürlüğünün korunması, gemilerin ve mürettebatın güvenliğinin sağlanması ve nihayetinde özellikle gübre ve gübre ham maddesi sevkiyatları yoluyla gıda güvenliğinin korunmasına yönelik diplomatik çözümlerdir." şeklinde konuştu.

Çok taraflılığa duyulan ihtiyacın her zamankinden daha güçlü olduğunu kaydeden Denton, sözlerini şöyle tamamladı:

"Açık, öngörülebilir ve kurallara dayalı ticaret sistemi, ekonomik güvenlik, dayanıklılık ve ticaretin büyüme ile istihdamın temel motorlarından biri olduğuna dair güvenin yeniden tesis edilmesi açısından vazgeçilmezdir. Bugün karşı karşıya olduğumuz görev, küresel ticaret kurumlarını çok daha karmaşık ve çekişmeli bir ortamda bu vaatleri yerine getirebilecek şekilde modernize etmektir. ICC, bu çözümleri hayata geçirme konusunda kararlı olan dünya genelindeki hükümetler ve işletmelerle çalışmaya hazırdır."

Türk yatırımcıların, 2025 yılı sonu itibarıyla, 128 ülkede 2 bin 251 doğrudan yatırımı yer alıyor.

Ticaret Bakanlığı verilerinden derlediği bilgiye göre, Bakanlık, Türkiye'de yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin 2025 sonu itibarıyla yurt dışındaki yatırımlarının tespitine yönelik "Yurt Dışı Yatırım Anketi" yaptı. Bu kapsamda, Türkiye'de yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında gerçekleştirdikleri 2 bin 251 yatırımın sermaye pozisyonu 69,2 milyar dolar olarak tespit edildi. 2024'te yatırımların sermaye pozisyonu 60,1 milyar dolar seviyesindeydi.

Yatırımcı ile yurt dışı yatırım arasındaki borç ilişkisinin de dikkate alındığı net yatırım pozisyonuna göre, Türkiye'de yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışı yatırımlarının tutarı 72,1 milyar dolar oldu.

Türkiye kaynaklı yurt dışı yatırımların dağılımı incelendiğinde, 2 bin 251 yatırımın 846'sının Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde, 464'ünün "diğer Avrupa ülkeleri" olarak gruplandırılan Birleşik Krallık, Rusya, Balkanlar, İsviçre, Norveç ve Doğu Avrupa bölgesinde bulunduğu görüldü. Öne çıkan diğer bölgeler ise 256 ile Yakın ve Orta Doğu Asya, 246 ile diğer Asya ülkeleri ve 220 ile Kuzey Amerika ülkeleri oldu.

AB ülkelerinin toplam yatırımlar içindeki payı yüzde 38,3

Buna göre, AB ülkelerinin toplam yatırımlar içindeki payı yüzde 38,3 olurken, diğer Avrupa ülkelerinin payı yüzde 20,8 olarak hesaplandı.

Yurt dışı yatırımların bölgelere göre sermaye pozisyonuna bakıldığında, AB ülkelerinin yüzde 53,1 pay ve 36,7 milyar dolar sermaye pozisyonuyla ilk sırada geldikleri görüldü. AB ülkelerini "diğer Avrupa ülkeleri" yüzde 26,2 pay ve 18,1 milyar dolar ile takip etti. Kuzey Amerika'da yüzde 5,62 ve 3,9 milyar dolar, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ile Güneydoğu Asya ülkelerinin de yer aldığı "diğer Asya ülkeleri"nde yüzde 5,59 pay ve 3,9 milyar dolar tutarında Türk yatırımı bulunuyor. Gürcistan ve Azerbaycan gibi komşu ülkeler ile Orta Doğu ve Körfez ülkelerini içeren Yakın ve Orta Doğu Asya bölgesi yatırımlar içinde yüzde 4,04 pay ve 2,8 milyar dolar sermaye pozisyonuna sahip oldu.

Türkiye'den söz konusu yatırımlara 2025'te yapılan ihracatın 10,7 milyar dolar, ithalatın ise 8,1 milyar dolar olduğu belirlendi.

İlk sırada Hollanda var

Geçen yıl sonu itibarıyla, toplam 128 ülkede doğrudan Türk yatırımı bulunuyor. İlk sırada, 223 yatırım ve 26 milyar 142 milyon dolarlık sermaye pozisyonuyla Hollanda yer aldı. Bu ülkeyi, 4 yatırım ve 4 milyar 787 milyon dolarlık sermaye pozisyonuyla Jersey bölgesi takip etti. Listede ayrıca Birleşik Krallık (İngiltere, Galler, İskoçya, Kuzey İrlanda) 125 yatırım ve 3 milyar 903 milyon dolarlık, ABD 209 yatırım ve 3 milyar 808 milyon dolarlık yatırım tutarıyla öne çıktı.

Türkiye'de, yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin gerçekleştirdikleri yurt dışı yatırımlarda, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 62'lik payla ilk sırada yer aldı. Söz konusu faaliyetlerin en ağırlıklı bölümünü ise holding şirketlerinin faaliyetleri oluşturdu.

Finans ve sigorta faaliyetlerini yüzde 7,8'lik payla madencilik ve taş ocakçılığı, yüzde 5,1 ile toptan ve perakende ticaret, yüzde 4,2 ile ana metal sanayisi, yüzde 3,8 ile ulaştırma ve depolama, yüzde 2,9 ile gıda, içecek ve tütün ürünleri imalatı, yüzde 2,3 ile konaklama ve yiyecek hizmeti ve yüzde 1,6'lık payla inşaat faaliyetleri izledi.

Buna göre, Türkiye'nin net Uluslararası Yatırım Pozisyonu, nisan ayı itibarıyla eksi 402,3 milyar dolar olarak tespit edildi.

Nisan ayı itibarıyla Türkiye'nin yurt dışı varlıkları, bir önceki aya göre yüzde 2,8 artışla 406 milyar dolar, yükümlülükleri ise yüzde 4,1 yükselişle 808,3 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Rezerv varlıklar, 14,7 milyar dolar artarak 165,5 milyar dolar oldu. Varlık kalemleri bir önceki aya göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 0,8 artışla 79,3 milyar dolara çıkarken, diğer yatırımlar kalemi yüzde 2,8 azalarak 151 milyar dolara geriledi.

Bankaların yabancı para efektif ve mevduat varlıkları, yüzde 9,6 azalışla 47,6 milyar dolara indi.

Portföy yatırımları alt kalemlerinden hisse senetleri ve yatırım fonu payları nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 19,3 artarak 51,7 milyar dolar oldu.

Yükümlülükler alt kalemleri bir önceki aya göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 6,2 artışla 247,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Portföy yatırımları kalemi yüzde 8,3 artarak 154,1 milyar dolara, diğer yatırımlar kalemi yüzde 1,5 yükselişle 407,1 milyar dolara çıktı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "Fransa'daki 1 milyar doları aşan Türk yatırımları ve burada yaşayan 800 binden fazla vatandaşımız ve Türk kökenli kişi, ülkelerimiz arasındaki ekonomik, sosyal ve kültürel bağları daha da zenginleştirmektedir." dedi.

Bakan Kacır, Türkiye'nin Paris Büyükelçiliğinde düzenlenen ilk HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı resepsiyonunda konuştu.

"Amacımız Türkiye'yi önde gelen küresel yüksek teknoloji merkezi haline getirmektir. Bu bağlamda, tüm Fransız yatırımcıları, büyüme, inovasyon ve küresel başarılarının bir sonraki aşaması için stratejik bir ortak olarak Türkiye'yi tercih etmeye davet ediyoruz." ifadelerini kullanan Kacır, Yeni Yapay Zeka Eylem Planı'na değindi.

Kacır, plan doğrultusunda ağırlıklı olarak özel sektör kaynaklarından en az 10 milyar dolarlık yatırımı harekete geçireceklerini ve 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştireceklerini belirtti.

Türkiye'nin Paris Büyükelçiliğinin, eşsiz atmosferi ve Türkiye'nin Paris'teki varlığında uzun yıllardır üstlendiği rolüyle Türkiye-Fransa ilişkilerinin derinliğini, sürekliliğini ve zarafetini yansıttığını dile getiren Kacır, "Sanayi yatırımları, uzun zamandır Türkiye-Fransa ekonomik işbirliğinin merkezinde yer almaktadır. Bu ortak tarihin ilk dönüm noktalarından biri, 1910 yılında Darıca'da Türkiye'nin ilk çimento fabrikalarından birinin kurulmasıydı. Yıllar içinde ticaret ve yatırım işbirliğimiz sürekli güçlenmiş ve çeşitlenmiştir." diye konuştu.

Kacır, 1700 Fransız sermayeli şirketin, sanayi, ulaştırma, finans ve sağlık hizmetleri de dahil olmak üzere çok çeşitli sektörlerde Türkiye'de faaliyet gösterdiğine işaret ederek, "Bu şirketlerin varlığı, ekonomimize değerli bir katkı sağlıyor ve Fransız yatırımcıların Türkiye'nin potansiyeline duydukları güveni ortaya koyuyor. Fransız menşeli doğrudan yabancı yatırımların 8,8 milyar dolara ulaşması, ortaklığımızın derinliğini ve ülkelerimiz arasındaki karşılıklı güveni açıkça yansıtan bir başka örnektir." ifadelerini kullandı.

Yatırım ortaklığının tek yönlü bir süreç olmadığına dikkati çeken Kacır, şöyle devam etti:

"Fransa'daki 1 milyar doları aşan Türk yatırımları ve burada yaşayan 800 binden fazla vatandaşımız ve Türk kökenli kişi, ülkelerimiz arasındaki ekonomik, sosyal ve kültürel bağları daha da zenginleştirmektedir. Yatırım, üretim ve halklar arası bağlardaki bu karşılıklı derinlik, Türkiye-Fransa ilişkilerine yüksek teknoloji işbirliğinde yeni bir sayfa açmak için sağlam bir temel oluşturmaktadır. Bu nedenle Türkiye'nin yeni nesil teknoloji yatırımlarını çekmeye yönelik stratejik aracı olan HIT-30 için yurt dışında düzenlediğimiz ilk uluslararası resepsiyonun burada, Paris'te gerçekleştirilmesi bir tesadüf değildir."

Kacır, küresel ekonomik düzenin birçok cephede sınandığı bir dönemden geçtiklerini belirterek, jeopolitik gerilimler, tedarik zincirindeki aksaklıklar, enerji güvenliği endişeleri ve kritik teknolojiler için hızlanan yarışın, ülkelerin ekonomik gücü tanımlama biçimini değiştirdiğini söyledi.

Yeni çağda rekabet gücünün, güçlü üretim kapasitesini dijital teknolojiler, nitelikli insan sermayesi, inovasyon ve sürdürülebilir üretim uygulamalarını bir araya getirebilenlere ait olacağı değerlendirmesinde bulunan Kacır, ülkelerin, somut, sonuç odaklı ve uzun vadeli işbirliği kurabilecekleri güvenilir ortaklara ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

Türkiye'nin endüstriyel üretim çeşitliliği

Kacır, "Son 20 yıldır, Türkiye'nin üretim kapasitesini artırmayı, inovasyon ekosistemini güçlendirmeyi ve ekonomimizi küresel değer zincirinde daha üst sıralara taşımayı amaçlayan kapsamlı bir sanayi ve teknoloji gündemi izledik. Bu vizyon ve attığımız tutarlı adımlar sayesinde Türk şirketleri, bugün birçok sektörde Avrupa değer zincirlerinde stratejik roller üstlenmektedir. Çin'den Orta Avrupa'ya uzanan geniş koridorda Türkiye, endüstriyel üretiminin çeşitliliği ve ihracatının küresel erişimiyle öne çıkmaktadır." diyerek, bu gücün giderek daha da sağlamlaşan bir araştırma-geliştirme ve inovasyon ekosistemi tarafından desteklendiğinin altını çizdi.

"Bugün, 1700'den fazla AR-GE ve tasarım merkezi, endüstriyel rekabet gücümüzü güçlendiren çözümler geliştiriyor. 114 teknoparkta yaklaşık 13 bin firma, yarının teknolojileri üzerinde çalışmaktadır. 800'e yakın uluslararası şirket, Türkiye'de AR-GE faaliyetleri yürütmektedir. Bu güçlü üretim ve inovasyon tabanı, ileri teknolojilerin geliştirilmesi ve üretilmesinde önemli başarılara yol açmıştır." ifadelerini kullanan Kacır, bu bakış açısıyla yüksek katma değerli üretimi, ikiz dönüşümü ve küresel değer zincirlerine daha güçlü entegrasyonu hızlandırmak için destek araçlarını sürekli güncellediklerine ve yeni programlar başlattıklarına dikkati çekti.

Kacır, geçen yıl uygulamaya koydukları yeni teşvik sisteminin, yüksek teknolojiye yönelik yatırımlara ayrıcalıklı finansman imkanı sunduğuna işaret ederek, şunları söyledi:

"Teknolojik ve stratejik yatırımlar için tercihli kredi politikası oluşturduk. Büyük ölçekli yüksek teknoloji yatırımlarının, Türkiye'nin kalkınma yolculuğunu hızlandırmak için hayati önem taşıdığının bilincindeyiz. Bu yatırımlar sadece sermaye getirmekle kalmaz, aynı zamanda ileri düzeyde teknik bilgi, nitelikli istihdam, yerel tedarikçilerin gelişimi, ihracat kapasitesi ve küresel değer zincirlerine daha güçlü entegrasyon da sağlar."

HIT-30

Bu nedenle yüksek teknoloji projeleri için Türkiye tarihinin en büyük teşvik programı olan HIT-30'u başlattıklarını vurgulayan Kacır, şunları aktardı:

"Bu program kapsamında, yarı iletkenlerden mobiliteye, ileri imalattan iletişim ve uzaya, sağlık teknolojilerinden dijital teknolojilere ve yeşil enerjiye kadar uzanan farklı öncelikli sektörlere odaklanıyoruz. Bu öncelikli alanlar, Türkiye'nin teknolojik kapasitesini güçlendirme, yüksek katma değerli üretimi artırma ve sanayimizi küresel değer zincirlerinde daha rekabetçi bir konuma taşıma vizyonumuzu ortaya koyan 2030 Sanayi ve Teknoloji Strateji'mizle tam olarak uyumludur.

Program kapsamında seçilecek yatırımlarda aradığımız özellikler şunlardır: Yeni gelişen teknolojilere net bir odaklanma, küresel rekabet gücünü sağlayabilecek ekonomik ölçek, yeterli teknik kapasite ve finansal güç ve Türkiye'nin teknolojik ilerlemesine somut bir katkı. Program kapsamında uygun görülen yatırımlar için proje bazlı yatırım teşvikleri, pazar geliştirme desteği ve cazip finansman fırsatlarını içeren kapsamlı bir teşvik paketi sunuyoruz."

Bugüne kadar, HIT-30 kapsamında 10 başlık altında çağrılar başlattıklarını aktaran Kacır, şimdiye kadar çok sayıda yatırımı Türkiye'ye kazandırdıklarını söyledi.

Kacır, bu çağrıların, Fransız ortaklar başta olmak üzere uluslararası yatırımcıların, Türkiye'nin yeni nesil yüksek teknoloji yatırımlarına ortak olmaları için açık bir fırsat olduğunun altını çizdi.

Yenilikçi teknolojilerin, tüm sektörlerde iş modellerini yeniden tanımladığını belirten Kacır, şunları kaydetti:

"Dijital dönüşüm, endüstriyel rekabet gücünü yeniden şekillendiren başlıca güçlerden biri haline gelmiştir. Aynı zamanda, iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik küresel çabalar ivme kazandıkça iklim eylemi ile sanayi politikaları arasındaki bağ her zamankinden daha da güçleniyor. 2053 Net Sıfır Emisyon hedefimiz ve Avrupa Yeşil Anlaşması doğrultusunda, imalat sanayimizin tüm sektörlerinde çevreye duyarlı, kaynak verimliliği ve sürdürülebilirliği merkeze alan bir üretim yaklaşımını benimsiyoruz. İkiz dönüşümü, sektörümüzün küresel rekabet gücünü artırmak için bir fırsat penceresi haline getirmeye kararlıyız."

Kacır, işletmelerin dönüşümünü hızlandırmak ve finansmanı doğru yönlendirmek için somut mekanizmalara ihtiyaç duyulduğunu bildiklerini vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu nedenle, şirketlerin üretim süreçlerini modernize etmelerini, kaynak verimliliğini artırmalarını ve ileri teknolojileri benimsemelerini desteklemek amacıyla Yeşil Dönüşüm ve Dijital Dönüşüm Programlarımızı hayata geçirdik. Dünya Bankası ile kurduğumuz ortaklık, sanayi şirketlerimizi, KOBİ'lerimizi ve yeşil teknoloji girişimlerini desteklemek üzere şimdiden 1 milyar dolardan fazla finansman sağlamıştır. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ile oluşturulan stratejik çerçeve, yeşil dönüşüm yatırımlarına ayrılacak 5 milyar avroya kadar ek uluslararası finansman için zemin hazırlıyor."

Türkiye'nin büyük, genç ve dinamik iç pazarı

Türkiye'nin, yüksek teknoloji odaklı üretim ve ihracatta öncü rol üstlenme kararlılığını sürdürdüğünü ve yeni döneme belirgin yapısal avantajlarla girdiğini dile getiren Kacır, 85 milyondan fazla nüfusu ile Türkiye'nin, geniş, genç ve dinamik bir iç pazar sunduğunu söyledi.

Kacır, "Gümrük Birliği ve kapsamlı Serbest Ticaret Anlaşmaları ağı, Türkiye'deki yatırımcıların önemli bir satın alma gücüne sahip 1 milyardan fazla tüketiciye erişim imkanı bulmasını sağlamaktadır. Türkiye'nin AB üyelik perspektifi ve Avrupa değer zincirlerine derin entegrasyonu, Avrupa için stratejik bir üretim, teknoloji ve yatırım ortağı olarak rolümüzü daha da güçlendirmektedir. Modern kara yolu ağımız, lojistik darboğazlarını önemli ölçüde azaltmakta ve teslimat sürelerini kısaltmaktadır." ifadesini kullanarak, İstanbul Havalimanı'nın şu anda Avrupa'nın en büyük aktarma merkezi konumunda olduğuna ve dünya çapında 200'den fazla destinasyona direkt uçuşlar sunduğuna işaret etti.

Türk ekonomisinin, bölgenin en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri olduğuna dikkati çeken Kacır, "Kişi başına Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, 2002'de 3 bin 600 dolardan geçen yıl 18 bin doların üzerine çıktı. Türkiye'nin en değerli varlığının insan sermayesi olduğunu her zaman dile getiriyoruz. Nüfusumuz, gelişmiş ülkelerin çoğundan 10 ila 15 yaş daha gençtir. Türk şirketlerinin dijital ekonominin faydalarından tam olarak yararlanabilmesi için dijital altyapıya yatırım yapmaya devam edeceğiz." diye konuştu.

Kacır, geçen hafta, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nı açıkladıklarını hatırlatarak, şunları söyledi:

"Bu plan, yapay zeka altyapımızı güçlendirmek, veri ve bilgi işlem kapasitemizi genişletmek, insan sermayemizi geliştirmek ve ekonominin genelinde yapay zekanın benimsenmesini hızlandırmak için somut bir yol haritası ortaya koymaktadır. Bu plan doğrultusunda, veri merkezleri, bulut altyapısı ve yapay zeka kapasiteleri için başta özel sektör kaynakları olmak üzere en az 10 milyar dolarlık kaynak seferber edeceğiz. 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama uzmanı yetiştirerek, dijital dönüşümün bir sonraki aşaması için gerekli insan sermayesini oluşturacağız."

Türkiye'nin 2030'a kadar kurulu veri merkezi kapasitesini en az 1 gigavata çıkarmayı hedeflediklerinin altını çizen Kacır, yatırımcılar için kullanıma hazır enerji ve altyapıya sahip Yapay Zeka Büyüme Bölgeleri kuracaklarını, KOBİ'lere ve araştırmacılara hızlı prototip oluşturma imkanları sunacaklarını belirtti.

Kacır, kamu yatırım programlarının en az yüzde 2'sini yapay zeka projelerine ayıracaklarını vurgulayarak, sözlerini şöyle tamamladı:

"Tüm bu adımlarla amacımız, Türkiye'yi önde gelen bir küresel yüksek teknoloji merkezi haline getirmektir. Bu bağlamda, tüm Fransız yatırımcıları, büyüme, inovasyon ve küresel başarılarının bir sonraki aşaması için stratejik bir ortak olarak Türkiye'yi tercih etmeye davet ediyoruz. Yatırım politikasının geliştirilmesi ve uygulanmasından, teşvik mekanizmalarından ve sanayi ekosistemimizin stratejik yönlendirilmesinden sorumlu devlet kurumu olarak Bakanlığımız, uluslararası yatırımcılar için verimli ve eşit bir yatırım ortamı oluşturulmasında öncü bir rol oynamaktadır. Fransız yatırımcıların Türkiye'deki tüm yatırım yolculukları boyunca onlara eşlik etmeye hazırız. Fransız yatırımcıların, sanayi şirketlerinin ve teknoloji firmalarının Türkiye'de en üst düzeyde ilgi, destek ve kolaylık görmeye devam edeceğini bir kez daha vurgulamak isterim."

Bankadan yapılan açıklamada, 2024'te onaylanan ve ülkenin alçak gerilimli dağıtık güneş enerjisi piyasasında güçlü bir ivme yaratan ilk fazın başarısı üzerine inşa edilen Dağıtık Enerjiye Geçişin Hızlandırılması Programı'nın kapsamının genişletildiği belirtildi.

Genişleyen finansmanın, Türkiye'nin garantisi altında, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası AŞ (TKYB) ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası AŞ'ye (TSKB) sağlanan iki adet 200 milyon avro tutarında IBRD krediden oluştuğuna işaret edilen açıklamada, "Sonuç odaklı finansman modeliyle uygulanan programda, ödemeler önceden belirlenen hedeflere ulaşıldıkça ve bağımsız olarak doğrulandıkça yapılmaktadır. Yeni faz ile programın kapsamı, dağıtık güneş enerjisi yatırımlarının yanı sıra kara tipi rüzgar enerji projelerini ve yeni nesil Batarya Enerji Depolama Sistemleri (BESS) yatırımlarını da içerecek şekilde genişletilmektedir." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, Türkiye'nin son 10 yılda yenilenebilir enerji hedeflerini önemli ölçüde yükselttiği, en güncel Yenilenebilir Enerji Yol Haritasının, 2035'e kadar toplam rüzgar ve güneş kurulu gücünü 120 bin megavat seviyesine çıkarmayı ve batarya depolama kapasitesinde büyük artış sağlamayı öngördüğüne işaret edilerek, şunlar kaydedildi:

"Güçlü yenilenebilir enerji potansiyeline ve Avrupa Birliği'nin 2026'da yürürlüğe giren Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (CBAM) yanıt olarak artan ticari ve sanayi talebine rağmen, dağıtık rüzgar ve batarya depolama yatırımları için uzun vadeli finansmana erişim halen sınırlıdır. Yerel ticari bankalar, kısa vadeli yükümlülük yapıları nedeniyle bu yüksek sermaye gerektiren yatırımları finanse etmekte zorluk yaşamaktadır."

Ayrıca açıklamada, genişletilen programın bu sorunlara yönelik vade uyumsuzluğunu gidermek amacıyla kalkınma bankaları aracılığıyla uzun vadeli finansman sağlamak, yeni şebeke teknolojilerine ilişkin riskleri değerlendirebilecek piyasa kapasitesi ve finansal uzmanlık geliştirmek, özel sektör yatırımlarını teşvik ederek ticari finansmanı harekete geçirmek olarak tarif edilen yöntemleri ele aldığı vurgulandı.

Erken dönem piyasa risklerini üstlenmesi ve kredi vadelerini uzatması sayesinde programın yenilenebilir enerji kapasitesinde 1579 megavat artış, 392 megavatsaat batarya depolama kapasitesinin desteklenmesi, 405 milyon dolara kadar özel sektör finansmanının mobilize etmesinin beklendiğinin altı çizilen açıklamada, şu bilgiler paylaşıldı:

"Türkiye'ye yönelik finansman, programın toplam kaynak çerçevesinde önerilen 2,96 milyar dolar tutarındaki artışın bir parçası olup, bölge genelinde yenilenebilir enerji yatırımlarının daha da genişletilmesine imkan tanımaktadır. Bu bölgesel bilgi paylaşımı, Dünya Bankası’nın Avrupa ve Orta Asya Enerji Bilgi Ağı (EKN) aracılığıyla desteklenmektedir. 21 ülkeden 180'den fazla enerji sektörü uzmanını bir araya getiren bu platform, yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği alanlarında oluşturulan uygulama toplulukları sayesinde Türkiye gibi ülkelerde geliştirilen başarılı piyasa yaklaşımları, düzenleyici gelişmeler ve teknik çözümlerin bölge genelinde paylaşılmasını sağlamaktadır."

Açıklamada görüşlerine yer verilen Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Humberto Lopez, batarya depolama ve dağıtık rüzgar yatırımlarının ölçeklendirilmesinin, Türkiye'nin enerji şebekesini geleceğe hazırlamak açısından bir sonraki kritik adım olduğunu belirterek, "Kamu kalkınma bankaları aracılığıyla ticari finansman açığının kapatılması, yatırımı hazır projelerin finansal kapanışa ulaşmasını sağlayarak Türk sanayisinin rekabet gücünü destekleyecek, ulusal enerji güvenliğini güçlendirecek ve yenilenebilir enerji değer zinciri boyunca yerel istihdam yaratacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya Altyapı Bölge Direktörü Charles Cormier ise "Türkiye, ECARES programı açısından öncü bir rol üstlenmektedir. Çatı ve ticari ölçekli güneş enerjisi, kara tipi rüzgar ve batarya depolama alanlarında elde edilen başarılar sayesinde Türkiye, elektrik şebekelerinin modernizasyonu, yenilenebilir enerji entegrasyonu ve enerji güvenliğinin güçlendirilmesi açısından bölge genelinde yaygınlaştırılabilecek iyi uygulama örnekleri ve bilgi birikimi oluşturmaktadır." ifadesini kullandı.

Alman hükümetinin borçlanmasını ve borçların yönetimini yapan Almanya Finans Ajansı tarafından yapılan açıklamada, Finansal Piyasalar İstikrar Fonu kapsamındaki iştiraklere ilişkin karar alma süreçlerinden sorumlu Bakanlıklar Arası Yönlendirme Komitesi’nin UniCredit tarafından sunulan Commerzbank AG hisse takası teklifini geri çevirdiği belirtildi.

Commerzbank'ta yüzde 12'lik hissesi bulunan ve İtalyan bankasının ülkenin en büyük borç veren kurumlarından birini devralma girişimlerine uzun süredir karşı çıkan Alman hükümeti, kararın gerekçeleri de kamuoyuyla paylaştı.

Söz konusu teklifin ekonomik olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı vurgulanan açıklamada, "Satın alma teklifi, Commerzbank hisselerinin mevcut borsa değerine yönelik makul ve uygun bir prim içermediğinden, finansal açıdan kabul edilebilir bir seçenek olarak görülmemiştir." ifadesine yer verildi.

Açıklamada ayrıca, Bakanlıklar Arası Yönlendirme Komitesi'nin Commerzbank'ın bağımsızlık stratejisini desteklediği ve UniCredit'in "agresif" iş yapış biçimini onaylamadığı belirtildi.

Alman ekonomisi için kritik öneme sahip

Commerzbank'ın ulusal ekonomi için taşıdığı stratejik öneme dikkat çekilen açıklamada, "Commerzbank AG, Alman ekonomisinin ve özellikle de ülkenin lokomotifi konumundaki orta ölçekli işletmelerin finansmanında kritik bir rol oynamaktadır. Ayrıca banka, sunduğu istihdamla ülkenin finans merkezi Frankfurt için merkezi bir aktördür. Gelecekte de bu iki unsurun emniyet altına alınması şarttır." denildi.

Fox'tan yapılan açıklamada, Roku'nun hisse başına 160 dolar değerinde nakit ve hisse senedi işlemiyle satın alınacağı aktarıldı. Bu kapsamda her bir A ve B sınıfı Roku hissesi için 96 dolar nakit ve 0,9693 adet A sınıfı Fox adi hisse senedi ödeneceği bildirildi.

Açıklamada, satın alma işleminin tamamlanmasının ardından mevcut Fox hissedarlarının birleşik şirketin yaklaşık yüzde 73'üne, Roku hissedarlarının ise yaklaşık yüzde 27'sine sahip olmasının beklendiği kaydedildi.

Roku'ya yaklaşık 22 milyar dolar işletme değeri biçen işlemin her iki şirketin yönetim kurulu tarafından oy birliğiyle onaylandığına işaret edilen açıklamada, Fox'un işlem bedelinin nakit kısmını yeni borç ve eldeki nakit kombinasyonu ile finanse etmeyi planladığı belirtildi.

Açıklamada, Fox'un bu kapsamda 12 milyar dolarlık kredi sağladığı ifade edilerek, satın alma işleminin 2027'nin ilk yarısında tamamlanmasının beklendiği bildirildi.

Fox Corporation Üst Yöneticisi (CEO) Lachlan Murdoch, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Bu birleşme, şirketimizin kapsamını yüksek büyümeli alanlara taşıyacak ve genel büyüme profilimizde bir sıçrama yaratacaktır." ifadesini kullandı.

Roku CEO'su Anthony Wood da geçen 20 yılda Roku'yu dünya çapında 100 milyondan fazla haneye ulaştırdıklarına işaret ederek, "Fox ile birleşmek, vizyonumuzu hızlandırmak, daha hızlı ölçeklenmek ve izleyiciler, iş ortakları ve reklamverenler için daha agresif bir şekilde yenilik yapmak adına olağanüstü bir fırsat." değerlendirmesini yaptı.

“Rus Davos’u” olarak anılan SPIEF (St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu) 2026 3-6 Haziran tarihlerinde düzenlendi. Ekonomi ve iş dünyası temsilcilerini bir araya getiren forum kapsamındaki enerji panelinde konuşan Rosneft Petrol Şirketi İcra Kurulu Başkanı Igor Sechin, Çin’in enerji güvenliği, altyapı yatırımları ve uzun vadeli planlama yaklaşımını, küresel enerji arzı riskleri ve Hürmüz krizi bağlamında değerlendirdi.

“Başlangıcın sonu mu, sonun başlangıcı mı: Pandora’nın kutusunun dibinde ne kaldı?” başlıklı bir konuşma yapan Igor Sechin, küresel enerji sektöründeki uzun vadeli değişimleri, artan elektrik talebini ve büyük ekonomilerin dış kaynaklı kesintilere karşı dayanıklılıklarını artırmak için attığı adımları ele aldı.

16 trilyon dolarlık yatırıma ihtiyaç var

Küresel elektrik altyapısının 2040’a kadar ciddi biçimde genişletilmesi gerektiğini belirten Igor Sechin, “Dünya genelinde yaklaşık 80 milyon kilometrelik elektrik şebekesinin modernize edilmesi ve genişletilmesi gerekebilir. Bu da yaklaşık 16 trilyon dolarlık bir yatırıma karşılık geliyor” dedi.

Enerji güvenliğine kapsamlı bir yaklaşım izleyen ülkelere örnek olarak Çin’i gösteren Igor Sechin, ülkenin kentsel ve şehirlerarası elektrikli ulaşım ağlarına büyük yatırımlar yaptığını, nispeten düşük elektrik tarifelerini koruduğunu ve fazla üretim kapasitesine sahip bölgelere veri merkezlerinin stratejik olarak yerleştirilmesi yoluyla enerji maliyetlerini yönetmek için adımlar attığını söyledi. Çin’in kapsamlı yaklaşımının, uzun vadeli elektrik tedarik anlaşmalarını da kapsadığına dikkat çekti.

Güneş ve rüzgar enerjisine 2,2 trilyon dolar

SPIEF 2026’daki konuşmasında Igor Sechin, “Çin, yaklaşık 4.000 GW kurulu gücüyle dünyanın en büyük elektrik sistemini işletiyor. Ülke, 2025’te 540 GW’tan fazla yeni üretim kapasitesini devreye aldı. Son on yılda Çin'de güneş ve rüzgar enerjisi üretimi on kat artarak 2.300 TWh'ye ulaşırken, sektördeki yatırım 2,2 trilyon dolara yaklaştı. Çin, geleneksel enerji kaynaklarını da genişletmeye devam ediyor. Geçtiğimiz yıl kömürle çalışan üretim kapasitesi 78 GW artırılırken, 161 GW'lık kömür santralı projesi de geliştirme aşamasında” ifadelerini kullandı.

Çin'in enerji depolama, nükleer enerji ve şebeke altyapısındaki rolüne de değinen Igor Sechin’in açıklamalarına göre, Çin her yıl küresel olarak devreye alınan tüm yeni batarya depolama kapasitesinin yaklaşık yarısını oluşturuyor. Ülke şu anda 61 nükleer reaktör işletiyor ve 39 tane daha inşa ediyor. Bu da dünya çapında yapım aşamasında olan tüm nükleer enerji ünitelerinin yarısından fazlasını temsil ediyor. Çin'in elektrik şebekesi altyapısına yıllık yatırımının yaklaşık 100 milyar dolar olduğu tahmin edilirken, ülkenin iletim ağı yaklaşık 1,6 milyon kilometre uzunluğunda.

Hindistan'ın küresel enerji pazarındaki rolü artıyor

Çin'in enerji güvenliği çabalarının, dış tedariklerde potansiyel büyük ölçekli aksamalara karşı direnci güçlendirmeyi ve uzun vadeli ekonomik ve teknolojik kalkınmayı desteklemeyi amaçlayan daha geniş bir stratejinin parçası olduğunu anlatan Rosneft Petrol Şirketi İcra Kurulu Başkanı Igor Sechin, Hindistan'ın küresel enerji pazarındaki artan rolüne dair de şunları söyledi:

“Hindistan'ın önümüzdeki 10 yılda küresel elektrik talebi artışının yaklaşık %15'ini ve küresel petrol talebi artışının yaklaşık yarısını karşılaması bekleniyor. Bu da Hindistan’ı gelecekteki enerji tüketimi artışına önemli katkılarda bulunacak ülkelerden biri haline getiriyor.”

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 3,66 azalışla 6 bin 232 lira, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,64 düşüşle 42 bin 6 lira oldu.

Geçen hafta sonu 10 bin 836 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 3,66 azalışla 10 bin 439 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,39 artarak 46,2650 liradan, avro yüzde 0,39 yükselişle 53,5740 liradan tamamladı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,13, emeklilik fonları yüzde 1,20 değer kaybetti.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,77 ile "Para Piyasası Fonları" oldu.

Bir süredir yatırımda öngörülen ilerleme kaydedilmediği için, firmanın teşviklerden yararlanma süreci 2026 yılı başında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından askıya alınmıştı.

Firmanın yatırımının ilerlememesine ilişkin sürece dair Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından edindiği bilgiye göre, firma ile yapılan yatırım anlaşması, yatırım anlaşmasındaki koşullar, firmanın yükümlülükleri ve devlete sunduğu teminatlar geçerliliğini koruyor.

Bakanlık tarafından tüm süreçler ise resmi usüllere uygun olarak yürütülmeye devam ediyor.

Yatırımların tamamlanmaması durumunda, firmalar elde ettikleri teşvikleri, ilgili yasal düzenlemeler ile sundukları taahhüt ve teminatlar kapsamında geri ödemekle yükümlüler.

Bakanlık yetkilileri, yerli ve yabancı hiçbir firmanın herhangi bir ayrımcılığa tabi tutulmadığını, kuralların herkes için geçerli olduğunu, tüm süreçlerde kamunun çıkarlarının güçlü şekilde teminat altına alındığını ifade etti.

Türkiye’yi yakından tanıdığını ve DenizBank’ta çalıştığı dönemde ailesiyle birlikte ülkede 3 yıl yaşadığını anlatan Vedyakhin, “Sber, Türkiye’yi çok seviyor. Ben şahsen ülkenizin büyük hayranıyım. Türkiye’ye ve Türk halkına dair çok sıcak anılarım var. Orada çok sayıda dostum bulunuyor.” ifadelerini kullandı.

Sber’in bankacılık alanında Türkiye pazarından ayrıldığını anımsatan Vedyakhin, “Maalesef Türk pazarından banka olarak ayrıldık. Ancak Sber’de bulunan teknolojilerimizle, yapay zeka teknolojilerimiz ve ürünlerimizle Türk pazarına dönmeye ve Türkiye’deki müşterilere fayda sağlamaya her zaman hazırız.” diye konuştu.

Vedyakhin, Türk şirketleriyle bazı projeleri görüştüklerini ancak bunların şimdilik gizli tutulmasını tercih ettiklerini söyledi.

Rusya ve Türkiye arasındaki ödeme trafiğine değinen Vedyakhin, Sber’in Hindistan’da şubesinin bulunması nedeniyle bu ülkeyle ödemelerin banka içi işlemler şeklinde daha hızlı yürütülebildiğini belirtti.

Türkiye’de Sber şubesi bulunmadığına işaret eden Vedyakhin, “Bu nedenle Rusya ve Türkiye arasındaki ödemeleri, banka içi işlemlere kıyasla daha karmaşık rotalar üzerinden gerçekleştiriyoruz. Bu meselenin çözüleceğini samimiyetle umuyorum ancak bunun için jeopolitik ortamda da değişiklikler bekliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

“Yapay zeka ekonominin görünümünü dramatik şekilde değiştirecek”

Yapay zekanın Rusya, Türkiye ve tüm dünyada ekonominin görünümünü köklü biçimde değiştirdiğini belirten Vedyakhin, artık yalnızca yapay zekadan değil, yapay zeka tabanlı ajanlardan söz edilmesi gerektiğini söyledi.

Vedyakhin, “Yapay zeka, ekonominin Rusya’da, Türkiye’de ve tüm dünyada nasıl görüneceğini kökten değiştiriyor ve dramatik biçimde değiştirmeye devam edecek.” dedi.

Yapay zeka tabanlı ajanların yeni ekonomik yapıda önemli rol üstleneceğini vurgulayan Vedyakhin, “Ajan ekonomisi 2030’a kadar küresel GSYH’ye yaklaşık 3 trilyon dolar ek katkı sağlayacak. Şu anda bu rakam 150 milyar dolar seviyesinde, 3 trilyon dolara çıkacak. Bu çok büyük bir eğilim ve tüm ülkeleri etkileyecek.” ifadelerini kullandı.

Vedyakhin, yapay zeka ajanlarının klasik tüketici davranışlarından farklı hareket edeceğine dikkati çekerek, “Ajan reklama tepki vermez, ihtiyacı olanı satın alır, duygusal değildir. 7 gün 24 saat çalışabilir, en iyi teklifi seçebilir ve kişiye gerçekten ihtiyaç duyduğu ürünü en iyi fiyatla sunabilir. Her şey değişecek.” diye konuştu.

“Egemen yapay zeka bağımsız devletin parçası”

Egemen yapay zeka sistemlerinin ülkeler açısından giderek daha kritik hale geldiğini belirten Vedyakhin, bu alandaki bağımlılığın yalnızca teknolojik değil, kültürel ve tarihsel sonuçlar da doğurabileceğini söyledi.

Vedyakhin, “Egemen yapay zeka, bağımsız devletin bir parçasıdır. Çünkü yapay zeka diye adlandırdığınız herhangi bir sistem üzerinden ülkenize sizin değerleriniz, ayarlarınız ve kararlarınız değil, o modeli yazan devletin değerleri, ayarları ve sizin hakkınızdaki tarih anlayışı aktarılır.” dedi.

Gençlerin bilgi arama ve tarih anlayışını giderek daha fazla yapay zeka sistemleri üzerinden inşa ettiğini belirten Vedyakhin, yabancı modellere bağımlılığın uzun vadeli etkilerine dikkati çekti.

Vedyakhin, “Gençler arama yaparken ve tarih anlayışını sinir ağlarının verdiği yanıtlara göre kurarken, yabancı modellere dayanmanız halinde 15 yıl sonra gençlerinizi ve ülkenizi tanımayabilirsiniz.” ifadelerini kullandı.

Bu konuda basit bir deneme yapılabileceğini belirten Vedyakhin, Türkiye açısından önemli bir tarihi olayın başlıca yapay zeka sistemlerine sorulması halinde alınacak yanıtların Türk toplumundaki algıyla örtüşmeyebileceğini söyledi.

Vedyakhin, Türkiye’den talep gelmesi halinde Sber’in kendi yapay zeka modeli GigaChat’i paylaşmaya hazır olduğunu belirterek, “Türkiye’den böyle bir talep gelirse GigaChat’imizi paylaşmaya hazırız. Bu tamamen egemen bir yapay zeka modelidir ve belirli bir ülkenin egemen koduna göre yeniden ayarlanabilir.” dedi.

Alman Haber Ajansının (DPA), Almanya hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Karadağ'da düzenlenen Avrupa Birliği (AB)-Batı Balkanlar Zirvesi kapsamında bir araya geldi.

Liderler, aylardır süren tıkanıklığın ardından savaş uçağı projesini sonlandırma kararı aldı.

Askeri ihtiyaçlar ve şirketler arası rekabet süreci tıkadı

Savunma analistleri, yaklaşık 100 milyar avro bütçeye sahip projenin başarısızlıkla sonuçlanmasının, Avrupa’nın onlarca yıldır süregelen yetersiz yatırımların ardından askeri kapasitesini yeniden inşa etme sürecinde karşılaştığı kronik zorlukları bir kez daha gözler önüne serdiğini belirtti.

Söz konusu proje, yalnızca yeni nesil bir savaş uçağı geliştirmeyi değil, bu uçağa eşlik edecek silahlı ve silahsız insansız hava araçlarından (İHA) oluşan entegre bir muharebe ağı kurmayı hedefliyordu.

Sistemin, 2040 yılından itibaren Fransa’nın Rafale, Almanya ve İspanya’nın Eurofighter jetlerinin yerini alması planlanıyordu. Ancak projenin geleceğine; teknik özellikler, liderlik paylaşımı ve sanayi iş bölümü konularında uzun süredir devam eden anlaşmazlıklar nedeniyle bir türlü karar verilemiyordu.

Savunma analistleri, Merz ve Macron’un, Almanya ile İspanya'yı temsil eden Avrupa havacılık grubu Airbus ile Fransa'nın savunma devi Dassault Aviation arasındaki derin fikir ayrılıklarını gidermek için aylarca çaba sarf ettiğini hatırlatıyor. Buna rağmen teknoloji paylaşımı, yönetim kontrolü ve patent hakları konusundaki ticari rekabetin, siyasi iradenin önüne geçtiği vurgulanıyor.

Şirketler arasındaki krizin yanı sıra iki ülkenin askeri ihtiyaçlarının taban tabana zıt olması da süreci tamamen kilitledi.

Fransa, kendi stratejik caydırıcılığı için yeni nesil uçağın, nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine uyumlu tasarlanmasını şart koştu.

Buna karşın farklı operasyonel ihtiyaçlara odaklanan Almanya Başbakanı Merz, 6. nesil insanlı bir jet geliştirmenin, Berlin için mantıklı olup olmadığını açıkça sorgulayarak, Almanya'nın bu özelliklere ihtiyacı olmadığını net şekilde ifade etti.

Avrupa ülkeleri alternatif çözümlere yöneliyor

FCAS Projesi'ndeki takvim sapmaları ve stratejik belirsizlikler, birçok Avrupa ülkesini savunma ihtiyaçlarını karşılamak üzere halihazırda alternatif çözümlere itiyor.

Süreçteki belirsizlik nedeniyle pek çok Avrupa ülkesinin, ABD yapımı F-35 gibi mevcut ve rüştünü ispatlamış platformlara yönelmeye devam etmesi dikkati çekiyor.

Alman basınındaki haberlere göre, gelinen noktada, artık aynı çatı altında iki farklı uçağın üretilmesi bekleniyor.

Fransız Dassault firmasının kendi üretimi olan Rafale uçağını, yeni nesil teknolojilerle tek başına geliştirmeye odaklanacağı; Airbus'ın Gripen savaş uçaklarını üreten İsveçli savunma sanayisi şirketi Saab ile ortaklığa gidebileceği ya da İngiltere, Japonya ve İtalya'nın yürüttüğü rakip savaş uçağı projesine (GCAP) dahil olabileceği belirtiliyor.

“Gayrimenkul artık sadece metrekare hesabı değil”

Küresel ekonomide yaşanan değişimlerin Türkiye’deki yatırım tercihlerine de yansıdığını belirten Ceran, yatırım kararlarının artık yalnızca fiyat ve lokasyon üzerinden verilmediğini söyledi.

Ceran, “Bugün yatırımcılar bir bölgenin nüfus hareketlerini, ulaşım projelerini, sanayi yatırımlarını, kira getirilerini ve gelecekteki gelişim potansiyelini analiz ediyor. Gayrimenkul artık yalnızca metrekare hesabı yapılan bir alan olmaktan çıktı. Veriyle, analizle ve stratejik öngörüyle yönetilen bir yatırım aracına dönüştü” ifadelerini kullandı.

“Türkiye üretim ve lojistikte yeni bir döneme giriyor”

Son yıllarda üretim ve lojistik yatırımlarındaki artışın gayrimenkul piyasasını da etkilediğini belirten Ceran, özellikle organize sanayi bölgeleri çevresindeki yatırımların dikkat çektiğini söyledi.

“Türkiye yalnızca bir tüketim pazarı değil, aynı zamanda üretim ve lojistik merkezi olma yolunda ilerliyor. Bu dönüşüm; depoları, lojistik tesisleri, sanayi arsalarını ve ticari gayrimenkulleri daha stratejik hale getiriyor. Önümüzdeki dönemde yatırımcılar sadece konutun değil, ekonominin büyüme alanlarının da peşinden gidecek.”

“Yatırımcı artık daha bilinçli hareket ediyor”

Geçmişte birçok yatırım kararının kulaktan dolma bilgilerle verildiğini ifade eden Ceran, günümüzde yatırımcı profilinin de değiştiğini belirtti.

“Bugün yatırımcılar daha fazla araştırıyor, daha fazla veri kullanıyor. Kira çarpanı, amortisman süresi, bölgesel gelişim planları ve ekonomik göstergeler yatırım kararlarında belirleyici hale geliyor. Bu da sektörü daha profesyonel ve daha analitik bir noktaya taşıyor.”

Yapay zekâ yatırım kararlarını etkilemeye başladı

Teknolojinin gayrimenkul sektöründe yeni bir dönemi başlattığını belirten Ceran, yapay zekâ destekli analizlerin yatırım süreçlerinde giderek daha fazla kullanılacağını söyledi.

“Yapay zekâ artık sadece teknoloji şirketlerinin konusu değil. Gayrimenkulde fiyat analizlerinden yatırım öngörülerine kadar birçok alanda kullanılmaya başlandı. Önümüzdeki yıllarda veriyi doğru kullanan yatırımcı ile yalnızca sezgileriyle hareket eden yatırımcı arasındaki fark daha da açılacak.”

“Kazanan doğru segmenti seçenler olacak”

Önümüzdeki dönemde yatırımcıların daha seçici davranması gerektiğini vurgulayan Ceran, her gayrimenkulün aynı performansı göstermeyeceğini belirtti.

“Yeni dönemde sadece mülk sahibi olmak yeterli olmayacak. Doğru lokasyonu, doğru segmenti ve doğru zamanı okuyabilen yatırımcılar öne çıkacak. Gayrimenkulde yeni dönemin kazananı yalnızca konut yatırımcısı değil; ekonomideki dönüşümü okuyabilen yatırımcı olacak.”

Ceran, Türkiye’nin genç nüfusu, şehirleşme dinamikleri, üretim kapasitesi ve stratejik konumu nedeniyle gayrimenkul sektörünün uzun vadede önemini koruyacağını belirterek, sektörün önümüzdeki yıllarda daha fazla teknoloji, veri ve uzmanlık odaklı bir yapıya dönüşeceğini sözlerine ekledi.

Hazine ve Maliye Bakanlığından edindiği bilgilere göre, Türkiye'nin uygun koşullu dış finansman temin çalışmaları sürüyor.

Buna göre, "Yeşil ve Geleceğin Şehirleri Projesi", Dünya Bankası İcra Direktörleri Kurulu tarafından onaylandı.

Proje kapsamında Dünya Bankasından İller Bankasına Bakanlık garantisi altında 191,5 milyon avro tutarında finansman sağlanacak.

Projeyle belediyelerin sürdürülebilir ve dirençli kent içi ulaşım ile içme suyu ve su arıtma altyapısına yönelik yatırımlarının gerçekleştirilmesi amaçlanıyor. Ayrıca, belediyelerin kurumsal ve teknik kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Dış finansman tutarı 4,5 milyar dolara ulaştı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmesinde, 2026 yılında sağlanan uygun koşullu dış finansman tutarının yaklaşık 4,5 milyar dolara ulaştığına işaret ederek, "Sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refahı önceleyen ekonomi programımız ile Orta Vadeli Program çerçevesinde, belediyelerimizin altyapı yatırımlarına ve iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik desteklerimiz güçlü şekilde devam edecektir." diye konuştu.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 2,58 azalışla 6 bin 469 lira, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,56 düşüşle 43 bin 592 lira oldu.

Geçen hafta sonu 11 bin 122 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 2,57 azalışla 10 bin 836 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,39 artarak 46,0840 lira olurken, avro yüzde 0,15 azalışla 53,3680 liradan tamamladı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,26, emeklilik fonları yüzde 0,78 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 1,86 ile "Hisse Senedi Fonları" oldu.

Açıklamada, "ASELSAN ile SSB arasında radar ve kamu güvenliği haberleşme sistemlerinin tedarikine yönelik toplam tutarı 271 milyon 454 bin 294 dolar olan sözleşmeler imzalanmıştır. Sözleşmeler kapsamında teslimatlar 2026 ile 2033 yılları arasında gerçekleştirilecektir." bilgisi verildi.

Savunma sanayisinde başarının yalnızca platform üretmek, ileri teknoloji geliştirmek veya ihracat rakamlarını artırmak olmadığını söyleyen Görgün, "Bütün bunların arkasında güçlü bir insan yönetimi, olgunlaşmış kurumlar, derinleşmiş yetkinlikler ve sürdürülebilir bir ekosistem varsa gerçek anlamda stratejik başarıdan söz edebiliriz. Bu dönüşümü yakalayan ülkeler, kendi güvenlik mimarilerini, sanayi politikalarını, veri altyapılarını, üretim kapasitelerini ve stratejik karar alma süreçlerini güçlü, esnek ve bağımsız bir zemine taşıyabilecek." diye konuştu.

Görgün, bu nedenle bu teknoloji alanlarını millileştirecek insan kıymetine sahip olmanın, kurumsal verimlilik konusu olmanın ötesinde, doğrudan doğruya bir milli güvenlik meselesi olduğunu vurguladı.

Fotoğraf : Betül Abalı/AA

"İnsan Yönetimi Olgunluk Modeli, bu büyük mimarinin önemli bir parçası"

Haluk Görgün, savunma sanayisinde görev alan insan kaynağının bu anlamda büyük bir önem taşıdığını ifade ederek, şunları kaydetti:

"Bugün savunma sanayisinde görev alan insan kıymetimizin yazdığı her kodda, tasarladığı her sistemde, geliştirdiği her platformda Türkiye'nin bağımsızlık iradesi, medeniyetimizin stratejik aklı ve gelecek vizyonu bulunmaktadır. Bugün savunma sanayisinde inovasyonun kimi alanlarda haftalarla, hatta günlerle ölçüldüğü bir dünyadan söz ediyoruz. Kriz anında hızlı ölçeklenebilen, tedarik zincirini sürdürebilen, üretim kapasitesini artırabilen ve sahadan gelen ihtiyaçlara çevik biçimde cevap verebilen ülkeler öne çıkıyor. 

Önümüzdeki dönemde savunma sanayisinin gücünü yalnızca tek tek şirketlerimizin başarıları değil, bu başarıların ortak hedefler etrafında bütünleşmesi, yetkinliklerin birbirini tamamlaması ve kurumsal kapasitelerin entegre biçimde gelişmesi belirleyecektir. Bu nedenle birlikte hareket eden, birbirinden öğrenen, kapasitesini ortak akılla büyüten ve insan kıymetini bütün ekosistemin stratejik gücü olarak gören bir yaklaşımı daha da güçlendirmek zorundayız."

Savunma sanayisinin önde gelen şirketleriyle ortak akıl oluşturmayı ve insan kıymetini daha bütünleşik bir yaklaşımla geliştirmeyi hedeflediklerini aktaran Görgün, "Bugün lansmanını yaptığımız İnsan Yönetimi Olgunluk Modeli, işte bu büyük mimarinin önemli bir parçasıdır. Bu çalışmayla şirketlerimizin bugünkü ihtiyaçlarıyla birlikte geleceğin teknoloji ve yetkinlik ihtiyaçlarını da değerlendireceğiz. Hangi alanlarda güçlü olduğumuzu ve hangi alanlarda gelişim fırsatlarımız bulunduğunu daha net göreceğiz." ifadelerini kullandı.

Görgün, stratejik öncelik taşıyan yetkinlikleri belirleyecek, kurumları daha verimli hale getirecek insan kıymeti yönetimi uygulamalarını birlikte geliştireceklerini sözlerine ekledi.

Fotoğraf : Betül Abalı/AA

"İnsan yeteneği ve kaynağı kadar, iş geliştirme de önem taşıyor"

Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Hakan Karataş, "Dünyada İYOM'a benzer 3-4 tane model var. Türkiye'de de yerli ve milli savunma sanayisi özelinde geliştirilen ve tasarlanan ilk İnsan Yönetimi Olgunluk Modeli. Savunma sanayisinde çalışan insan kaynakları, akademi ve kalite profesyonellerinin bir yıldır emek sarf ettiği bir proje." dedi.

Karataş, İYOM'un şirketlere sağlayacağı katkı, her bir şirketin bir basamak yukarıya çıkması için gerekli olan olgunluk seviyesine ulaşabilmesi ve onlara yol gösterebilmesi olduğunu belirtti.

Ülkede savunma sanayisiyle ilgili bir yetkinlik mimarisine ihtiyaç olduğunu vurgulayan Karataş, "İnsanları doğru yerlerde biriktirmek, hepsi bir araya geldiğinde bütüne katkı sağlayacak bir yapıya ulaştırılması lazım. İşte bu yetkinlik mimarisinin ihtiyacı iki yıl önce başlattığımız, bugün bir projesini sürdüğümüz Milli Yetkinlik Hamlesi'nin de en önemli dönüşümü oldu." dedi.

İnsan kaynağının olgunlaştırılmasında insan yeteneği kadar yapılan işin de önemli bir motivasyon kaynağı olduğunu dile getiren Karataş, şöyle konuştu:

"Savunma sanayisinin en kıymetli şeyi insandır ama insandan daha kıymetli bir şey var, o da yaptığı iş. Bizim insanı ve teknolojiyi iş üzerinden yönetmemiz lazım. İş insanı ödüllendirsin, insanın yetkinliklerini geliştirsin, insanı görünür kılsın. O yüzden biz İnsan Yönetimi Olgunluk Modeli diyoruz. Milli Yetkinlik Hamlesi diyoruz ama işin temelinde işi geliştirmek var. Biz ne kadar işi geliştirirsek o kadar insanı ve teknolojiyi de birlikte yöneteceğiz."

Fotoğraf : Betül Abalı/AA

İYOM'un amacı savunma sanayisi şirketlerine gelişim fırsatı sunabilmek

ROKETSAN Akademi Direktörü ve TR Eğitim ve Teknoloji AŞ Yönetim Kurulu Başkan Vekili Selin Tamer, İYOM'un işleyişine dair detayları anlattı.

İYOM'un amacının, bir değerlendirme sürecinden ziyade, şirketlere bir danışmanlık hizmeti ve gelişim fırsatı sunabilmek olduğunu ifade eden Tamer, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bizler size, burada gördüğümüz gelişim alanlarımız, güçlü yönlerimiz, risk alanlarımız, bunları değerlendirme raporlarında kısa, uzun ve orta vadeli önerilerimizle beraber ayrı ayrı raporlayacağız. Değerlendirmeye girecek şirketler, olgunlukmodeli.com web sitesi üzerinde başvurularını yapabilecekler. Henüz başvuru yapmadan, 'self assessment' dediğimiz bir boyutu var. Yani şirketlerimiz öz değerlendirmelerini yapabilecekler. Dolayısıyla ben burada yeterli miyim? Bu modele girersem nasıl başarılı olabilirim? Bunları da bir değerlendirme şansı olacak."

İYOM uyarlama raporundan sonra edinilen sertifikaların iki yıl geçerli olacağını belirten Tamer, "İki yıl sonraki tekrar değerlendirme, uyarlama raporunda koyduğumuz hedeflerle başlayacak. Esasen sektörün gelişmesi burada bu modelle bitmiyor." dedi.

Bankacılık endeksi yüzde 1,83, holding endeksi yüzde 1,41 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 7,61 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 3,28 ile kimya petrol plastik oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da yeniden tırmanan jeopolitik gerilimin petrol fiyatlarını yukarı taşıması ve enflasyon endişelerini artırmasıyla risk iştahı zayıflarken, yapay zeka odaklı teknoloji hisselerindeki iyimserlik kayıpları sınırlıyor.

Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışı yatırımcılar tarafından yakından takip edilirken, İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran'a ait Keşm Adası'na saldırısına karşılık Kuveyt'te ABD güçlerine ev sahipliği yapan askeri üsleri füzelerle vurduğunu bildirdi.

ABD Başkanı Trump ise New York Post gazetesinin "Pod Force One" programında, İran ile bir anlaşma üzerinde çalıştıklarını ileri sürdü. Trump, "İran nükleer silaha sahip olmamayı çoktan kabul etti. Yani, fikirlerini değiştirebilirler ama bu kabul etmeleri gereken şeylerden biriydi. Bunu kabul ettiler." ifadelerini kullandı.

İran basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarının aksine İran'ın son günlerde Lübnan'daki saldırılar nedeniyle ABD ile mesaj alışverişini kesmesi sonrasında Amerikalılara hiçbir yanıt verilmediğini bildirdi.

Analistler, yarın yurt içinde işsizlik oranı ve para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesinde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Boğazın kapanması sonucu yükselen enerji fiyatları ise önde gelen merkez bankalarının faiz politikalarına yönelik tüm beklentilerin değişmesine neden oldu.

Savaştan önce bu yıl faiz indirmesi beklenen ABD Merkez Bankasından (Fed) savaş sonrasında faiz indirimine gitmesi beklenmezken enflasyonist baskıların devam etmesi durumunda para piyasalarındaki fiyatlamalarda Bankanın yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceği de tahmin ediliyor.

Fed'in politikasına yönelik değişen beklentiler ise altın başta olmak üzere kıymetli madenlerin yönü üzerinde etkili oldu.

Altının onsu, ocak ve şubat aylarında ABD yönetiminin Grönland'ı satın alma girişimi nedeniyle Avrupa ülkeleriyle yaşadığı gerilim, ticaret politikalarına ilişkin belirsizlikler, teknoloji ve yapay zeka şirketlerindeki yüksek değerleme endişeleri ile merkez bankalarından gelen güçlü taleple yükselmişti.

Bu yıla 4 bin 313 dolardan başlayan altının onsu ocak ayında 5 bin 600 doları test ederek rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 12,4 değer kazancıyla 4 bin 849 dolardan tamamlayan ons altının bu yükselişi şubatta da devam etti. Altının onsu şubat ayını yüzde 8,5 değer kazanarak 5 bin 263 dolardan tamamladı. Orta Doğu'da yaşanan söz konusu gelişmelerle değer kaybetmeye başlayan altının onsu martta 4 bin 99 dolara kadar gerilese de bu ayı yüzde 11,32 düşüşle 4 bin 667 dolardan bitirdi. Mart ayında yaşanan bu düşüş 2008 krizinden bu yana en sert aylık gerileme olarak kayıtlara geçti. Nisanda yüzde 1 değer kaybeden altının onsu, mayıs ayında da yüzde 1,77 geriledi ve mayıs ayını 4 bin 540 dolardan tamamladı. Böylece altının onsu 3 ay üst üste değer kaybetmiş oldu.

Gümüş 2 aylık düşüş serisini sonlandırdı

Söz konusu sebepler gümüş fiyatlarında da etkili oldu. Finansal bir varlık olmasının yanı sıra güneş paneli yapımı başta olmak üzere endüstriyel alanda önemli bir role sahip olması gümüş fiyatlarındaki oynaklığın artmasına neden oldu.

Yıla 71 dolardan başlayan gümüşün onsu ocak ayında 121,7 dolara kadar çıkarak rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 17,2 artışla 83,3 dolardan tamamlayan gümüşün onsu, yükselişini şubat ayında da sürdürdü. Şubat ayını yüzde 12,6 artışla 93,8 dolardan tamamlayan ons gümüş Orta Doğu'daki savaşın etkisiyle mart ayında sert geriledi. Mart ayında 61 dolara kadar gerileyen gümüşün onsu bu ayı yüzde 19,9 azalışla 75,1 dolardan, nisan ayında yüzde 1,8 düşüşle 73,7 dolardan tamamladı.

Gümüşün onsu, mayıs ayı sonunda tekrar toparlanarak yüzde 2,1 artışla 75,3 dolar oldu.

Yüksek enerji fiyatları enflasyon endişelerini körükledi

Saxo Capital Emtia Strateji Başkanı Ole Hansen, yaptığı değerlendirmede, "Hürmüz Boğazı'ndan yapılan gemi trafiğindeki uzun süreli aksama, petrol, doğal gaz ve rafine yakıt fiyatlarını yüksek seviyede tutarak, tarihsel olarak altın için daha az destekleyici bir piyasa ortamı yarattı." dedi.

Jeopolitik gelişmelerin klasik bir güvenli liman arayışına yol açmak yerine yüksek enerji fiyatları üzerinden enflasyon endişelerini körüklediğini belirten Hansen, bu durumun tahvil getirilerini yükselttiğini, doları güçlendirdiğini ve Fed'in faiz indirimlerine ilişkin beklentileri azalttığını ifade etti.

Hansen, değerli metal yatırımcıları arasında faiz beklentilerinin önemli olmaya devam ettiğine vurgu yaparak, "Faiz getirmeyen bir varlık olarak altın, faiz oranları düştüğünde daha cazip hale gelir çünkü onu elde tutmanın fırsat maliyeti azalır. Tersine, piyasalar faiz indirimi beklentilerini geri çektiğinde altın genellikle zorlanır." dedi.

Hansen, bu dinamiğin son aylarda enerji fiyatlarındaki artış ve süregelen enflasyon riskleri karşısında yatırımcıların parasal gevşeme beklentilerini azaltmasıyla açıkça görüldüğünü kaydetti.

Jeopolitik durumun istikrara kavuşması ve enerji şoklarının azalmaya başlamasıyla yatırımcıların, son yıllarda altın piyasasındaki yükselişi destekleyen yapısal temalara yeniden odaklanacağını öngören Hansen, merkez bankalarının altın talebinin bu temaların başında gelmeye devam ettiğini söyledi.

Hansen, altında Çin'in talebinin de önemli bir destek kaynağı olmaya devam ettiğini vurguladı.

Bakü Enerji Forumu kapsamında düzenlenen D8 Enerji Bakanları 1. Toplantısı, Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov'un ev sahipliğinde gerçekleştirildi.

Toplantıya Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Bangladeş Elektrik, Enerji ve Maden Kaynakları Bakanı Iqbal Hassan Mahmood, Mısır Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Karim Badawi, D8 Genel Sekreteri Sohail Mahmood ile İran, Endonezya ve Pakistan'dan yetkililer katıldı.

Bayraktar, toplantıda yaptığı konuşmada, D8 ülkelerinin enerji alanında önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirterek, üye ülkelerin büyük hidrokarbon üreticileri, hızla büyüyen enerji pazarları ve ekonomileri, güçlü yenilenebilir enerji kaynakları potansiyeli ve artan nüfuslarıyla öne çıktığını ifade etti.

Bu özelliklerin enerji değer zincirinin tüm aşamalarında işbirliği için önemli fırsatlar sunduğunu vurgulayan Bayraktar, "D8 çerçevesinin önümüzdeki dönemde enerji alanındaki işbirliğinde daha aktif bir rol oynayabileceğine inanıyorum." dedi.

Türkiye'nin D8 ülkeleri arasında hidrokarbonlar, enerji dönüşümü ve enerji bağlantıları alanlarında güçlendirilmiş işbirliğini güçlü şekilde desteklediğini kaydeden Bayraktar, D8 platformunun yalnızca bir diyalog mekanizması değil, aynı zamanda somut projeler ve ortaklıklar üretebilen bir yapı olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Bayraktar, "Türkiye, enerji alanındaki tüm başlıklarda D8 üyesi ülkelerle işbirliğini güçlendirmeye kararlıdır." diye konuştu.

Toplantı kapsamında "Bakü Bildirisi" kabul edilirken, "D8 Enerji ve İklim Merkezi" tüzüğünün ön tanıtımı da gerçekleştirildi.

Bu anlaşmalardan bir tanesi de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in huzurunda, YDA Group ve Samruk-Kazyna Anonim Şirketi ile 760 yatak kapasiteli Türkistan Şehir Hastanesi ve 625 yataklı Petropavlovsk Şehir Hastanesi projeleri için 600 milyon dolarlık finansman anlaşması oldu.

"Pek çok alanda yatırımlar artarak devam ediyor"

YDA Group Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Arslan, dünyanın birçok ülkesinde, büyük projelere imza attıklarını anlattı. Yurt dışı faaliyetlerindeki en önemli kilometre taşının, Kazakistan olduğunu belirten Arslan, söz konusu ülkede inşaattan sanayiye, sağlıktan havaalanı işletmeciliğine pek çok alanda faaliyetlerini ve yatırımlarını artırarak devam ettirdiklerini söyledi.

Kamu özel ortaklığı projelerinde sahip oldukları know-how'a işaret eden Arslan,"Bu bilgi birikimimizi, 20 yıldır büyük projelere imza attığımız ikinci vatanımız, ata yurdumuz Kazakistan'a aktarma fırsatı bulduk. Sağlık alanında, kentin ve bölgelerinin sağlık üssü olacak Türkistan Şehir Hastanesi, Petropavlovsk Şehir Hastanesi ve 1067 yataklı Astana Tıp Üniversitesi Hastanesi olmak üzere, 2 binin üzerinde yataklı yatırımlarımız hızla devam ediyor." diye konuştu.

Arslan, Kazakistan'da sağlık alanının yanı sıra havacılık, sanayi, gayrimenkul ve denizcilik alanında da yatırımları olduğuna dikkati çekerek, 2007'de Kazakistan'ın ilk yap işlet devret projesi olan Aktau Uluslararası Havalimanı yapım ve 30 yıllık işletim ihalesini kazandıklarını, inşaatını 13 ayda tamamladıkları havalimanını halen işletmeye devam ettiklerini dile getirdi.

Pandemi koşullarında, 11 ayda inşa edilerek işletmeye alınan Türkistan Uluslararası Havalimanı'nın da bölgede Sovyet döneminden sonra sıfırdan inşa edilen ilk Greenfield Havalimanı olma özelliği taşıdığının altını çizen Arslan, ayrıca projenin modernizasyon ve altyapı olarak Kazakistan'daki en iyi havalimanı olarak gösterildiğini belirtti.

"YDA Industrial Park 7 üretim tesisini tek çatıda topluyor"

Arslan, Astana'da, 7 üretim tesisini tek çatı altında toplayan YDA Industrial Park'ın, Kazakistan'ın ithalatını ve cari açığını azaltmaya yönelik önemli bir proje olduğuna değinerek, "Toplam 120 bin metrekare açık alan içinde 40 bin metrekare kapalı alanda medikal gaz ve ekipmanları, medikal mobilya, ofis mobilyaları, prefabrik yapı fabrikası, pvc ve alüminyum fabrikası, kazan ve basınçlı kaplar imalatı yapılmakta olup, sandviç panel üretim tesisinin de inşasına başlandı." ifadesini kullandı.

Petropavlovsk kentinde ise 25 hektarlık alanda, pestisit ve organomineral gübre üretim tesisi inşa ettiklerini aktaran Arslan, tesisin bitki koruma, hayvan ve çevre sağlığı ürünleri üretimiyle, ülkenin tarımsal üretimine katkı sağlayacağını vurguladı.

Arslan, gayrimenkul alanında da önemli projelere imza attıklarını belirterek, Almaata Finans Merkezi'nde Bank Turan Alem ve Kazkommertsbank Genel Merkez binaları ile Kazakistan Milli Müzesi'nin inşasında yer aldıklarını kaydetti.

Kazakistan'ın deniz gücüne de olumlu katkılar sunmayı hedeflediklerini bildiren Arslan, Aktau bölgesinde yeni gemi inşası ve gemi bakım onarımlarının yapılacağı kapsamlı ve tam donanımlı bir tesis, tersane inşa etmeyi planladıklarını ifade etti.

Söz konusu rakam ocakta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 44,4 artarak 208 milyon dolara, şubatta ise yüzde 18,4 yükselişle 225 milyon dolara ulaşmıştı.

Son açıklanan veriler, Türkiye’deki yerleşiklerin, ABD ile İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasıyla başlayan ve İran’ın misillemeleriyle Körfez ülkelerinin etkilenmesine yol açan savaşın ardından yurt dışındaki alımlarında düşüş olduğunu ortaya koydu.

Buna göre, Türklerin yurt dışından gayrimenkul alımı için ödediği tutar martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 18 düşüşle 187 milyon dolara geriledi. Bu rakam son 13 ayın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti. Söz konusu tutar Mart 2025’te 227 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Uzmanlar, Türk yatırımcıların yurt dışında en fazla gayrimenkul aldığı merkezler arasında üst sıralarda yer alan Dubai’nin savaşın ekonomik ve jeopolitik etkilerinden doğrudan etkilenmesinin, mart ayında yurt dışı konut alımlarındaki yavaşlamada belirleyici rol oynadığını ifade etti.

“Dubai’ye saldırılar ve Yunanistan’ın tavrı etkili oldu”

Gayrimenkul Hizmet İhracatçıları Derneği (GİGDER) Başkanı Bayram Tekçe, yaptığı açıklamada, Türklerin yurt dışında en çok konut aldığı lokasyonların başında Dubai ve Yunanistan’ın geldiğini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Dubai, Türklerin konut alımı için yurt dışında en çok tercih ettiği ülke ve bölgelerin ilk sıralarında. Martta burada yaşanan saldırılar bu pazardan alımları neredeyse durdurdu. Dolayısıyla bu durum satışların azalmasına neden oldu. Öte yandan son aylarda Yunanistan’ın Türkiye’ye yönelik olumsuz tavırları da bu ülkeden alımları kısmen de olsa negatif etkiledi. Yunanistan’ın İsrail ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile işbirlikleri, adalara asker yerleştirme ve silahlandırma girişimleri yatırımcılarımızı olumsuz etkiliyor.”

Tekçe, şu anda ateşkes döneminde olunması nedeniyle Dubai konut piyasasında hareketliliğin kısmen başladığını kaydederek, “Eskisi gibi olmasa da Türklerde de hareket var. Şu anda açıkça kampanyası yapılmıyor ancak müşteri ile alım için gittiğimizde yüzde 15-20 civarında indirimler alabiliyoruz.” dedi.

“Geçici bir yavaşlama olarak değerlendiriyoruz”

Uluslararası gayrimenkul uzmanı ve Woven Üst Yöneticisi (CEO) Burak Ustaoğlu da martta görülen yüzde 18’lik düşüşü geçici bir yavaşlama olarak değerlendirdiklerini belirterek, “Bunun en büyük nedeni, Türk yatırımcısının en yoğun olduğu Dubai pazarındaki kısa süreli bekleme süreci oldu. Ancak son dönemde yeniden geri dönüşler başladı. Talep tekrar yükseliyor.” ifadelerini kullandı.

Türk yatırımcıların Dubai’nin yanı sıra Golden Visa gibi avantajlar sunan Yunanistan ve benzeri alternatif pazarlara yönelik araştırma süreçlerine de girdiğini anlatan Ustaoğlu, bu süreçlerin en iyi şekilde yürütülmesi için kendilerinin de büyükelçilikler ve uluslararası iş çevreleriyle aktif temas halinde olduklarını söyledi.

Aylara göre yurt dışından alım tutarları

Türklerin yurt dışından gayrimenkul alımı için ödediği tutarlar şöyle:

Türk Eximbank ile UK Export Finance (UKEF) arasında imzalanan mutabakat zaptıyla Birleşik Krallık ve Türkiye'den yapılacak ihracatı içeren üçüncü ülkelerdeki savunma projelerine iki kuruluşun ortak finansman sağlamasının önünün açılması hedefleniyor.

Türk Eximbank'tan yapılan açıklamaya göre, Türk Eximbank ve Birleşik Krallık hükümetinin ihracat kredi kuruluşu olan UKEF, 7 Mayıs'ta bir mutabakat zaptı imzaladı.

Anlaşma, Birleşik Krallık ve Türkiye'den yapılacak ihracatı içeren üçüncü ülkelerdeki savunma projelerine iki kuruluşun ortak finansman sağlamasının önünü açmayı hedefliyor.

Kuruluşlar, 2017'de bir mutabakat zaptı ve kapsamlı bir reasürans anlaşması imzalamış, reasürans anlaşması kapsamında enerji ile otoyol projeleri ortaklaşa finanse edilmişti.

Yeni imzalanan mutabakat zaptı kapsamındaki projelerle ilgili olarak Türk Eximbank ve UKEF, reasürans anlaşmasında öngörülen mekanizma çerçevesinde de işbirliği yapabilecek.

Mutabakat zaptı kapsamında gündeme gelebilecek her türlü finansman düzenlemesi, her iki tarafın uluslararası yükümlülükleriyle tam uyumlu ve OECD kural ve düzenlemelerine tabi olacak.

Anlaşma çerçevesinde karşılıklı bilgi paylaşımı, uzmanlık desteği ve danışmanlığın yanı sıra toplantı ve istişarelerin gerçekleştirilmesi de öngörülüyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Türk Eximbank Genel Müdürü Ali Güney, UKEF'in bugüne kadar Türk Eximbank'ın başlıca ortaklarından biri olduğunu, imzalanan mutabakatın kurumlar arasındaki zaten güçlü olan bağları daha da ileriye taşıyacağını belirtti.

Güney, anlaşmanın savunma sektörü de dahil olmak üzere üçüncü ülkelerdeki projeler için uygun finansman fırsatları sunacağını aktardı.

UKEF Üst Yöneticisi (CEO) Tim Reid de 2017'de reasürans anlaşmasını imzalamalarından bu yana UKEF ve Türk Eximbank'ın büyük enerji ve ulaşım altyapı projelerinin desteklenmesi de dahil olmak üzere somut sonuçlar elde ettiğini anlatarak, "Bu yeni mutabakat zaptı, yakalanan bu ivmenin üzerine inşa edilerek işbirliğimizi savunma sektörüne genişletmekte ve Birleşik Krallık ile Türk tedarikçilerin yeni pazarlarda yan yana fırsatları değerlendirmesine imkan sağlamaktadır." ifadelerini kullandı.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) tarafından düzenlenen Türkiye-Belçika İş Forumu, Belçika Kraliçesi Mathilde, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu, DEİK Başkanı Nail Olpak, Mathilde'nin başkanlığındaki heyet ve çok sayıda davetlinin katılımıyla gerçekleştirildi.

Forumda konuşan Bolat, küresel ekonominin derin dönüşümler geçirdiği bir dönemde bir araya kaydederek, jeopolitik gerilimlerin, küresel tedarik zincirlerindeki aksamaların ve artan korumacılık eğilimlerinin uluslararası ticaret ve yatırım modellerini yeniden şekillendirdiğini söyledi.

Bolat, böyle bir ortamda güvenilir ortakların ve dirençli ekonomilerin artık bir tercih değil zorunluluk olduğunun altını çizerek, bu bağlamda Türkiye'nin öne çıktığını vurguladı.

Türkiye'nin Avrupa, Asya ve Afrika'nın kesişim noktasındaki stratejik konumuna işaret eden Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Türkiye, 1,3 milyardan fazla tüketiciye doğrudan erişim imkanı sunuyor. Türkiye genç, yetenekli iş gücü ve güçlü sanayi ekosistemi sayesinde küresel bir üretim, teknoloji ve lojistik devi haline geldi. 1,6 trilyon dolarlık milli geliriyle Türkiye, dünyanın 16. büyük ekonomisi ve OECD ülkeleri arasında en hızlı büyüyen ekonomilerden. Bu sağlam ekonomik temele dayanarak, Türkiye giderek kendisini küresel yönetişim ve inovasyonun bir merkezi olarak konumlandırıyor. Bu yıl Türkiye, NATO Zirvesi, BM COP31 ve Uluslararası Uzay Kongresi'ne ev sahipliği yapacak."

"İki ülke 15 milyar dolarlık ikili ticaret hacmine ulaşmayı hedefliyor"

Ticaret Bakanı Bolat, iki ülke arasındaki ikili ticaret hacminin istikrarlı bir şekilde yükselerek 2025'te 9,3 milyar dolara ulaştığını belirterek, "İki ülke, sürdürülebilir ve dengeli bir şekilde 15 milyar dolarlık ikili ticaret hacmine ulaşmayı hedefliyor." dedi.

Belçika'nın Türkiye'deki yatırımlarının yaklaşık 5 milyar dolara ulaştığını, Türkiye'nin Belçika'daki yatırımlarının ise 750 milyon dolara yaklaştığını anlatan Bolat, "Türkiye'de faaliyet gösteren 719 Belçika şirketinin varlığı, ekonomimize duyulan güvenin açık bir göstergesidir. Aynı şekilde, Türk şirketleri de lojistik, savunma, imalat, perakende ve ileri teknolojiler gibi sektörlerde Belçika'daki varlıklarını genişletiyor." diye konuştu.

Bolat, iki ülkenin işbirliği yapabileceği yeni ve stratejik alanlardan bahsederek ve bu alanlardan ilkinin savunma sanayisi olduğunu kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

"Savunma ve havacılık ihracatımız 2002'deki 248 milyon dolardan 2025'te 10 milyar doların üzerine çıktı. Bu, yaklaşık 40 katlık artış anlamına geliyor ve Türkiye'yi savunma ürünleri ihracatında 11. sıraya yerleştiriyor. Belçika'nın savunma ekosistemimizle daha derin bir etkileşim kurma konusunda artan bir ilgisi olduğunu görüyoruz. İkincisi Türkiye, 150 milyar dolarlık lojistik pazarı ve 50 milyar doların üzerinde lojistik hizmet ihracatıyla gelişmiş dijital gümrük sistemlerine sahip önemli bir lojistik merkezidir."

Bolat, Belçika'nın gelişmiş lojistik konumuyla depolama, hava kargo, çok modlu taşımacılık ve dijital lojistik alanlarında açık fırsatlar barındırdığını kaydederek, "Türkiye'nin hızla genişleyen ulaşım altyapısı, 58 havaalanı, 247 milyon yolcu ve 356 destinasyonla bu ekosistemi daha da güçlendirmektedir. Ülkelerimiz arasında haftalık 80 yolcu ve 14 kargo uçuşu gerçekleştirilmekte olup bu da turizmi canlandırmaktadır. Geçen yıl 600 binden fazla Belçikalı turist Türkiye'yi ziyaret etti." şeklinde konuştu.

"Türk müteahhitler 138 ülkede 560 milyar dolarlık proje üstlendi"

Bakan Bolat, iki ülkenin ticaret hacminin artırılabileceği alanlardan birisinin de "bilgi ve işlem teknolojileri" olduğunu belirterek, Türkiye'nin imalat katma değerini 41 milyar dolardan 240 milyar dolara çıkardığını söyledi.

Bolat, "40 milyar dolarlık pazar büyüklüğü ve 240 bin profesyoneliyle bilgi ve işlem teknolojileri sektörü, 'Endüstri 4.0' uygulamalarıyla dijital dönüşümü giderek daha fazla yönlendirmektedir. Çeşitlendirme, arz güvenliği ve temiz teknolojilere odaklanan Türkiye'nin enerji geçişi, özellikle açık deniz rüzgar enerjisi ve hidrojen teknolojilerinde Belçika ile önemli bir işbirliği alanı yaratmaktadır. Ayrıca, 9,2 milyar dolarlık ilaç pazarı ve 50 binden fazla profesyonel çalışanıyla Türkiye, ortak araştırma ve geliştirme için bir platform sunmakta." ifadelerini kullandı.

Türk müteahhitlerin bugüne kadar 138 ülkede 560 milyar dolarlık proje üstlendiğini anlatan Bolat, Belçika'da üstlenen inşaat projesi hacminin 335 milyon dolar olduğunu bildirdi.

Bolat, "Bu anlamda, ekonomik ortaklığımızı yalnızca ikili ülkelerimiz arasında değil, aynı zamanda üçüncü pazarlarda ve hükümetler nezdinde de geliştirmek için büyük bir alan bulunmaktadır." diye konuştu.

“Gümrük Birliğinin modernize edilmesi konusunda çok yakın çalışıyoruz"

Ticaret Bakanı Bolat, Gümrük Birliğinin modernize edilmesi için çalışmaların devam ettiğini belirterek, bu konudaki desteği için Belçika'ya teşekkür etti.

Önceliklerinin "iş dostu bir ortam oluşturmak" olduğunu dile getiren Bolat, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Yatırımların korunması ve teşviki ile çifte vergilendirmenin önlenmesine ilişkin anlaşmalar da dahil olmak üzere sağlam hukuki çerçevemiz, yatırımcılar için şeffaflık, öngörülebilirlik ve güvenlik sağlamaktadır. Aynı zamanda AB ile Türkiye ve AB üyesi ülkeler arasındaki Gümrük Birliğinin günümüz koşullarına uygun şekilde modernize edilmesi konusunda çok yakın çalışıyoruz. Günümüzün ekonomik gerçekleri doğrultusunda Belçika'nın AB içinde bu yaklaşımı desteklediğine inanıyoruz. Bu nedenle AB ile Türkiye arasındaki Gümrük Birliğinin modernizasyonuna verdikleri destek için Belçika hükümetine en içten teşekkürlerimizi sunuyoruz."

Bolat, AB'nin ticaret ve sanayi politikalarının kapsayıcı olması, dışlayıcı olmaması ve Türk şirketleri ile Avrupa şirketleri arasındaki derin entegre değer zincirlerini zayıflatmaması gerektiğini vurguladı.

Türkiye ile AB arasındaki ikili ticaret hacminin yılda 233 milyar dolara ulaştığını kaydeden Bolat, "Ayrıca geçen yıl, toplamı 290 milyar dolara ulaşan Türkiye'ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların yaklaşık yüzde 70'i Avrupalı şirketlerden ve Avrupalı sanayilerinden gelmiştir. AB çerçevesi içindeki ortak çabalarımızla Türkiye, güvenilir bir ortak, güvenilir bir lojistik ve tedarik zinciri merkezi olarak hizmet vermeye devam edecektir." şeklinde konuştu.

Forum kapsamında Ticaret Bakanı Bolat ile Belçika Başbakan Yardımcısı, Dışişleri, Avrupa İşleri ve Kalkınma İşbirliği Bakanı Maxime Prevot ve Belçika Savunma Bakanı Theo Francken tarafından Türkiye ile Belçika arasında "İkili Ticaret İlişkilerinin Geliştirilmesine İlişkin Ortak Bildirisi" imzalandı.

ABD'de yatırım yoluyla büyümek isteyenler için yeni bağlantılar ve fırsatlar sunan organizasyonda, ülkenin eyalet ve bölgelerini temsil eden ekonomik kalkınma kuruluşlarının yetkilileri ile 100'den fazla ülkeden yatırımcı ve sektör uzmanlarının da aralarında bulunduğu binlerce katılımcı yatırım süreçlerine ilişkin bilgi alışverişinde bulundu.

Türkiye'den de 30'dan fazla şirket SelectUSA Yatırım Zirvesi'ne katılarak ABD eyaletlerinin temsilcileriyle yatırım olanaklarını görüştü.

"Malımızı satacağımız bir kapı oluşturmaya çalışıyoruz"

SelectUSA Yatırım Zirvesi'ne katılan Türk şirketlerinden CW Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Tarık Sarvan, firmanın Antalya merkezli olduğunu ve üretim faaliyetlerini Türkiye'de sürdürdüklerini söyledi.

HIT-30 programı kapsamında Türkiye'de hücre yatırımının ilk fazını tamamladıklarını belirten Sarvan, yaklaşık 5 gigavatlık yatırımın 1,5-2 gigavatlık bölümünün hayata geçirildiğini ve kalan kısmın gelecek aylarda tamamlanacağını ifade etti.

Sarvan, SelectUSA Yatırım Zirvesi'ne ikinci kez katıldıklarını dile getirerek, halihazırda Türkiye'den ABD'ye aylık yaklaşık 5-6 milyon dolarlık ihracat yaptıklarını belirtti.

Eyalet bazında yatırım fırsatlarını değerlendirdiklerini söyleyen Sarvan, ABD'de gördükleri ilgiden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Sarvan, yatırım stratejilerinde üretimin Türkiye'de kalacağını, ABD'de ise satış ve montaj odaklı bir yapı planladıklarını belirterek, "Bizim yatırımımız kesinlikle Türkiye'de olacak. Buraya bir montaj hattı kurduğumuz zaman hücre, alüminyum, EVA Türkiye'den gelecek. Yani malımızı satacağımız bir kapı oluşturmaya çalışıyoruz." dedi.

"Pazarımızın yüzde 40'ını ABD oluşturuyor ve bu, gün geçtikçe artıyor"

DOF Robotik Üst Yöneticisi Bakıt Baydaliev, şirketin eğlence endüstrisinde faaliyet gösterdiğini ifade ederek, robotik sistemler geliştirdiklerini ve hareketli platformlardan çok kişili simülatörlere kadar geniş bir ürün yelpazesi sunduklarını söyledi.

Baydaliev, simülatörlerin yalnızca ekipman üretimiyle sınırlı olmadığını, yazılım, içerik ve oyun geliştirmeleriyle birlikte eğlence endüstrisi için çözümler ürettiklerini ifade etti.

Şirketin ABD pazarında uzun süredir faaliyet gösterdiğini belirten Baydaliev, Los Angeles ve Dallas gibi şehirlerde ofis ve showroomlarının bulunduğunu söyledi. Baydaliev, "Pazarımızın yüzde 40'ını şu anda ABD oluşturuyor ve bu, gün geçtikçe de artıyor." dedi.

SelectUSA Yatırım Zirvesi'ne ilk kez katıldıklarını söyleyen Baydaliev, ülkedeki pazarlarının giderek büyümesi nedeniyle amaçlarının ABD eyaletlerini daha yakından tanımak olduğunu ifade etti.

Baydaliev, "Biz nasıl şu anda Kapadokya'da NeoCappadocia markası altında bir işletme açmak istiyorsak aynısının daha iyisini Amerika'da da açmak niyetindeyiz. Sadece bir yerde değil, tüm eyaletlerde ve özellikle nasıl Kapadokya bizim için ve dünya için bir destinasyonsa Amerika'da da çok destinasyon var. Montana, Wyoming, Colorado, diğer eyaletler, oralarda da bu işletmelerimizi açmak ve buralarda da büyümek istiyoruz." diye konuştu.

Şirketin küresel ölçekte büyüme hedefi bulunduğunu vurgulayan Baydaliev, ayrıca eğlence ve eğitimi birleştiren "edutainment" yaklaşımıyla da "immersive" olarak adlandırılan sürükleyici deneyimler geliştirmeyi amaçladıklarını söyledi.

"Amacımız, ABD pazarındaki payımızı büyütmek"

RealWorks Teknoloji Ürün ve Pazarlamadan Sorumlu Yöneticisi Fulya Bayram, geliştirdikleri HaloScape adlı yapay zeka destekli sağlık işletim sistemiyle Türkiye'de Hollanda'da ve ABD'de faaliyet gösterdiklerini dile getirdi.

SelectUSA Yatırım Zirvesi'ne ikinci kez katıldıklarını belirten Bayram, bu organizasyona katılımlarının ABD'de şirket kurmalarına sağladığı katkıyı anlattı. Bayram, "Bu sene amacımız biraz daha ABD pazarındaki payımızı büyütmek, buradaki Türkiye temsilini artırmak ve eyaletlerle yakın ilişkiler kurmak." dedi.

Hem eyaletlerle görüşmeler yaptıklarını hem de Türkiye'deki çalışmalarını daha geniş kitlelere tanıtma imkanı bulduklarını söyleyen Bayram, ayrıca etkinlikte Nvidia gibi büyük şirketlerin yöneticileriyle de görüşme yaptıklarını ifade etti.

Bayram, HaloScape'in dağınık sağlık verilerini bireyler ve hekimler için anlamlı içgörülere çeviren yapay zeka temelli bir platform olduğunu belirterek, Türkiye'nin merkezi sağlık verisi altyapısının bu alanda dünya genelinde sayılı örneklerden biri olduğunu, burada geliştirdikleri çözümleri ABD'de de hayata geçirmek istediklerini dile getirdi. Bayram, ayrıca Harvard Üniversitesi ve Mayo Clinic ile çalışmalar yürüttüklerini dile getirdi.

"Avrupa operasyonunu başlattık şimdi de Amerika'ya açılmak istiyoruz"

Diş kliniği zinciri Dentgroup'un kurucusu diş hekimi Efe Çelebi, 3 sene önce kurduğu dentalPrices şirketinin diş tedavilerinde en büyük sorun olan yüksek maliyetlere yönelik çözüm ürettiğini söyledi.

dentalPrices'ın hastaların uygun kliniği bulmasına, randevu almasına ve tedavi ödemelerini taksitle yapmasına yardımcı olduğunu anlatan Çelebi, "Türkiye'de 75 milyon dolardan fazla işlem gerçekleştirdik ve bu sene itibarıyla da Avrupa'ya açıldık. Avrupa'da Macaristan'da, Budapeşte'de bir şirket kurduk. Macaristan da Türkiye gibi çok fazla sağlık turizmi yapan bir ülke. Avrupa operasyonunu oradan başlattık, şimdi de sene sonunda Amerika'ya açılmak istiyoruz. Bu vesileyle de SelectUSA'ye katıldık." dedi.

Çelebi, SelectUSA Yatırım Zirvesi kapsamında yaptıkları görüşmelerin çok verimli geçtiğini, California ve Florida eyaletlerinden ofis açma daveti aldıklarını belirtti.

Dental piyasasında dünyanın en büyüğü olmayı hedeflediklerini vurgulayan Çelebi, "Bu bir Türk şirketi için belki çok iddialı bir söylem olabilir ama her iş böyle başlıyor. Şu bir gerçek ki lokal bir şirket olarak kalırsak bunu yapmamız mümkün olmayacak. Dolayısıyla ilk aşamada Avrupa'ya açıldık. Amerika şart çünkü birçok pazarda olduğu gibi dünyanın dentalde de en büyük pazarı." diye konuştu.

"Globale açılmak isteyen her şirketin Amerika pazarından geçmesi gerekiyor"

IWRobotx Yazılım AŞ Kurucusu Mustafa Erol da şirketin firmalara iç lojistik sağlayan operasyon katmanında çözümler sunduğunu belirtti.

Varlık demirbaş takip ve yönetim sistemi yaptıklarını dile getiren Erol, her bir demirbaşın ayak izini çıkarıp karbon raporlarını oluşturduklarını ifade etti.

Erol, "Böylece bir işletmede hangi operasyonlar gereksizse onları ortaya koyup, o operasyonların optimizasyonuna yönelik çözümler sağlıyoruz." dedi.

SelectUSA Yatırım Zirvesi'ne ilk kez katıldığını belirten Erol, burada Maryland, New York, California, Kansas, New Jersey gibi eyaletlerin temsilcileriyle görüştüklerini, fırsatlara ilişkin bilgi aldıklarını söyledi.

Erol, "Globale açılmak isteyen her şirketin Amerika pazarından geçmesi gerekiyor. Biz de şu an Türkiye'de ve Almanya'da operasyonlarımızı yürütüyoruz. Dolayısıyla sadece bu taraf kaldı. Yani Amerika tarafı kaldı. Burada daha hızlı büyüyebileceğimizi düşünüyoruz. O yüzden bu tarafa da yatırım yapmak istiyoruz." ifadesini kullandı.

Türkiye, ABD'li eyalet temsilcilerinin radarında

Iowa eyaletindeki Cedar Rapids Metro Ekonomik Birliği Başkanı Juliet Abdel de SelectUSA Yatırım Zirvesi'nin oldukça yoğun geçtiğini belirterek, katılımcıların bağlantı kurma ve bilgi edinme konusunda son derece ilgili olduğunu söyledi.

Iowa'nın Cedar Rapids bölgesinin ileri imalat, gıda ve lojistik gibi sektörlerle tanındığını belirten Abdel, havacılık ve aviyonik, biyoekonomi ve teknoloji alanlarında da büyüme potansiyeli olduğunu anlattı. Abdel, bölgenin, ABD'nin orta kesiminde yer aldığını, maliyet avantajı, yaşam giderlerinin düşüklüğü, güvenli topluluklar ve ulaşım kolaylığı gibi önemli artılar sağladığını ifade etti.

ABD'nin ticaret politikaları ve tarifelerinin yatırımcılar için hem zorluk hem de yeni fırsatlar yarattığına işaret eden Abdel, geleneksel olarak Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya ile çalıştıklarını, son dönemde ise Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Türkiye'ye odaklandıklarını söyledi.

Abdel, kısa süre önce Türkiye'yi ziyaret ettiğini, İstanbul, Kocaeli ve Ankara'da yatırımcılarla bir araya geldiğini belirterek, "Uygun bir yer bulmalarına veya ihtiyaç duydukları desteği almalarına yardımcı olmaya çalıştığımız, oldukça aktif olan birkaç projemiz var." dedi.

Daha önce Türkiye'de görüştüğü bazı yatırımcılarla yeniden bir araya geldiklerini kaydeden Abdel, "Bizim ilgi alanlarımızla gerçekten örtüşen sektörler, enerji, savunma ve imalat alanları oldu. Birebir görüşmelerimiz sırasında karşımıza çıkan bu fırsatların takibini yapmaya devam edeceğim." diye konuştu.

"Türk şirketleri, oldukça küresel bir bakış açısına sahip"

North Carolina Ekonomik Kalkınma Ortaklığı Üst Yöneticisi Christopher Chung da SelectUSA Yatırım Zirvesi'nin binlerce şirket ve yatırımcıyı eyaletlerle bir araya getirmesinin önemini vurgulayarak, bu etkinliğe katılımlarından muazzam bir yatırım getirisi elde ettiklerini söyledi.

Chung, North Carolina'nın ilaç, yaşam bilimleri, otomotiv, havacılık ve uzay, enerji, gıda, teknoloji ve finansal hizmetler gibi sektörlerde güçlü bir yatırım merkezi olduğunu ifade etti.

Türk yatırımcılarına ilişkin Chung, "Türk şirketleri oldukça küresel bir bakış açısına sahip." değerlendirmesinde bulundu.

Chung, "Türkiye kendi başına büyük bir pazar, ancak Türkiye dışında da çok sayıda fırsat bulunuyor, bunlar arasında ABD'de hem ürün satışı hem de üretim yapma imkanları yer alıyor ve bizim için fırsatların kesişim noktası da tam olarak burası." dedi.

Bakan Kacır, açılışını gerçekleştirdikleri "Bilim Esenler" ile birlikte Türkiye'nin dört bir yanında TÜBİTAK desteğiyle 42 bilim merkezi kurduklarını belirterek "Bugüne kadar bu merkezlerde 20 milyondan fazla misafirimizi ağırladık." dedi.

Esenler Belediyesi, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı vesilesiyle, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, TİKA ve Türkiye Maarif Vakfı işbirliğiyle, "Avrasya’nın Çocukları" temasıyla "16'ncı Uluslararası Barış Ekmeği Festivali"ni düzenledi.

Festival kapsamında Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Karadağ, Romanya, Pakistan, Filistin, Türkiye, Kuzey Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Gürcistan, Bosna Hersek, Sırbistan ve Azerbaycan’dan gelen çocuklarla dünya liderlerine gönderilmek üzere ekmek pişirdi, ardından Bilim Esenler Merkezi'nin açılışını yaptı.

Bakan Kacır, burada yaptığı konuşmada, teknoloji ve bilimin ancak insanlığa hizmet ettiği ölçüde kıymetli olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:

“Dünyanın, başka insanların topraklarına göz dikenlerin, başka insanların ekmeklerini elinden almak isteyenlerin, her yeri kana bulamak isteyenlerin geliştirecekleri teknolojiye ihtiyacı yok. Dünyanın adalete ihtiyacı var, merhamete ihtiyacı var, selamete ihtiyacı var, barışa ihtiyacı var. Ve Allah'ın izniyle dünyayı barışla Türk çocukları ve dünya çocukları buluşturacak.”

Türkiye’nin içinde bulunduğu coğrafyanın zor bir dönemden geçtiğini belirten Kacır, iyilik ve barıştan yana olanların daha fazla gayret göstermesinin, daha fazla çalışmasının mutlak bir zorunluluk olduğunun altını çizdi. Kacır, şunları kaydetti:

"Evet zor bir dönemdeyiz. Karanlık bir dönemdeyiz. Kuzeyimizde dört yıldır devam eden bir savaş var. Bir milyondan fazla insan Rusya-Ukrayna Savaşı'nda bugüne kadar öldürüldü. Güneyimizde İsrail dünyanın gözü önünde üç yıldır soykırım icra ediyor. Lübnan'a saldırıyor, İran'a saldırıyor. Coğrafyamızı, dünyayı kana buluyor. Ve maalesef bütün bunlara dur diyecek bir küresel sistem orta yerde yok. Mazlumların hakkını koruyacak bir adil düzen yok. Çocukların yaşam hakkını muhafaza edecek bir uluslararası müessese yok. Dolayısıyla iyilikten yana olanların, barıştan yana olanların yani bizlerin çok daha fazla gayret göstermesi, çok daha fazla çalışması mutlak bir zorunluluk. İnşallah biz bu anlayışla Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde dur durak bilmeksizin koşmaya devam edeceğiz."

Kacır, dünya çocuklarıyla birlikte pişirilecek "Barış Ekmeği"nin güçlü bir simge olduğunu belirterek, Türkiye'nin güçlenmesi, dost ve mazlum coğrafyalarla dayanışmasını kararlılıkla sürdürmesi halinde, insanlığın özlem duyduğu barışa adım adım ulaşacağını ifade etti. Kacır, şunları söyledi:

"Dünyanın dört bir yanından çocuklar memleketlerinin ununu getirdiler. Memleketlerinin suyunu getirdiler. Anadolu'nun mayasıyla burada buluşturuyor ve buradan dünyaya güçlü bir mesaj veriyorlar. Aslında bu iki programın bir arada olması tam da Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde hayata geçirmekte olduğumuz "Türkiye Yüzyılı" vizyonunun özeti. Çünkü biz Milli Teknoloji Hamlesi'ni, teknoloji geliştirme kabiliyetlerinde daha ileri seviyelere gelebilmeyi, Türkiye'nin ekonomik olarak güçlenmesinin çok ötesinde bir anlayışla sürdürüyoruz. Bu anlayış insanlığı yeniden adaletle merhametle buluşturma iddiasıdır."

"Bilim Esenler" ile birlikte 42’nci bilim merkezi açıldı

Bakan Kacır, Türkiye’nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde kendi teknolojisini geliştirebilen, üretebilen ve rekabetçi şekilde dünyaya sunabilen bir ülke olma yolculuğunda kararlılıkla ilerlediğini kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

“Bu yolculuk, Türkiye'nin Milli Teknoloji Hamlesi'ni gerçekleştirerek dünyada teknoloji geliştirmenin sadece bir avuç ülkenin tekelinde kalmaması fikrini dünyayla paylaşmasının yolculuğu... Hamdolsun, bu yolculukta bugüne kadar büyük kazanımlar elde ettik. Türkiye, bugünün dünyasında kritik teknolojileri kendi imkanlarıyla geliştirebilen, ele güne muhtaç olmayan, kendi ihtiyaçlarını kendi öz evlatlarının alın teriyle, akıl teriyle karşılamayı başaran bir ülke haline geldi ama daha gidecek çok yolumuz var. Ve inanıyoruz, biliyoruz ki bu yolculukta en büyük gücümüz Türk gençliği, Sayın Cumhurbaşkanımızın tarifiyle, Teknofest Kuşağı olacak. Eğer hayallerinin önündeki engelleri kaldırabilir, eğer heyecanlarını araştırma, geliştirme projelerine taşımalarına vesile olacak imkanlar sunabilirsek, biliyoruz ki Türk çocukları, Türk gençleri bugünkü başarıların çok daha ötesine Türk milletini taşıyacak.”

Bu anlayışla Türkiye'nin dört bir yanında çocuklara ve gençlere yönelik bilim ve teknoloji altyapıları inşa ettiklerini belirten Kacır, 81 ilde 132 "DENEYAP" teknoloji atölyesi kurduklarını söyledi.

Kacır, açılışını gerçekleştirdikleri "Bilim Esenler" ile birlikte Türkiye'nin dört bir yanında TÜBİTAK desteğiyle 42 bilim merkezi kurduklarının altını çizerek şöyle devam etti:

"Bugüne kadar bu merkezlerde 20 milyondan fazla misafirimizi ağırladık. Gençlerimizin, çocuklarımızın bilimdeki merak dolu yolculuklarının ilk adımlarını attıkları bu merkezler geleceğin mühendislerinin, bilim insanlarının yetişmesine, hamdolsun, vesile oluyor. İnanıyorum ki bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz Bilim Esenler de bu yolculukta kıymetli bir kilometre taşı olacak ama değerli başkanımız ifade etti, 'bugün açılışını yaptığımız merkez bir mukaddime' dedi. Yani başlangıç, önsöz. Bunun devamı yakında gelecek. Esenler'e muhteşem bir teknopark kazandırıyoruz. Ve o teknoparkın içinde Türkiye'nin en büyük bilim merkezlerinden birini Esenlerimiz için, İstanbul'umuz için Esenler Belediyemiz ve TÜBİTAK iş birliğinde hayata geçiriyoruz. İnşallah o merkez çok daha farklı bir imkânı İstanbul'un gençlerine, çocuklarına sunmuş olacak."

Buna göre, şubat ayı itibarıyla Türkiye'nin yurt dışı varlıkları, bir önceki aya göre yüzde 1,7 artışla 439,1 milyar dolar, yükümlülükleri de yüzde 0,5 azalışla 786,8 milyar dolar oldu.

Bu gelişmelerle Türkiye'nin net Uluslararası Yatırım Pozisyonu, şubat itibarıyla eksi 347,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Rezerv varlıklar, şubatta 7,9 milyar dolar azalarak 210,3 milyar dolar oldu.

Varlık kalemleri incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 1,2 artarak 76,8 milyar dolar ve diğer yatırımlar kalemi ise yüzde 0,4 azalarak 145,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Bankaların yabancı para efektif ve mevduat varlıkları yüzde 2 azalarak 42,5 milyar dolara geriledi.

Yükümlülükler altındaki portföy yatırımları alt kalemlerinden Genel Hükümetin Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) yükümlülükleri yüzde 1,2 azalarak 22,1 milyar dolar oldu.

Yükümlülükler alt kalemleri bir önceki aya göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi, BIST 100 endeksindeki azalışın etkisiyle bir önceki aya göre yüzde 2,2 azalışla 226,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Portföy yatırımları kalemi ise yüzde 0,8 artarak 153,4 milyar dolar ve diğer yatırımlar kalemi yüzde 0,1 azalarak 407,2 milyar dolar oldu.

Bu doğrultuda, Türkiye'de kesintisiz iletişimin sağlanması için operatörlerin mobil yatırım tutarı, her yıl katlanarak sürüyor. Özellikle, 5G hazırlıkları ve altyapı modernizasyonu kapsamında, son yıllarda yatırımlar belirgin bir artış gösteriyor.

5 yılda 188 milyar liralık mobil yatırım

Operatörlerce, 2021'de 10 milyar 176 milyon liralık mobil yatırıma imza atılırken, 2022'de 14 milyar 624 milyon lira, 2023'te 30 milyar 486 milyon lira, 2024'te 50 milyar 766 milyon lira tutarında yatırım hayata geçirildi. İşletmeciler en fazla mobil yatırımı, 81 milyar 926 milyon lirayla 2025 yılında yaptı.

Böylelikle, 2021'den 2025 yılı sonuna kadar, Türkiye'de 5 yılda operatörler tarafından yapılan toplam mobil yatırımın tutarı, 187 milyar 978 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

İşletmelerce 2021-2025 döneminde gerçekleştirdikleri toplam yatırım tutarları şöyle:

Türkiye'nin yerel kalkınmasında lokomotif işlevi görecek programın detayları yer alıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı ile bölgelerin sahip olduğu potansiyelin değerlendirilmesi, atıl kaynakların harekete geçirilmesi ve yerel ihtiyaçların karşılanması yoluyla kalkınmanın yerelden başlatılması hedefleniyor.

Program, bölgelerin ekonomik potansiyelini harekete geçirmek, üretimini artırmak ve istihdamını güçlendirmek hedefiyle uygulamaya alındı. Bu kapsamda, bölgelerin yetkinlik ve teknoloji üretim kapasitesinin artırılması, ithal girdilerin yerli imkanlarla üretilmesi ve tedarik zincirinin yerlileştirilmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.

Nitelikli istihdamın artırılması sağlanacak

Böylelikle il bazlı belirlenen öncelikli yatırım alanları desteklenecek, katma değerli üretim ve nitelikli istihdam artırılacak, yerel kalkınma vizyonu sürdürülebilir ve somut projelerle hayata geçirilecek.

Programla bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılması, bölgelerin rekabet güçlerinin artırılması öngörülüyor. İllerin sosyoekonomik gelişmişlik seviyesinin yükseltilmesi, coğrafi potansiyelinin ve atıl kaynakların değerlendirilmesi, yerel ihtiyaçların karşılanması, bölgede üretimi olmayan, başarı olasılığı yüksek sektörlerin geliştirilmesi, mevcut sektörlerin ileri geri bağlantılarının desteklenmesi, kümelenmelerin oluşturulması ve yerel istihdamın artırılması hedefler arasında bulunuyor.

Başvurular 15 Mayıs'a kadar yapılabilecek

Teşvik programına, gerçek veya tüzel kişiler başvuruda bulunabiliyor. Program kapsamında, daha önce teşvik belgesine bağlanmış veya başka bir kamusal destek programı dahilinde desteklenmekte olan yatırımlar için başvuru yapılamıyor.

Bir yatırımcı, tek başına veya ortak olarak en fazla 5 başvuruda bulunabiliyor. Başvurular, "https://yerelkalkinmahamlesi.sanayi.gov.tr" internet adresi üzerinden gerçekleştiriliyor. Başvuruların 15 Mayıs'ta sona ereceği programa elden veya posta yoluyla başvuru yapılamıyor.

324 yatırıma destek

Türkiye'nin 7 bölgesinde yapılacak, asgari 300 büyükbaş entegre et veya süt hayvancılığı yatırımı, 4 yıldız ve üzeri konaklama tesisi, jeotermal kaynaklarla su ürünleri yetiştiriciliği, yaşlı bakım merkezi, tıbbi ve aromatik bitkilerden katma değerli ürünler üretimi, mobilya üretimi, meyve/sebze işleme, kurutma ve paketlenmiş gıda ürünleri üretimi, asgari 20 dekar entegre sera tesisi gibi yatırım konuları teşvik kapsamında bulunuyor.

Programla 81 ilde 324 yatırıma destek verilecek.

301 milyon liraya kadar nakdi destek

Program kapsamında yatırımcılara vergi indirimi, sigorta primi desteği, faiz veya kar payı desteği, yatırım yeri tahsisi ve gümrük vergisi muafiyeti gibi çeşitli teşvikler sunulacak. Desteklerin kapsamı yatırımın büyüklüğüne, sektörüne ve bölgesel önceliklere göre değişebiliyor. Yapılacak her bir yatırım için 301 milyon liraya kadar nakdi destek ve yatırımın yüzde 50'si kadar vergi indirimi sağlanacak.

Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı kapsamında yatırımcılar, Resmi Gazete'nin 30 Mayıs 2025 tarihli sayısında yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Cumhurbaşkanı Kararı'nda program için öngörülen destek unsurlarından yararlanabilecek.

Yerelden genele kalkınma hedefi

Proje kapsamındaki yatırım konuları, yerel ihtiyaçların karşılanması, atıl kaynakların değerlendirilmesi, ileri geri bağlantılı sektörlerin geliştirilmesi, kümelenme imkanlarının oluşturulması, teknoloji üretim seviyesinin yükseltilmesi, istihdamın artırılması, sosyoekonomik gelişmişliğin güçlendirilmesi kriterleri doğrultusunda belirlendi.

Bölgelerin sahip olduğu imkanları en verimli biçimde kullanmayı hedefleyen programın üretimi desteklemesi, yeni iş olanakları yaratması ve yerelden başlayan kalkınma sürecini tüm ülke geneline yayması bekleniyor.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, fuar 20-23 Nisan 2026 tarihlerinde Malezya Uluslararası Ticaret ve Fuar Merkezi'nde düzenlenecek. Fuar kapsamında Nurol Makina, modern operasyonel ihtiyaçlara yönelik geliştirilen gelişmiş zırhlı araç çözümlerini tanıtacak.

Nurol Makina ile Malezya merkezli Nadicorp Holdings Sdn. Bhd. (Badanbas) arasında DSA 2026 kapsamında yeni bir anlaşma imzalanması planlanıyor. Söz konusu anlaşmanın, iki şirket arasındaki uzun soluklu işbirliğinde önemli bir dönüm noktası oluşturması ve Malezya'da 4x4 zırhlı araçların yerel üretimi ile Asya bölgesine ihracatına yönelik bir çerçeve oluşturması hedefleniyor.

Fuar süresince Nurol Makina standında, dünya genelinde bilinen muharebe tecrübesine sahip EJDER YALÇIN ile sınıfının önde gelen ölçeklenebilir zırh teknolojisine sahip NMS 4x4 ve NMS-L araçları sergilenecek. Bu araçlar, farklı operasyonel ihtiyaçlara cevap verebilecek esnek ve görev odaklı tasarım yaklaşımını yansıtıyor.

Nurol Makina'nın DSA'ya katılımı, şirketin Asya'daki varlığını güçlendirme ve bölgesel iş birliklerini artırma stratejisinin önemli bir parçasını oluşturuyor. Ziyaretçilerin şirketin zırhlı araç çözümlerine ilişkin kapsamlı bilgi edinmesi ve araçların güvenlik kabiliyetlerine katkı potansiyelini değerlendirmesi bekleniyor.

Şirket, bugüne kadar ileri mühendislik kabiliyetlerini sahadaki operasyonel deneyimle birleştirerek küresel ölçekte zırhlı araç üreticileri arasında güçlü bir konuma ulaştı. Yüksek koruma, hareket kabiliyeti ve görev esnekliği sunacak şekilde oluşturulan çözümler, uluslararası alandaki faaliyetlerini genişlemesini sağladı.

Endeks tüm zamanların en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu 14.601,12 puana taşıdı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı, bu hafta yüzde 2,48 artışla 7 bin 28 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,47 yükselişle 47 bin 338 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 11 bin 487 lira olan çeyrek altının satış fiyatı, yüzde 2,48 artarak 11 bin 772 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,43 artarak 44,8530 lira, avro yüzde 1,33 yükselişle 53,1110 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 2,14, emeklilik fonları yüzde 1,90 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar, yüzde 2,81 ile "hisse senedi fonları" oldu.

EBRD Birinci Başkan Yardımcısı Greg Guyett, Orta Doğu’daki savaştan etkilenen ekonomileri desteklemek amacıyla açıkladıkları 5 milyar avroluk finansman paketinin, özel sektör aracılığıyla istihdamın korunmasını amaçladığını ifade etti.

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Birinci Başkan Yardımcısı Greg Guyett, Orta Doğu’daki savaştan etkilenen ekonomileri desteklemek amacıyla açıkladıkları 5 milyar avroluk finansman paketinin, özel sektör aracılığıyla istihdamın korunması ve tedarik zincirlerinin sürdürülmesini amaçladığını ifade etti.

Uluslararası Para Fonu (IMF)-Dünya Bankası Bahar Toplantıları’na katılmak üzere Washington’da bulunan Guyett, AA muhabirine, küresel ekonomideki gelişmeler, bankanın operasyonları ve Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Guyett, dünya genelinde ortaya çıkan tüm sorunlara rağmen küresel ekonominin şaşırtıcı derecede dirençli olduğunu, İran’daki çatışma ve enerji fiyatlarındaki artışın ardından bile bu direncin bir kısmının korunduğunu söyledi.

Bu döneme birçok ülkede mali durumun halihazırda baskı altında olduğu ve yakın zamanda yaşanan enflasyon dalgasının ardından girildiğine işaret eden Guyett, “Bu yüzden oldukça endişeliyim. Eğer çatışma genişler ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması uzarsa, enerji tedarikinden bahsetmeye bile gerek yok, gübre gibi hayati öneme sahip malzemelerde sıkıntılar yaşayacağız ve bu durum enflasyon ve büyümenin yavaşlaması şeklinde ekonomilere yansımaya başlayacaktır.” dedi.

Greg Guyett, EBRD’nin Orta Doğu’daki savaştan etkilenen ülkeleri desteklemeye yönelik rolüne değinerek “Bu krizde rolümüz çok net, insanların hayatlarını uygun bir şekilde sürdürebilmelerini sağlamaya çalışıyoruz.” diye konuştu.

Faaliyet gösterdikleri ülkelerden Orta Doğu’daki çatışmalardan en çok etkilenenlere yönelik 5 milyar avroluk bir paket açıkladıklarını anımsatan Guyett, “Bu paket, odak noktamız olan özel sektör işletmelerine yönelik, onların istihdamı sürdürebilmelerini ve tedarik zincirlerini finanse etmeye devam edebilmelerini sağlamayı amaçlıyor.” ifadelerini kullandı.

Guyett, kısa süre önce Lübnan’daki bir şirket için finansman imkanı açıkladıklarını belirterek şirketin bu kaynağı çalışanlarına maaş ödemeye devam edebilmek ve perakende mağazalarında gıda tedarikini sürdürebilmek için kullanacağını anlattı.

Türkiye’nin enflasyon hızını düşürmede kaydettiği ilerleme “oldukça etkileyici”

Türkiye ekonomisine de değinen Greg Guyett, ülkenin enflasyon oranındaki yükselişi düşürme çabalarında kaydettiği ilerlemenin “oldukça etkileyici” olduğunu ifade etti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının enflasyonu düşürmeye yönelik çalışmalarının takdire şayan olduğunu belirten Guyett, “Bununla birlikte dünya genelinde enflasyon risklerinin arttığı bir döneme girerken, enflasyon hala yüksek kalmaya devam ediyor ve Türkiye bu enflasyonist ortamın bazı etkilerinden muaf olmayacaktır.” değerlendirmesini yaptı.

Greg Guyett, Türkiye’nin coğrafi açıdan “ayrıcalıklı” bir konumda olduğuna işaret ederek ülkenin tüm komşularıyla iyi ilişkiler yürütmeye yönelik oldukça iyi gelişmiş bir politika izlediğini kaydetti.

Körfez bölgesinin turizm ve yolcu transiti açısından daha zor bir yer haline gelmesine işaret eden Guyett, İstanbul Havalimanı’na son on yılı aşkın sürede yapılan yatırımlar ve Türkiye’nin bir turizm destinasyonu olması gibi unsurların dengeleyici bazı faydalar sağlayacağını düşündüğünü dile getirdi.

“Türkiye’de geçen yılki yatırım seviyemizi yakalayamazsak hayal kırıklığı yaşarım”

EBRD’nin Türkiye’deki operasyonlarından bahseden Greg Guyett, “Yatırımlarımız müşterilerimizden gelen taleplere göre şekilleniyor ancak Türkiye’de geçen yılki yatırım seviyemizi yakalayamazsak veya aşamazsak büyük bir hayal kırıklığı yaşarım. Türkiye, faaliyet gösterdiğimiz ülkeler arasında en büyüklerden biri olmaya devam ediyor.” dedi.

Guyett, enerji sistemi geliştirme ve yenilenebilir enerjinin Türkiye’de odaklandıkları temel alanlar arasında olmaya devam edeceğini belirterek, “Türkiye’de güneş, rüzgar ve batarya depolama alanlarında çok güçlü bir enerji projesi portföyümüz var. Gelecek 24 ay boyunca bu portföyün giderek genişleyeceğini göreceğimizi düşünüyorum.” diye konuştu.

İran’daki çatışmanın enerji piyasaları üzerindeki etkilerinin enerji projelerini hızlandıracağını aktaran Guyett, bunun Türkiye için de geçerli olacağını ifade etti.

“Uluslararası yatırımcıların Türkiye’yi radarlarında tutmaya devam etmelerini bekliyorum”

Greg Guyett, Türkiye’de Avrupa Birliği’ne (AB) yakın üretim merkezi kurmak isteyen çok uluslu şirketlerden yatırımlar gördüklerine işaret ederek “Türkiye ekonomisine dair oldukça umut verici bulduğum konu inovasyona yapılan yatırımlar, halihazırda gerçekleşmekte olan inovasyonlar. Türkiye özellikle Orta Doğu ve Afrika olmak üzere dünyanın diğer bölgeleri için bir inovasyon merkezi konumunda.” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye’nin Orta Doğu’daki çatışmaların ardından güvenli destinasyon arayışındaki Körfez’deki yatırımcılar için öne çıkıp çıkmayacağına ilişkin ise Guyett, şunları kaydetti:

“Türkiye’de ekonominin ve ülkenin dinamiklerinin coğrafi konumu, genç nüfusu, iyi eğitimli insan kaynağı ve inovasyon ekonomisiyle oldukça cazip bir yatırım destinasyonu olduğu konusunda son derece iyimserim. Dolayısıyla uluslararası yatırımcıların Türkiye’yi bir yatırım destinasyonu olarak gündemlerinin üst sırasında veya radarlarında tutmaya devam etmelerini bekliyorum.”

EBRD, 2009’dan bu yana büyük ölçüde özel sektörde olmak üzere Türkiye’de 23 milyar avronun üzerinde yatırım yaparak ülkenin başlıca yatırımcıları arasında yer alıyor.

Banka, 2025 yılında Türkiye’ye 2,7 milyar avro ile rekor düzeyde yatırım gerçekleştirmişti.

Görgün, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Savunma sanayisinde ortaya koyduğumuz bütüncül ekosistem yaklaşımı, artık yalnızca platform ve ürün geliştirme kabiliyetiyle değil, kurumsal yapısı, yönetişim modeli ve sürdürülebilir sanayileşme anlayışıyla da uluslararası ölçekte referans alınan bir seviyeye ulaşmıştır.

Dost ve kardeş ülkeler, yalnızca teknolojiye değil, bu teknolojiyi mümkün kılan sistem mimarisine de talip olmaktadır.

Bu anlayış doğrultusunda, Azerbaycan Savunma Sanayisi Bakanlığı ile Başkanlığımız arasında, savunma sanayisinde stratejik yetkinlik gelişimi ve ekosistem dönüşümünü hedefleyen işbirliği sözleşmesini imzaladık."

Görgün, söz konusu işbirliği kapsamında savunma sanayisi yönetişim modeli, tedarik ve sözleşme yönetimi yapıları, AR-GE, ÜR-GE ve teknoloji kazanım süreçleri, sanayileşme ve ihracat mimarisi ile insan kaynağı gelişimi ve bilgi transferi alanlarında kapsamlı bir dönüşüm perspektifi oluşturulacağını bildirdi.

Görgün, "Bu adım, iki kardeş ülke arasındaki stratejik işbirliğinin derinleşmesinin yanı sıra Türkiye'nin savunma sanayi modelinin küresel ölçekte taşıdığı değerin somut bir yansımasıdır." ifadelerini kullandı.

Açıklamada, SSB adına imzayı Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Hakan Karataş, Azerbaycan Savunma Sanayii Bakanlığı adına ise imzayı Azerbaycan Savunma Sanayii Bakan Yardımcısı Hidayet Azimov'un attığı belirtildi.

EBRD'nin açıklamasına göre, ABD/İsrail-İran Savaşı nedeniyle bölgedeki ekonomilere destek sağlamak için bir program başlatıldı.

Bu kapsamda, savaştan doğrudan etkilenen ülkelere sağlanmak üzere 5 milyar avro finansman açıklayan EBRD, Batı Şeria ve Gazze ile Irak, Ürdün, Lübnan ve bölgedeki etkilenen diğer komşu ülkelere odaklanacak.

Bu ülkelerin yanı sıra Mısır, Türkiye, Ermenistan ve Azerbaycan gibi etkilenen komşu ülkeler de söz konusu finansmandan yararlanabilecek.

Sağlanacak finansmanın hacmi, bölgede hızla değişen koşullar nedeniyle ülkelerin taleplerine bağlı olacak.

Bankanın yaklaşımı iki aşamadan oluşacak. Ekonomik faaliyeti destekleyerek, finans sektörünün istikrarını güçlendirerek ve temel hizmetlerin sürekliliğini sağlayarak acil rahatlama sağlanması hedeflenirken, ardından etkilenen ekonomilerde büyüme ve sürdürülebilir toparlanma için temeller atılacak.

Açıklamada konuya ilişkin görüşlerine yer verilen EBRD Başkanı Odile Renaud-Basso, Orta Doğu'daki savaşın etkilerine karşı ülkelere bir destek sunmak için hazır konumda olduklarını belirterek "Belirsizliğin arttığı bir dönemde, başkalarının geri çekilebileceği yerlerde biz daha fazla devreye giriyoruz ve bunu yaparken sağlam bankacılık temellerini koruyoruz. Zor zamanlarda faaliyet gösterdiğimiz ülkelerdeki ekonomileri, müşterileri ve insanları desteklemek için buradayız." ifadelerini kullandı.

Kuveyt Türk, mobilden müşteri olan çiftçilere ve esnaflara, 24 bin liraya varan özel hediye ve kampanyalarla destek oluyor.

Kuveyt Türk, tarım bankacılığı çerçevesinde bitkisel üretim, süt ve besi hayvancılığı, traktör, tarla finansmanı ve daha birçok hizmeti de müşterilere sunuyor.

"Tarım olmadan hiçbir şeyin anlamı olmadığını düşünüyoruz"

Kuveyt Türk KOBİ Bankacılığından Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Abdurrahman Delipoyraz, KTO-TÜYAP Konya Uluslararası Fuar Merkezi'nde düzenlenen fuarda, AA muhabirine, tarım sektörüne yönelik çalışmalarını çiftçilere duyurmayı sürdüklerini söyledi.

Fotoğraf : �/AA

Geçen yıl tarıma sağladıkları fonu yüzde 100 büyüttüklerine işaret eden Delipoyraz, tüm bankacılık sektörü kredilerinden aldıkları payın yüzde 3 civarında olmasına karşın, tarım sektöründe yüzde 4'ün üzerinde paya sahip olduklarını aktardı.

Sektörel payı daha da büyütmeyi hedeflediklerine değinen Delipoyraz, "Tarım sektörüne, bir nevi savunma sanayi gibi bakmaya çalışıyoruz. Sosyal sorumluluğumuz olduğunu düşünüyoruz. Tarım olmadan hiçbir şeyin anlamı olmadığını düşünüyoruz. Bu nedenle tarım için ayrı bir sektör yapılanmamız var." dedi.

Çiftçiler, şubeye gitmeden finansa erişiyor

Delipoyraz, uzaktan dijital çözümlerle, çiftçilerin ürün ve hizmetlerine daha kolay ulaşması için çaba gösterdiklerini belirterek, şöyle konuştu:

"Üreticilerimiz kırsalda olduğundan, oralarda tarıma hitap eden ekosistemin diğer parçalarıyla anlaşmalar yapıyoruz. Uzaktan hesap açılışı ve uzaktan limit tahsisiyle problemleri çözüyoruz. Her ay yaklaşık 250 uzaktan hesap açıyoruz ve bunun en az yüzde 30'una uzaktan limit tahsis edebiliyoruz. Tarım, elimizi üzerinden çekmememiz, büyütmemiz, hassasiyet göstermemiz gereken hatta zaman zaman kar edip etmediğimize bakmamamız gereken bir sektör."

Çevresel ve iklimsel faktörleri göz önüne alarak tarımda sürdürülebilirliğin sağlanmasına büyük önem verdiklerini vurgulayan Delipoyraz, buna yönelik yatırımlara ve uygulamalara da özel destekler vereceklerini kaydetti.

Tarım sektörüne sağladıkları finansın her yıl katlanarak arttığına dikkati çeken Delipoyraz, "Sistemimize kayıtlı aktif çiftçi müşteri sayımız 61 bin civarında. Bunu uzaktan hesap açılışı yönetimiyle 80-100 bine çıkarmayı hedefliyoruz. 2024'te 25 milyar lira olan fon büyüklüğümüzü, 2025'te 50 milyar liraya çıkardık. Bu ortalamanın üzerinde bir oran. Bu sene hedefimiz bunu 100 milyar liraya ulaştırmak." ifadelerini kullandı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından detayları paylaşılan paket kapsamında vatandaşlara bir yıl geri ödemesiz, 180 ay vadeli ve aylık yüzde 0,69 faiz oranıyla finansman sağlanacak.

Projeye başvuruların başladığı kentte, Üsküdar ve Küçükçekmece'de açılan irtibat ofisleri ilk günden ilgi gördü. Proje hakkında yüz yüze bilgi almak isteyen vatandaşlar irtibat ofislerine gelerek uzmanlardan bilgi aldı.

Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Dış Finans Danışmanı Doğukan Doğu, Üsküdar'daki irtibat ofisinde AA muhabirine proje hakkında açıklamalarda bulundu.

Doğu, projenin sürdürülebilir finansman modeliyle hayata geçirildiğini belirterek, "Öncelikle iklim ve afetlere dayanıklı şehirler projesi İstanbullulara hayırlı uğurlu olsun. Proje, sürdürülebilir kentsel dönüşüm için geliştirdiğimiz metodolojinin bir ürünüdür. Finansman kapsamında riskli yapı maliklerine maksimum 0,69 faiz, 180 aya kadar vade ve 3 milyon liraya kadar destek sunuluyor." dedi.

Kredideki faiz oranının vatandaşların durumuna göre düşeceğini hatırlatan Doğu, "Başvuru yapan vatandaşlarımızın sosyal ve ekonomik durumlarına göre ek faiz indirimleri uygulanır. Başka konutu olmayan vatandaşlarımız için 0,25 puan indirim var. Enerji kimlik belgesi B ve üzeri olan binalarda ek indirimler uygulanıyor. Şehit ve gazi yakınlarıyla, kadın hane reislerine yönelik indirimlerimiz var. Tüm indirimler kullanıldığında faiz oranını 0,59'a kadar düşürebiliyoruz." ifadelerini kullandı.

Doğu, projeden yararlanacak binaların kriterlerine ilişkin olarak, 1 Ekim 2020 tarihinden itibaren yıkım sürecine geçmiş olan binaların hedef gruplarında olduğunu ve riskli yapı olarak tanımlanan binalarda vatandaşla müteahhit arasında anlaşmanın yapılmış olması gerektiğini kaydetti.

Başvuru sistemine ilişkin detaylarla ilgili Doğu, "Müteahhit, e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) platformunu kullanarak binanın yıkım ve yapım süreçlerine dair bilgi ve belgeleri sisteme yükler. Teknik incelemelerin ardından vatandaşların banka sürecini başlatmasını bekliyoruz. Finansman tutarı, hak edişlere paralel şekilde blokeli hesaplarda tutulur ve inşaat ilerledikçe müteahhite aktarılır." diye konuştu.

Doğu, vatandaşların söz konusu projeden birden fazla konut için yararlanabileceğini dile getirerek, "Sadece tek konutu olan vatandaşlarımız için geçerli olan 0,25 puanlık faiz indirimi uygulanmaz. Bunun dışında herhangi bir engel yoktur." dedi.

Başvuru kanallarına ilişkin bilgi veren Doğu, "Dijital başvuru yapmak isteyenleri 'Kentsel Dirençlilik' internet sitesine bekliyoruz. Yüz yüze bilgi almak isteyen vatandaşlarımız Üsküdar Kirazlıtepe ve Küçükçekmece Halkalı'daki irtibat ofislerimize gelebilir. Hem vatandaşlarımız hem müteahhitlerimiz teknik tüm detaylar için arkadaşlarımızdan bilgi alabilir. Bütün riskli yapı maliklerini projeye davet ediyoruz." ifadelerini kullandı. 

Bu arada İstanbul'la birlikte İzmir, Kocaeli ve Sakarya'da da projeye başvuruların açıldığı öğrenildi.

Rapora göre; altın medyada en çok konuşulan yatırım aracı olurken, borsa ikinci, döviz ise üçüncü sırada yer aldı.

Küresel jeopolitik gelişmelerin etkisiyle şekillenen gündemde, İran–İsrail hattında artan gerilimin ve yükselen enflasyon beklentilerinin rol oynadığı görülüyor. Ay geneline bakıldığında yatırım araçlarının medyada ağırlıklı olarak risk ve korunma perspektifiyle ele alınmasına zemin hazırladığı dikkatlerden kaçmıyor.

* EKONOMİM MART SAYISI

* HER AY DOLU DOLU İÇERİKLERLE

Altın, Güvenli Liman Vurgusuyla Öne Çıkıyor

Mart 2026’da altın, 220 bini aşkın medya yansımasıyla yatırım gündeminin ilk sırasında yer aldı. Toplam görünürlüğün yaklaşık %42’sini tek başına oluşturması, altının gündem üzerindeki belirleyici ağırlığını ortaya koyuyor. Jeopolitik gelişmeler ve enflasyon beklentileri çerçevesinde değerlendirilen altın, medyada ağırlıklı olarak “güvenli liman” vurgusuyla anılıyor.

Borsa, Gündemin İkinci Güçlü Başlığı

Hisse senedi ve borsa, 129 binin üzerindeki medya yansımasıyla ikinci sırada yer buluyor. Yaklaşık %25’lik payı, borsayı yatırım gündeminin en güçlü ikinci başlığı haline getiriyor. Altınla birlikte toplam gündemin yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor. Şirket performansları ve yatırımcı beklentileri, borsanın medyada öne çıkan konular arasında yer almasını sağlıyor.

Döviz, Üst Sıralardaki Yerini Koruyor

Döviz (dolar/euro), 40 binin üzerindeki medya yansımasıyla yatırım gündeminde üçüncü sırada konumlanıyor. Toplam görünürlük içinde yaklaşık %8’lik paya sahip olması, dövizin istikrarlı ancak sınırlı bir ağırlıkla gündemde yer aldığını gösteriyor. Kur hareketleri ve küresel ekonomik gelişmeler, dövizin medyada düzenli olarak ele alınmasına katkı sağlıyor.

Konut ve Gümüşte Paralel Seyir Dikkat Çekiyor

Konut/ev yatırımları yaklaşık 37 bin medya yansımasıyla üst sıralardaki konumunu korurken, gümüş konuta yakın bir görünürlük sergiliyor. Her iki başlığın da toplam gündemden aldığı payın %7 bandına yakın seyretmesi, yatırım gündeminde birbirine yakın bir ağırlık oluşturduğunu gösteriyor. Konut, fiyat dengesi ve finansman koşullarıyla; gümüş ise alternatif yatırım aracı olarak gündemde yer buluyor.

Alternatif Yatırımların Görünürlüğü Artıyor

Arsa/arazi yatırımları gündemdeki varlığını sürdürürken, otomobil yatırım aracı olarak tartışılmaya devam ediyor. Kripto paralar ise toplam görünürlükten aldığı yaklaşık %2,5’lik payla, diğer yatırım araçlarına kıyasla daha sınırlı bir konumda yer alıyor.

Fonlar ve Mevduat Daha Sınırlı Görünürlükte

Yatırım fonları sınırlı bir payla gündemde yer bulurken, vadeli mevduat binde 1’in altındaki oranıyla en düşük görünürlüğe sahip başlık olarak öne çıkıyor.

Yatırım Gündemi Dijital Mecralarda Yoğunlaşıyor

Yatırım araçlarına ilişkin medya görünürlüğünün mecra dağılımı incelendiğinde, içeriklerin yaklaşık %92’sinin internet haber sitelerinde, %6’ya yakınının televizyon kanallarında ve %2 civarının yazılı basında yer aldığı görülüyor. Bu tablo, yatırım gündeminin büyük ölçüde dijital mecralarda şekillendiğini, geleneksel medyanın ise daha sınırlı ancak tamamlayıcı bir rol üstlendiğini ortaya koyuyor. Özellikle internet medyasının hız ve erişim avantajı, yatırım içeriklerinin yayılımında belirleyici bir unsur olarak öne çıkıyor.

MTM Medya Takip Merkezi En Çok Konuşulan Yatırım Araçları Raporu’nda ortaya çıkan genel tablo, yatırım gündeminin Mart ayında ağırlıklı olarak güvenli liman arayışı ve piyasa beklentileri etrafında şekillendiğini ortaya koyuyor. Altın, borsa ve döviz ekseninde yoğunlaşan görünürlük, yatırımcı odağının hem korunma hem de getiri arayışı arasında dengelendiğini gösteriyor. Bu çerçevede yatırım araçlarının medyadaki dağılımı, ekonomik ve jeopolitik gelişmelerin yön verdiği çok katmanlı bir gündeme işaret ediyor.

Yumaklı, burada yaptığı konuşmada, bugün yalnızca hibe desteği açıklamadıklarını, aynı zamanda Anadolu'nun dört bir yanındaki köylerin ve kasabaların potansiyelini harekete geçirdiklerini bildirerek, "IPARD III Programı kapsamında, 155 yerel eylem grubumuza 35 milyon avroluk dev bir destek paketi sunuyoruz. Bu paketin, yerel dinamiklerimize duyduğumuz güvenin ve kırsal kalkınmaya bağlılığımızın en somut nişanesi olduğunu özellikle vurgulamak istiyorum." ifadelerini kullandı.

Kırsal kalkınmanın, sadece bir tarımsal üretim meselesi olmadığına işaret eden Yumaklı, Türkiye Yüzyılı vizyonunda kırsal alanların, ekonominin, sosyal dokunun, kadim kültürün, çevrenin ve yetişmiş insan kaynağının harmanlandığı bir yaşam alanı olduğunu söyledi.

IPARD desteği 81 ile yayıldı

Yumaklı, IPARD serüveninde üretimi ve insanı merkeze alan bir anlayışı rehber edindiklerini vurgulayarak, "42 ilde başarıyla tamamladığımız IPARD I ve II süreçlerinden aldığımız güçle, bugün IPARD III Programı'nı 81 ilimizin tamamına yaygınlaştırmış olmanın gururunu yaşıyoruz. IPARD desteklerimizin sağladığı faydayı, sadece ekonomik bir büyüme olarak görmüyoruz. Türkiye'nin her bir köşesindeki, girişimcinin, kadının ve gencin Avrupa standartlarında destekle buluşmasını, fırsat eşitliğinin kırsala taşınması olarak görüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Devletin, üreticilerin her adımında yanında olduğunun altını çizen Yumaklı, rakamların da söz konusu duruma ilişkin kararlılığın, en somut göstergesi olduğunu kaydetti. Geçen yıl doğrudan destekler, zirai don telafileri, yatırım teşvikleri, krediler ve dolaylı desteklerle sektöre toplam 706 milyar lira aktardıklarına dikkati çeken Yumaklı, şöyle devam etti:

"2026 yılında, sulama yatırımlarından kredi sübvansiyonlarına kadar toplam 938 milyar liralık rekor bir bütçeyi, sektörün hizmetine sunmuş olacağız. Diğer yandan son 23 yılda, 'IPARD', 'Kırsal Kalkınma Yatırımları Programı', 'Uzman Eller' ve 'Genç Çiftçi' gibi projelerle, kırsal kalkınmaya önemli destekler verdik. 101 bin projeye, 237 milyar lira destek sağladık. Bu sayede, 287 bin kişilik istihdam oluşturduk."

Yumaklı, orman köylerinin kalkınması için "ORKÖY" kapsamında, 300 bine yakın projeye 47 milyar lira hibe verdiklerini, bu rakamların sadece birer istatistik olmadığını, Türkiye'nin gıda arz güvenliğine sağladıkları destek ve çiftçinin alın terine duyulan hürmet olduğunu dile getirdi.

"LEADER yaklaşımı yeni bir kalkınma kültürü oluşturdu"

IPARD- TKDK hibe destekleri kapsamında bugüne kadar, 27 bini aşkın projeye destek sözleşmesi imzaladıklarını belirten Yumaklı, "129 milyar lira hibe ödedik, 273 milyar liralık yatırımın hayata geçmesini sağladık, 107 binden fazla istihdam oluşturduk, 14 bin genç ve 7 bini aşkın kadın girişimciyi destekledik. Toplam desteğin yarısını, genç ve kadın girişimcilere verdik." diye konuştu.

Yumaklı, gelinen noktada kırsal kalkınmayı yalnızca çiftçilerin değil, kadın kooperatifleri, gençler ve yenilenebilir enerji yatırımcılarının da aktif olduğu geniş bir ekosistem olarak gördüklerini ve güçlü bir kırsalın, güçlü bir Türkiye demek olduğunu dile getirdi. LEADER yaklaşımının, tam da bu anlayışın sahadaki en güçlü yansımalarından birisi olduğunu vurgulayan Yumaklı, şu ifadeleri kullandı:

"Biz kalkınmanın merkezden yazılmadığını, yerelde inşa edildiğini söylüyoruz. Yerel halkımızın, çiftçimizin, girişimcinin, kadın ve gençlerin bu sürece doğrudan katıldığı bir yapı olmadan, sürdürülebilir kalkınmadan söz etmek mümkün değildir. LEADER yaklaşımı, yerel aktörleri bir araya getirerek, kamu, özel sektör ve sivil toplumun ortak akılla hareket ettiği, yeni bir kalkınma kültürü oluşturmuştur."

Yumaklı, söz konusu yaklaşımın sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel kalkınmayı da destekleyen güçlü bir araç konumunda olduğunun altını çizerek, yerel kalkınma stratejileriyle toplumsal dayanışmanın güçlendiğini, yerel ürünlerin katma değer kazandığını, kültürel mirasın korunduğunu, kırsal turizmin geliştiğini bildirdi.

"IPARD III 2026 kapsamında, 241 milyon avro destek vereceğiz"

Yerel eylem gruplarınca ortaya konan somut çıktıların,Türkiye'nin farklı bölgelerinde güçlü ve çok boyutlu etkiler oluşturduğunu aktaran Yumaklı, söz konusu etkilere ilişkin şu örnekleri verdi:

"Samsun'da 19 Mayıs Yerel Eylem Grubu öncülüğünde hayata geçirilen Engiz Kadın Kooperatifiyle üretim, satış ve pazarlama süreçleri desteklenmiş, kadın emeği ekonomik bir değere dönüşmüştür. Giresun'da Espiye Yerel Eylem Grubunun desteğiyle gelişen rafting faaliyetleri sayesinde gençlerimiz, ulusal ve uluslararası düzeyde önemli başarılara imza atmış, bu çalışmalar aynı zamanda bölgenin turizm potansiyelini de harekete geçirmiştir."

Yumaklı, öte yandan, Denizli'de Kızılhisar Yerel Eylem Grubunun yürüttüğü çalışmalarla, Serinhisar'ın simgesi olan leblebinin, yenilikçi ürün geliştirme faaliyetleriyle katma değerini yükselttiğini, Şanlıurfa'da Hilvan Yerel Eylem Grubu tarafından okullarda kurulan müzik atölyelerinin, gençlerin sanata erişimini arttırdığını, Hasenek pekmezi, Alaçam pidesi, Yatağan kemik tarağı ve Çameli cevizi gibi ürünlerin, yerel eylem gruplarının çalışmaları sayesinde coğrafi işaretle tescillenerek değerine değer kattığını söyledi. Kurulan 155 Yerel Eylem Grubunun da ilerleyen dönemde bu tür başarı hikayelerini artıracağına inandıklarını, daha nice yerel ürün müjdesini paylaşmak istediklerini bildiren Yumaklı, şunları kaydetti:

"LEADER tedbirini, ülke geneline yaygınlaştırma çalışmalarına devam edeceğimizin de sözünü veriyorum. Geçtiğimiz ay yayımlanan IPARD III 2026 yılı çağrı takvimi kapsamında, yatırımcılarımıza 85 milyon avro, kırsal altyapı projelerine 156 milyon avro olmak üzere, toplamda 241 milyon avro destek olarak TKDK vasıtasıyla ulaştırmış olacağız. Biz inanıyoruz ki birlikte üreten, birlikte yöneten ve birlikte büyüyen bir kırsal yapı, ülkemizin geleceğinin en sağlam temellerinden biri olacaktır. Sayın Cumhurbaşkanımızın ifade ettiği gibi, tüm küresel zorluklara ve iklim krizine rağmen Türkiye'yi tarımda güçlü bir konuma ulaştırdık."

TKDK Başkanı Ahmet Abdullah Antalyalı da söz konusu yatırımların kendileri için oldukça önemli destekler olduğunu belirterek, Kurum olarak bu desteklerin daha geniş alanlara yayılması için çalışmalara devam edeceklerini söyledi.

Konuşmaları arından Bakan Yumaklı, destek almaya hak kazanan yerel eylem gruplarına, çeklerini takdim etti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, bölgede yaşanan krizi Türkiye açısından fırsata çevirmek için harekete geçti.

Bu doğrultuda, Türkiye'nin yatırımcılar için güçlü bir merkez haline gelmesi ve küresel sermayenin ülkeye çekilmesi amacıyla çalışmalar başladı.

Dünyadaki transit ticaretten elde edilen kazançlar büyük tutarlara ulaşırken Türkiye de trilyon dolarlarla ifade edilen bu pazardaki payını artırmak istiyor. Vergisel teşviklerin de bu amaç doğrultusunda pozitif katkı sunacağı değerlendiriliyor.

Kurumlar vergisinde indirim

Türkiye, doğrudan yatırımları ülkeye çekmek için özellikle imalatçı-ihracatçılara yönelik kurumlar vergisi oranının inmesi için çalışma yapacak. Bu çalışma kapsamında vergi oranının tek haneli rakamlara düşürülmesi de gündeme gelebilecek.

Türkiye'de mukim yabancıların veraset ve intikal vergisinden istisna tutulması da paket kapsamında gündeme gelecek.

Ayrıca, yabancı gerçek kişilerin Türkiye'ye gelmesini teşvik eden ve bazı ülkelerde de uygulanan özel bir vergileme rejiminin getirilmesi de gündeme alındı. Böylece, yüksek gelir grubundaki yatırımcıların ülkeye yönelmesi hedefleniyor.

Bu kapsamda yurt dışından sermaye getirilmesinin teşvikine ilişkin uygulanan bazı düzenlemelerin de gözden geçirilerek Türkiye'nin cazibesinin artırılması hedefleniyor.

Nitelikli yabancılara avantaj

Türkiye'yi tercih edecek nitelikli yatırımcılara sağlanacak avantajlara yönelik çalışmalar geniş kapsamlı olarak yürütülüyor.

İlgili bakanlıkların da bu yatırımcıların Türkiye'ye gelmesini kolaylaştırmak amacıyla oturma izni, çalışma izni ve dijital vize konularında çalışmalar yürütmesi bekleniyor. Bununla yatırımcıların Türkiye'ye gelişini hızlandırmak ve kalıcılığını artırmak amaçlanıyor.

Türkiye'nin, bu hamlelerde küresel yatırım yarışında önemli sıçrama yapması hedefleniyor.

Söz konusu pakete bu hafta içinde son şeklinin verilmesi bekleniyor.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 5,71 artışla 6 bin 705 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 5,67 yükselişle 45 bin 174 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 10 bin 625 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 5,71 artarak 11 bin 231 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,30 artarak 44,5920 lira, avro yüzde 0,46 yükselişle 51,5430 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,08, emeklilik fonları yüzde 1,26 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 2,59 ile "Kıymetli Maden Fonları" oldu.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, hayata geçirdikleri bu projelerle Türkiye ekonomisinin yüksek teknoloji ve katma değer odaklı dönüşümünü desteklemeyi, ülkenin nitelikli insan kaynağı havuzunu genişletmeyi kararlılıkla sürdüreceklerini söyledi.

* EKONOMİM MART SAYISI

* HER AY DOLU DOLU İÇERİKLERLE

Bilişim Vadisi'nde düzenlenen "42 Türkiye Mezuniyet Töreni"nde konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, tarihin en derin kırılma anlarından birine tanıklık ettiklerini, bu süreçte teknolojinin artık sadece hayatı kolaylaştıran araç olmanın çok ötesine geçerek ekonomiden sosyal hayata, üretimden diplomasiye kadar tüm alanlara yön verdiğini söyledi.

Kacır, teknoloji üretme, geliştirme ve etkin kullanma kapasitesinin ülkelerin kalkınmasında her geçen gün daha büyük rol üstlendiğine dikkati çekerek, bu anlayışla teknolojinin sunduğu imkanları, ülkeyi dünya sahnesinde hak ettiği konuma taşımak ve tam bağımsız Türkiye'yi inşa etmek için tarihi fırsat olarak gördüklerini kaydetti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, Türkiye'yi teknoloji üretiminde dünyada az sayıda ülkenin sahip olduğu yetkinlik düzeyine taşıdıklarını belirten Kacır, "Gökyüzünde gururla süzülen yerli ve milli insansız hava araçlarımız, mavi vatanda görev yapan milli platformlarımız, uzayda varlığımızı perçinleyen yerli haberleşme ve gözlem uydularımız, hava savunmamızı katmanlı ve entegre yapıya kavuşturan Çelik Kubbe sistemimiz, kara gücümüzün vurucu unsurlarını güçlendiren Altay tankımız ve yeni nesil zırhlı platformlarımız, Türkiye'nin teknoloji üretmede ulaştığı noktanın ispatı niteliğindedir." diye konuştu.

Kacır, yakaladıkları başarıların sadece caydırıcılığı güçlendirmekle kalmadığını, yüksek teknolojili üretimde yeni ufukların da önünü açtığını dile getirerek, "Milletimizin 60 yıllık yerli ve milli otomobil özlemini, akıllı ve elektrikli otomobilimiz Togg ile gerçeğe dönüştürdük. Ülkemizde bugüne kadar ürettiğimiz en yüksek değere sahip teknoloji ürünü TÜRKSAT 6A ile kendi haberleşme uydularını üretebilen dünyadaki 11 ülkeden biri olduk." dedi.

Türkiye'nin, 23 yıl öncesine göre bambaşka bir hale geldiğini vurgulayan Kacır, şöyle devam etti:

"Nükleer enerjiden yapay zekaya, biyoteknolojiden ileri üretime teknolojinin farklı sahalarında özgün, yerli, milli ürün ve hizmetler geliştiren bir Türkiye var. Bir zamanlar hayal olarak görülen nice projeyi gerçeğe dönüştüren, öğrenilmiş çaresizlikleri zihinlerden söküp atan bir Türkiye var. Sadece ağzında gümüş kaşıkla doğanların değil, alın teriyle, akıl teriyle, azimle ve emekle yol yürüyenlerin de hayallerini gerçeğe dönüştürebildiği bir Türkiye var. Bu tablo, Türkiye Yüzyılı'nda Milli Teknoloji Hamlesi'ni gerçekleştirmiş, teknolojide küresel şampiyonlar liginde yarışan, tam bağımsız Türkiye'nin yazacağı destanın yalnızca ön gösterimidir.

Küresel ölçekte rekabet edebilen, dinamik ve üretken yazılım ekosistemine sahip olmanın, teknolojinin her sahasında söz sahibi bir Türkiye için olmazsa olmaz olduğunun bilincindeyiz. Bugün dünyanın en değerli 10 şirketine baktığımızda 9'unun teknoloji ve yazılım odaklı şirketler olduğunu görüyoruz. Akıllı sistemlerden otonom araçlara, siber güvenlikten finans teknolojilerine, üretim hatlarından sağlık teknolojilerine kadar hayatın farklı alanlarda geliştirilen çözümlere katma değer sağlayan asli unsur artık yazılımdır."

"Yeni dünyanın ekonomik düzeni yazılım kodlarıyla şekilleniyor"

Kacır, yeni dünyanın ekonomik düzeninin yazılım kodlarıyla şekillendiğine işaret ederek, "Ancak mesele sadece ekonomik yarıştan ibaret değildir. Kriz anlarında, kaynak koduna erişemediğiniz, nasıl çalıştığını bütünüyle denetleyemediğiniz bir sistem, öncelikle onu yazanın tercih ve önceliklerine hizmet eder. Bu yüzden 'yazılımda tam bağımsızlık' ilkesi, Türkiye'nin istikbali ve bekasıyla doğrudan eş değerdir." diye konuştu.

Böylesine kritik alanda kalıcı ve sürdürülebilir güç inşa etmenin yolunun ise her şeyden önce nitelikli insan kaynağı yetiştirmekten geçtiğini vurgulayan Kacır, "Yazılım çözümlerinde fark oluşturmanın asıl anahtarı, teknik bilgiyle birlikte analitik düşünmeyi, tasarım kabiliyetini, problem çözme becerisini ve stratejik öngörüyü bir araya getirebilen nitelikli insan kaynağıdır." dedi.

Kacır, ülkeden dünyaya örnek yazılım ve teknoloji çözümleri çıkarmak için genç ve dinamik nüfusun sağladığı muazzam avantaja sahip olduklarını belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bugün Milli Teknoloji Hamlemizin pek çok eserinin arkasında, hayal kuran, çalışan, araştıran, geliştiren ve ülkesine değer katmayı amaçlayan genç mühendislerimizin, yazılımcılarımızın ve girişimcilerimizin imzası var. Tarih yazan işlerin öznesi olmak için can atan, yılmadan, pes etmeden, yorulmadan çalışmaya hazır Türk gençliğini yenilikçi yetkinliklerle buluşturmak için 2018'den bu yana TEKNOFEST'ler düzenliyoruz. Biyoteknolojiden yapay zekaya, eğitimden tarıma, çevre ve enerjiden çip tasarımına, blokzincirden dron yarışmalarına kadar pek çok alanda gençlerimizin hayallerini projelere dönüştürmesine şahitlik ediyoruz.

'Sektör Kampüste' programımızla üniversite öğrencilerini reel sektör deneyimiyle buluşturuyoruz. Milli Teknoloji Uzmanlık Programları'mızla teknoloji geliştirme ve katma değerli üretim altyapımızın ihtiyaç duyduğu alanlarda, gençlerimizi geleceğin yetkinlikleriyle donatıyoruz. Yapay Zeka ve Teknoloji Akademisi ile gençlerimizin yapay zeka uygulamaları, veri bilimi, oyun geliştirme alanlarında yetkinliklerini destekliyoruz. Deneyap Teknoloji Atölyeleri'mizle, bilim şenlikleriyle, fuarlarla, TÜBİTAK popüler bilim yayınlarıyla, bilim merkezleriyle 7'den 70'e her yaştan vatandaşımızın teknolojiye ilgisini besliyoruz."

"Türkiye ekonomisinin yüksek teknoloji ve katma değer odaklı dönüşümünü desteklemeyi sürdüreceğiz"

42 Yazılım Okulları ile de klasik eğitim kalıplarının ötesine geçen, proje temelli, uygulama odaklı ve birbirinden öğrenmeyi esas alan, dünya çapında başarı kazanmış yenilikçi yazılım öğrenme modelini ülkeye kazandırmayı amaçladıklarını anlatan Kacır, "Bu doğrultuda, dünyanın en saygın yazılım okulu ağlarından 42 Network'ün parçası olan 42 İstanbul ve 42 Kocaeli Yazılım Okullarını 2021'de Bilişim Vadimiz bünyesinde hayata geçirdik. Okullarımızda sunduğumuz eğitimin temel müfredat aşamasında, öğrencilerin yazılımın temellerini en güçlü şekilde kavramalarını ve algoritmik düşünmeden teknik problem çözmeye, takım çalışmasından proje teslim kültürüne kadar bir yazılımcı için olmazsa olmaz yetkinleri kazanmalarını sağlıyoruz." ifadelerini kullandı.

Kacır, temel müfredatı başarıyla tamamlayan öğrencilerin, yapay zekadan siber güvenliğe, oyun geliştirmeden web teknolojilerine kadar ilgi duydukları spesifik alanlarda derinleşerek, sektörel ihtiyaçlara doğrudan cevap verebilecek birer uzman haline geldiğini dile getirerek, "Eğitim süreci boyunca teorik birikimlerini gerçek dünya deneyimiyle taçlandıran gençlerimiz, zorunlu staj programları sayesinde henüz mezun olmadan sektörün mutfağına girme imkanı elde ediyor. Kuruluşundan bu yana yoğun ilgi gören okullarımıza bugüne kadar 98 bin 575 arkadaşımız başvurdu. Çevrim içi testi geçen, ardından da 4 haftalık yoğun havuz eğitiminde başarı elde eden 2 bin 124 aday okullarımıza kayıt yaptırdı. Bugün de temel müfredat eğitimini tamamlayan 407 öğrencimizin başarısını kutlamak üzere bir aradayız." diye konuştu.

Ortaya çıkan tablonun, gençlere gerçek fırsatlar sunan güçlü model olduğunu kendilerine açıkça gösterdiğini vurgulayan Kacır, "Burada iş dünyasıyla buluşmaya hazır, analitik düşünebilen, problem çözebilen, üretim kültürünü içselleştirmiş nitelikli yetenek havuzu var. Burada ülkemizin yazılımcı ve teknoloji yeteneği ihtiyacına doğrudan cevap verebilecek stratejik yapı var. Bugün mezuniyet heyecanı yaşayan her gencimizin, yarının teknolojilerini inşa eden, geliştirdiği yazılımlarla hayatın farklı alanlarına dokunan, kurduğu girişimlerle ekonomik değer üreten ve ortaya koyduğu yenilikçi çözümlerle ülkemizin küresel rekabet gücünü daha da ileriye taşıyan bireyler olarak Türkiye'nin geleceğinde önemli roller üstleneceğine yürekten inanıyorum." değerlendirmesinde bulundu.

Kacır, hayata geçirdikleri bu projelerle Türkiye ekonomisinin yüksek teknoloji ve katma değer odaklı dönüşümünü desteklemeyi, ülkenin nitelikli insan kaynağı havuzunu genişletmeyi kararlılıkla sürdüreceklerini ifade ederek, Milli Teknoloji Hamlesi'nin kıymetli neferleri olarak gördükleri mezunlara başarılar diledi.

Konuşmaların ardından Bilişim Vadisi Genel Müdürü Erkam Tüzgen, Kacır'a 42 Türkiye öğrencileri tarafından tasarlanan tabloyu hediye etti.

Bakan Kacır da işbirliği yürütülen kurumlar ve şirketlerin yetkililerine teşekkür plaketi takdim etti. Ayrıca Avrupa Birliği'nde geçerli RNCP 6 diplomasını almaya hak kazanan ilk mezun olan Ömer Yumuşak'a diplomasını Bakan Kacır verdi.

Kep atma töreniyle sona eren programa, Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, AK Parti Kocaeli Milletvekili Veysal Tipioğlu, Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Hasan Soba, Gebze Kaymakamı Mehmet Ali Özyiğit, Gebze Belediye Başkanı Zinnur Büyükgöz, Gebze Ticaret Odası Başkanı Abdurrahman Aslantaş da katıldı.

Başkan Görgel, “Bu yatırımla birlikte hem artan nüfusun ihtiyaçlarına cevap veriyor hem de doğamızı koruma noktasında önemli bir adım atıyoruz. Gelişmiş arıtma teknolojileri sayesinde atıksuların doğaya zarar vermeden bertaraf edilmesini sağlıyor, su kaynaklarımızı koruyoruz” dedi.

* EKONOMİM MART SAYISI

* HER AY DOLU DOLU İÇERİKLERLE

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi, çevre dostu yatırımlarına bir yenisini daha ekleyerek Türkoğlu’nda önemli bir projeyi daha tamamladı. Kılılı Mahallesi sınırları içerisinde yer alan İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’nin 2. etap çalışmaları tamamlanarak hizmete alındı. Yaklaşık 30 Milyon TL’lik yatırımla hayata geçirilen kapasite artırımı sayesinde tesisin hem hizmet alanı hem de arıtma performansı önemli ölçüde yükseltildi. Modern, çevreye duyarlı ve ekonomik arıtma yöntemleriyle donatılan tesiste, Türkoğlu genelinde oluşan atıksular ileri biyolojik arıtma süreçlerinden geçirilerek doğaya güvenli şekilde deşarj ediliyor.

Hizmet ve Arıtma Kapasitesinde Önemli İyileştirme

Yeni yatırımla birlikte tesisin hizmet kapasitesi 30 bin kişiden 44 bin kişiye çıkarılırken, günlük arıtma kapasitesi de 6 bin 18 metreküpten 8 bin 233 metreküpe yükseltildi. Böylece artan nüfus ve gelişen yerleşim alanlarının ihtiyaçlarına daha güçlü bir altyapıyla cevap verilmesi hedefleniyor.

Modern Üniteler ve Akıllı Sistemlerle Güçlendirildi

2. etap kapsamında tesise; bio fosfor havuzu, havalandırma havuzu ve çökeltme havuzu gibi kritik arıtma üniteleri kazandırıldı. Ayrıca blower, pompa, mikser, vana ve borulama sistemleri de yenilenerek tesisin teknik altyapısı güçlendirildi. Tüm bu sistemler otomasyon sistemine entegre edilerek süreçlerin daha verimli ve kontrollü şekilde yürütülmesi sağlandı. Uzun havalandırmalı aktif çamur prosesiyle çalışan tesiste, atıksular fiziksel ve biyolojik arıtma aşamalarından geçirilerek ileri arıtma ünitelerinde işleniyor. Elde edilen arıtılmış su ise çevre mevzuatına uygun şekilde Aksu Çayı’na deşarj edilerek doğanın korunmasına katkı sunuyor.

“Doğayı Koruyor, Şehrimizin Geleceğine Sahip Çıkıyoruz”

Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, “Şehrimizin her ilçesinde olduğu gibi Türkoğlu’nda da çevreye duyarlı, sürdürülebilir ve uzun vadeli çözümler üretmeye devam ediyoruz. Kılılı Mahallemizde bulunan İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisimizin 2. etap kapasite artışını tamamlayarak hizmete aldık. Bu yatırımla birlikte hem artan nüfusun ihtiyaçlarına cevap veriyor hem de doğamızı koruma noktasında önemli bir adım atıyoruz. Gelişmiş arıtma teknolojileri sayesinde atıksuların doğaya zarar vermeden bertaraf edilmesini sağlıyor, su kaynaklarımızı koruyoruz. Amacımız; gelecek nesillere daha temiz, daha yaşanabilir bir Kahramanmaraş bırakmak. Bu doğrultuda altyapıdan çevre yatırımlarına kadar her alanda çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz” dedi.

ekonomim 2026 mart sayısını okuyabilirsiniz

Çağrıyla, Akdeniz Bölgesi'nde su yönetimi, gıda sistemleri ve tarım-gıda değer zinciri temalarında çok ortaklı uluslararası projelerin desteklenmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda desteklenecek projeler iki bölüme ayrıldı. İlk bölümde alınan proje önerileri, Ufuk Avrupa Programı'ndan PRIMA Programı'na tahsis edilmiş fonla desteklenecek.

İklime dayanıklı ve kaynak açısından verimli Akdeniz tarımı için merkezi olmayan acı suyun tuzdan arındırılması, döngüsel ve dayanıklı Akdeniz tarım sistemleri için sürdürülebilir ve alternatif yeni nesil hayvan yemleri, bozulabilir Akdeniz tarım-gıda ürünlerinin yerinde sürdürülebilir dönüşümü/işlenmesi ve sektörler arası yönetişim ve politika benimsenmesi için Akdeniz WEFE Nexus Uygulama Topluluğunun kurumsallaştırılması ve ölçeklendirilmesi bu bölümde yer alıyor.

İkinci bölüm 3 konudan oluşuyor

İkinci bölümde ise proje önerileri, ulusal fonlayıcı kuruluşların PRIMA Programı'na taahhüt etmiş oldukları fonlarla desteklenecek.

Bu bölümde, PRIMA'ya yapılacak ortak başvuruya ek olarak, proje konsorsiyumlarındaki araştırma ekiplerinin kendi ulusal fonlayıcı kuruluşlarına da başvuru yapmaları gerekecek.

Bu kapsamdaki projelerin, "su yönetimi" konusunda Akdeniz'de mevsimsel akarsuların korunması ve restorasyonu için ekosistem işlevlerinden yararlanılması ve su tahsisinin iyileştirilmesi önerilerini içermesi önem taşıyor.

"Tarım Sistemleri" konusunda ise hastalık ve zararlı istilalarına karşı yeni uzaktan ve müdahalesiz bilgi ve iletişim teknolojileri izleme ve kontrol sistemlerine dair proje önerileri alınacak.

"Tarım-Gıda Değer Zinciri" temalı projelerde ise bağlama duyarlı dijital izlenebilirlik yoluyla Akdeniz gıda değer zincirlerinin güçlendirilmesi konusunda çözüm aranacak.

Başvuru koşulları

Aynı uluslararası projede Türkiye'den birden fazla ortak bulunması durumunda, TÜBİTAK 1071 Destek Programı'na ortak olarak tek bir başvuruda bulunulacak. TÜBİTAK Proje Başvuru Sistemi üzerinden yapılacak ulusal proje başvurusunda her bir ortağın "Yürütücü Kuruluşlar" sekmesi altında ayrı ayrı yürütücü kuruluş olarak tanımlanması gerekiyor.

Proje süresi ve bütçesi

Proje süresi en fazla 36 ay olacak.

Bir proje kapsamında TÜBİTAK'tan talep edilen katkı, kurum hissesi ve proje teşvik ikramiyesi hariç proje başına 150 bin avroyu, yürütücü kuruluş başına da yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ve kamu kurum ve kuruluşları için 100 bin avroyu, özel kuruluşlar için 150 bin avroyu aşamayacak.

Çağrı kapsamında yurt içi ve yurt dışında kongre ve konferans gibi bilimsel toplantılara katılım için yapılacak seyahatlere en fazla 175 bin lira ve proje ortakları arasında çalışma ziyareti, network gibi faaliyetlere ilişkin gerçekleştirilecek seyahatlere en fazla 300 bin lira olmak üzere yürütücü kuruluş başına toplamda 475 bin liraya kadar ödenek istenebilecek.

Yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri, kamu kurum ve kuruluşları kabul edilen bütçeleri üzerinden yüzde 100, büyük ölçekli özel kuruluşlar yüzde 60 ve KOBİ'ler yüzde 75 oranlarında desteklenecek.

Desteklenen kalemler arasında personel, danışmanlık ve hizmet alım, alet, makine, teçhizat, yazılım ve yayın alım, malzeme ve sarf, yurt içi ve dışı seyahat giderleri bulunuyor.

Başvurular

Birinci aşama uluslararası başvuru ve değerlendirme süreci takvimine göre son başvuru 15 Mayıs, ikinci aşama uluslararası başvuru için ise son tarih 29 Eylül olarak belirlendi.

Ortak Çağrı Sekretaryasınca desteklenmesine karar verilen projeler 16 Aralık'ta ilan edilecek.

Türkiye sahip olduğu enerji filosuyla Karadeniz ve Somali'de hidrokarbon arama ve sondaj çalışmalarını hızlandıracak.

Bu kapsamda, Karadeniz'de 26 Mart'ta faaliyetlerine başlayan Abdülhamid Han gemisi çalışmalarına devam ediyor. Abdülhamid Han sondaj gemisi, Kocaeli açıklarındaki Kandıra-2 kuyusunda yılın ilk keşif sondajına başladı. Nisanda Fatih Sondaj gemisi ile Eflani-1 kuyusu kazılacak, Çağrı Bey gemisi ise nisan sonunda Somali'de Curad-1 kuyusunda faaliyete başlayacak.

Türkiye, ihtiyaç duyulan doğal gaz ve petrol gibi enerji kaynaklarının teminini yerli imkanlarla sağlamak için son 10 yılda Fatih, Yavuz, Kanuni ve Abdülhamid Han gibi ileri teknoloji sondaj gemilerinin yanı sıra Barbaros ve Oruç Reis sismik arama gemileriyle güçlü enerji filosunu devreye aldı.

Karadeniz'de Sakarya Gaz Sahası'nda doğal gaz keşfi ve sonrasında yoğunluk kazanan sondaj çalışmalarıyla yerli gaz üretiminde her geçen gün hedefini yükselten Türkiye, hidrokarbon arama faaliyetlerinde sondaj çalışmalarını yapacak filoya bu yıl 2 yeni gemi dahil etti.

7. nesil yeni ultra derin deniz sondaj gemilerinden Yıldırım, Mersin'de Taşucu Limanı'nda gerekli hazırlıklarından sonra 26 Ocak'ta İstanbul Boğazı'ndan geçerek Karadeniz'de belirlenen görev için yola çıktı.

Yıldırım'ın özellikleri bakımından ikizi durumundaki Çağrı Bey gemisi ise şubatta Somali'ye doğru yola çıktı. Geminin daha önce Oruç Reis'in çalışmalar yaptığı sahalarda sondaj yapması öngörülüyor.

Yıldırım ve Çağrı Bey gemileriyle enerji filosundaki sondaj gemisi sayısı 6'ya çıkan Türkiye, sismik gemilerle birlikte sahip olduğu filo büyüklüğü bakımından dünyada 4. sıraya yükseldi.

Sondaj gemileri

Türkiye'nin ilk milli sondaj gemisi Fatih, 2017'de Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) envanterine katıldı. Fatih, İstanbul'un fethinin 567. yıl dönümü 29 Mayıs 2020'de Karadeniz'deki ilk milli sondajı gerçekleştirmek üzere Haydarpaşa Limanı'ndan uğurlandı. Fatih, 20 Temmuz 2020'de Zonguldak açıklarındaki ilk olarak Tuna-1 olarak isimlendirilen lokasyonda 3 bin 500 - 4 bin metre derinlik hedefiyle Karadeniz'deki ilk milli derin deniz sondajına başladı.

Güney Kore'de 2011'de inşa edilerek denize indirilen Fatih sondaj gemisi, 6. nesil teknolojiyle çalışmalarını sürdürüyor. Gemi, 229 metre uzunluğunda, 36 metre genişliğinde ve 51 bin 283 groston ağırlığa sahip. Fatih'in 12 bin 200 metre derinlikte ve çok yüksek basınç altında dahi deniz sondajı yapabilme kabiliyeti bulunuyor.

İki kulesinin toplam yük kaldırma kapasitesi 1750 ton olan Fatih, aktif konumlandırma sistemi sayesinde 6 metre yükseklikteki dalga boyunda bile sabit kalarak operasyonlarını sürdürebiliyor.

Fatih'le Karadeniz'de yapılan Türkiye tarihinin en büyük doğal gaz keşfi, aynı zamanda 2020'de denizlerdeki en büyük keşif olarak kayıtlara geçti. Fatih 23 Mayıs 2024'te Karadeniz'deki Göktepe-2 kuyusunda başladığı sondaj çalışmalarına devam ediyor.

Yavuz sondaj gemisi

Yavuz sondaj gemisi 2011'de yapımının tamamlanmasının ardından Tanzanya, Kenya, Malezya ve Filipinler başta olmak üzere farklı ülkelerde görev aldı. Türkiye'nin ikinci sondaj gemisi Yavuz, TPAO tarafından 2018'de satın alınarak envantere katıldı.

Yaklaşık 230 metre uzunluğa ve 36 metre genişliğe sahip gemi, deniz seviyesinden yaklaşık 103 metre yükseklikte sondaj kulesine sahip. 12 bin 200 metre derinliğe kadar çok yüksek basınç altında dahi sondaj yapabilen gemi, dinamik pozisyonlama sistemiyle 6 metreye ulaşan dalgalarda sondaja devam edebiliyor. Yavuz gemisi çift kuleli tasarımla hem asıl hem yardımcı işlerin yapılabildiği eşzamanlı operasyona imkan sağlıyor.

Dünya genelinde bu konseptteki 16 gemiden biri olma özelliğini taşıyan Yavuz'da spor ve sinema salonu, dinlenme odaları bulunuyor. Gemide tam zamanlı bir doktorun görev aldığı 4 yataklı mini hastane de yer alıyor. Elektrik ihtiyacını 42 megavat kapasiteli dizel jeneratörlerden karşılayan Yavuz'un 7,5 milyon litre yakıt kapasitesi bulunuyor.

Yavuz sondaj gemisi, Karadeniz'de doğal gaz arama çalışmalarını sürdürüyor.

Kanuni sondaj gemisi

Türkiye'nin üçüncü sondaj gemisi Kanuni ise 2020 başında filoya dahil oldu. 2012'de inşa edilen gemi 227 metre uzunluğa ve 42 metre genişliğe sahip. Mart 2020'de Taşucu Limanı'na ulaşan gemi, bakım, güncelleme ve reaktivasyon işlemlerinin ardından 13 Ekim 2020'de Taşucu'dan ayrıldı.

19 Ekim 2020'de Haydarpaşa Limanı'na ulaşan Kanuni, 13 Kasım 2020'de Haydarpaşa Limanı'ndan Karadeniz'e doğru yola çıktı. Kanuni, Filyos Limanı'ndaki kule montajı, deniz seyir testi, sondaj ekipmanlarının montajı ve kuyu dibi emniyet sistemi bakım işlerinin tamamlanmasının ardından Sakarya Gaz Sahası'ndaki görevine başladı.

Kanuni sondaj gemisi, ilk görevi için 5 Mayıs 2021'de Karadeniz'e açıldı. İlk sondajını Sakarya Gaz Sahası'nda yapan gemi, Türkali-2 kuyusunda derin deniz kuyu testlerini gerçekleştirdi.

Kanuni, Karadeniz'de doğal gaz arama çalışmalarına devam ediyor.

Abdülhamid Han sondaj gemisi

Abdülhamid Han sondaj gemisi de 2022'de Türkiye'nin filosuna katılan dördüncü gemi oldu.

TPAO tarafından Kasım 2021'de satın alınan gemi, Güney Koreli Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering firması tarafından "Cobalt Explorer" adıyla Okpo Tersanesi'nde inşa edildi. Güney Kore'deki Okpo Limanı'ndan 7 Mart 2022'de yola çıkan gemi, Mayıs 2022'de Taşucu Limanı'na ulaştı. Yedinci nesil üstün teknolojiye sahip 238 metre uzunluğunda ve 42 metre genişliğinde olan geminin kule yüksekliği 104 metre.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 13 Haziran 2022'de geminin adının "Abdülhamid Han" olarak belirlendiğini açıkladı.

Aktif konumlandırma sistemi bulunan 200 mürettebat kapasiteli gemi, kontroller ve boyama çalışması gibi sondaja hazırlık süreci için yaklaşık 2 ay limanda kaldı. 12 bin 200 metre derinlikte sondaj yapabilen gemi, teknik donanımı ve fiziki özellikleriyle filonun "en güçlüsü" olarak görev yapıyor.

Gemi, 9 Ağustos 2022'de limanda düzenlenen uğurlama töreniyle Yörükler-1 kuyusuna sondaj için gönderilmiş ve 17 Ağustos 2022'de ilk sondajını gerçekleştirmişti. Abdülhamid Han sondaj gemisi Kocaeli açıklarındaki Kandıra-2 kuyusunda yılın ilk keşif sondaj faaliyetlerini sürdürüyor.

7. nesil teknolojiye sahip Yıldırım ve Çağrı Bey gemileri

Son olarak filoya katılan 2 gemiden biri olan ve inşası 2024'te Güney Kore'de tamamlanan Yıldırım, derin denizde 12 bin metreye kadar sondaj yapabiliyor. 7. nesil ultra derin deniz sondaj gemisi olarak adlandırılan geminin uzunluğu 228 metreye, genişliği ise 42 metreye ulaşıyor.

Üzerinde helikopter pisti bulunan gemi, 200 personele yaşam alanı sunuyor. Yıldırım sondaj gemisinin Karadeniz'deki arama ve üretim operasyonlarına hazır hale getirilerek görevine başlaması planlanıyor.

Sahip olduğu teknoloji bakımından Yıldırım'ın ikizi durumundaki Çağrı Bey'in de sondaj çalışmaları için nisanda Somali'ye ulaşması bekleniyor.

Çağrı Bey, Türkiye'nin enerji filosunun Oruç Reis'ten sonra yurt dışında görev yapan ilk sondaj gemisi olacak.

Sismik gemiler

Deniz araştırma, arama ve işletme ruhsat alanlarında sismik veri toplama projeleri sürdüren Türkiye, bu çalışmaları önceleri hizmet alımı şeklinde yürütürken, 2012'nin sonunda Türkiye'nin ilk sismik arama gemisi olarak devreye giren Barbaros Hayreddin Paşa sayesinde ülkede yerli envanter oluşturulmaya başlandı.

2012 sonunda satın alınan Barbaros Hayreddin Paşa gemisi, denizin 8 kilometre altındaki jeolojik yapıları inceleyebiliyor, iki ve üç boyutlu sismik veri toplayabiliyor. Brüt 4 bin 711 ton ağırlığındaki gemi, yön ve pozisyon tayinini uydu haberleşmesiyle otomatik olarak yapabiliyor. Uzunluğu 84, genişliği 21,6 metre olan gemide bir helikopter pisti bulunuyor.

Barbaros Hayreddin Paşa gemisi halihazırda Karadeniz'de çalışmalarını sürdürüyor.

Diğer sismik araştırma gemisi Oruç Reis'in inşasına ise 2012'de tamamen yerli imkanlarla başlandı. İleri teknoloji ürünü birçok bilimsel ve teknik ekipmanla donatılan gemi, Ağustos 2017'de operasyon, test, eğitim ve tecrübe faaliyetlerine başladı.

Açık denizlerde iki ve üç boyutlu derin sismik araştırmalar yapabilecek kapasitede modern sevk ve manevra sistemleriyle donatılan Oruç Reis gemisiyle, petrol ve doğal gaz araştırmalarının yanı sıra kara alanlarının deniz altındaki devamlılıklarının izlenmesi bağlamında kıta sahanlığı gibi stratejik öneme sahip bilimsel araştırmalar da etkin bir şekilde icra edilebiliyor.

Oruç Reis ile deniz tabanından itibaren 15 bin metre derinlikteki jeolojik yapılar görüntülenebiliyor. Modern uzaktan kumandalı sualtı aracıyla 1500 metre su derinliğindeki deniz tabanı ayrıntılı olarak izlenebiliyor, deniz suyundan ve tabanından numune alınarak ölçüm ve analizler anında yapılabiliyor.

Boyu 87, genişliği 23 metre olan gemide değişik açılarda aktif 35 kamera bulunuyor.

Türkiye ve Somali'nin hidrokarbon arama konusunda işbirliği kapsamında geçen yıl Somali'deki deniz sahalarında arama faaliyetlerinde bulunan Oruç Reis, halihazırda Filyos Limanı'nda bulunuyor.

Emine Erdoğan'ın himayelerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 2017'de başlatılan "Sıfır Atık Projesi" kapsamında bugüne kadar 90 milyon ton atık dönüştürülerek ekonomiye geri kazandırıldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi, Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan'ın himayelerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 2017'de başlatılan "Sıfır Atık Projesi" kapsamında bugüne kadar 90 milyon ton atık dönüştürülerek ekonomiye geri kazandırıldı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından edindiği bilgiye göre, Emine Erdoğan'ın himayelerinde, Bakanlıkça 2017'de başlatılan "Sıfır Atık Projesi", sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde atıkları kontrol altına alma, gelecek nesillere temiz ve yaşanabilir dünya bırakma amacını taşıyor.

Proje, BM nezdinde kabul gören küresel bir çevre hareketine dönüştü. BM Genel Kurulu'nda, 14 Aralık 2022'de Türkiye'nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin de ortak sunucu olduğu oylamada 30 Mart, "Uluslararası Sıfır Atık Günü" ilan olarak kabul edildi.

Geçen yıl 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü'nde "Yeterince Var" sloganı ile farkındalık oluşturuldu. 81 ilde ve yurt dışı temsilciliklerde "Moda ve Tekstilde Sıfır Atığa Doğru" teması kapsamında geri dönüşüm ve sürdürülebilir moda uygulamaları ile ilgili etkinlikler düzenledi.

Bu yıl ise BM'deki Uluslararası Sıfır Atık Günü etkinliklerinde ana başlıkları gıda israfı, Türkiye'nin COP31 Başkanlığı ve ev sahipliği süreci olacak.

Bu kapsamda, BM New York Genel Merkezi başta olmak üzere BM Cenevre Daimi Temsilciliği, BM Nairobi Daimi Temsilciliği, UNESCO Daimi Temsilciliği, BM Daimi Temsilciliği, OECD Paris Daimi Temsilciliği, Brüksel Daimi Temsilciliği, FAO Roma Büyükelçiliği, UNODC Daimi Temsilciliği, Kosova Daimi Temsilciliği , Berlin Dai Temsilciliği, Brezilya Daimi Temsilciliği, Londra Daimi Temsilciliği, Bakü Daimi Temsilciliği, Viyana Daimi Temsilciliği ve Gaboron Büyükelçiliği'nde 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü dolayısıyla etkinlikler düzenlenecek.

Öte yandan, Türkiye projenin başlangıcından bu yana Sıfır Atık Hareketi ile çevreden enerjiye, sera gazı salınımından depolama alanına kadar pek çok alanda tasarruf sağlayıp hem ekonomiye hem de geleceğe yatırım yaptı.

Bu kapsamda, bugüne kadar 217 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemine geçildi. 2017'de yüzde 13 olan geri kazanım oranını her yıl arttırarak 2024'te yüzde 36,08'e, 2025'de ise yüzde 37,53'e yükseltildi.

Türkiye, 2035 yılında geri kazanım oranı yüzde 60'a, 2053 yılında da yüzde 70'e çıkarmayı hedefliyor.

28 milyon kişiye "sıfır atık" eğitimi verildi

Sıfır Atık girişimleri konusundaki deneyim paylaşımını arttırmak amacıyla Basel Sözleşmesi Asya ve Pasifik Bölgesel Merkezi tarafından 2022 yılında kurulan Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağına Türkiye'den 20 belediye dahil edildi. Küresel Çevre Fonu tarafından desteklenen ve Bakanlık koordinasyonunda Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından yürütülen Kirliliğe Karşı Sıfır Atığa Geçiş Girişimi Projesi Kocaeli'nde başlatıldı.

UNDP İşbirliği ile Kadınların Plastiksiz Hareketine Destek, Belediyeler ve Kadın Kooperatifleriyle İşbirliği Sağlayarak Plastik Kullanımının Azaltılması Projesi'nin nisan ayında başlatılması planlanıyor. Proje kapsamında tek kullanımlık plastiklerin azaltılması, döngüsel ekonominin geliştirilmesi, yerel geçim kaynaklarının desteklenmesi, kadın kooperatiflerinin ve kadın üreticilerin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında imzalanan Sıfır Atık Eğitim İşbirliği Protokolü kapsamında okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise seviyesine göre ayrı öğretim programı oluşturulmuş ve uygulama rehberi hazırlandı.

Sıfır Atık Eğitim Portalı ile yaklaşık 1 milyon 134 bin 500 çocuğa ulaşıldı. Bakanlık ile Türkiye Basketbol Federasyonu Sporda Sıfır Atık İşbirliği Protokolü kapsamında basketbol kulüplerine Sıfır Atık belgesinin alınması ve basketbol müsabakalarında Sıfır Atık farkındalığı sağlandı.

Bakanlık, Milli Eğitim Bakanlığı ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği arasındaki işbirliği ile Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki okullar ile sanayi sektörünün Sıfır Atık yaklaşımı doğrultusunda ortak hareket etmesinin sağlanması, Sıfır Atık sisteminin kurulması, öğretmen ve öğrencilerin aktif katılım sağlayacağı kalıcı uygulamaların gerçekleştirilmesi amaçlanıyor.

Ayrıca, bakanlık ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sıfır atık işbirliği protokolü kapsamında 81 ildeki 7200 VEFA çalışanlarına ve 2500 ADEM VE SODAM koordinatörlerine yönelik Sıfır Atık eğitimleri verildi, hanelerde uygulanmasının alt yapısı oluşturuldu.

Bakanlık ile Milli Savunma Bakanlığı Sıfır Atık işbirliği protokolü kapsamında er-erbaş ve Sıfır Atık koordinatörleri bölgesel Sıfır Atık eğitiminden geçirildi.

Söz konusu eğitimler sayesinde 28 milyon kişiye de "sıfır atık" eğitimi verildi.

İstanbul'un 2 yıllık su tüketimine eş değer tasarruf yapıldı

Öte yandan, projenin başlangıcından 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte, 36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ile 30,6 milyon ton organik ve diğer geri kazanılabilir atık olmak üzere toplam 90 milyon ton atık, Bakanlıktan çevre lisansı alan işletmelerce işlenerek geri dönüştürüldü ve ülke ekonomisine 365 milyar lira katkı sağlandı.

Toplanan atıklardan 54 milyon hanenin 1 yıllık elektrik ihtiyacına eş değer 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu, İstanbul'un 2 yıllık su tüketimine eş değer 2 trilyon litre su tasarrufu, Türkiye'deki tüm araçların 1 yıllık yakıt tüketiminden daha fazlasına eş değer 60 milyar litre petrol tasarrufu, yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde bir alan atık depolama yeri tasarrufu edildi.

Ayrıca, projeyle Türkiye'deki ormanların yüzde 7'sine denk gelen 613 milyon ağacın kesilmesi önlendi ve yaklaşık 36 milyon aracın yıllık karbon salınımına eş değer 180 milyon ton sera gazı salınımının da önüne geçildi.

Türkiye, 577 mavi bayraklı plajla dünyada 3. sırada

Sıfır Atık Projesi kapsamında Emine Erdoğan'ın himayelerinde Sıfır Atık Mavi Hareketi ise 10 Haziran 2019'da başlatıldı. Bu kapsamda yayımlanan Deniz Çöpleri İl Eylem Planlarının Hazırlanması ve Uygulanması Genelgesi ile 28 kıyı ilinde deniz çöpleri toplanırken ulusal düzeyde eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri yaygınlaştırıldı. 2020-2024 yılları arasında "1,5 Yıllık Eylem Planları" uygulandı. 2025-2029 yıllarını kapsayan "2,5 Yıllık Deniz Çöpleri İl Eylem Planları" ise 1 Ocak 2025 itibarıyla uygulamaya alındı.

Sıfır Atık Mavi projesi kapsamındaki temizlik çalışmaları için 64 lisanslı atık alım gemisi, 183 atık kabul tesisi aracılığıyla toplam 348 kıyı tesisinde atık alım hizmeti veriliyor. Bu yıl itibarıyla yaklaşık 325 bin tondan fazla deniz çöpü toplanarak bertaraf edildi. Denizler 23 bin kamyon dolusu çöpten kurtarıldı. Türkiye, 2025'te 577 mavi bayraklı plajla dünyada üçüncü sırada yerini aldı.

Doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımına yönelik hassas ekosistemin korunmasına katkı sağlamak, gelişigüzel çapa atmaların önüne geçerek denizlerin akciğeri olarak tanımlanan deniz çayırlarını korumak amacıyla pilot bölge ilan edilen Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi Göcek-Dalaman Koylarında Mapa-Şamandıra Projesi DERİA uygulaması ile hayata geçirildi.

17 koyda toplam 856 tekneye hizmet verecek olan bu sisteme deria.gov.tr adresi ve mobil uygulama üzerinden ulaşılabiliyor. Koy bazında seçim yapılarak teknelerin rahatlıkla konaklama rezervasyonu yapmasına imkan sağlanıyor.

Depozito Yönetim Sistemi 53 ilde kullanımda

Sıfır Atık Hareketinin en kritik aşamalarından biri olan Depozito Yönetim Sistemi, Ocak 2025'te Sakarya'da hayata geçirilen pilot uygulamanın ardından bugün itibarıyla 53 ilde kullanıma sunuldu.

Şehirlerin farklı noktalarına yerleştirilen 834 adet depozito iade makinesi sayesinde ambalaj atıkları kaynağında ayrı toplanıyor. Verilere göre, 13 Mart itibarıyla sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı 117 bine yükseldi. Bugüne kadar iade edilen ambalaj sayısı 12,5 milyonu aştı, toplanan ambalajların yüzde 64'ünü PET, yüzde 31'ini cam, yüzde 5’ini ise alüminyum oluşturdu.

Geri dönüşüme kazandırılan yaklaşık 200 ton PET, 504 ton cam ve 11 ton alüminyumdan yaklaşık 3 milyon lira doğrudan ham madde geliri elde edildi.

Sistem ekonomik gelir üretmenin yanı sıra enerji tasarrufu, ithalatın azaltılması ve yeni istihdam alanlarının oluşmasına da zemin hazırlıyor. Türkiye Çevre Ajansı, sistemin ülke genelinde yaygınlaştırılmasıyla birlikte 25 milyar ambalajın geri dönüşüm zincirine dahil edilmesini hedefliyor. 25 milyar ambalajın sisteme kazandırılmasıyla ekonomiye yaklaşık 5,8 milyar lira tutarında doğrudan katkı sağlanması öngörülüyor.

Sıfır Atık Hareketi kapsamında Depozito Yönetim Sistemiyle içecek ambalajlarının dönüşümünü teşvik eden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre için tarihi bir adımı daha hayata geçiriyor.

Çevreye zarar veren ve plastik kirliliğine neden olan tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımdan kaldırılması için harekete geçen Bakanlık, yeni yönetmelik taslağını gelecek günlerde kurum görüşlerine açacak.

Sivil Toplum Kuruluşları ve sektör temsilcilerinin görüşleri sonrası son şekli verilecek yönetmeliğin bu yıl içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Bu kapsamda plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, genleştirilmiş polistirenden (EPS-köpük) gıda kapları, içecek kapları ve içecek bardakları, plastik çubuklu kulak pamukları ve pipet gibi tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzına son verilecek. Bu sayede yıllık 1,5 milyon ton karbondioksite eş değer karbon salımı engellenecek ve yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilecek.

"Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı"na ilk imza Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan

BM Genel Kurulu'nda, 14 Aralık 2022'de Türkiye'nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin de ortak sunucu olduğu oylamada 30 Mart, "Uluslararası Sıfır Atık Günü" ilan olarak kabul edildi.

Emine Erdoğan, 30 Mart 2023'te BM Genel Kurulu'nda "Uluslararası Sıfır Atık Günü" özel oturumunda hitap ederek, BM kürsüsünden dünyaya seslenen ilk Türk cumhurbaşkanı eşi oldu.

Aynı toplantıda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, "BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu"nun kurulacağını duyurdu ve Emine Erdoğan'a başkanlık teklif etti. Emine Erdoğan, bu teklifi kabul ederek 12 Nisan 2023'te resmen kurulan kurulun başkanlığını üstlendi.

12 Nisan 2023'te ise "BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu" resmen kuruldu. Başkanlığını Emine Erdoğan'ın yaptığı danışma kurulunda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreter Yardımcısı Guy Bernard Ryder'in yanı sıra ABD, Sierra Leone, Şili, Bangladeş, Brezilya, Kolombiya, Hollanda, Fas, Belçika ve Hindistan'dan 13 üye yer aldı.

Emine Erdoğan, BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu'nun ilk toplantısına, BM Genel Sekreter Yardımcısı Guy Ryder ile ABD, Sierra Leone, Şili, Bangladeş, Brezilya, Kolombiya, Hollanda, Fas, Belçika ve Hindistan'dan üyelerin katılımıyla, 1 Kasım 2023'te Dünya Şehirler Günü kapsamında İstanbul'daki Vahdettin Köşkü'nde liderlik etti.

Kurulun ikinci toplantısı 5 Haziran Dünya Çevre Günü'nde çevrim içi yapılırken, üçüncü toplantı 13 Aralık 2024'te İstanbul'da yüz yüze düzenlendi.

Dördüncü toplantı 30 Mart 2025'te New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde Uluslararası Sıfır Atık Günü kapsamında gerçekleştirilirken, beşinci toplantı 17 Ekim 2025'te İstanbul'da Sıfır Atık Forumu çerçevesinde yapıldı.

BM 78. Genel Kurulu kapsamında Emine Erdoğan'ın öncülüğünde New York'taki Türkevi'nde "Küresel Sıfır Atık Hareketine Doğru" etkinliği düzenlendi. Etkinlikte Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı"na ilk imzayı attı.

Halihazırda 131 ülkeden 438 binin üzerinde sıfır atık gönüllüsü, çevrim içi platform üzerinden iyi niyet beyanını imzalayarak harekete destek verdi. Ayrıca, 50'den fazla lider eşi, uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcileri ve yabancı bakanlar da Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı'nı imzaladı.

Dünyanın dört bir yanından insanlar, "https://zerowastecommitment.com" internet sitesi üzerinden beyanı okuyup imzalayarak çevre dostu yaşam taahhüdünde bulunuyor. Belgeyi çevrim içi imzalayan sıfır atık gönüllüleri, adlarına düzenlenen ve kimlik bilgilerinin yer aldığı sertifikayı da indirebiliyor.

Sıfır Atık birçok uluslararası ödüle layık görüldü

Hindistan'ın dönem başkanlığını yaptığı G20 toplantıları kapsamında, BM77/161 sayılı "Sıfır Atık Girişimleri" kararı G20 Çevre ve İklim Bakanları Toplantısı'nın sonuç dokümanında yer aldı ve tüm ülkelerin oy birliğiyle kabul edildi.

Eylül 2023'te Hindistan'ın Yeni Delhi kentinde gerçekleşen G20 Liderler Zirvesi'nde konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Dünya Ortak Evimiz" sloganıyla yürütülen projenin önemine vurgu yaptı.

Emine Erdoğan'ın öncülüğünde hayata geçirilen Sıfır Atık Projesi, farklı kuruluşlar tarafından da ödüllere layık görüldü. 2018 yılında Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), 2021 yılında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (UN-Habitat), 2022 yılında Akdeniz Parlamenterler Meclisi ve Dünya Bankası, 2024 yılında ikinci kez Akdeniz Parlamenterler Meclisi ve 2026 yılında Green Organization tarafından toplam 7 uluslararası ödül verildi.

Sıfır Atık Forumu'nun ilki yapıldı

Öte yandan, Emine Erdoğan'ın himayelerinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Sıfır Atık Vakfı ve BM işbirliğiyle düzenlenen Uluslararası Sıfır Atık Forumu, 17-19 Ekim 2025 tarihlerinde gerçekleştirildi.

İlk kez düzenlenen forum, dünya genelinde sürdürülebilirlik, döngüsel ekonomi ve iklim dostu politikalar alanında önemli buluşma noktası oldu.

Forumda 60'tan fazla konuşmacı, 100'ün üzerinde ülke temsilcisi, 118 kurum ve kuruluş ile BM yetkilileri yer aldı. Kamu kurumları, özel sektör, akademi, yerel yönetimler ve sivil toplum temsilcileri, sıfır atık alanında küresel ölçekte uygulanabilir politika ve stratejileri değerlendirdi.

Üç gün süren forum boyunca, atık yönetimi, gıda kaybı, sürdürülebilir üretim-tüketim, yeşil finansman, akıllı şehirler, eğitimde sıfır atık ve uluslararası işbirliği başlıklarında oturumlar gerçekleştirildi.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 5,4 düşüşle 6 bin 343 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 5,37 azalışla 42 bin 748 liraya indi.

Geçen hafta sonu 11 bin 231 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 5,4 düşerek 10 bin 625 liraya indi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,32 artarak 44,4600 lira, avro yüzde 0,92 yükselerek 51,3080 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,40, emeklilik fonları yüzde 1,48 değer kaybetti.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 0,40 ile "Para Piyasası" fonları oldu.

AK Parti milletvekillerinin hazırladığı ve TBMM Başkanlığına sunulması planlanan kanun teklifiyle, İŞKUR'a kayıtlı işsizler arasından 18-25 yaş arası gençlerin işe alımlarında İşsizlik Fonu'ndan karşılanmak üzere ücret ve prim desteği sağlanacak.

AK Parti milletvekilleri, Grup Başkanı Abdullah Güler başkanlığında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı "Genç İstihdam Hamlesi" kapsamındaki "İşe İlk Adım Programı"na ilişkin düzenlemeleri de içeren kanun teklifinin hazırlıklarında sona geldi.

Yakın zamanda TBMM'ye sunulması planlanan kanun teklifine göre, "İşe İlk Adım Programı" çerçevesinde İşsizlik Sigortası Kanunu'nda değişikliklere gidilerek, gençlerin erken yaşta işgücü piyasasına katılımının teşvik edilmesi, genç istihdamının artırılması, kayıtlı ve kalıcı istihdamın güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Bu kapsamda, özel sektör işverenlerince, İŞKUR'a kayıtlı işsizler arasından 18-25 yaş arası gençlerin işe alımlarında İşsizlik Fonu'ndan karşılanmak üzere ücret ve prim desteği sağlanacak.

İstihdam edilecek gençlerde, İŞKUR kaydı bulunmak, 18 yaşından büyük 25 yaşından küçük olmak, uzun vadeli sigorta kollarından 90 günden fazla sigortalılığı ve yüksek öğretim öğrencisi olmamak şartları aranacak. Yabancılar ve yurt dışında çalışanlar bundan faydalanamayacak.

Destekler, imalat sektöründe faaliyet gösteren özel sektör iş yerleri için uygulanacak.

Ayrıca destek süresi, her sigortalı için asgari ücrete kadar ücret desteği ve asgari ücret üzerinden hesaplanan prim desteğinin tamamının karşılanması durumunda 6 aya kadar olacak. Bu süre, her sigortalı için asgari ücretin yarısını geçmemek üzere ücret desteği ve asgari ücret üzerinden hesaplanan prim desteğinin yarısının tamamının karşılanması durumunda ise 18 ay geçerli olacak.

Destek süresinin 6 ay tam ödeme olması durumunda işverenin işçiye ödeyeceği net asgari ücrete kadar olan tutarda işverene ödeme yapılacak. İşverenin, sigortalı için asgari ücret üzerinden hesaplanan sigorta prim giderlerinin tamamı işveren adına Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) İşsizlik Sigortası Fonu'ndan ödenecek.

Destek süresinin 18 ay yarım ödeme şeklinde gerçekleşmesi durumunda da işverenin işçiye ödeyeceği ücretin net asgari ücretin yarısına kadar olan tutar kadar işverene ödeme yapılacak. İşverenin, sigortalı için asgari ücret üzerinden hesaplanan sigorta prim giderlerinin yarısı, işveren adına SGK'ye İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacak.

Buna göre, girişimlere, AB genelinde şirket kuruluşu ve yönetimine ilişkin tek ve uyumlaştırılmış kurallar seti sunulacak.

Böylece, işletmelerin farklı ulusal sistemler arasında karşılaştığı bürokratik engeller azaltılacak.

EU Inc. kapsamında girişimciler, 100 avronun altında maliyetle ve asgari sermaye şartı olmadan şirket kurabilecek. Süreç tamamen dijital yürütülecek ve şirketler tüm bilgilerini yalnızca bir kez AB sistemi üzerinden sunacak.

Söz konusu EU Inc. teklifi ile Avrupa genelinde şirket kurmak çok daha kolay hale gelecek. Her girişimci, AB'nin herhangi bir yerinden tamamen çevrim içi olarak 48 saat içinde şirket kurabilecek.

EU Inc., şirketlerin birden fazla ulusal sistemle uğraşmak yerine tercih edebileceği tek ve uyumlaştırılmış bir şirket kuralları seti sağlayacak. Böylece işletmelerin AB genelinde kurulması, faaliyet göstermesi ve büyümesini kolaylaştıracak.

Teklifin yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu (AP) ve üye ülkelerin onayı gerekiyor.

"Asgari sermaye şartı aranmayacak"

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel'de düzenlediği basın toplantısında, "EU Inc. ile her girişimci, AB'nin herhangi bir yerinden 48 saat içinde şirket kurabilecek. Tüm süreç tamamen dijital ve maliyet 100 avronun altında olacak. Asgari sermaye şartı aranmayacak." dedi.

Sermayenin anında hareket ettiğine ve verilerin saniyeler içinde dünyanın dört bir yanına ulaştığına işaret eden von der Leyen, "Avrupa'da hala bir şirket kurmak ya da tek pazar içinde başka bir ülkede iş yapmaya başlamak haftalar, hatta aylar sürebiliyor." diye konuştu.

"Avrupa içindeki engeller, dışarıdan gelen gümrük vergilerinden daha fazla zarar veriyor." diyen von der Leyen, girişimlerin AB içinde tek bir pazar yerine, 27 farklı hukuk sistemi ve 60'tan fazla ulusal şirket türüyle karşı karşıya olduğunu ifade etti.

Von der Leyen, EU Inc. ile tek bir Avrupa şirket çerçevesi oluşturacaklarını, 450 milyon tüketiciden oluşan AB pazarının tamamında geçerli olacak basit kurallar seti sunacaklarını söyledi.

EU Inc. girişimi, AB'nin rekabet gücünü artırma stratejisinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bu girişimle özellikle startup ve büyüme aşamasındaki şirketlerin AB içinde daha hızlı gelişmesi amaçlanıyor.

Bölgede artan jeopolitik gerilimlerin, enerji güvenliği konusunu yeniden küresel gündemin üst sıralarına taşıdığı ve petrol ile doğal gaz piyasalarının jeopolitik gelişmelere duyarlı yapısının enerji ithalatına bağımlı ülkelerde fiyat oynaklığı ve arz kesintisi risklerini artırdığı belirtilen raporda, "Türkiye, enerji ithalatına yüksek ölçüde bağımlı bir ekonomi olarak bu gelişmelerden doğrudan veya dolaylı biçimde etkilenme potansiyeline sahip." değerlendirmesine yer verildi.

Raporda, petrol tarafında küresel petrol fiyatları üzerindeki baskının artması, Irak ve Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine saldırı ve ihracatın kesintiye uğraması ile Rusya'ya yönelik yaptırımların ağırlaştırılmasına yönelik riskler bulunduğu belirtildi.

Doğal gaz tarafında Türkiye'nin, tedarikçi portföyünü çeşitlendirmiş olması, elektrik üretiminde doğal gaza bağımlılığını azaltması ve kış sezonunun geride kalmasıyla kısa vadede tüketim veya tedarik kaynaklı belirgin bir risk öngörülmediği ifade edildi. 

Raporda, "Bununla birlikte orta ve uzun vadede, İran ve Azerbaycan ile yapılan tedarik anlaşmalarının sürdürülebilirliği, Rusya'ya yönelik yaptırımların derinleşmesi ve kış aylarında artan talep nedeniyle oluşabilecek arz baskısı riskleri tetikleyebilir. Petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seyretmesi Türkiye'de dış ticaret açığı, cari açık ve enflasyon üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir." ifadesine yer verildi.

Enerji krizlerine en hızlı cevap yenilenebilir kaynaklar

Enerji güvenliği açısından bakıldığında, kriz dönemlerinde geleneksel olarak ilk akla gelen seçenek olan doğal gazın kömürle ikame edilmesinin, mevcut kapasitenin iyileştirilmesi ve yeni tesislerin devreye alınması süreçleri nedeniyle maliyetli ve zaman alıcı olduğuna dikkatin çekildiği raporda, şunlar kaydedildi:

"Dolayısıyla risklerin en aza indirilmesi için temiz enerji dönüşümünün hızlandırılması önem taşıyor. Bu doğrultuda elektrik üretiminde arz sıkıntısını tetikleyebilecek ithal fosil yakıtlı santrallere alternatif kaynakların devreye alınması önem taşıyor. Bu bağlamda en hızlı devreye alınabilecek seçeneklerin başında özellikle güneş ve rüzgar enerjisi olmak üzere yenilenebilir enerji kaynakları geliyor. Yenilenebilir enerjiye dayalı bir enerji sisteminde güvenli ve güvenilir arzın sağlanabilmesi için batarya depolama sistemleri ve diğer esneklik seçenekleri ile desteklenen, modern, esnek ve dijital elektrik iletim ve dağıtım şebekeleri, enerji sisteminin vazgeçilmez unsurları arasında yer alacaktır."

Son yıllarda elektrik üretiminde yenilenebilir enerji kaynaklarının payının artması ve ithal doğal gaza olan ihtiyacın azalmasının, Türkiye'nin enerji sisteminin kırılganlığını önemli ölçüde azalttığı belirtildi. Elektrik üretiminde yenilenebilir enerji payının hedefler doğrultusunda artırılması ve fosil yakıt kullanımının asgari düzeye indirilmesinin enerji güvenliğine önemli katkı sağlayacağı ifade edildi.

Raporda, elektrik üretiminde doğal gaz bağımlılığının azaltılması, elektrik iletim ve dağıtım şebekelerinin güçlendirilmesi, tamamlayıcı piyasa reformlarının hızlandırılması, enerji verimliliği ve elektrifikasyonun hızlandırılması, enerji dönüşümü ve arz güvenliği politikalarının birlikte planlanması, sanayi dönüşümü ve enerji talebinin yapısal olarak azaltılması gibi konular enerji güvenliği için öncelikli politikalar olarak sıralandı.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) 5 Mart'ta yayımladığı yönetmelik değişikliğiyle, yenilenebilir enerji santralleri için gerekli özel mülkiyete ait taşınmazların temininde, önlisans veya lisans sahibi şirketlerin talebinin uygun bulunması halinde Kurul tarafından acele kamulaştırma kararı alınmasının önü açıldı.

Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği (TÜREB) Başkan Yardımcısı ve ARI-ES Enerji Genel Müdürü Ebru Arıcı, EPDK'nin bu kararının projelerin devreye girme süresini 36 aydan 18 aya kadar düşürebileceğini dile getirdi.

Türkiye'de ilk rüzgar santralinin 1998'de kurulduğunu, 2005'te yenilenebilir enerji kanunuyla beraber bir teşvik mekanizması planlandığını anlatan Arıcı, bu mekanizma ile 2005'te 19 megavat olan kurulu gücün yaklaşık 20 yılda 15 bin megavat seviyesine yükseldiğini söyledi.

Arıcı, EPDK'nin önlisans verirken izin süreçlerinin tamamlanmasıyla ilgili güce bağlı olarak 30 ile 36 ay süre verdiğine işaret ederek, "Bugüne kadar 20 yılda 15 bin megavat yaptık ama önümüzdeki 3 ya da 4 yılda bu 26 bin megavatın izin işlemlerini tamamlamak zorundayız. Bugüne kadar yatırımların ortalama devreye alma hızına baktığımızda sürenin yaklaşık 5 yıl olduğunu görüyoruz." diye konuştu.

Süper izin ve buna bağlı ikincil mevzuatlarla beraber bir projenin hizmete girme sürecinin uçtan uca doğru yönetimle ele alınması gerektiğini belirten Arıcı, "Projenin içinde mutlaka aksilik çıkabilir. Tüm tuşlara aynı anda bastığınız zaman, süper izin mekanizmasının teşvikleriyle beraber kaybedilen zamanı telafi etme olanağı bulunacak. Dolayısıyla 36 ayları 18 aylara çekmemiz mümkün. Bunun için de elimizden geleni yapacağız." ifadelerini kullandı.

Arıcı, rüzgarda geçen sene 2 bin 150 megavat kapasitenin devreye alındığını ve bu alanda Türkiye'nin Avrupa'da en fazla kapasiteyi devreye alan 2. ülke olduğunu vurgulayarak, "Her sene yeni gelecek rüzgar projeleriyle beraber biz 2035 hedeflerini proje stoku olarak yakalayacak gibi görünüyoruz. En temel konu süreçleri sadeleştirmek, hızlandırmak ve devreye almaları bir an önce hayata geçirmek." dedi.

Mevzuatlarda 2 revizyon daha bekleniyor

Yatırım süreçlerinin hızlandırılmasına ilişkin mevzuatlarda 2 revizyon daha beklediklerini kaydeden Arıcı, "Orman izinleriyle ilgili bir yönetmelik değişikliğini bekliyoruz. Tahmin ediyorum nisan ayı ortasında çıkmış olacak. Bir diğer konu da en majör konulardan biri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına imar planı onaylama ve ruhsat yetkisi veren düzenleme. Tahmin ediyorum ki nisan ayı ortasında yönetmeliğin çıkmış olduğunu göreceğiz." ifadelerini kullandı.

Arıcı, Türkiye'nin rüzgar ve güneşte yıllık 5 bin megavat kapasiteyi devreye alma hedefinin yakalandığını, 2035 hedefleri için yıllık ihtiyaç duyulan 7-8 bin megavat kapasitenin ise son düzenlemeyle ivme yakalayacağını aktardı.

Depolamalı rüzgar ve güneş projelerine de değinen Arıcı, bu alanda 33 bin megavatlık bir proje stoku olduğunu ve önlisans alan güneş projelerinden ilkinin geçen sene devreye alındığını anımsattı.

Arıcı, bu yıl devreye alınan proje sayısının artacağına işaret ederek, 2027'nin ise yatırımlarda "pik yıl" olmasını beklediklerini dile getirdi.

Akçam, konut piyasasına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Uluslararası gündemde yaşanan savaş ve bölgesel gerilimler ekonomik tartışmaları bir süre geri plana itmiş olsa da konut piyasasında hareketliliğin devam ettiğini bildiren Akçam, konut piyasasının Türkiye'de her zaman yatırımcıların yakından takip ettiği alanlardan biri olduğunu söyledi.

"Yatırımcıların odağı konut alımı"

Akçam, yatırım piyasasındaki gelişmelere dikkat çekerek, "Sahaya baktığımızda, yatırımcıların konut piyasasını yakından takip ettiğini ve fırsatları değerlendirmeye çalıştığını görüyoruz. Birçok yatırım uzmanının geribildirimleri, ekonomik göstergeler ve üretim maliyetleri dikkate alındığında, 2026 yılının ilk yarısında yatırımcıların odağında konut alımının olduğunu görüyoruz." diye konuştu.

Gelecek dönemde küresel gelişmelerde yaşanabilecek normalleşmeyle birlikte, konut piyasasının yeniden ekonomik gündemin önemli başlıklarından biri olacağına işaret eden Akçam, sektörün daha yoğun şekilde gündeme geleceğini vurguladı.

Konut alacak vatandaşlara uyarı

Akçam, arsa maliyetlerinin, inşaat girdilerinin ve finansman koşullarının, konut fiyatlarını orta ve uzun vadede yukarı taşıyabilecek unsurlar arasında yer aldığının altını çizerek, "Yatırım amaçlı alımlarda kira getirisi, satış kolaylığı ve likidite avantajı nedeniyle özellikle 1+1 dairelerin daha fazla tercih edildiğini görüyoruz. Büyükşehirlerde 1+1 konutların toplam satışlar içindeki payı, ortalama yüzde 25 civarında. Buna karşın, oturum amaçlı konut alımlarında ise aile yapısına uygun daha büyük konutlar tercih edilmeye devam ediyor." değerlendirmesinde bulundu.

Konut almayı planlayan vatandaşlara da uyarılarda bulunan Akçam, konut yatırımlarında doğru analizin önemli olduğunu, topraktan konut alımlarında ise projenin güvenilirliğinin, müteahhit geçmişinin ve hukuki süreçlerin mutlaka detaylı şekilde incelenmesi gerektiğini kaydetti.

ASELSAN, Kamuyu Aydınlatma Platformuna (KAP) yaptığı açıklamada, yeni iş ilişkilerini duyurdu.

Açıklamada, "ASELSAN ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı arasında Güdüm Sistemlerinin tedarikine yönelik toplam tutarı 111 milyon 850 bin dolar olan sözleşme imzalanmıştır. Söz konusu sözleşme kapsamında teslimatlar 2027 ve 2028 yılları arasında gerçekleştirilecektir. İlaveten, ASELSAN ile yurt içi bir platform üreticisi arasında, yurt dışındaki kullanıcılara teslim edilmek üzere Elektro-Optik Sistemlerin tedarikine yönelik toplam tutarı 54 milyon 600 bin dolar olan ihracat sözleşmesi imzalanmıştır." ifadelerine yer verildi.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 0,60 yükselişle 7 bin 245 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,59 artışla 48 bin 792 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 12 bin 63 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,60 artarak 12 bin 135 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,29 artarak 44,1890 lira, avro yüzde 0,42 düşerek 50,7570 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,59, emeklilik fonları yüzde 0,36 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 1,19 ile "hisse senedi" fonları oldu.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, "Bu ay içerisinde Ramazan Bayramı ile beraber ve nisan ayı içerisinde Karadeniz'de iki yeni sondaja başlıyoruz. Yeni rezerv amaçlı, keşif amaçlı sondaja başlayacağız." dedi.

Zonguldak'taki Filyos Doğal Gaz İşleme Tesisleri'ne gelen Bayraktar, Yıldırım Sondaj Gemisi'nde gazetecilere, TTK Kozlu Müessese Müdürlüğü'ndeki maden ocağının eksi 630 kotunda madencilerle iftar programında bir araya geldiklerini söyledi.

Bayraktar, Filyos Doğal Gaz İşleme Tesisleri'ndeki çalışmaları yerinde incelemek üzere buraya geldiklerini belirterek, Yıldırım Sondaj Gemisi'nin, filonun 6. üyesi ve en yeni üyelerinden biri olduğunu ifade etti.

? Artık haberler size gelsin
AA'nın WhatsApp kanallarına katılın, önemli gelişmeler cebinize düşsün.

? Gündemdeki gelişmeler, özel haber, analiz, fotoğraf ve videolar için Anadolu Ajansı
? Anlık gelişmeler için AA Canlı

Yıldırım Sondaj Gemisi'nin "ikizini" (Çağrı Bey Sondaj Gemisi) birkaç hafta önce Taşucu'ndan Somali'ye uğurladıklarını anımsatan Bayraktar, "Şimdi Yıldırım Sondaj Gemimiz de sondaj hazırlıklarını yapıyor. İnşallah nisan ayı içerisinde Karadeniz'e ilk görevine uğurlayacağız." diye konuştu.

Kanuni Sondaj Gemisi'nin son hazırlıklarını yaptığını ve yarın yeni görevine gideceğini belirten Bayraktar, "Bu ay içerisinde Ramazan Bayramı ile beraber ve nisan ayı içerisinde Karadeniz'de iki yeni sondaja başlıyoruz. Yeni rezerv amaçlı, keşif amaçlı sondaja başlayacağız Fatih ve Abdülhamid Han sondaj gemilerimizle. İnşallah bu çalışmalardan sonra rezervimizi artırmaya ve yeni sahaları keşfetmeye bakıyoruz." ifadesini kullandı.

Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu'nun hazırlık çalışmalarının devam ettiğini aktaran Bayraktar, "Sakarya Gaz Sahası'ndan inşallah bu sene içerisinde üretimimizi iki katına çıkarmış olacağız ve 8 milyon haneye doğal gazı inşallah buradan vermiş olacağız. Yani buradaki çalışmaların bu dönemdeki önemi bir kat daha artıyor." dedi.