Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 3,66 azalışla 6 bin 232 lira, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,64 düşüşle 42 bin 6 lira oldu.

Geçen hafta sonu 10 bin 836 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 3,66 azalışla 10 bin 439 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,39 artarak 46,2650 liradan, avro yüzde 0,39 yükselişle 53,5740 liradan tamamladı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,13, emeklilik fonları yüzde 1,20 değer kaybetti.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,77 ile "Para Piyasası Fonları" oldu.

Bir süredir yatırımda öngörülen ilerleme kaydedilmediği için, firmanın teşviklerden yararlanma süreci 2026 yılı başında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından askıya alınmıştı.

Firmanın yatırımının ilerlememesine ilişkin sürece dair Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından edindiği bilgiye göre, firma ile yapılan yatırım anlaşması, yatırım anlaşmasındaki koşullar, firmanın yükümlülükleri ve devlete sunduğu teminatlar geçerliliğini koruyor.

Bakanlık tarafından tüm süreçler ise resmi usüllere uygun olarak yürütülmeye devam ediyor.

Yatırımların tamamlanmaması durumunda, firmalar elde ettikleri teşvikleri, ilgili yasal düzenlemeler ile sundukları taahhüt ve teminatlar kapsamında geri ödemekle yükümlüler.

Bakanlık yetkilileri, yerli ve yabancı hiçbir firmanın herhangi bir ayrımcılığa tabi tutulmadığını, kuralların herkes için geçerli olduğunu, tüm süreçlerde kamunun çıkarlarının güçlü şekilde teminat altına alındığını ifade etti.

Türkiye’yi yakından tanıdığını ve DenizBank’ta çalıştığı dönemde ailesiyle birlikte ülkede 3 yıl yaşadığını anlatan Vedyakhin, “Sber, Türkiye’yi çok seviyor. Ben şahsen ülkenizin büyük hayranıyım. Türkiye’ye ve Türk halkına dair çok sıcak anılarım var. Orada çok sayıda dostum bulunuyor.” ifadelerini kullandı.

Sber’in bankacılık alanında Türkiye pazarından ayrıldığını anımsatan Vedyakhin, “Maalesef Türk pazarından banka olarak ayrıldık. Ancak Sber’de bulunan teknolojilerimizle, yapay zeka teknolojilerimiz ve ürünlerimizle Türk pazarına dönmeye ve Türkiye’deki müşterilere fayda sağlamaya her zaman hazırız.” diye konuştu.

Vedyakhin, Türk şirketleriyle bazı projeleri görüştüklerini ancak bunların şimdilik gizli tutulmasını tercih ettiklerini söyledi.

Rusya ve Türkiye arasındaki ödeme trafiğine değinen Vedyakhin, Sber’in Hindistan’da şubesinin bulunması nedeniyle bu ülkeyle ödemelerin banka içi işlemler şeklinde daha hızlı yürütülebildiğini belirtti.

Türkiye’de Sber şubesi bulunmadığına işaret eden Vedyakhin, “Bu nedenle Rusya ve Türkiye arasındaki ödemeleri, banka içi işlemlere kıyasla daha karmaşık rotalar üzerinden gerçekleştiriyoruz. Bu meselenin çözüleceğini samimiyetle umuyorum ancak bunun için jeopolitik ortamda da değişiklikler bekliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

“Yapay zeka ekonominin görünümünü dramatik şekilde değiştirecek”

Yapay zekanın Rusya, Türkiye ve tüm dünyada ekonominin görünümünü köklü biçimde değiştirdiğini belirten Vedyakhin, artık yalnızca yapay zekadan değil, yapay zeka tabanlı ajanlardan söz edilmesi gerektiğini söyledi.

Vedyakhin, “Yapay zeka, ekonominin Rusya’da, Türkiye’de ve tüm dünyada nasıl görüneceğini kökten değiştiriyor ve dramatik biçimde değiştirmeye devam edecek.” dedi.

Yapay zeka tabanlı ajanların yeni ekonomik yapıda önemli rol üstleneceğini vurgulayan Vedyakhin, “Ajan ekonomisi 2030’a kadar küresel GSYH’ye yaklaşık 3 trilyon dolar ek katkı sağlayacak. Şu anda bu rakam 150 milyar dolar seviyesinde, 3 trilyon dolara çıkacak. Bu çok büyük bir eğilim ve tüm ülkeleri etkileyecek.” ifadelerini kullandı.

Vedyakhin, yapay zeka ajanlarının klasik tüketici davranışlarından farklı hareket edeceğine dikkati çekerek, “Ajan reklama tepki vermez, ihtiyacı olanı satın alır, duygusal değildir. 7 gün 24 saat çalışabilir, en iyi teklifi seçebilir ve kişiye gerçekten ihtiyaç duyduğu ürünü en iyi fiyatla sunabilir. Her şey değişecek.” diye konuştu.

“Egemen yapay zeka bağımsız devletin parçası”

Egemen yapay zeka sistemlerinin ülkeler açısından giderek daha kritik hale geldiğini belirten Vedyakhin, bu alandaki bağımlılığın yalnızca teknolojik değil, kültürel ve tarihsel sonuçlar da doğurabileceğini söyledi.

Vedyakhin, “Egemen yapay zeka, bağımsız devletin bir parçasıdır. Çünkü yapay zeka diye adlandırdığınız herhangi bir sistem üzerinden ülkenize sizin değerleriniz, ayarlarınız ve kararlarınız değil, o modeli yazan devletin değerleri, ayarları ve sizin hakkınızdaki tarih anlayışı aktarılır.” dedi.

Gençlerin bilgi arama ve tarih anlayışını giderek daha fazla yapay zeka sistemleri üzerinden inşa ettiğini belirten Vedyakhin, yabancı modellere bağımlılığın uzun vadeli etkilerine dikkati çekti.

Vedyakhin, “Gençler arama yaparken ve tarih anlayışını sinir ağlarının verdiği yanıtlara göre kurarken, yabancı modellere dayanmanız halinde 15 yıl sonra gençlerinizi ve ülkenizi tanımayabilirsiniz.” ifadelerini kullandı.

Bu konuda basit bir deneme yapılabileceğini belirten Vedyakhin, Türkiye açısından önemli bir tarihi olayın başlıca yapay zeka sistemlerine sorulması halinde alınacak yanıtların Türk toplumundaki algıyla örtüşmeyebileceğini söyledi.

Vedyakhin, Türkiye’den talep gelmesi halinde Sber’in kendi yapay zeka modeli GigaChat’i paylaşmaya hazır olduğunu belirterek, “Türkiye’den böyle bir talep gelirse GigaChat’imizi paylaşmaya hazırız. Bu tamamen egemen bir yapay zeka modelidir ve belirli bir ülkenin egemen koduna göre yeniden ayarlanabilir.” dedi.

Alman Haber Ajansının (DPA), Almanya hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Karadağ'da düzenlenen Avrupa Birliği (AB)-Batı Balkanlar Zirvesi kapsamında bir araya geldi.

Liderler, aylardır süren tıkanıklığın ardından savaş uçağı projesini sonlandırma kararı aldı.

Askeri ihtiyaçlar ve şirketler arası rekabet süreci tıkadı

Savunma analistleri, yaklaşık 100 milyar avro bütçeye sahip projenin başarısızlıkla sonuçlanmasının, Avrupa’nın onlarca yıldır süregelen yetersiz yatırımların ardından askeri kapasitesini yeniden inşa etme sürecinde karşılaştığı kronik zorlukları bir kez daha gözler önüne serdiğini belirtti.

Söz konusu proje, yalnızca yeni nesil bir savaş uçağı geliştirmeyi değil, bu uçağa eşlik edecek silahlı ve silahsız insansız hava araçlarından (İHA) oluşan entegre bir muharebe ağı kurmayı hedefliyordu.

Sistemin, 2040 yılından itibaren Fransa’nın Rafale, Almanya ve İspanya’nın Eurofighter jetlerinin yerini alması planlanıyordu. Ancak projenin geleceğine; teknik özellikler, liderlik paylaşımı ve sanayi iş bölümü konularında uzun süredir devam eden anlaşmazlıklar nedeniyle bir türlü karar verilemiyordu.

Savunma analistleri, Merz ve Macron’un, Almanya ile İspanya'yı temsil eden Avrupa havacılık grubu Airbus ile Fransa'nın savunma devi Dassault Aviation arasındaki derin fikir ayrılıklarını gidermek için aylarca çaba sarf ettiğini hatırlatıyor. Buna rağmen teknoloji paylaşımı, yönetim kontrolü ve patent hakları konusundaki ticari rekabetin, siyasi iradenin önüne geçtiği vurgulanıyor.

Şirketler arasındaki krizin yanı sıra iki ülkenin askeri ihtiyaçlarının taban tabana zıt olması da süreci tamamen kilitledi.

Fransa, kendi stratejik caydırıcılığı için yeni nesil uçağın, nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine uyumlu tasarlanmasını şart koştu.

Buna karşın farklı operasyonel ihtiyaçlara odaklanan Almanya Başbakanı Merz, 6. nesil insanlı bir jet geliştirmenin, Berlin için mantıklı olup olmadığını açıkça sorgulayarak, Almanya'nın bu özelliklere ihtiyacı olmadığını net şekilde ifade etti.

Avrupa ülkeleri alternatif çözümlere yöneliyor

FCAS Projesi'ndeki takvim sapmaları ve stratejik belirsizlikler, birçok Avrupa ülkesini savunma ihtiyaçlarını karşılamak üzere halihazırda alternatif çözümlere itiyor.

Süreçteki belirsizlik nedeniyle pek çok Avrupa ülkesinin, ABD yapımı F-35 gibi mevcut ve rüştünü ispatlamış platformlara yönelmeye devam etmesi dikkati çekiyor.

Alman basınındaki haberlere göre, gelinen noktada, artık aynı çatı altında iki farklı uçağın üretilmesi bekleniyor.

Fransız Dassault firmasının kendi üretimi olan Rafale uçağını, yeni nesil teknolojilerle tek başına geliştirmeye odaklanacağı; Airbus'ın Gripen savaş uçaklarını üreten İsveçli savunma sanayisi şirketi Saab ile ortaklığa gidebileceği ya da İngiltere, Japonya ve İtalya'nın yürüttüğü rakip savaş uçağı projesine (GCAP) dahil olabileceği belirtiliyor.

“Gayrimenkul artık sadece metrekare hesabı değil”

Küresel ekonomide yaşanan değişimlerin Türkiye’deki yatırım tercihlerine de yansıdığını belirten Ceran, yatırım kararlarının artık yalnızca fiyat ve lokasyon üzerinden verilmediğini söyledi.

Ceran, “Bugün yatırımcılar bir bölgenin nüfus hareketlerini, ulaşım projelerini, sanayi yatırımlarını, kira getirilerini ve gelecekteki gelişim potansiyelini analiz ediyor. Gayrimenkul artık yalnızca metrekare hesabı yapılan bir alan olmaktan çıktı. Veriyle, analizle ve stratejik öngörüyle yönetilen bir yatırım aracına dönüştü” ifadelerini kullandı.

“Türkiye üretim ve lojistikte yeni bir döneme giriyor”

Son yıllarda üretim ve lojistik yatırımlarındaki artışın gayrimenkul piyasasını da etkilediğini belirten Ceran, özellikle organize sanayi bölgeleri çevresindeki yatırımların dikkat çektiğini söyledi.

“Türkiye yalnızca bir tüketim pazarı değil, aynı zamanda üretim ve lojistik merkezi olma yolunda ilerliyor. Bu dönüşüm; depoları, lojistik tesisleri, sanayi arsalarını ve ticari gayrimenkulleri daha stratejik hale getiriyor. Önümüzdeki dönemde yatırımcılar sadece konutun değil, ekonominin büyüme alanlarının da peşinden gidecek.”

“Yatırımcı artık daha bilinçli hareket ediyor”

Geçmişte birçok yatırım kararının kulaktan dolma bilgilerle verildiğini ifade eden Ceran, günümüzde yatırımcı profilinin de değiştiğini belirtti.

“Bugün yatırımcılar daha fazla araştırıyor, daha fazla veri kullanıyor. Kira çarpanı, amortisman süresi, bölgesel gelişim planları ve ekonomik göstergeler yatırım kararlarında belirleyici hale geliyor. Bu da sektörü daha profesyonel ve daha analitik bir noktaya taşıyor.”

Yapay zekâ yatırım kararlarını etkilemeye başladı

Teknolojinin gayrimenkul sektöründe yeni bir dönemi başlattığını belirten Ceran, yapay zekâ destekli analizlerin yatırım süreçlerinde giderek daha fazla kullanılacağını söyledi.

“Yapay zekâ artık sadece teknoloji şirketlerinin konusu değil. Gayrimenkulde fiyat analizlerinden yatırım öngörülerine kadar birçok alanda kullanılmaya başlandı. Önümüzdeki yıllarda veriyi doğru kullanan yatırımcı ile yalnızca sezgileriyle hareket eden yatırımcı arasındaki fark daha da açılacak.”

“Kazanan doğru segmenti seçenler olacak”

Önümüzdeki dönemde yatırımcıların daha seçici davranması gerektiğini vurgulayan Ceran, her gayrimenkulün aynı performansı göstermeyeceğini belirtti.

“Yeni dönemde sadece mülk sahibi olmak yeterli olmayacak. Doğru lokasyonu, doğru segmenti ve doğru zamanı okuyabilen yatırımcılar öne çıkacak. Gayrimenkulde yeni dönemin kazananı yalnızca konut yatırımcısı değil; ekonomideki dönüşümü okuyabilen yatırımcı olacak.”

Ceran, Türkiye’nin genç nüfusu, şehirleşme dinamikleri, üretim kapasitesi ve stratejik konumu nedeniyle gayrimenkul sektörünün uzun vadede önemini koruyacağını belirterek, sektörün önümüzdeki yıllarda daha fazla teknoloji, veri ve uzmanlık odaklı bir yapıya dönüşeceğini sözlerine ekledi.

Hazine ve Maliye Bakanlığından edindiği bilgilere göre, Türkiye'nin uygun koşullu dış finansman temin çalışmaları sürüyor.

Buna göre, "Yeşil ve Geleceğin Şehirleri Projesi", Dünya Bankası İcra Direktörleri Kurulu tarafından onaylandı.

Proje kapsamında Dünya Bankasından İller Bankasına Bakanlık garantisi altında 191,5 milyon avro tutarında finansman sağlanacak.

Projeyle belediyelerin sürdürülebilir ve dirençli kent içi ulaşım ile içme suyu ve su arıtma altyapısına yönelik yatırımlarının gerçekleştirilmesi amaçlanıyor. Ayrıca, belediyelerin kurumsal ve teknik kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Dış finansman tutarı 4,5 milyar dolara ulaştı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmesinde, 2026 yılında sağlanan uygun koşullu dış finansman tutarının yaklaşık 4,5 milyar dolara ulaştığına işaret ederek, "Sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refahı önceleyen ekonomi programımız ile Orta Vadeli Program çerçevesinde, belediyelerimizin altyapı yatırımlarına ve iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik desteklerimiz güçlü şekilde devam edecektir." diye konuştu.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 2,58 azalışla 6 bin 469 lira, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,56 düşüşle 43 bin 592 lira oldu.

Geçen hafta sonu 11 bin 122 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 2,57 azalışla 10 bin 836 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,39 artarak 46,0840 lira olurken, avro yüzde 0,15 azalışla 53,3680 liradan tamamladı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,26, emeklilik fonları yüzde 0,78 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 1,86 ile "Hisse Senedi Fonları" oldu.

Açıklamada, "ASELSAN ile SSB arasında radar ve kamu güvenliği haberleşme sistemlerinin tedarikine yönelik toplam tutarı 271 milyon 454 bin 294 dolar olan sözleşmeler imzalanmıştır. Sözleşmeler kapsamında teslimatlar 2026 ile 2033 yılları arasında gerçekleştirilecektir." bilgisi verildi.

Savunma sanayisinde başarının yalnızca platform üretmek, ileri teknoloji geliştirmek veya ihracat rakamlarını artırmak olmadığını söyleyen Görgün, "Bütün bunların arkasında güçlü bir insan yönetimi, olgunlaşmış kurumlar, derinleşmiş yetkinlikler ve sürdürülebilir bir ekosistem varsa gerçek anlamda stratejik başarıdan söz edebiliriz. Bu dönüşümü yakalayan ülkeler, kendi güvenlik mimarilerini, sanayi politikalarını, veri altyapılarını, üretim kapasitelerini ve stratejik karar alma süreçlerini güçlü, esnek ve bağımsız bir zemine taşıyabilecek." diye konuştu.

Görgün, bu nedenle bu teknoloji alanlarını millileştirecek insan kıymetine sahip olmanın, kurumsal verimlilik konusu olmanın ötesinde, doğrudan doğruya bir milli güvenlik meselesi olduğunu vurguladı.

Fotoğraf : Betül Abalı/AA

"İnsan Yönetimi Olgunluk Modeli, bu büyük mimarinin önemli bir parçası"

Haluk Görgün, savunma sanayisinde görev alan insan kaynağının bu anlamda büyük bir önem taşıdığını ifade ederek, şunları kaydetti:

"Bugün savunma sanayisinde görev alan insan kıymetimizin yazdığı her kodda, tasarladığı her sistemde, geliştirdiği her platformda Türkiye'nin bağımsızlık iradesi, medeniyetimizin stratejik aklı ve gelecek vizyonu bulunmaktadır. Bugün savunma sanayisinde inovasyonun kimi alanlarda haftalarla, hatta günlerle ölçüldüğü bir dünyadan söz ediyoruz. Kriz anında hızlı ölçeklenebilen, tedarik zincirini sürdürebilen, üretim kapasitesini artırabilen ve sahadan gelen ihtiyaçlara çevik biçimde cevap verebilen ülkeler öne çıkıyor. 

Önümüzdeki dönemde savunma sanayisinin gücünü yalnızca tek tek şirketlerimizin başarıları değil, bu başarıların ortak hedefler etrafında bütünleşmesi, yetkinliklerin birbirini tamamlaması ve kurumsal kapasitelerin entegre biçimde gelişmesi belirleyecektir. Bu nedenle birlikte hareket eden, birbirinden öğrenen, kapasitesini ortak akılla büyüten ve insan kıymetini bütün ekosistemin stratejik gücü olarak gören bir yaklaşımı daha da güçlendirmek zorundayız."

Savunma sanayisinin önde gelen şirketleriyle ortak akıl oluşturmayı ve insan kıymetini daha bütünleşik bir yaklaşımla geliştirmeyi hedeflediklerini aktaran Görgün, "Bugün lansmanını yaptığımız İnsan Yönetimi Olgunluk Modeli, işte bu büyük mimarinin önemli bir parçasıdır. Bu çalışmayla şirketlerimizin bugünkü ihtiyaçlarıyla birlikte geleceğin teknoloji ve yetkinlik ihtiyaçlarını da değerlendireceğiz. Hangi alanlarda güçlü olduğumuzu ve hangi alanlarda gelişim fırsatlarımız bulunduğunu daha net göreceğiz." ifadelerini kullandı.

Görgün, stratejik öncelik taşıyan yetkinlikleri belirleyecek, kurumları daha verimli hale getirecek insan kıymeti yönetimi uygulamalarını birlikte geliştireceklerini sözlerine ekledi.

Fotoğraf : Betül Abalı/AA

"İnsan yeteneği ve kaynağı kadar, iş geliştirme de önem taşıyor"

Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Hakan Karataş, "Dünyada İYOM'a benzer 3-4 tane model var. Türkiye'de de yerli ve milli savunma sanayisi özelinde geliştirilen ve tasarlanan ilk İnsan Yönetimi Olgunluk Modeli. Savunma sanayisinde çalışan insan kaynakları, akademi ve kalite profesyonellerinin bir yıldır emek sarf ettiği bir proje." dedi.

Karataş, İYOM'un şirketlere sağlayacağı katkı, her bir şirketin bir basamak yukarıya çıkması için gerekli olan olgunluk seviyesine ulaşabilmesi ve onlara yol gösterebilmesi olduğunu belirtti.

Ülkede savunma sanayisiyle ilgili bir yetkinlik mimarisine ihtiyaç olduğunu vurgulayan Karataş, "İnsanları doğru yerlerde biriktirmek, hepsi bir araya geldiğinde bütüne katkı sağlayacak bir yapıya ulaştırılması lazım. İşte bu yetkinlik mimarisinin ihtiyacı iki yıl önce başlattığımız, bugün bir projesini sürdüğümüz Milli Yetkinlik Hamlesi'nin de en önemli dönüşümü oldu." dedi.

İnsan kaynağının olgunlaştırılmasında insan yeteneği kadar yapılan işin de önemli bir motivasyon kaynağı olduğunu dile getiren Karataş, şöyle konuştu:

"Savunma sanayisinin en kıymetli şeyi insandır ama insandan daha kıymetli bir şey var, o da yaptığı iş. Bizim insanı ve teknolojiyi iş üzerinden yönetmemiz lazım. İş insanı ödüllendirsin, insanın yetkinliklerini geliştirsin, insanı görünür kılsın. O yüzden biz İnsan Yönetimi Olgunluk Modeli diyoruz. Milli Yetkinlik Hamlesi diyoruz ama işin temelinde işi geliştirmek var. Biz ne kadar işi geliştirirsek o kadar insanı ve teknolojiyi de birlikte yöneteceğiz."

Fotoğraf : Betül Abalı/AA

İYOM'un amacı savunma sanayisi şirketlerine gelişim fırsatı sunabilmek

ROKETSAN Akademi Direktörü ve TR Eğitim ve Teknoloji AŞ Yönetim Kurulu Başkan Vekili Selin Tamer, İYOM'un işleyişine dair detayları anlattı.

İYOM'un amacının, bir değerlendirme sürecinden ziyade, şirketlere bir danışmanlık hizmeti ve gelişim fırsatı sunabilmek olduğunu ifade eden Tamer, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bizler size, burada gördüğümüz gelişim alanlarımız, güçlü yönlerimiz, risk alanlarımız, bunları değerlendirme raporlarında kısa, uzun ve orta vadeli önerilerimizle beraber ayrı ayrı raporlayacağız. Değerlendirmeye girecek şirketler, olgunlukmodeli.com web sitesi üzerinde başvurularını yapabilecekler. Henüz başvuru yapmadan, 'self assessment' dediğimiz bir boyutu var. Yani şirketlerimiz öz değerlendirmelerini yapabilecekler. Dolayısıyla ben burada yeterli miyim? Bu modele girersem nasıl başarılı olabilirim? Bunları da bir değerlendirme şansı olacak."

İYOM uyarlama raporundan sonra edinilen sertifikaların iki yıl geçerli olacağını belirten Tamer, "İki yıl sonraki tekrar değerlendirme, uyarlama raporunda koyduğumuz hedeflerle başlayacak. Esasen sektörün gelişmesi burada bu modelle bitmiyor." dedi.

Bankacılık endeksi yüzde 1,83, holding endeksi yüzde 1,41 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 7,61 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 3,28 ile kimya petrol plastik oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da yeniden tırmanan jeopolitik gerilimin petrol fiyatlarını yukarı taşıması ve enflasyon endişelerini artırmasıyla risk iştahı zayıflarken, yapay zeka odaklı teknoloji hisselerindeki iyimserlik kayıpları sınırlıyor.

Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışı yatırımcılar tarafından yakından takip edilirken, İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran'a ait Keşm Adası'na saldırısına karşılık Kuveyt'te ABD güçlerine ev sahipliği yapan askeri üsleri füzelerle vurduğunu bildirdi.

ABD Başkanı Trump ise New York Post gazetesinin "Pod Force One" programında, İran ile bir anlaşma üzerinde çalıştıklarını ileri sürdü. Trump, "İran nükleer silaha sahip olmamayı çoktan kabul etti. Yani, fikirlerini değiştirebilirler ama bu kabul etmeleri gereken şeylerden biriydi. Bunu kabul ettiler." ifadelerini kullandı.

İran basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarının aksine İran'ın son günlerde Lübnan'daki saldırılar nedeniyle ABD ile mesaj alışverişini kesmesi sonrasında Amerikalılara hiçbir yanıt verilmediğini bildirdi.

Analistler, yarın yurt içinde işsizlik oranı ve para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesinde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Boğazın kapanması sonucu yükselen enerji fiyatları ise önde gelen merkez bankalarının faiz politikalarına yönelik tüm beklentilerin değişmesine neden oldu.

Savaştan önce bu yıl faiz indirmesi beklenen ABD Merkez Bankasından (Fed) savaş sonrasında faiz indirimine gitmesi beklenmezken enflasyonist baskıların devam etmesi durumunda para piyasalarındaki fiyatlamalarda Bankanın yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceği de tahmin ediliyor.

Fed'in politikasına yönelik değişen beklentiler ise altın başta olmak üzere kıymetli madenlerin yönü üzerinde etkili oldu.

Altının onsu, ocak ve şubat aylarında ABD yönetiminin Grönland'ı satın alma girişimi nedeniyle Avrupa ülkeleriyle yaşadığı gerilim, ticaret politikalarına ilişkin belirsizlikler, teknoloji ve yapay zeka şirketlerindeki yüksek değerleme endişeleri ile merkez bankalarından gelen güçlü taleple yükselmişti.

Bu yıla 4 bin 313 dolardan başlayan altının onsu ocak ayında 5 bin 600 doları test ederek rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 12,4 değer kazancıyla 4 bin 849 dolardan tamamlayan ons altının bu yükselişi şubatta da devam etti. Altının onsu şubat ayını yüzde 8,5 değer kazanarak 5 bin 263 dolardan tamamladı. Orta Doğu'da yaşanan söz konusu gelişmelerle değer kaybetmeye başlayan altının onsu martta 4 bin 99 dolara kadar gerilese de bu ayı yüzde 11,32 düşüşle 4 bin 667 dolardan bitirdi. Mart ayında yaşanan bu düşüş 2008 krizinden bu yana en sert aylık gerileme olarak kayıtlara geçti. Nisanda yüzde 1 değer kaybeden altının onsu, mayıs ayında da yüzde 1,77 geriledi ve mayıs ayını 4 bin 540 dolardan tamamladı. Böylece altının onsu 3 ay üst üste değer kaybetmiş oldu.

Gümüş 2 aylık düşüş serisini sonlandırdı

Söz konusu sebepler gümüş fiyatlarında da etkili oldu. Finansal bir varlık olmasının yanı sıra güneş paneli yapımı başta olmak üzere endüstriyel alanda önemli bir role sahip olması gümüş fiyatlarındaki oynaklığın artmasına neden oldu.

Yıla 71 dolardan başlayan gümüşün onsu ocak ayında 121,7 dolara kadar çıkarak rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 17,2 artışla 83,3 dolardan tamamlayan gümüşün onsu, yükselişini şubat ayında da sürdürdü. Şubat ayını yüzde 12,6 artışla 93,8 dolardan tamamlayan ons gümüş Orta Doğu'daki savaşın etkisiyle mart ayında sert geriledi. Mart ayında 61 dolara kadar gerileyen gümüşün onsu bu ayı yüzde 19,9 azalışla 75,1 dolardan, nisan ayında yüzde 1,8 düşüşle 73,7 dolardan tamamladı.

Gümüşün onsu, mayıs ayı sonunda tekrar toparlanarak yüzde 2,1 artışla 75,3 dolar oldu.

Yüksek enerji fiyatları enflasyon endişelerini körükledi

Saxo Capital Emtia Strateji Başkanı Ole Hansen, yaptığı değerlendirmede, "Hürmüz Boğazı'ndan yapılan gemi trafiğindeki uzun süreli aksama, petrol, doğal gaz ve rafine yakıt fiyatlarını yüksek seviyede tutarak, tarihsel olarak altın için daha az destekleyici bir piyasa ortamı yarattı." dedi.

Jeopolitik gelişmelerin klasik bir güvenli liman arayışına yol açmak yerine yüksek enerji fiyatları üzerinden enflasyon endişelerini körüklediğini belirten Hansen, bu durumun tahvil getirilerini yükselttiğini, doları güçlendirdiğini ve Fed'in faiz indirimlerine ilişkin beklentileri azalttığını ifade etti.

Hansen, değerli metal yatırımcıları arasında faiz beklentilerinin önemli olmaya devam ettiğine vurgu yaparak, "Faiz getirmeyen bir varlık olarak altın, faiz oranları düştüğünde daha cazip hale gelir çünkü onu elde tutmanın fırsat maliyeti azalır. Tersine, piyasalar faiz indirimi beklentilerini geri çektiğinde altın genellikle zorlanır." dedi.

Hansen, bu dinamiğin son aylarda enerji fiyatlarındaki artış ve süregelen enflasyon riskleri karşısında yatırımcıların parasal gevşeme beklentilerini azaltmasıyla açıkça görüldüğünü kaydetti.

Jeopolitik durumun istikrara kavuşması ve enerji şoklarının azalmaya başlamasıyla yatırımcıların, son yıllarda altın piyasasındaki yükselişi destekleyen yapısal temalara yeniden odaklanacağını öngören Hansen, merkez bankalarının altın talebinin bu temaların başında gelmeye devam ettiğini söyledi.

Hansen, altında Çin'in talebinin de önemli bir destek kaynağı olmaya devam ettiğini vurguladı.

Bakü Enerji Forumu kapsamında düzenlenen D8 Enerji Bakanları 1. Toplantısı, Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov'un ev sahipliğinde gerçekleştirildi.

Toplantıya Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Bangladeş Elektrik, Enerji ve Maden Kaynakları Bakanı Iqbal Hassan Mahmood, Mısır Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Karim Badawi, D8 Genel Sekreteri Sohail Mahmood ile İran, Endonezya ve Pakistan'dan yetkililer katıldı.

Bayraktar, toplantıda yaptığı konuşmada, D8 ülkelerinin enerji alanında önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirterek, üye ülkelerin büyük hidrokarbon üreticileri, hızla büyüyen enerji pazarları ve ekonomileri, güçlü yenilenebilir enerji kaynakları potansiyeli ve artan nüfuslarıyla öne çıktığını ifade etti.

Bu özelliklerin enerji değer zincirinin tüm aşamalarında işbirliği için önemli fırsatlar sunduğunu vurgulayan Bayraktar, "D8 çerçevesinin önümüzdeki dönemde enerji alanındaki işbirliğinde daha aktif bir rol oynayabileceğine inanıyorum." dedi.

Türkiye'nin D8 ülkeleri arasında hidrokarbonlar, enerji dönüşümü ve enerji bağlantıları alanlarında güçlendirilmiş işbirliğini güçlü şekilde desteklediğini kaydeden Bayraktar, D8 platformunun yalnızca bir diyalog mekanizması değil, aynı zamanda somut projeler ve ortaklıklar üretebilen bir yapı olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Bayraktar, "Türkiye, enerji alanındaki tüm başlıklarda D8 üyesi ülkelerle işbirliğini güçlendirmeye kararlıdır." diye konuştu.

Toplantı kapsamında "Bakü Bildirisi" kabul edilirken, "D8 Enerji ve İklim Merkezi" tüzüğünün ön tanıtımı da gerçekleştirildi.

Bu anlaşmalardan bir tanesi de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in huzurunda, YDA Group ve Samruk-Kazyna Anonim Şirketi ile 760 yatak kapasiteli Türkistan Şehir Hastanesi ve 625 yataklı Petropavlovsk Şehir Hastanesi projeleri için 600 milyon dolarlık finansman anlaşması oldu.

"Pek çok alanda yatırımlar artarak devam ediyor"

YDA Group Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Arslan, dünyanın birçok ülkesinde, büyük projelere imza attıklarını anlattı. Yurt dışı faaliyetlerindeki en önemli kilometre taşının, Kazakistan olduğunu belirten Arslan, söz konusu ülkede inşaattan sanayiye, sağlıktan havaalanı işletmeciliğine pek çok alanda faaliyetlerini ve yatırımlarını artırarak devam ettirdiklerini söyledi.

Kamu özel ortaklığı projelerinde sahip oldukları know-how'a işaret eden Arslan,"Bu bilgi birikimimizi, 20 yıldır büyük projelere imza attığımız ikinci vatanımız, ata yurdumuz Kazakistan'a aktarma fırsatı bulduk. Sağlık alanında, kentin ve bölgelerinin sağlık üssü olacak Türkistan Şehir Hastanesi, Petropavlovsk Şehir Hastanesi ve 1067 yataklı Astana Tıp Üniversitesi Hastanesi olmak üzere, 2 binin üzerinde yataklı yatırımlarımız hızla devam ediyor." diye konuştu.

Arslan, Kazakistan'da sağlık alanının yanı sıra havacılık, sanayi, gayrimenkul ve denizcilik alanında da yatırımları olduğuna dikkati çekerek, 2007'de Kazakistan'ın ilk yap işlet devret projesi olan Aktau Uluslararası Havalimanı yapım ve 30 yıllık işletim ihalesini kazandıklarını, inşaatını 13 ayda tamamladıkları havalimanını halen işletmeye devam ettiklerini dile getirdi.

Pandemi koşullarında, 11 ayda inşa edilerek işletmeye alınan Türkistan Uluslararası Havalimanı'nın da bölgede Sovyet döneminden sonra sıfırdan inşa edilen ilk Greenfield Havalimanı olma özelliği taşıdığının altını çizen Arslan, ayrıca projenin modernizasyon ve altyapı olarak Kazakistan'daki en iyi havalimanı olarak gösterildiğini belirtti.

"YDA Industrial Park 7 üretim tesisini tek çatıda topluyor"

Arslan, Astana'da, 7 üretim tesisini tek çatı altında toplayan YDA Industrial Park'ın, Kazakistan'ın ithalatını ve cari açığını azaltmaya yönelik önemli bir proje olduğuna değinerek, "Toplam 120 bin metrekare açık alan içinde 40 bin metrekare kapalı alanda medikal gaz ve ekipmanları, medikal mobilya, ofis mobilyaları, prefabrik yapı fabrikası, pvc ve alüminyum fabrikası, kazan ve basınçlı kaplar imalatı yapılmakta olup, sandviç panel üretim tesisinin de inşasına başlandı." ifadesini kullandı.

Petropavlovsk kentinde ise 25 hektarlık alanda, pestisit ve organomineral gübre üretim tesisi inşa ettiklerini aktaran Arslan, tesisin bitki koruma, hayvan ve çevre sağlığı ürünleri üretimiyle, ülkenin tarımsal üretimine katkı sağlayacağını vurguladı.

Arslan, gayrimenkul alanında da önemli projelere imza attıklarını belirterek, Almaata Finans Merkezi'nde Bank Turan Alem ve Kazkommertsbank Genel Merkez binaları ile Kazakistan Milli Müzesi'nin inşasında yer aldıklarını kaydetti.

Kazakistan'ın deniz gücüne de olumlu katkılar sunmayı hedeflediklerini bildiren Arslan, Aktau bölgesinde yeni gemi inşası ve gemi bakım onarımlarının yapılacağı kapsamlı ve tam donanımlı bir tesis, tersane inşa etmeyi planladıklarını ifade etti.

Söz konusu rakam ocakta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 44,4 artarak 208 milyon dolara, şubatta ise yüzde 18,4 yükselişle 225 milyon dolara ulaşmıştı.

Son açıklanan veriler, Türkiye’deki yerleşiklerin, ABD ile İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasıyla başlayan ve İran’ın misillemeleriyle Körfez ülkelerinin etkilenmesine yol açan savaşın ardından yurt dışındaki alımlarında düşüş olduğunu ortaya koydu.

Buna göre, Türklerin yurt dışından gayrimenkul alımı için ödediği tutar martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 18 düşüşle 187 milyon dolara geriledi. Bu rakam son 13 ayın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti. Söz konusu tutar Mart 2025’te 227 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Uzmanlar, Türk yatırımcıların yurt dışında en fazla gayrimenkul aldığı merkezler arasında üst sıralarda yer alan Dubai’nin savaşın ekonomik ve jeopolitik etkilerinden doğrudan etkilenmesinin, mart ayında yurt dışı konut alımlarındaki yavaşlamada belirleyici rol oynadığını ifade etti.

“Dubai’ye saldırılar ve Yunanistan’ın tavrı etkili oldu”

Gayrimenkul Hizmet İhracatçıları Derneği (GİGDER) Başkanı Bayram Tekçe, yaptığı açıklamada, Türklerin yurt dışında en çok konut aldığı lokasyonların başında Dubai ve Yunanistan’ın geldiğini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Dubai, Türklerin konut alımı için yurt dışında en çok tercih ettiği ülke ve bölgelerin ilk sıralarında. Martta burada yaşanan saldırılar bu pazardan alımları neredeyse durdurdu. Dolayısıyla bu durum satışların azalmasına neden oldu. Öte yandan son aylarda Yunanistan’ın Türkiye’ye yönelik olumsuz tavırları da bu ülkeden alımları kısmen de olsa negatif etkiledi. Yunanistan’ın İsrail ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile işbirlikleri, adalara asker yerleştirme ve silahlandırma girişimleri yatırımcılarımızı olumsuz etkiliyor.”

Tekçe, şu anda ateşkes döneminde olunması nedeniyle Dubai konut piyasasında hareketliliğin kısmen başladığını kaydederek, “Eskisi gibi olmasa da Türklerde de hareket var. Şu anda açıkça kampanyası yapılmıyor ancak müşteri ile alım için gittiğimizde yüzde 15-20 civarında indirimler alabiliyoruz.” dedi.

“Geçici bir yavaşlama olarak değerlendiriyoruz”

Uluslararası gayrimenkul uzmanı ve Woven Üst Yöneticisi (CEO) Burak Ustaoğlu da martta görülen yüzde 18’lik düşüşü geçici bir yavaşlama olarak değerlendirdiklerini belirterek, “Bunun en büyük nedeni, Türk yatırımcısının en yoğun olduğu Dubai pazarındaki kısa süreli bekleme süreci oldu. Ancak son dönemde yeniden geri dönüşler başladı. Talep tekrar yükseliyor.” ifadelerini kullandı.

Türk yatırımcıların Dubai’nin yanı sıra Golden Visa gibi avantajlar sunan Yunanistan ve benzeri alternatif pazarlara yönelik araştırma süreçlerine de girdiğini anlatan Ustaoğlu, bu süreçlerin en iyi şekilde yürütülmesi için kendilerinin de büyükelçilikler ve uluslararası iş çevreleriyle aktif temas halinde olduklarını söyledi.

Aylara göre yurt dışından alım tutarları

Türklerin yurt dışından gayrimenkul alımı için ödediği tutarlar şöyle:

Türk Eximbank ile UK Export Finance (UKEF) arasında imzalanan mutabakat zaptıyla Birleşik Krallık ve Türkiye'den yapılacak ihracatı içeren üçüncü ülkelerdeki savunma projelerine iki kuruluşun ortak finansman sağlamasının önünün açılması hedefleniyor.

Türk Eximbank'tan yapılan açıklamaya göre, Türk Eximbank ve Birleşik Krallık hükümetinin ihracat kredi kuruluşu olan UKEF, 7 Mayıs'ta bir mutabakat zaptı imzaladı.

Anlaşma, Birleşik Krallık ve Türkiye'den yapılacak ihracatı içeren üçüncü ülkelerdeki savunma projelerine iki kuruluşun ortak finansman sağlamasının önünü açmayı hedefliyor.

Kuruluşlar, 2017'de bir mutabakat zaptı ve kapsamlı bir reasürans anlaşması imzalamış, reasürans anlaşması kapsamında enerji ile otoyol projeleri ortaklaşa finanse edilmişti.

Yeni imzalanan mutabakat zaptı kapsamındaki projelerle ilgili olarak Türk Eximbank ve UKEF, reasürans anlaşmasında öngörülen mekanizma çerçevesinde de işbirliği yapabilecek.

Mutabakat zaptı kapsamında gündeme gelebilecek her türlü finansman düzenlemesi, her iki tarafın uluslararası yükümlülükleriyle tam uyumlu ve OECD kural ve düzenlemelerine tabi olacak.

Anlaşma çerçevesinde karşılıklı bilgi paylaşımı, uzmanlık desteği ve danışmanlığın yanı sıra toplantı ve istişarelerin gerçekleştirilmesi de öngörülüyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Türk Eximbank Genel Müdürü Ali Güney, UKEF'in bugüne kadar Türk Eximbank'ın başlıca ortaklarından biri olduğunu, imzalanan mutabakatın kurumlar arasındaki zaten güçlü olan bağları daha da ileriye taşıyacağını belirtti.

Güney, anlaşmanın savunma sektörü de dahil olmak üzere üçüncü ülkelerdeki projeler için uygun finansman fırsatları sunacağını aktardı.

UKEF Üst Yöneticisi (CEO) Tim Reid de 2017'de reasürans anlaşmasını imzalamalarından bu yana UKEF ve Türk Eximbank'ın büyük enerji ve ulaşım altyapı projelerinin desteklenmesi de dahil olmak üzere somut sonuçlar elde ettiğini anlatarak, "Bu yeni mutabakat zaptı, yakalanan bu ivmenin üzerine inşa edilerek işbirliğimizi savunma sektörüne genişletmekte ve Birleşik Krallık ile Türk tedarikçilerin yeni pazarlarda yan yana fırsatları değerlendirmesine imkan sağlamaktadır." ifadelerini kullandı.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) tarafından düzenlenen Türkiye-Belçika İş Forumu, Belçika Kraliçesi Mathilde, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu, DEİK Başkanı Nail Olpak, Mathilde'nin başkanlığındaki heyet ve çok sayıda davetlinin katılımıyla gerçekleştirildi.

Forumda konuşan Bolat, küresel ekonominin derin dönüşümler geçirdiği bir dönemde bir araya kaydederek, jeopolitik gerilimlerin, küresel tedarik zincirlerindeki aksamaların ve artan korumacılık eğilimlerinin uluslararası ticaret ve yatırım modellerini yeniden şekillendirdiğini söyledi.

Bolat, böyle bir ortamda güvenilir ortakların ve dirençli ekonomilerin artık bir tercih değil zorunluluk olduğunun altını çizerek, bu bağlamda Türkiye'nin öne çıktığını vurguladı.

Türkiye'nin Avrupa, Asya ve Afrika'nın kesişim noktasındaki stratejik konumuna işaret eden Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Türkiye, 1,3 milyardan fazla tüketiciye doğrudan erişim imkanı sunuyor. Türkiye genç, yetenekli iş gücü ve güçlü sanayi ekosistemi sayesinde küresel bir üretim, teknoloji ve lojistik devi haline geldi. 1,6 trilyon dolarlık milli geliriyle Türkiye, dünyanın 16. büyük ekonomisi ve OECD ülkeleri arasında en hızlı büyüyen ekonomilerden. Bu sağlam ekonomik temele dayanarak, Türkiye giderek kendisini küresel yönetişim ve inovasyonun bir merkezi olarak konumlandırıyor. Bu yıl Türkiye, NATO Zirvesi, BM COP31 ve Uluslararası Uzay Kongresi'ne ev sahipliği yapacak."

"İki ülke 15 milyar dolarlık ikili ticaret hacmine ulaşmayı hedefliyor"

Ticaret Bakanı Bolat, iki ülke arasındaki ikili ticaret hacminin istikrarlı bir şekilde yükselerek 2025'te 9,3 milyar dolara ulaştığını belirterek, "İki ülke, sürdürülebilir ve dengeli bir şekilde 15 milyar dolarlık ikili ticaret hacmine ulaşmayı hedefliyor." dedi.

Belçika'nın Türkiye'deki yatırımlarının yaklaşık 5 milyar dolara ulaştığını, Türkiye'nin Belçika'daki yatırımlarının ise 750 milyon dolara yaklaştığını anlatan Bolat, "Türkiye'de faaliyet gösteren 719 Belçika şirketinin varlığı, ekonomimize duyulan güvenin açık bir göstergesidir. Aynı şekilde, Türk şirketleri de lojistik, savunma, imalat, perakende ve ileri teknolojiler gibi sektörlerde Belçika'daki varlıklarını genişletiyor." diye konuştu.

Bolat, iki ülkenin işbirliği yapabileceği yeni ve stratejik alanlardan bahsederek ve bu alanlardan ilkinin savunma sanayisi olduğunu kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

"Savunma ve havacılık ihracatımız 2002'deki 248 milyon dolardan 2025'te 10 milyar doların üzerine çıktı. Bu, yaklaşık 40 katlık artış anlamına geliyor ve Türkiye'yi savunma ürünleri ihracatında 11. sıraya yerleştiriyor. Belçika'nın savunma ekosistemimizle daha derin bir etkileşim kurma konusunda artan bir ilgisi olduğunu görüyoruz. İkincisi Türkiye, 150 milyar dolarlık lojistik pazarı ve 50 milyar doların üzerinde lojistik hizmet ihracatıyla gelişmiş dijital gümrük sistemlerine sahip önemli bir lojistik merkezidir."

Bolat, Belçika'nın gelişmiş lojistik konumuyla depolama, hava kargo, çok modlu taşımacılık ve dijital lojistik alanlarında açık fırsatlar barındırdığını kaydederek, "Türkiye'nin hızla genişleyen ulaşım altyapısı, 58 havaalanı, 247 milyon yolcu ve 356 destinasyonla bu ekosistemi daha da güçlendirmektedir. Ülkelerimiz arasında haftalık 80 yolcu ve 14 kargo uçuşu gerçekleştirilmekte olup bu da turizmi canlandırmaktadır. Geçen yıl 600 binden fazla Belçikalı turist Türkiye'yi ziyaret etti." şeklinde konuştu.

"Türk müteahhitler 138 ülkede 560 milyar dolarlık proje üstlendi"

Bakan Bolat, iki ülkenin ticaret hacminin artırılabileceği alanlardan birisinin de "bilgi ve işlem teknolojileri" olduğunu belirterek, Türkiye'nin imalat katma değerini 41 milyar dolardan 240 milyar dolara çıkardığını söyledi.

Bolat, "40 milyar dolarlık pazar büyüklüğü ve 240 bin profesyoneliyle bilgi ve işlem teknolojileri sektörü, 'Endüstri 4.0' uygulamalarıyla dijital dönüşümü giderek daha fazla yönlendirmektedir. Çeşitlendirme, arz güvenliği ve temiz teknolojilere odaklanan Türkiye'nin enerji geçişi, özellikle açık deniz rüzgar enerjisi ve hidrojen teknolojilerinde Belçika ile önemli bir işbirliği alanı yaratmaktadır. Ayrıca, 9,2 milyar dolarlık ilaç pazarı ve 50 binden fazla profesyonel çalışanıyla Türkiye, ortak araştırma ve geliştirme için bir platform sunmakta." ifadelerini kullandı.

Türk müteahhitlerin bugüne kadar 138 ülkede 560 milyar dolarlık proje üstlendiğini anlatan Bolat, Belçika'da üstlenen inşaat projesi hacminin 335 milyon dolar olduğunu bildirdi.

Bolat, "Bu anlamda, ekonomik ortaklığımızı yalnızca ikili ülkelerimiz arasında değil, aynı zamanda üçüncü pazarlarda ve hükümetler nezdinde de geliştirmek için büyük bir alan bulunmaktadır." diye konuştu.

“Gümrük Birliğinin modernize edilmesi konusunda çok yakın çalışıyoruz"

Ticaret Bakanı Bolat, Gümrük Birliğinin modernize edilmesi için çalışmaların devam ettiğini belirterek, bu konudaki desteği için Belçika'ya teşekkür etti.

Önceliklerinin "iş dostu bir ortam oluşturmak" olduğunu dile getiren Bolat, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Yatırımların korunması ve teşviki ile çifte vergilendirmenin önlenmesine ilişkin anlaşmalar da dahil olmak üzere sağlam hukuki çerçevemiz, yatırımcılar için şeffaflık, öngörülebilirlik ve güvenlik sağlamaktadır. Aynı zamanda AB ile Türkiye ve AB üyesi ülkeler arasındaki Gümrük Birliğinin günümüz koşullarına uygun şekilde modernize edilmesi konusunda çok yakın çalışıyoruz. Günümüzün ekonomik gerçekleri doğrultusunda Belçika'nın AB içinde bu yaklaşımı desteklediğine inanıyoruz. Bu nedenle AB ile Türkiye arasındaki Gümrük Birliğinin modernizasyonuna verdikleri destek için Belçika hükümetine en içten teşekkürlerimizi sunuyoruz."

Bolat, AB'nin ticaret ve sanayi politikalarının kapsayıcı olması, dışlayıcı olmaması ve Türk şirketleri ile Avrupa şirketleri arasındaki derin entegre değer zincirlerini zayıflatmaması gerektiğini vurguladı.

Türkiye ile AB arasındaki ikili ticaret hacminin yılda 233 milyar dolara ulaştığını kaydeden Bolat, "Ayrıca geçen yıl, toplamı 290 milyar dolara ulaşan Türkiye'ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların yaklaşık yüzde 70'i Avrupalı şirketlerden ve Avrupalı sanayilerinden gelmiştir. AB çerçevesi içindeki ortak çabalarımızla Türkiye, güvenilir bir ortak, güvenilir bir lojistik ve tedarik zinciri merkezi olarak hizmet vermeye devam edecektir." şeklinde konuştu.

Forum kapsamında Ticaret Bakanı Bolat ile Belçika Başbakan Yardımcısı, Dışişleri, Avrupa İşleri ve Kalkınma İşbirliği Bakanı Maxime Prevot ve Belçika Savunma Bakanı Theo Francken tarafından Türkiye ile Belçika arasında "İkili Ticaret İlişkilerinin Geliştirilmesine İlişkin Ortak Bildirisi" imzalandı.

ABD'de yatırım yoluyla büyümek isteyenler için yeni bağlantılar ve fırsatlar sunan organizasyonda, ülkenin eyalet ve bölgelerini temsil eden ekonomik kalkınma kuruluşlarının yetkilileri ile 100'den fazla ülkeden yatırımcı ve sektör uzmanlarının da aralarında bulunduğu binlerce katılımcı yatırım süreçlerine ilişkin bilgi alışverişinde bulundu.

Türkiye'den de 30'dan fazla şirket SelectUSA Yatırım Zirvesi'ne katılarak ABD eyaletlerinin temsilcileriyle yatırım olanaklarını görüştü.

"Malımızı satacağımız bir kapı oluşturmaya çalışıyoruz"

SelectUSA Yatırım Zirvesi'ne katılan Türk şirketlerinden CW Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Tarık Sarvan, firmanın Antalya merkezli olduğunu ve üretim faaliyetlerini Türkiye'de sürdürdüklerini söyledi.

HIT-30 programı kapsamında Türkiye'de hücre yatırımının ilk fazını tamamladıklarını belirten Sarvan, yaklaşık 5 gigavatlık yatırımın 1,5-2 gigavatlık bölümünün hayata geçirildiğini ve kalan kısmın gelecek aylarda tamamlanacağını ifade etti.

Sarvan, SelectUSA Yatırım Zirvesi'ne ikinci kez katıldıklarını dile getirerek, halihazırda Türkiye'den ABD'ye aylık yaklaşık 5-6 milyon dolarlık ihracat yaptıklarını belirtti.

Eyalet bazında yatırım fırsatlarını değerlendirdiklerini söyleyen Sarvan, ABD'de gördükleri ilgiden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Sarvan, yatırım stratejilerinde üretimin Türkiye'de kalacağını, ABD'de ise satış ve montaj odaklı bir yapı planladıklarını belirterek, "Bizim yatırımımız kesinlikle Türkiye'de olacak. Buraya bir montaj hattı kurduğumuz zaman hücre, alüminyum, EVA Türkiye'den gelecek. Yani malımızı satacağımız bir kapı oluşturmaya çalışıyoruz." dedi.

"Pazarımızın yüzde 40'ını ABD oluşturuyor ve bu, gün geçtikçe artıyor"

DOF Robotik Üst Yöneticisi Bakıt Baydaliev, şirketin eğlence endüstrisinde faaliyet gösterdiğini ifade ederek, robotik sistemler geliştirdiklerini ve hareketli platformlardan çok kişili simülatörlere kadar geniş bir ürün yelpazesi sunduklarını söyledi.

Baydaliev, simülatörlerin yalnızca ekipman üretimiyle sınırlı olmadığını, yazılım, içerik ve oyun geliştirmeleriyle birlikte eğlence endüstrisi için çözümler ürettiklerini ifade etti.

Şirketin ABD pazarında uzun süredir faaliyet gösterdiğini belirten Baydaliev, Los Angeles ve Dallas gibi şehirlerde ofis ve showroomlarının bulunduğunu söyledi. Baydaliev, "Pazarımızın yüzde 40'ını şu anda ABD oluşturuyor ve bu, gün geçtikçe de artıyor." dedi.

SelectUSA Yatırım Zirvesi'ne ilk kez katıldıklarını söyleyen Baydaliev, ülkedeki pazarlarının giderek büyümesi nedeniyle amaçlarının ABD eyaletlerini daha yakından tanımak olduğunu ifade etti.

Baydaliev, "Biz nasıl şu anda Kapadokya'da NeoCappadocia markası altında bir işletme açmak istiyorsak aynısının daha iyisini Amerika'da da açmak niyetindeyiz. Sadece bir yerde değil, tüm eyaletlerde ve özellikle nasıl Kapadokya bizim için ve dünya için bir destinasyonsa Amerika'da da çok destinasyon var. Montana, Wyoming, Colorado, diğer eyaletler, oralarda da bu işletmelerimizi açmak ve buralarda da büyümek istiyoruz." diye konuştu.

Şirketin küresel ölçekte büyüme hedefi bulunduğunu vurgulayan Baydaliev, ayrıca eğlence ve eğitimi birleştiren "edutainment" yaklaşımıyla da "immersive" olarak adlandırılan sürükleyici deneyimler geliştirmeyi amaçladıklarını söyledi.

"Amacımız, ABD pazarındaki payımızı büyütmek"

RealWorks Teknoloji Ürün ve Pazarlamadan Sorumlu Yöneticisi Fulya Bayram, geliştirdikleri HaloScape adlı yapay zeka destekli sağlık işletim sistemiyle Türkiye'de Hollanda'da ve ABD'de faaliyet gösterdiklerini dile getirdi.

SelectUSA Yatırım Zirvesi'ne ikinci kez katıldıklarını belirten Bayram, bu organizasyona katılımlarının ABD'de şirket kurmalarına sağladığı katkıyı anlattı. Bayram, "Bu sene amacımız biraz daha ABD pazarındaki payımızı büyütmek, buradaki Türkiye temsilini artırmak ve eyaletlerle yakın ilişkiler kurmak." dedi.

Hem eyaletlerle görüşmeler yaptıklarını hem de Türkiye'deki çalışmalarını daha geniş kitlelere tanıtma imkanı bulduklarını söyleyen Bayram, ayrıca etkinlikte Nvidia gibi büyük şirketlerin yöneticileriyle de görüşme yaptıklarını ifade etti.

Bayram, HaloScape'in dağınık sağlık verilerini bireyler ve hekimler için anlamlı içgörülere çeviren yapay zeka temelli bir platform olduğunu belirterek, Türkiye'nin merkezi sağlık verisi altyapısının bu alanda dünya genelinde sayılı örneklerden biri olduğunu, burada geliştirdikleri çözümleri ABD'de de hayata geçirmek istediklerini dile getirdi. Bayram, ayrıca Harvard Üniversitesi ve Mayo Clinic ile çalışmalar yürüttüklerini dile getirdi.

"Avrupa operasyonunu başlattık şimdi de Amerika'ya açılmak istiyoruz"

Diş kliniği zinciri Dentgroup'un kurucusu diş hekimi Efe Çelebi, 3 sene önce kurduğu dentalPrices şirketinin diş tedavilerinde en büyük sorun olan yüksek maliyetlere yönelik çözüm ürettiğini söyledi.

dentalPrices'ın hastaların uygun kliniği bulmasına, randevu almasına ve tedavi ödemelerini taksitle yapmasına yardımcı olduğunu anlatan Çelebi, "Türkiye'de 75 milyon dolardan fazla işlem gerçekleştirdik ve bu sene itibarıyla da Avrupa'ya açıldık. Avrupa'da Macaristan'da, Budapeşte'de bir şirket kurduk. Macaristan da Türkiye gibi çok fazla sağlık turizmi yapan bir ülke. Avrupa operasyonunu oradan başlattık, şimdi de sene sonunda Amerika'ya açılmak istiyoruz. Bu vesileyle de SelectUSA'ye katıldık." dedi.

Çelebi, SelectUSA Yatırım Zirvesi kapsamında yaptıkları görüşmelerin çok verimli geçtiğini, California ve Florida eyaletlerinden ofis açma daveti aldıklarını belirtti.

Dental piyasasında dünyanın en büyüğü olmayı hedeflediklerini vurgulayan Çelebi, "Bu bir Türk şirketi için belki çok iddialı bir söylem olabilir ama her iş böyle başlıyor. Şu bir gerçek ki lokal bir şirket olarak kalırsak bunu yapmamız mümkün olmayacak. Dolayısıyla ilk aşamada Avrupa'ya açıldık. Amerika şart çünkü birçok pazarda olduğu gibi dünyanın dentalde de en büyük pazarı." diye konuştu.

"Globale açılmak isteyen her şirketin Amerika pazarından geçmesi gerekiyor"

IWRobotx Yazılım AŞ Kurucusu Mustafa Erol da şirketin firmalara iç lojistik sağlayan operasyon katmanında çözümler sunduğunu belirtti.

Varlık demirbaş takip ve yönetim sistemi yaptıklarını dile getiren Erol, her bir demirbaşın ayak izini çıkarıp karbon raporlarını oluşturduklarını ifade etti.

Erol, "Böylece bir işletmede hangi operasyonlar gereksizse onları ortaya koyup, o operasyonların optimizasyonuna yönelik çözümler sağlıyoruz." dedi.

SelectUSA Yatırım Zirvesi'ne ilk kez katıldığını belirten Erol, burada Maryland, New York, California, Kansas, New Jersey gibi eyaletlerin temsilcileriyle görüştüklerini, fırsatlara ilişkin bilgi aldıklarını söyledi.

Erol, "Globale açılmak isteyen her şirketin Amerika pazarından geçmesi gerekiyor. Biz de şu an Türkiye'de ve Almanya'da operasyonlarımızı yürütüyoruz. Dolayısıyla sadece bu taraf kaldı. Yani Amerika tarafı kaldı. Burada daha hızlı büyüyebileceğimizi düşünüyoruz. O yüzden bu tarafa da yatırım yapmak istiyoruz." ifadesini kullandı.

Türkiye, ABD'li eyalet temsilcilerinin radarında

Iowa eyaletindeki Cedar Rapids Metro Ekonomik Birliği Başkanı Juliet Abdel de SelectUSA Yatırım Zirvesi'nin oldukça yoğun geçtiğini belirterek, katılımcıların bağlantı kurma ve bilgi edinme konusunda son derece ilgili olduğunu söyledi.

Iowa'nın Cedar Rapids bölgesinin ileri imalat, gıda ve lojistik gibi sektörlerle tanındığını belirten Abdel, havacılık ve aviyonik, biyoekonomi ve teknoloji alanlarında da büyüme potansiyeli olduğunu anlattı. Abdel, bölgenin, ABD'nin orta kesiminde yer aldığını, maliyet avantajı, yaşam giderlerinin düşüklüğü, güvenli topluluklar ve ulaşım kolaylığı gibi önemli artılar sağladığını ifade etti.

ABD'nin ticaret politikaları ve tarifelerinin yatırımcılar için hem zorluk hem de yeni fırsatlar yarattığına işaret eden Abdel, geleneksel olarak Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya ile çalıştıklarını, son dönemde ise Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Türkiye'ye odaklandıklarını söyledi.

Abdel, kısa süre önce Türkiye'yi ziyaret ettiğini, İstanbul, Kocaeli ve Ankara'da yatırımcılarla bir araya geldiğini belirterek, "Uygun bir yer bulmalarına veya ihtiyaç duydukları desteği almalarına yardımcı olmaya çalıştığımız, oldukça aktif olan birkaç projemiz var." dedi.

Daha önce Türkiye'de görüştüğü bazı yatırımcılarla yeniden bir araya geldiklerini kaydeden Abdel, "Bizim ilgi alanlarımızla gerçekten örtüşen sektörler, enerji, savunma ve imalat alanları oldu. Birebir görüşmelerimiz sırasında karşımıza çıkan bu fırsatların takibini yapmaya devam edeceğim." diye konuştu.

"Türk şirketleri, oldukça küresel bir bakış açısına sahip"

North Carolina Ekonomik Kalkınma Ortaklığı Üst Yöneticisi Christopher Chung da SelectUSA Yatırım Zirvesi'nin binlerce şirket ve yatırımcıyı eyaletlerle bir araya getirmesinin önemini vurgulayarak, bu etkinliğe katılımlarından muazzam bir yatırım getirisi elde ettiklerini söyledi.

Chung, North Carolina'nın ilaç, yaşam bilimleri, otomotiv, havacılık ve uzay, enerji, gıda, teknoloji ve finansal hizmetler gibi sektörlerde güçlü bir yatırım merkezi olduğunu ifade etti.

Türk yatırımcılarına ilişkin Chung, "Türk şirketleri oldukça küresel bir bakış açısına sahip." değerlendirmesinde bulundu.

Chung, "Türkiye kendi başına büyük bir pazar, ancak Türkiye dışında da çok sayıda fırsat bulunuyor, bunlar arasında ABD'de hem ürün satışı hem de üretim yapma imkanları yer alıyor ve bizim için fırsatların kesişim noktası da tam olarak burası." dedi.

Bakan Kacır, açılışını gerçekleştirdikleri "Bilim Esenler" ile birlikte Türkiye'nin dört bir yanında TÜBİTAK desteğiyle 42 bilim merkezi kurduklarını belirterek "Bugüne kadar bu merkezlerde 20 milyondan fazla misafirimizi ağırladık." dedi.

Esenler Belediyesi, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı vesilesiyle, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, TİKA ve Türkiye Maarif Vakfı işbirliğiyle, "Avrasya’nın Çocukları" temasıyla "16'ncı Uluslararası Barış Ekmeği Festivali"ni düzenledi.

Festival kapsamında Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Karadağ, Romanya, Pakistan, Filistin, Türkiye, Kuzey Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Gürcistan, Bosna Hersek, Sırbistan ve Azerbaycan’dan gelen çocuklarla dünya liderlerine gönderilmek üzere ekmek pişirdi, ardından Bilim Esenler Merkezi'nin açılışını yaptı.

Bakan Kacır, burada yaptığı konuşmada, teknoloji ve bilimin ancak insanlığa hizmet ettiği ölçüde kıymetli olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:

“Dünyanın, başka insanların topraklarına göz dikenlerin, başka insanların ekmeklerini elinden almak isteyenlerin, her yeri kana bulamak isteyenlerin geliştirecekleri teknolojiye ihtiyacı yok. Dünyanın adalete ihtiyacı var, merhamete ihtiyacı var, selamete ihtiyacı var, barışa ihtiyacı var. Ve Allah'ın izniyle dünyayı barışla Türk çocukları ve dünya çocukları buluşturacak.”

Türkiye’nin içinde bulunduğu coğrafyanın zor bir dönemden geçtiğini belirten Kacır, iyilik ve barıştan yana olanların daha fazla gayret göstermesinin, daha fazla çalışmasının mutlak bir zorunluluk olduğunun altını çizdi. Kacır, şunları kaydetti:

"Evet zor bir dönemdeyiz. Karanlık bir dönemdeyiz. Kuzeyimizde dört yıldır devam eden bir savaş var. Bir milyondan fazla insan Rusya-Ukrayna Savaşı'nda bugüne kadar öldürüldü. Güneyimizde İsrail dünyanın gözü önünde üç yıldır soykırım icra ediyor. Lübnan'a saldırıyor, İran'a saldırıyor. Coğrafyamızı, dünyayı kana buluyor. Ve maalesef bütün bunlara dur diyecek bir küresel sistem orta yerde yok. Mazlumların hakkını koruyacak bir adil düzen yok. Çocukların yaşam hakkını muhafaza edecek bir uluslararası müessese yok. Dolayısıyla iyilikten yana olanların, barıştan yana olanların yani bizlerin çok daha fazla gayret göstermesi, çok daha fazla çalışması mutlak bir zorunluluk. İnşallah biz bu anlayışla Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde dur durak bilmeksizin koşmaya devam edeceğiz."

Kacır, dünya çocuklarıyla birlikte pişirilecek "Barış Ekmeği"nin güçlü bir simge olduğunu belirterek, Türkiye'nin güçlenmesi, dost ve mazlum coğrafyalarla dayanışmasını kararlılıkla sürdürmesi halinde, insanlığın özlem duyduğu barışa adım adım ulaşacağını ifade etti. Kacır, şunları söyledi:

"Dünyanın dört bir yanından çocuklar memleketlerinin ununu getirdiler. Memleketlerinin suyunu getirdiler. Anadolu'nun mayasıyla burada buluşturuyor ve buradan dünyaya güçlü bir mesaj veriyorlar. Aslında bu iki programın bir arada olması tam da Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde hayata geçirmekte olduğumuz "Türkiye Yüzyılı" vizyonunun özeti. Çünkü biz Milli Teknoloji Hamlesi'ni, teknoloji geliştirme kabiliyetlerinde daha ileri seviyelere gelebilmeyi, Türkiye'nin ekonomik olarak güçlenmesinin çok ötesinde bir anlayışla sürdürüyoruz. Bu anlayış insanlığı yeniden adaletle merhametle buluşturma iddiasıdır."

"Bilim Esenler" ile birlikte 42’nci bilim merkezi açıldı

Bakan Kacır, Türkiye’nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde kendi teknolojisini geliştirebilen, üretebilen ve rekabetçi şekilde dünyaya sunabilen bir ülke olma yolculuğunda kararlılıkla ilerlediğini kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

“Bu yolculuk, Türkiye'nin Milli Teknoloji Hamlesi'ni gerçekleştirerek dünyada teknoloji geliştirmenin sadece bir avuç ülkenin tekelinde kalmaması fikrini dünyayla paylaşmasının yolculuğu... Hamdolsun, bu yolculukta bugüne kadar büyük kazanımlar elde ettik. Türkiye, bugünün dünyasında kritik teknolojileri kendi imkanlarıyla geliştirebilen, ele güne muhtaç olmayan, kendi ihtiyaçlarını kendi öz evlatlarının alın teriyle, akıl teriyle karşılamayı başaran bir ülke haline geldi ama daha gidecek çok yolumuz var. Ve inanıyoruz, biliyoruz ki bu yolculukta en büyük gücümüz Türk gençliği, Sayın Cumhurbaşkanımızın tarifiyle, Teknofest Kuşağı olacak. Eğer hayallerinin önündeki engelleri kaldırabilir, eğer heyecanlarını araştırma, geliştirme projelerine taşımalarına vesile olacak imkanlar sunabilirsek, biliyoruz ki Türk çocukları, Türk gençleri bugünkü başarıların çok daha ötesine Türk milletini taşıyacak.”

Bu anlayışla Türkiye'nin dört bir yanında çocuklara ve gençlere yönelik bilim ve teknoloji altyapıları inşa ettiklerini belirten Kacır, 81 ilde 132 "DENEYAP" teknoloji atölyesi kurduklarını söyledi.

Kacır, açılışını gerçekleştirdikleri "Bilim Esenler" ile birlikte Türkiye'nin dört bir yanında TÜBİTAK desteğiyle 42 bilim merkezi kurduklarının altını çizerek şöyle devam etti:

"Bugüne kadar bu merkezlerde 20 milyondan fazla misafirimizi ağırladık. Gençlerimizin, çocuklarımızın bilimdeki merak dolu yolculuklarının ilk adımlarını attıkları bu merkezler geleceğin mühendislerinin, bilim insanlarının yetişmesine, hamdolsun, vesile oluyor. İnanıyorum ki bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz Bilim Esenler de bu yolculukta kıymetli bir kilometre taşı olacak ama değerli başkanımız ifade etti, 'bugün açılışını yaptığımız merkez bir mukaddime' dedi. Yani başlangıç, önsöz. Bunun devamı yakında gelecek. Esenler'e muhteşem bir teknopark kazandırıyoruz. Ve o teknoparkın içinde Türkiye'nin en büyük bilim merkezlerinden birini Esenlerimiz için, İstanbul'umuz için Esenler Belediyemiz ve TÜBİTAK iş birliğinde hayata geçiriyoruz. İnşallah o merkez çok daha farklı bir imkânı İstanbul'un gençlerine, çocuklarına sunmuş olacak."

Buna göre, şubat ayı itibarıyla Türkiye'nin yurt dışı varlıkları, bir önceki aya göre yüzde 1,7 artışla 439,1 milyar dolar, yükümlülükleri de yüzde 0,5 azalışla 786,8 milyar dolar oldu.

Bu gelişmelerle Türkiye'nin net Uluslararası Yatırım Pozisyonu, şubat itibarıyla eksi 347,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Rezerv varlıklar, şubatta 7,9 milyar dolar azalarak 210,3 milyar dolar oldu.

Varlık kalemleri incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 1,2 artarak 76,8 milyar dolar ve diğer yatırımlar kalemi ise yüzde 0,4 azalarak 145,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Bankaların yabancı para efektif ve mevduat varlıkları yüzde 2 azalarak 42,5 milyar dolara geriledi.

Yükümlülükler altındaki portföy yatırımları alt kalemlerinden Genel Hükümetin Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) yükümlülükleri yüzde 1,2 azalarak 22,1 milyar dolar oldu.

Yükümlülükler alt kalemleri bir önceki aya göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi, BIST 100 endeksindeki azalışın etkisiyle bir önceki aya göre yüzde 2,2 azalışla 226,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Portföy yatırımları kalemi ise yüzde 0,8 artarak 153,4 milyar dolar ve diğer yatırımlar kalemi yüzde 0,1 azalarak 407,2 milyar dolar oldu.

Bu doğrultuda, Türkiye'de kesintisiz iletişimin sağlanması için operatörlerin mobil yatırım tutarı, her yıl katlanarak sürüyor. Özellikle, 5G hazırlıkları ve altyapı modernizasyonu kapsamında, son yıllarda yatırımlar belirgin bir artış gösteriyor.

5 yılda 188 milyar liralık mobil yatırım

Operatörlerce, 2021'de 10 milyar 176 milyon liralık mobil yatırıma imza atılırken, 2022'de 14 milyar 624 milyon lira, 2023'te 30 milyar 486 milyon lira, 2024'te 50 milyar 766 milyon lira tutarında yatırım hayata geçirildi. İşletmeciler en fazla mobil yatırımı, 81 milyar 926 milyon lirayla 2025 yılında yaptı.

Böylelikle, 2021'den 2025 yılı sonuna kadar, Türkiye'de 5 yılda operatörler tarafından yapılan toplam mobil yatırımın tutarı, 187 milyar 978 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

İşletmelerce 2021-2025 döneminde gerçekleştirdikleri toplam yatırım tutarları şöyle:

Türkiye'nin yerel kalkınmasında lokomotif işlevi görecek programın detayları yer alıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı ile bölgelerin sahip olduğu potansiyelin değerlendirilmesi, atıl kaynakların harekete geçirilmesi ve yerel ihtiyaçların karşılanması yoluyla kalkınmanın yerelden başlatılması hedefleniyor.

Program, bölgelerin ekonomik potansiyelini harekete geçirmek, üretimini artırmak ve istihdamını güçlendirmek hedefiyle uygulamaya alındı. Bu kapsamda, bölgelerin yetkinlik ve teknoloji üretim kapasitesinin artırılması, ithal girdilerin yerli imkanlarla üretilmesi ve tedarik zincirinin yerlileştirilmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.

Nitelikli istihdamın artırılması sağlanacak

Böylelikle il bazlı belirlenen öncelikli yatırım alanları desteklenecek, katma değerli üretim ve nitelikli istihdam artırılacak, yerel kalkınma vizyonu sürdürülebilir ve somut projelerle hayata geçirilecek.

Programla bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılması, bölgelerin rekabet güçlerinin artırılması öngörülüyor. İllerin sosyoekonomik gelişmişlik seviyesinin yükseltilmesi, coğrafi potansiyelinin ve atıl kaynakların değerlendirilmesi, yerel ihtiyaçların karşılanması, bölgede üretimi olmayan, başarı olasılığı yüksek sektörlerin geliştirilmesi, mevcut sektörlerin ileri geri bağlantılarının desteklenmesi, kümelenmelerin oluşturulması ve yerel istihdamın artırılması hedefler arasında bulunuyor.

Başvurular 15 Mayıs'a kadar yapılabilecek

Teşvik programına, gerçek veya tüzel kişiler başvuruda bulunabiliyor. Program kapsamında, daha önce teşvik belgesine bağlanmış veya başka bir kamusal destek programı dahilinde desteklenmekte olan yatırımlar için başvuru yapılamıyor.

Bir yatırımcı, tek başına veya ortak olarak en fazla 5 başvuruda bulunabiliyor. Başvurular, "https://yerelkalkinmahamlesi.sanayi.gov.tr" internet adresi üzerinden gerçekleştiriliyor. Başvuruların 15 Mayıs'ta sona ereceği programa elden veya posta yoluyla başvuru yapılamıyor.

324 yatırıma destek

Türkiye'nin 7 bölgesinde yapılacak, asgari 300 büyükbaş entegre et veya süt hayvancılığı yatırımı, 4 yıldız ve üzeri konaklama tesisi, jeotermal kaynaklarla su ürünleri yetiştiriciliği, yaşlı bakım merkezi, tıbbi ve aromatik bitkilerden katma değerli ürünler üretimi, mobilya üretimi, meyve/sebze işleme, kurutma ve paketlenmiş gıda ürünleri üretimi, asgari 20 dekar entegre sera tesisi gibi yatırım konuları teşvik kapsamında bulunuyor.

Programla 81 ilde 324 yatırıma destek verilecek.

301 milyon liraya kadar nakdi destek

Program kapsamında yatırımcılara vergi indirimi, sigorta primi desteği, faiz veya kar payı desteği, yatırım yeri tahsisi ve gümrük vergisi muafiyeti gibi çeşitli teşvikler sunulacak. Desteklerin kapsamı yatırımın büyüklüğüne, sektörüne ve bölgesel önceliklere göre değişebiliyor. Yapılacak her bir yatırım için 301 milyon liraya kadar nakdi destek ve yatırımın yüzde 50'si kadar vergi indirimi sağlanacak.

Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı kapsamında yatırımcılar, Resmi Gazete'nin 30 Mayıs 2025 tarihli sayısında yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Cumhurbaşkanı Kararı'nda program için öngörülen destek unsurlarından yararlanabilecek.

Yerelden genele kalkınma hedefi

Proje kapsamındaki yatırım konuları, yerel ihtiyaçların karşılanması, atıl kaynakların değerlendirilmesi, ileri geri bağlantılı sektörlerin geliştirilmesi, kümelenme imkanlarının oluşturulması, teknoloji üretim seviyesinin yükseltilmesi, istihdamın artırılması, sosyoekonomik gelişmişliğin güçlendirilmesi kriterleri doğrultusunda belirlendi.

Bölgelerin sahip olduğu imkanları en verimli biçimde kullanmayı hedefleyen programın üretimi desteklemesi, yeni iş olanakları yaratması ve yerelden başlayan kalkınma sürecini tüm ülke geneline yayması bekleniyor.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, fuar 20-23 Nisan 2026 tarihlerinde Malezya Uluslararası Ticaret ve Fuar Merkezi'nde düzenlenecek. Fuar kapsamında Nurol Makina, modern operasyonel ihtiyaçlara yönelik geliştirilen gelişmiş zırhlı araç çözümlerini tanıtacak.

Nurol Makina ile Malezya merkezli Nadicorp Holdings Sdn. Bhd. (Badanbas) arasında DSA 2026 kapsamında yeni bir anlaşma imzalanması planlanıyor. Söz konusu anlaşmanın, iki şirket arasındaki uzun soluklu işbirliğinde önemli bir dönüm noktası oluşturması ve Malezya'da 4x4 zırhlı araçların yerel üretimi ile Asya bölgesine ihracatına yönelik bir çerçeve oluşturması hedefleniyor.

Fuar süresince Nurol Makina standında, dünya genelinde bilinen muharebe tecrübesine sahip EJDER YALÇIN ile sınıfının önde gelen ölçeklenebilir zırh teknolojisine sahip NMS 4x4 ve NMS-L araçları sergilenecek. Bu araçlar, farklı operasyonel ihtiyaçlara cevap verebilecek esnek ve görev odaklı tasarım yaklaşımını yansıtıyor.

Nurol Makina'nın DSA'ya katılımı, şirketin Asya'daki varlığını güçlendirme ve bölgesel iş birliklerini artırma stratejisinin önemli bir parçasını oluşturuyor. Ziyaretçilerin şirketin zırhlı araç çözümlerine ilişkin kapsamlı bilgi edinmesi ve araçların güvenlik kabiliyetlerine katkı potansiyelini değerlendirmesi bekleniyor.

Şirket, bugüne kadar ileri mühendislik kabiliyetlerini sahadaki operasyonel deneyimle birleştirerek küresel ölçekte zırhlı araç üreticileri arasında güçlü bir konuma ulaştı. Yüksek koruma, hareket kabiliyeti ve görev esnekliği sunacak şekilde oluşturulan çözümler, uluslararası alandaki faaliyetlerini genişlemesini sağladı.

Endeks tüm zamanların en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu 14.601,12 puana taşıdı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı, bu hafta yüzde 2,48 artışla 7 bin 28 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,47 yükselişle 47 bin 338 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 11 bin 487 lira olan çeyrek altının satış fiyatı, yüzde 2,48 artarak 11 bin 772 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,43 artarak 44,8530 lira, avro yüzde 1,33 yükselişle 53,1110 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 2,14, emeklilik fonları yüzde 1,90 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar, yüzde 2,81 ile "hisse senedi fonları" oldu.

EBRD Birinci Başkan Yardımcısı Greg Guyett, Orta Doğu’daki savaştan etkilenen ekonomileri desteklemek amacıyla açıkladıkları 5 milyar avroluk finansman paketinin, özel sektör aracılığıyla istihdamın korunmasını amaçladığını ifade etti.

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Birinci Başkan Yardımcısı Greg Guyett, Orta Doğu’daki savaştan etkilenen ekonomileri desteklemek amacıyla açıkladıkları 5 milyar avroluk finansman paketinin, özel sektör aracılığıyla istihdamın korunması ve tedarik zincirlerinin sürdürülmesini amaçladığını ifade etti.

Uluslararası Para Fonu (IMF)-Dünya Bankası Bahar Toplantıları’na katılmak üzere Washington’da bulunan Guyett, AA muhabirine, küresel ekonomideki gelişmeler, bankanın operasyonları ve Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Guyett, dünya genelinde ortaya çıkan tüm sorunlara rağmen küresel ekonominin şaşırtıcı derecede dirençli olduğunu, İran’daki çatışma ve enerji fiyatlarındaki artışın ardından bile bu direncin bir kısmının korunduğunu söyledi.

Bu döneme birçok ülkede mali durumun halihazırda baskı altında olduğu ve yakın zamanda yaşanan enflasyon dalgasının ardından girildiğine işaret eden Guyett, “Bu yüzden oldukça endişeliyim. Eğer çatışma genişler ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması uzarsa, enerji tedarikinden bahsetmeye bile gerek yok, gübre gibi hayati öneme sahip malzemelerde sıkıntılar yaşayacağız ve bu durum enflasyon ve büyümenin yavaşlaması şeklinde ekonomilere yansımaya başlayacaktır.” dedi.

Greg Guyett, EBRD’nin Orta Doğu’daki savaştan etkilenen ülkeleri desteklemeye yönelik rolüne değinerek “Bu krizde rolümüz çok net, insanların hayatlarını uygun bir şekilde sürdürebilmelerini sağlamaya çalışıyoruz.” diye konuştu.

Faaliyet gösterdikleri ülkelerden Orta Doğu’daki çatışmalardan en çok etkilenenlere yönelik 5 milyar avroluk bir paket açıkladıklarını anımsatan Guyett, “Bu paket, odak noktamız olan özel sektör işletmelerine yönelik, onların istihdamı sürdürebilmelerini ve tedarik zincirlerini finanse etmeye devam edebilmelerini sağlamayı amaçlıyor.” ifadelerini kullandı.

Guyett, kısa süre önce Lübnan’daki bir şirket için finansman imkanı açıkladıklarını belirterek şirketin bu kaynağı çalışanlarına maaş ödemeye devam edebilmek ve perakende mağazalarında gıda tedarikini sürdürebilmek için kullanacağını anlattı.

Türkiye’nin enflasyon hızını düşürmede kaydettiği ilerleme “oldukça etkileyici”

Türkiye ekonomisine de değinen Greg Guyett, ülkenin enflasyon oranındaki yükselişi düşürme çabalarında kaydettiği ilerlemenin “oldukça etkileyici” olduğunu ifade etti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının enflasyonu düşürmeye yönelik çalışmalarının takdire şayan olduğunu belirten Guyett, “Bununla birlikte dünya genelinde enflasyon risklerinin arttığı bir döneme girerken, enflasyon hala yüksek kalmaya devam ediyor ve Türkiye bu enflasyonist ortamın bazı etkilerinden muaf olmayacaktır.” değerlendirmesini yaptı.

Greg Guyett, Türkiye’nin coğrafi açıdan “ayrıcalıklı” bir konumda olduğuna işaret ederek ülkenin tüm komşularıyla iyi ilişkiler yürütmeye yönelik oldukça iyi gelişmiş bir politika izlediğini kaydetti.

Körfez bölgesinin turizm ve yolcu transiti açısından daha zor bir yer haline gelmesine işaret eden Guyett, İstanbul Havalimanı’na son on yılı aşkın sürede yapılan yatırımlar ve Türkiye’nin bir turizm destinasyonu olması gibi unsurların dengeleyici bazı faydalar sağlayacağını düşündüğünü dile getirdi.

“Türkiye’de geçen yılki yatırım seviyemizi yakalayamazsak hayal kırıklığı yaşarım”

EBRD’nin Türkiye’deki operasyonlarından bahseden Greg Guyett, “Yatırımlarımız müşterilerimizden gelen taleplere göre şekilleniyor ancak Türkiye’de geçen yılki yatırım seviyemizi yakalayamazsak veya aşamazsak büyük bir hayal kırıklığı yaşarım. Türkiye, faaliyet gösterdiğimiz ülkeler arasında en büyüklerden biri olmaya devam ediyor.” dedi.

Guyett, enerji sistemi geliştirme ve yenilenebilir enerjinin Türkiye’de odaklandıkları temel alanlar arasında olmaya devam edeceğini belirterek, “Türkiye’de güneş, rüzgar ve batarya depolama alanlarında çok güçlü bir enerji projesi portföyümüz var. Gelecek 24 ay boyunca bu portföyün giderek genişleyeceğini göreceğimizi düşünüyorum.” diye konuştu.

İran’daki çatışmanın enerji piyasaları üzerindeki etkilerinin enerji projelerini hızlandıracağını aktaran Guyett, bunun Türkiye için de geçerli olacağını ifade etti.

“Uluslararası yatırımcıların Türkiye’yi radarlarında tutmaya devam etmelerini bekliyorum”

Greg Guyett, Türkiye’de Avrupa Birliği’ne (AB) yakın üretim merkezi kurmak isteyen çok uluslu şirketlerden yatırımlar gördüklerine işaret ederek “Türkiye ekonomisine dair oldukça umut verici bulduğum konu inovasyona yapılan yatırımlar, halihazırda gerçekleşmekte olan inovasyonlar. Türkiye özellikle Orta Doğu ve Afrika olmak üzere dünyanın diğer bölgeleri için bir inovasyon merkezi konumunda.” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye’nin Orta Doğu’daki çatışmaların ardından güvenli destinasyon arayışındaki Körfez’deki yatırımcılar için öne çıkıp çıkmayacağına ilişkin ise Guyett, şunları kaydetti:

“Türkiye’de ekonominin ve ülkenin dinamiklerinin coğrafi konumu, genç nüfusu, iyi eğitimli insan kaynağı ve inovasyon ekonomisiyle oldukça cazip bir yatırım destinasyonu olduğu konusunda son derece iyimserim. Dolayısıyla uluslararası yatırımcıların Türkiye’yi bir yatırım destinasyonu olarak gündemlerinin üst sırasında veya radarlarında tutmaya devam etmelerini bekliyorum.”

EBRD, 2009’dan bu yana büyük ölçüde özel sektörde olmak üzere Türkiye’de 23 milyar avronun üzerinde yatırım yaparak ülkenin başlıca yatırımcıları arasında yer alıyor.

Banka, 2025 yılında Türkiye’ye 2,7 milyar avro ile rekor düzeyde yatırım gerçekleştirmişti.

Görgün, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Savunma sanayisinde ortaya koyduğumuz bütüncül ekosistem yaklaşımı, artık yalnızca platform ve ürün geliştirme kabiliyetiyle değil, kurumsal yapısı, yönetişim modeli ve sürdürülebilir sanayileşme anlayışıyla da uluslararası ölçekte referans alınan bir seviyeye ulaşmıştır.

Dost ve kardeş ülkeler, yalnızca teknolojiye değil, bu teknolojiyi mümkün kılan sistem mimarisine de talip olmaktadır.

Bu anlayış doğrultusunda, Azerbaycan Savunma Sanayisi Bakanlığı ile Başkanlığımız arasında, savunma sanayisinde stratejik yetkinlik gelişimi ve ekosistem dönüşümünü hedefleyen işbirliği sözleşmesini imzaladık."

Görgün, söz konusu işbirliği kapsamında savunma sanayisi yönetişim modeli, tedarik ve sözleşme yönetimi yapıları, AR-GE, ÜR-GE ve teknoloji kazanım süreçleri, sanayileşme ve ihracat mimarisi ile insan kaynağı gelişimi ve bilgi transferi alanlarında kapsamlı bir dönüşüm perspektifi oluşturulacağını bildirdi.

Görgün, "Bu adım, iki kardeş ülke arasındaki stratejik işbirliğinin derinleşmesinin yanı sıra Türkiye'nin savunma sanayi modelinin küresel ölçekte taşıdığı değerin somut bir yansımasıdır." ifadelerini kullandı.

Açıklamada, SSB adına imzayı Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Hakan Karataş, Azerbaycan Savunma Sanayii Bakanlığı adına ise imzayı Azerbaycan Savunma Sanayii Bakan Yardımcısı Hidayet Azimov'un attığı belirtildi.

EBRD'nin açıklamasına göre, ABD/İsrail-İran Savaşı nedeniyle bölgedeki ekonomilere destek sağlamak için bir program başlatıldı.

Bu kapsamda, savaştan doğrudan etkilenen ülkelere sağlanmak üzere 5 milyar avro finansman açıklayan EBRD, Batı Şeria ve Gazze ile Irak, Ürdün, Lübnan ve bölgedeki etkilenen diğer komşu ülkelere odaklanacak.

Bu ülkelerin yanı sıra Mısır, Türkiye, Ermenistan ve Azerbaycan gibi etkilenen komşu ülkeler de söz konusu finansmandan yararlanabilecek.

Sağlanacak finansmanın hacmi, bölgede hızla değişen koşullar nedeniyle ülkelerin taleplerine bağlı olacak.

Bankanın yaklaşımı iki aşamadan oluşacak. Ekonomik faaliyeti destekleyerek, finans sektörünün istikrarını güçlendirerek ve temel hizmetlerin sürekliliğini sağlayarak acil rahatlama sağlanması hedeflenirken, ardından etkilenen ekonomilerde büyüme ve sürdürülebilir toparlanma için temeller atılacak.

Açıklamada konuya ilişkin görüşlerine yer verilen EBRD Başkanı Odile Renaud-Basso, Orta Doğu'daki savaşın etkilerine karşı ülkelere bir destek sunmak için hazır konumda olduklarını belirterek "Belirsizliğin arttığı bir dönemde, başkalarının geri çekilebileceği yerlerde biz daha fazla devreye giriyoruz ve bunu yaparken sağlam bankacılık temellerini koruyoruz. Zor zamanlarda faaliyet gösterdiğimiz ülkelerdeki ekonomileri, müşterileri ve insanları desteklemek için buradayız." ifadelerini kullandı.

Kuveyt Türk, mobilden müşteri olan çiftçilere ve esnaflara, 24 bin liraya varan özel hediye ve kampanyalarla destek oluyor.

Kuveyt Türk, tarım bankacılığı çerçevesinde bitkisel üretim, süt ve besi hayvancılığı, traktör, tarla finansmanı ve daha birçok hizmeti de müşterilere sunuyor.

"Tarım olmadan hiçbir şeyin anlamı olmadığını düşünüyoruz"

Kuveyt Türk KOBİ Bankacılığından Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Abdurrahman Delipoyraz, KTO-TÜYAP Konya Uluslararası Fuar Merkezi'nde düzenlenen fuarda, AA muhabirine, tarım sektörüne yönelik çalışmalarını çiftçilere duyurmayı sürdüklerini söyledi.

Fotoğraf : �/AA

Geçen yıl tarıma sağladıkları fonu yüzde 100 büyüttüklerine işaret eden Delipoyraz, tüm bankacılık sektörü kredilerinden aldıkları payın yüzde 3 civarında olmasına karşın, tarım sektöründe yüzde 4'ün üzerinde paya sahip olduklarını aktardı.

Sektörel payı daha da büyütmeyi hedeflediklerine değinen Delipoyraz, "Tarım sektörüne, bir nevi savunma sanayi gibi bakmaya çalışıyoruz. Sosyal sorumluluğumuz olduğunu düşünüyoruz. Tarım olmadan hiçbir şeyin anlamı olmadığını düşünüyoruz. Bu nedenle tarım için ayrı bir sektör yapılanmamız var." dedi.

Çiftçiler, şubeye gitmeden finansa erişiyor

Delipoyraz, uzaktan dijital çözümlerle, çiftçilerin ürün ve hizmetlerine daha kolay ulaşması için çaba gösterdiklerini belirterek, şöyle konuştu:

"Üreticilerimiz kırsalda olduğundan, oralarda tarıma hitap eden ekosistemin diğer parçalarıyla anlaşmalar yapıyoruz. Uzaktan hesap açılışı ve uzaktan limit tahsisiyle problemleri çözüyoruz. Her ay yaklaşık 250 uzaktan hesap açıyoruz ve bunun en az yüzde 30'una uzaktan limit tahsis edebiliyoruz. Tarım, elimizi üzerinden çekmememiz, büyütmemiz, hassasiyet göstermemiz gereken hatta zaman zaman kar edip etmediğimize bakmamamız gereken bir sektör."

Çevresel ve iklimsel faktörleri göz önüne alarak tarımda sürdürülebilirliğin sağlanmasına büyük önem verdiklerini vurgulayan Delipoyraz, buna yönelik yatırımlara ve uygulamalara da özel destekler vereceklerini kaydetti.

Tarım sektörüne sağladıkları finansın her yıl katlanarak arttığına dikkati çeken Delipoyraz, "Sistemimize kayıtlı aktif çiftçi müşteri sayımız 61 bin civarında. Bunu uzaktan hesap açılışı yönetimiyle 80-100 bine çıkarmayı hedefliyoruz. 2024'te 25 milyar lira olan fon büyüklüğümüzü, 2025'te 50 milyar liraya çıkardık. Bu ortalamanın üzerinde bir oran. Bu sene hedefimiz bunu 100 milyar liraya ulaştırmak." ifadelerini kullandı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından detayları paylaşılan paket kapsamında vatandaşlara bir yıl geri ödemesiz, 180 ay vadeli ve aylık yüzde 0,69 faiz oranıyla finansman sağlanacak.

Projeye başvuruların başladığı kentte, Üsküdar ve Küçükçekmece'de açılan irtibat ofisleri ilk günden ilgi gördü. Proje hakkında yüz yüze bilgi almak isteyen vatandaşlar irtibat ofislerine gelerek uzmanlardan bilgi aldı.

Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Dış Finans Danışmanı Doğukan Doğu, Üsküdar'daki irtibat ofisinde AA muhabirine proje hakkında açıklamalarda bulundu.

Doğu, projenin sürdürülebilir finansman modeliyle hayata geçirildiğini belirterek, "Öncelikle iklim ve afetlere dayanıklı şehirler projesi İstanbullulara hayırlı uğurlu olsun. Proje, sürdürülebilir kentsel dönüşüm için geliştirdiğimiz metodolojinin bir ürünüdür. Finansman kapsamında riskli yapı maliklerine maksimum 0,69 faiz, 180 aya kadar vade ve 3 milyon liraya kadar destek sunuluyor." dedi.

Kredideki faiz oranının vatandaşların durumuna göre düşeceğini hatırlatan Doğu, "Başvuru yapan vatandaşlarımızın sosyal ve ekonomik durumlarına göre ek faiz indirimleri uygulanır. Başka konutu olmayan vatandaşlarımız için 0,25 puan indirim var. Enerji kimlik belgesi B ve üzeri olan binalarda ek indirimler uygulanıyor. Şehit ve gazi yakınlarıyla, kadın hane reislerine yönelik indirimlerimiz var. Tüm indirimler kullanıldığında faiz oranını 0,59'a kadar düşürebiliyoruz." ifadelerini kullandı.

Doğu, projeden yararlanacak binaların kriterlerine ilişkin olarak, 1 Ekim 2020 tarihinden itibaren yıkım sürecine geçmiş olan binaların hedef gruplarında olduğunu ve riskli yapı olarak tanımlanan binalarda vatandaşla müteahhit arasında anlaşmanın yapılmış olması gerektiğini kaydetti.

Başvuru sistemine ilişkin detaylarla ilgili Doğu, "Müteahhit, e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) platformunu kullanarak binanın yıkım ve yapım süreçlerine dair bilgi ve belgeleri sisteme yükler. Teknik incelemelerin ardından vatandaşların banka sürecini başlatmasını bekliyoruz. Finansman tutarı, hak edişlere paralel şekilde blokeli hesaplarda tutulur ve inşaat ilerledikçe müteahhite aktarılır." diye konuştu.

Doğu, vatandaşların söz konusu projeden birden fazla konut için yararlanabileceğini dile getirerek, "Sadece tek konutu olan vatandaşlarımız için geçerli olan 0,25 puanlık faiz indirimi uygulanmaz. Bunun dışında herhangi bir engel yoktur." dedi.

Başvuru kanallarına ilişkin bilgi veren Doğu, "Dijital başvuru yapmak isteyenleri 'Kentsel Dirençlilik' internet sitesine bekliyoruz. Yüz yüze bilgi almak isteyen vatandaşlarımız Üsküdar Kirazlıtepe ve Küçükçekmece Halkalı'daki irtibat ofislerimize gelebilir. Hem vatandaşlarımız hem müteahhitlerimiz teknik tüm detaylar için arkadaşlarımızdan bilgi alabilir. Bütün riskli yapı maliklerini projeye davet ediyoruz." ifadelerini kullandı. 

Bu arada İstanbul'la birlikte İzmir, Kocaeli ve Sakarya'da da projeye başvuruların açıldığı öğrenildi.

Rapora göre; altın medyada en çok konuşulan yatırım aracı olurken, borsa ikinci, döviz ise üçüncü sırada yer aldı.

Küresel jeopolitik gelişmelerin etkisiyle şekillenen gündemde, İran–İsrail hattında artan gerilimin ve yükselen enflasyon beklentilerinin rol oynadığı görülüyor. Ay geneline bakıldığında yatırım araçlarının medyada ağırlıklı olarak risk ve korunma perspektifiyle ele alınmasına zemin hazırladığı dikkatlerden kaçmıyor.

* EKONOMİM MART SAYISI

* HER AY DOLU DOLU İÇERİKLERLE

Altın, Güvenli Liman Vurgusuyla Öne Çıkıyor

Mart 2026’da altın, 220 bini aşkın medya yansımasıyla yatırım gündeminin ilk sırasında yer aldı. Toplam görünürlüğün yaklaşık %42’sini tek başına oluşturması, altının gündem üzerindeki belirleyici ağırlığını ortaya koyuyor. Jeopolitik gelişmeler ve enflasyon beklentileri çerçevesinde değerlendirilen altın, medyada ağırlıklı olarak “güvenli liman” vurgusuyla anılıyor.

Borsa, Gündemin İkinci Güçlü Başlığı

Hisse senedi ve borsa, 129 binin üzerindeki medya yansımasıyla ikinci sırada yer buluyor. Yaklaşık %25’lik payı, borsayı yatırım gündeminin en güçlü ikinci başlığı haline getiriyor. Altınla birlikte toplam gündemin yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor. Şirket performansları ve yatırımcı beklentileri, borsanın medyada öne çıkan konular arasında yer almasını sağlıyor.

Döviz, Üst Sıralardaki Yerini Koruyor

Döviz (dolar/euro), 40 binin üzerindeki medya yansımasıyla yatırım gündeminde üçüncü sırada konumlanıyor. Toplam görünürlük içinde yaklaşık %8’lik paya sahip olması, dövizin istikrarlı ancak sınırlı bir ağırlıkla gündemde yer aldığını gösteriyor. Kur hareketleri ve küresel ekonomik gelişmeler, dövizin medyada düzenli olarak ele alınmasına katkı sağlıyor.

Konut ve Gümüşte Paralel Seyir Dikkat Çekiyor

Konut/ev yatırımları yaklaşık 37 bin medya yansımasıyla üst sıralardaki konumunu korurken, gümüş konuta yakın bir görünürlük sergiliyor. Her iki başlığın da toplam gündemden aldığı payın %7 bandına yakın seyretmesi, yatırım gündeminde birbirine yakın bir ağırlık oluşturduğunu gösteriyor. Konut, fiyat dengesi ve finansman koşullarıyla; gümüş ise alternatif yatırım aracı olarak gündemde yer buluyor.

Alternatif Yatırımların Görünürlüğü Artıyor

Arsa/arazi yatırımları gündemdeki varlığını sürdürürken, otomobil yatırım aracı olarak tartışılmaya devam ediyor. Kripto paralar ise toplam görünürlükten aldığı yaklaşık %2,5’lik payla, diğer yatırım araçlarına kıyasla daha sınırlı bir konumda yer alıyor.

Fonlar ve Mevduat Daha Sınırlı Görünürlükte

Yatırım fonları sınırlı bir payla gündemde yer bulurken, vadeli mevduat binde 1’in altındaki oranıyla en düşük görünürlüğe sahip başlık olarak öne çıkıyor.

Yatırım Gündemi Dijital Mecralarda Yoğunlaşıyor

Yatırım araçlarına ilişkin medya görünürlüğünün mecra dağılımı incelendiğinde, içeriklerin yaklaşık %92’sinin internet haber sitelerinde, %6’ya yakınının televizyon kanallarında ve %2 civarının yazılı basında yer aldığı görülüyor. Bu tablo, yatırım gündeminin büyük ölçüde dijital mecralarda şekillendiğini, geleneksel medyanın ise daha sınırlı ancak tamamlayıcı bir rol üstlendiğini ortaya koyuyor. Özellikle internet medyasının hız ve erişim avantajı, yatırım içeriklerinin yayılımında belirleyici bir unsur olarak öne çıkıyor.

MTM Medya Takip Merkezi En Çok Konuşulan Yatırım Araçları Raporu’nda ortaya çıkan genel tablo, yatırım gündeminin Mart ayında ağırlıklı olarak güvenli liman arayışı ve piyasa beklentileri etrafında şekillendiğini ortaya koyuyor. Altın, borsa ve döviz ekseninde yoğunlaşan görünürlük, yatırımcı odağının hem korunma hem de getiri arayışı arasında dengelendiğini gösteriyor. Bu çerçevede yatırım araçlarının medyadaki dağılımı, ekonomik ve jeopolitik gelişmelerin yön verdiği çok katmanlı bir gündeme işaret ediyor.

Yumaklı, burada yaptığı konuşmada, bugün yalnızca hibe desteği açıklamadıklarını, aynı zamanda Anadolu'nun dört bir yanındaki köylerin ve kasabaların potansiyelini harekete geçirdiklerini bildirerek, "IPARD III Programı kapsamında, 155 yerel eylem grubumuza 35 milyon avroluk dev bir destek paketi sunuyoruz. Bu paketin, yerel dinamiklerimize duyduğumuz güvenin ve kırsal kalkınmaya bağlılığımızın en somut nişanesi olduğunu özellikle vurgulamak istiyorum." ifadelerini kullandı.

Kırsal kalkınmanın, sadece bir tarımsal üretim meselesi olmadığına işaret eden Yumaklı, Türkiye Yüzyılı vizyonunda kırsal alanların, ekonominin, sosyal dokunun, kadim kültürün, çevrenin ve yetişmiş insan kaynağının harmanlandığı bir yaşam alanı olduğunu söyledi.

IPARD desteği 81 ile yayıldı

Yumaklı, IPARD serüveninde üretimi ve insanı merkeze alan bir anlayışı rehber edindiklerini vurgulayarak, "42 ilde başarıyla tamamladığımız IPARD I ve II süreçlerinden aldığımız güçle, bugün IPARD III Programı'nı 81 ilimizin tamamına yaygınlaştırmış olmanın gururunu yaşıyoruz. IPARD desteklerimizin sağladığı faydayı, sadece ekonomik bir büyüme olarak görmüyoruz. Türkiye'nin her bir köşesindeki, girişimcinin, kadının ve gencin Avrupa standartlarında destekle buluşmasını, fırsat eşitliğinin kırsala taşınması olarak görüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Devletin, üreticilerin her adımında yanında olduğunun altını çizen Yumaklı, rakamların da söz konusu duruma ilişkin kararlılığın, en somut göstergesi olduğunu kaydetti. Geçen yıl doğrudan destekler, zirai don telafileri, yatırım teşvikleri, krediler ve dolaylı desteklerle sektöre toplam 706 milyar lira aktardıklarına dikkati çeken Yumaklı, şöyle devam etti:

"2026 yılında, sulama yatırımlarından kredi sübvansiyonlarına kadar toplam 938 milyar liralık rekor bir bütçeyi, sektörün hizmetine sunmuş olacağız. Diğer yandan son 23 yılda, 'IPARD', 'Kırsal Kalkınma Yatırımları Programı', 'Uzman Eller' ve 'Genç Çiftçi' gibi projelerle, kırsal kalkınmaya önemli destekler verdik. 101 bin projeye, 237 milyar lira destek sağladık. Bu sayede, 287 bin kişilik istihdam oluşturduk."

Yumaklı, orman köylerinin kalkınması için "ORKÖY" kapsamında, 300 bine yakın projeye 47 milyar lira hibe verdiklerini, bu rakamların sadece birer istatistik olmadığını, Türkiye'nin gıda arz güvenliğine sağladıkları destek ve çiftçinin alın terine duyulan hürmet olduğunu dile getirdi.

"LEADER yaklaşımı yeni bir kalkınma kültürü oluşturdu"

IPARD- TKDK hibe destekleri kapsamında bugüne kadar, 27 bini aşkın projeye destek sözleşmesi imzaladıklarını belirten Yumaklı, "129 milyar lira hibe ödedik, 273 milyar liralık yatırımın hayata geçmesini sağladık, 107 binden fazla istihdam oluşturduk, 14 bin genç ve 7 bini aşkın kadın girişimciyi destekledik. Toplam desteğin yarısını, genç ve kadın girişimcilere verdik." diye konuştu.

Yumaklı, gelinen noktada kırsal kalkınmayı yalnızca çiftçilerin değil, kadın kooperatifleri, gençler ve yenilenebilir enerji yatırımcılarının da aktif olduğu geniş bir ekosistem olarak gördüklerini ve güçlü bir kırsalın, güçlü bir Türkiye demek olduğunu dile getirdi. LEADER yaklaşımının, tam da bu anlayışın sahadaki en güçlü yansımalarından birisi olduğunu vurgulayan Yumaklı, şu ifadeleri kullandı:

"Biz kalkınmanın merkezden yazılmadığını, yerelde inşa edildiğini söylüyoruz. Yerel halkımızın, çiftçimizin, girişimcinin, kadın ve gençlerin bu sürece doğrudan katıldığı bir yapı olmadan, sürdürülebilir kalkınmadan söz etmek mümkün değildir. LEADER yaklaşımı, yerel aktörleri bir araya getirerek, kamu, özel sektör ve sivil toplumun ortak akılla hareket ettiği, yeni bir kalkınma kültürü oluşturmuştur."

Yumaklı, söz konusu yaklaşımın sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel kalkınmayı da destekleyen güçlü bir araç konumunda olduğunun altını çizerek, yerel kalkınma stratejileriyle toplumsal dayanışmanın güçlendiğini, yerel ürünlerin katma değer kazandığını, kültürel mirasın korunduğunu, kırsal turizmin geliştiğini bildirdi.

"IPARD III 2026 kapsamında, 241 milyon avro destek vereceğiz"

Yerel eylem gruplarınca ortaya konan somut çıktıların,Türkiye'nin farklı bölgelerinde güçlü ve çok boyutlu etkiler oluşturduğunu aktaran Yumaklı, söz konusu etkilere ilişkin şu örnekleri verdi:

"Samsun'da 19 Mayıs Yerel Eylem Grubu öncülüğünde hayata geçirilen Engiz Kadın Kooperatifiyle üretim, satış ve pazarlama süreçleri desteklenmiş, kadın emeği ekonomik bir değere dönüşmüştür. Giresun'da Espiye Yerel Eylem Grubunun desteğiyle gelişen rafting faaliyetleri sayesinde gençlerimiz, ulusal ve uluslararası düzeyde önemli başarılara imza atmış, bu çalışmalar aynı zamanda bölgenin turizm potansiyelini de harekete geçirmiştir."

Yumaklı, öte yandan, Denizli'de Kızılhisar Yerel Eylem Grubunun yürüttüğü çalışmalarla, Serinhisar'ın simgesi olan leblebinin, yenilikçi ürün geliştirme faaliyetleriyle katma değerini yükselttiğini, Şanlıurfa'da Hilvan Yerel Eylem Grubu tarafından okullarda kurulan müzik atölyelerinin, gençlerin sanata erişimini arttırdığını, Hasenek pekmezi, Alaçam pidesi, Yatağan kemik tarağı ve Çameli cevizi gibi ürünlerin, yerel eylem gruplarının çalışmaları sayesinde coğrafi işaretle tescillenerek değerine değer kattığını söyledi. Kurulan 155 Yerel Eylem Grubunun da ilerleyen dönemde bu tür başarı hikayelerini artıracağına inandıklarını, daha nice yerel ürün müjdesini paylaşmak istediklerini bildiren Yumaklı, şunları kaydetti:

"LEADER tedbirini, ülke geneline yaygınlaştırma çalışmalarına devam edeceğimizin de sözünü veriyorum. Geçtiğimiz ay yayımlanan IPARD III 2026 yılı çağrı takvimi kapsamında, yatırımcılarımıza 85 milyon avro, kırsal altyapı projelerine 156 milyon avro olmak üzere, toplamda 241 milyon avro destek olarak TKDK vasıtasıyla ulaştırmış olacağız. Biz inanıyoruz ki birlikte üreten, birlikte yöneten ve birlikte büyüyen bir kırsal yapı, ülkemizin geleceğinin en sağlam temellerinden biri olacaktır. Sayın Cumhurbaşkanımızın ifade ettiği gibi, tüm küresel zorluklara ve iklim krizine rağmen Türkiye'yi tarımda güçlü bir konuma ulaştırdık."

TKDK Başkanı Ahmet Abdullah Antalyalı da söz konusu yatırımların kendileri için oldukça önemli destekler olduğunu belirterek, Kurum olarak bu desteklerin daha geniş alanlara yayılması için çalışmalara devam edeceklerini söyledi.

Konuşmaları arından Bakan Yumaklı, destek almaya hak kazanan yerel eylem gruplarına, çeklerini takdim etti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, bölgede yaşanan krizi Türkiye açısından fırsata çevirmek için harekete geçti.

Bu doğrultuda, Türkiye'nin yatırımcılar için güçlü bir merkez haline gelmesi ve küresel sermayenin ülkeye çekilmesi amacıyla çalışmalar başladı.

Dünyadaki transit ticaretten elde edilen kazançlar büyük tutarlara ulaşırken Türkiye de trilyon dolarlarla ifade edilen bu pazardaki payını artırmak istiyor. Vergisel teşviklerin de bu amaç doğrultusunda pozitif katkı sunacağı değerlendiriliyor.

Kurumlar vergisinde indirim

Türkiye, doğrudan yatırımları ülkeye çekmek için özellikle imalatçı-ihracatçılara yönelik kurumlar vergisi oranının inmesi için çalışma yapacak. Bu çalışma kapsamında vergi oranının tek haneli rakamlara düşürülmesi de gündeme gelebilecek.

Türkiye'de mukim yabancıların veraset ve intikal vergisinden istisna tutulması da paket kapsamında gündeme gelecek.

Ayrıca, yabancı gerçek kişilerin Türkiye'ye gelmesini teşvik eden ve bazı ülkelerde de uygulanan özel bir vergileme rejiminin getirilmesi de gündeme alındı. Böylece, yüksek gelir grubundaki yatırımcıların ülkeye yönelmesi hedefleniyor.

Bu kapsamda yurt dışından sermaye getirilmesinin teşvikine ilişkin uygulanan bazı düzenlemelerin de gözden geçirilerek Türkiye'nin cazibesinin artırılması hedefleniyor.

Nitelikli yabancılara avantaj

Türkiye'yi tercih edecek nitelikli yatırımcılara sağlanacak avantajlara yönelik çalışmalar geniş kapsamlı olarak yürütülüyor.

İlgili bakanlıkların da bu yatırımcıların Türkiye'ye gelmesini kolaylaştırmak amacıyla oturma izni, çalışma izni ve dijital vize konularında çalışmalar yürütmesi bekleniyor. Bununla yatırımcıların Türkiye'ye gelişini hızlandırmak ve kalıcılığını artırmak amaçlanıyor.

Türkiye'nin, bu hamlelerde küresel yatırım yarışında önemli sıçrama yapması hedefleniyor.

Söz konusu pakete bu hafta içinde son şeklinin verilmesi bekleniyor.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 5,71 artışla 6 bin 705 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 5,67 yükselişle 45 bin 174 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 10 bin 625 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 5,71 artarak 11 bin 231 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,30 artarak 44,5920 lira, avro yüzde 0,46 yükselişle 51,5430 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,08, emeklilik fonları yüzde 1,26 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 2,59 ile "Kıymetli Maden Fonları" oldu.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, hayata geçirdikleri bu projelerle Türkiye ekonomisinin yüksek teknoloji ve katma değer odaklı dönüşümünü desteklemeyi, ülkenin nitelikli insan kaynağı havuzunu genişletmeyi kararlılıkla sürdüreceklerini söyledi.

* EKONOMİM MART SAYISI

* HER AY DOLU DOLU İÇERİKLERLE

Bilişim Vadisi'nde düzenlenen "42 Türkiye Mezuniyet Töreni"nde konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, tarihin en derin kırılma anlarından birine tanıklık ettiklerini, bu süreçte teknolojinin artık sadece hayatı kolaylaştıran araç olmanın çok ötesine geçerek ekonomiden sosyal hayata, üretimden diplomasiye kadar tüm alanlara yön verdiğini söyledi.

Kacır, teknoloji üretme, geliştirme ve etkin kullanma kapasitesinin ülkelerin kalkınmasında her geçen gün daha büyük rol üstlendiğine dikkati çekerek, bu anlayışla teknolojinin sunduğu imkanları, ülkeyi dünya sahnesinde hak ettiği konuma taşımak ve tam bağımsız Türkiye'yi inşa etmek için tarihi fırsat olarak gördüklerini kaydetti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, Türkiye'yi teknoloji üretiminde dünyada az sayıda ülkenin sahip olduğu yetkinlik düzeyine taşıdıklarını belirten Kacır, "Gökyüzünde gururla süzülen yerli ve milli insansız hava araçlarımız, mavi vatanda görev yapan milli platformlarımız, uzayda varlığımızı perçinleyen yerli haberleşme ve gözlem uydularımız, hava savunmamızı katmanlı ve entegre yapıya kavuşturan Çelik Kubbe sistemimiz, kara gücümüzün vurucu unsurlarını güçlendiren Altay tankımız ve yeni nesil zırhlı platformlarımız, Türkiye'nin teknoloji üretmede ulaştığı noktanın ispatı niteliğindedir." diye konuştu.

Kacır, yakaladıkları başarıların sadece caydırıcılığı güçlendirmekle kalmadığını, yüksek teknolojili üretimde yeni ufukların da önünü açtığını dile getirerek, "Milletimizin 60 yıllık yerli ve milli otomobil özlemini, akıllı ve elektrikli otomobilimiz Togg ile gerçeğe dönüştürdük. Ülkemizde bugüne kadar ürettiğimiz en yüksek değere sahip teknoloji ürünü TÜRKSAT 6A ile kendi haberleşme uydularını üretebilen dünyadaki 11 ülkeden biri olduk." dedi.

Türkiye'nin, 23 yıl öncesine göre bambaşka bir hale geldiğini vurgulayan Kacır, şöyle devam etti:

"Nükleer enerjiden yapay zekaya, biyoteknolojiden ileri üretime teknolojinin farklı sahalarında özgün, yerli, milli ürün ve hizmetler geliştiren bir Türkiye var. Bir zamanlar hayal olarak görülen nice projeyi gerçeğe dönüştüren, öğrenilmiş çaresizlikleri zihinlerden söküp atan bir Türkiye var. Sadece ağzında gümüş kaşıkla doğanların değil, alın teriyle, akıl teriyle, azimle ve emekle yol yürüyenlerin de hayallerini gerçeğe dönüştürebildiği bir Türkiye var. Bu tablo, Türkiye Yüzyılı'nda Milli Teknoloji Hamlesi'ni gerçekleştirmiş, teknolojide küresel şampiyonlar liginde yarışan, tam bağımsız Türkiye'nin yazacağı destanın yalnızca ön gösterimidir.

Küresel ölçekte rekabet edebilen, dinamik ve üretken yazılım ekosistemine sahip olmanın, teknolojinin her sahasında söz sahibi bir Türkiye için olmazsa olmaz olduğunun bilincindeyiz. Bugün dünyanın en değerli 10 şirketine baktığımızda 9'unun teknoloji ve yazılım odaklı şirketler olduğunu görüyoruz. Akıllı sistemlerden otonom araçlara, siber güvenlikten finans teknolojilerine, üretim hatlarından sağlık teknolojilerine kadar hayatın farklı alanlarda geliştirilen çözümlere katma değer sağlayan asli unsur artık yazılımdır."

"Yeni dünyanın ekonomik düzeni yazılım kodlarıyla şekilleniyor"

Kacır, yeni dünyanın ekonomik düzeninin yazılım kodlarıyla şekillendiğine işaret ederek, "Ancak mesele sadece ekonomik yarıştan ibaret değildir. Kriz anlarında, kaynak koduna erişemediğiniz, nasıl çalıştığını bütünüyle denetleyemediğiniz bir sistem, öncelikle onu yazanın tercih ve önceliklerine hizmet eder. Bu yüzden 'yazılımda tam bağımsızlık' ilkesi, Türkiye'nin istikbali ve bekasıyla doğrudan eş değerdir." diye konuştu.

Böylesine kritik alanda kalıcı ve sürdürülebilir güç inşa etmenin yolunun ise her şeyden önce nitelikli insan kaynağı yetiştirmekten geçtiğini vurgulayan Kacır, "Yazılım çözümlerinde fark oluşturmanın asıl anahtarı, teknik bilgiyle birlikte analitik düşünmeyi, tasarım kabiliyetini, problem çözme becerisini ve stratejik öngörüyü bir araya getirebilen nitelikli insan kaynağıdır." dedi.

Kacır, ülkeden dünyaya örnek yazılım ve teknoloji çözümleri çıkarmak için genç ve dinamik nüfusun sağladığı muazzam avantaja sahip olduklarını belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bugün Milli Teknoloji Hamlemizin pek çok eserinin arkasında, hayal kuran, çalışan, araştıran, geliştiren ve ülkesine değer katmayı amaçlayan genç mühendislerimizin, yazılımcılarımızın ve girişimcilerimizin imzası var. Tarih yazan işlerin öznesi olmak için can atan, yılmadan, pes etmeden, yorulmadan çalışmaya hazır Türk gençliğini yenilikçi yetkinliklerle buluşturmak için 2018'den bu yana TEKNOFEST'ler düzenliyoruz. Biyoteknolojiden yapay zekaya, eğitimden tarıma, çevre ve enerjiden çip tasarımına, blokzincirden dron yarışmalarına kadar pek çok alanda gençlerimizin hayallerini projelere dönüştürmesine şahitlik ediyoruz.

'Sektör Kampüste' programımızla üniversite öğrencilerini reel sektör deneyimiyle buluşturuyoruz. Milli Teknoloji Uzmanlık Programları'mızla teknoloji geliştirme ve katma değerli üretim altyapımızın ihtiyaç duyduğu alanlarda, gençlerimizi geleceğin yetkinlikleriyle donatıyoruz. Yapay Zeka ve Teknoloji Akademisi ile gençlerimizin yapay zeka uygulamaları, veri bilimi, oyun geliştirme alanlarında yetkinliklerini destekliyoruz. Deneyap Teknoloji Atölyeleri'mizle, bilim şenlikleriyle, fuarlarla, TÜBİTAK popüler bilim yayınlarıyla, bilim merkezleriyle 7'den 70'e her yaştan vatandaşımızın teknolojiye ilgisini besliyoruz."

"Türkiye ekonomisinin yüksek teknoloji ve katma değer odaklı dönüşümünü desteklemeyi sürdüreceğiz"

42 Yazılım Okulları ile de klasik eğitim kalıplarının ötesine geçen, proje temelli, uygulama odaklı ve birbirinden öğrenmeyi esas alan, dünya çapında başarı kazanmış yenilikçi yazılım öğrenme modelini ülkeye kazandırmayı amaçladıklarını anlatan Kacır, "Bu doğrultuda, dünyanın en saygın yazılım okulu ağlarından 42 Network'ün parçası olan 42 İstanbul ve 42 Kocaeli Yazılım Okullarını 2021'de Bilişim Vadimiz bünyesinde hayata geçirdik. Okullarımızda sunduğumuz eğitimin temel müfredat aşamasında, öğrencilerin yazılımın temellerini en güçlü şekilde kavramalarını ve algoritmik düşünmeden teknik problem çözmeye, takım çalışmasından proje teslim kültürüne kadar bir yazılımcı için olmazsa olmaz yetkinleri kazanmalarını sağlıyoruz." ifadelerini kullandı.

Kacır, temel müfredatı başarıyla tamamlayan öğrencilerin, yapay zekadan siber güvenliğe, oyun geliştirmeden web teknolojilerine kadar ilgi duydukları spesifik alanlarda derinleşerek, sektörel ihtiyaçlara doğrudan cevap verebilecek birer uzman haline geldiğini dile getirerek, "Eğitim süreci boyunca teorik birikimlerini gerçek dünya deneyimiyle taçlandıran gençlerimiz, zorunlu staj programları sayesinde henüz mezun olmadan sektörün mutfağına girme imkanı elde ediyor. Kuruluşundan bu yana yoğun ilgi gören okullarımıza bugüne kadar 98 bin 575 arkadaşımız başvurdu. Çevrim içi testi geçen, ardından da 4 haftalık yoğun havuz eğitiminde başarı elde eden 2 bin 124 aday okullarımıza kayıt yaptırdı. Bugün de temel müfredat eğitimini tamamlayan 407 öğrencimizin başarısını kutlamak üzere bir aradayız." diye konuştu.

Ortaya çıkan tablonun, gençlere gerçek fırsatlar sunan güçlü model olduğunu kendilerine açıkça gösterdiğini vurgulayan Kacır, "Burada iş dünyasıyla buluşmaya hazır, analitik düşünebilen, problem çözebilen, üretim kültürünü içselleştirmiş nitelikli yetenek havuzu var. Burada ülkemizin yazılımcı ve teknoloji yeteneği ihtiyacına doğrudan cevap verebilecek stratejik yapı var. Bugün mezuniyet heyecanı yaşayan her gencimizin, yarının teknolojilerini inşa eden, geliştirdiği yazılımlarla hayatın farklı alanlarına dokunan, kurduğu girişimlerle ekonomik değer üreten ve ortaya koyduğu yenilikçi çözümlerle ülkemizin küresel rekabet gücünü daha da ileriye taşıyan bireyler olarak Türkiye'nin geleceğinde önemli roller üstleneceğine yürekten inanıyorum." değerlendirmesinde bulundu.

Kacır, hayata geçirdikleri bu projelerle Türkiye ekonomisinin yüksek teknoloji ve katma değer odaklı dönüşümünü desteklemeyi, ülkenin nitelikli insan kaynağı havuzunu genişletmeyi kararlılıkla sürdüreceklerini ifade ederek, Milli Teknoloji Hamlesi'nin kıymetli neferleri olarak gördükleri mezunlara başarılar diledi.

Konuşmaların ardından Bilişim Vadisi Genel Müdürü Erkam Tüzgen, Kacır'a 42 Türkiye öğrencileri tarafından tasarlanan tabloyu hediye etti.

Bakan Kacır da işbirliği yürütülen kurumlar ve şirketlerin yetkililerine teşekkür plaketi takdim etti. Ayrıca Avrupa Birliği'nde geçerli RNCP 6 diplomasını almaya hak kazanan ilk mezun olan Ömer Yumuşak'a diplomasını Bakan Kacır verdi.

Kep atma töreniyle sona eren programa, Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, AK Parti Kocaeli Milletvekili Veysal Tipioğlu, Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Hasan Soba, Gebze Kaymakamı Mehmet Ali Özyiğit, Gebze Belediye Başkanı Zinnur Büyükgöz, Gebze Ticaret Odası Başkanı Abdurrahman Aslantaş da katıldı.

Başkan Görgel, “Bu yatırımla birlikte hem artan nüfusun ihtiyaçlarına cevap veriyor hem de doğamızı koruma noktasında önemli bir adım atıyoruz. Gelişmiş arıtma teknolojileri sayesinde atıksuların doğaya zarar vermeden bertaraf edilmesini sağlıyor, su kaynaklarımızı koruyoruz” dedi.

* EKONOMİM MART SAYISI

* HER AY DOLU DOLU İÇERİKLERLE

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi, çevre dostu yatırımlarına bir yenisini daha ekleyerek Türkoğlu’nda önemli bir projeyi daha tamamladı. Kılılı Mahallesi sınırları içerisinde yer alan İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’nin 2. etap çalışmaları tamamlanarak hizmete alındı. Yaklaşık 30 Milyon TL’lik yatırımla hayata geçirilen kapasite artırımı sayesinde tesisin hem hizmet alanı hem de arıtma performansı önemli ölçüde yükseltildi. Modern, çevreye duyarlı ve ekonomik arıtma yöntemleriyle donatılan tesiste, Türkoğlu genelinde oluşan atıksular ileri biyolojik arıtma süreçlerinden geçirilerek doğaya güvenli şekilde deşarj ediliyor.

Hizmet ve Arıtma Kapasitesinde Önemli İyileştirme

Yeni yatırımla birlikte tesisin hizmet kapasitesi 30 bin kişiden 44 bin kişiye çıkarılırken, günlük arıtma kapasitesi de 6 bin 18 metreküpten 8 bin 233 metreküpe yükseltildi. Böylece artan nüfus ve gelişen yerleşim alanlarının ihtiyaçlarına daha güçlü bir altyapıyla cevap verilmesi hedefleniyor.

Modern Üniteler ve Akıllı Sistemlerle Güçlendirildi

2. etap kapsamında tesise; bio fosfor havuzu, havalandırma havuzu ve çökeltme havuzu gibi kritik arıtma üniteleri kazandırıldı. Ayrıca blower, pompa, mikser, vana ve borulama sistemleri de yenilenerek tesisin teknik altyapısı güçlendirildi. Tüm bu sistemler otomasyon sistemine entegre edilerek süreçlerin daha verimli ve kontrollü şekilde yürütülmesi sağlandı. Uzun havalandırmalı aktif çamur prosesiyle çalışan tesiste, atıksular fiziksel ve biyolojik arıtma aşamalarından geçirilerek ileri arıtma ünitelerinde işleniyor. Elde edilen arıtılmış su ise çevre mevzuatına uygun şekilde Aksu Çayı’na deşarj edilerek doğanın korunmasına katkı sunuyor.

“Doğayı Koruyor, Şehrimizin Geleceğine Sahip Çıkıyoruz”

Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, “Şehrimizin her ilçesinde olduğu gibi Türkoğlu’nda da çevreye duyarlı, sürdürülebilir ve uzun vadeli çözümler üretmeye devam ediyoruz. Kılılı Mahallemizde bulunan İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisimizin 2. etap kapasite artışını tamamlayarak hizmete aldık. Bu yatırımla birlikte hem artan nüfusun ihtiyaçlarına cevap veriyor hem de doğamızı koruma noktasında önemli bir adım atıyoruz. Gelişmiş arıtma teknolojileri sayesinde atıksuların doğaya zarar vermeden bertaraf edilmesini sağlıyor, su kaynaklarımızı koruyoruz. Amacımız; gelecek nesillere daha temiz, daha yaşanabilir bir Kahramanmaraş bırakmak. Bu doğrultuda altyapıdan çevre yatırımlarına kadar her alanda çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz” dedi.

ekonomim 2026 mart sayısını okuyabilirsiniz

Çağrıyla, Akdeniz Bölgesi'nde su yönetimi, gıda sistemleri ve tarım-gıda değer zinciri temalarında çok ortaklı uluslararası projelerin desteklenmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda desteklenecek projeler iki bölüme ayrıldı. İlk bölümde alınan proje önerileri, Ufuk Avrupa Programı'ndan PRIMA Programı'na tahsis edilmiş fonla desteklenecek.

İklime dayanıklı ve kaynak açısından verimli Akdeniz tarımı için merkezi olmayan acı suyun tuzdan arındırılması, döngüsel ve dayanıklı Akdeniz tarım sistemleri için sürdürülebilir ve alternatif yeni nesil hayvan yemleri, bozulabilir Akdeniz tarım-gıda ürünlerinin yerinde sürdürülebilir dönüşümü/işlenmesi ve sektörler arası yönetişim ve politika benimsenmesi için Akdeniz WEFE Nexus Uygulama Topluluğunun kurumsallaştırılması ve ölçeklendirilmesi bu bölümde yer alıyor.

İkinci bölüm 3 konudan oluşuyor

İkinci bölümde ise proje önerileri, ulusal fonlayıcı kuruluşların PRIMA Programı'na taahhüt etmiş oldukları fonlarla desteklenecek.

Bu bölümde, PRIMA'ya yapılacak ortak başvuruya ek olarak, proje konsorsiyumlarındaki araştırma ekiplerinin kendi ulusal fonlayıcı kuruluşlarına da başvuru yapmaları gerekecek.

Bu kapsamdaki projelerin, "su yönetimi" konusunda Akdeniz'de mevsimsel akarsuların korunması ve restorasyonu için ekosistem işlevlerinden yararlanılması ve su tahsisinin iyileştirilmesi önerilerini içermesi önem taşıyor.

"Tarım Sistemleri" konusunda ise hastalık ve zararlı istilalarına karşı yeni uzaktan ve müdahalesiz bilgi ve iletişim teknolojileri izleme ve kontrol sistemlerine dair proje önerileri alınacak.

"Tarım-Gıda Değer Zinciri" temalı projelerde ise bağlama duyarlı dijital izlenebilirlik yoluyla Akdeniz gıda değer zincirlerinin güçlendirilmesi konusunda çözüm aranacak.

Başvuru koşulları

Aynı uluslararası projede Türkiye'den birden fazla ortak bulunması durumunda, TÜBİTAK 1071 Destek Programı'na ortak olarak tek bir başvuruda bulunulacak. TÜBİTAK Proje Başvuru Sistemi üzerinden yapılacak ulusal proje başvurusunda her bir ortağın "Yürütücü Kuruluşlar" sekmesi altında ayrı ayrı yürütücü kuruluş olarak tanımlanması gerekiyor.

Proje süresi ve bütçesi

Proje süresi en fazla 36 ay olacak.

Bir proje kapsamında TÜBİTAK'tan talep edilen katkı, kurum hissesi ve proje teşvik ikramiyesi hariç proje başına 150 bin avroyu, yürütücü kuruluş başına da yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ve kamu kurum ve kuruluşları için 100 bin avroyu, özel kuruluşlar için 150 bin avroyu aşamayacak.

Çağrı kapsamında yurt içi ve yurt dışında kongre ve konferans gibi bilimsel toplantılara katılım için yapılacak seyahatlere en fazla 175 bin lira ve proje ortakları arasında çalışma ziyareti, network gibi faaliyetlere ilişkin gerçekleştirilecek seyahatlere en fazla 300 bin lira olmak üzere yürütücü kuruluş başına toplamda 475 bin liraya kadar ödenek istenebilecek.

Yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri, kamu kurum ve kuruluşları kabul edilen bütçeleri üzerinden yüzde 100, büyük ölçekli özel kuruluşlar yüzde 60 ve KOBİ'ler yüzde 75 oranlarında desteklenecek.

Desteklenen kalemler arasında personel, danışmanlık ve hizmet alım, alet, makine, teçhizat, yazılım ve yayın alım, malzeme ve sarf, yurt içi ve dışı seyahat giderleri bulunuyor.

Başvurular

Birinci aşama uluslararası başvuru ve değerlendirme süreci takvimine göre son başvuru 15 Mayıs, ikinci aşama uluslararası başvuru için ise son tarih 29 Eylül olarak belirlendi.

Ortak Çağrı Sekretaryasınca desteklenmesine karar verilen projeler 16 Aralık'ta ilan edilecek.

Türkiye sahip olduğu enerji filosuyla Karadeniz ve Somali'de hidrokarbon arama ve sondaj çalışmalarını hızlandıracak.

Bu kapsamda, Karadeniz'de 26 Mart'ta faaliyetlerine başlayan Abdülhamid Han gemisi çalışmalarına devam ediyor. Abdülhamid Han sondaj gemisi, Kocaeli açıklarındaki Kandıra-2 kuyusunda yılın ilk keşif sondajına başladı. Nisanda Fatih Sondaj gemisi ile Eflani-1 kuyusu kazılacak, Çağrı Bey gemisi ise nisan sonunda Somali'de Curad-1 kuyusunda faaliyete başlayacak.

Türkiye, ihtiyaç duyulan doğal gaz ve petrol gibi enerji kaynaklarının teminini yerli imkanlarla sağlamak için son 10 yılda Fatih, Yavuz, Kanuni ve Abdülhamid Han gibi ileri teknoloji sondaj gemilerinin yanı sıra Barbaros ve Oruç Reis sismik arama gemileriyle güçlü enerji filosunu devreye aldı.

Karadeniz'de Sakarya Gaz Sahası'nda doğal gaz keşfi ve sonrasında yoğunluk kazanan sondaj çalışmalarıyla yerli gaz üretiminde her geçen gün hedefini yükselten Türkiye, hidrokarbon arama faaliyetlerinde sondaj çalışmalarını yapacak filoya bu yıl 2 yeni gemi dahil etti.

7. nesil yeni ultra derin deniz sondaj gemilerinden Yıldırım, Mersin'de Taşucu Limanı'nda gerekli hazırlıklarından sonra 26 Ocak'ta İstanbul Boğazı'ndan geçerek Karadeniz'de belirlenen görev için yola çıktı.

Yıldırım'ın özellikleri bakımından ikizi durumundaki Çağrı Bey gemisi ise şubatta Somali'ye doğru yola çıktı. Geminin daha önce Oruç Reis'in çalışmalar yaptığı sahalarda sondaj yapması öngörülüyor.

Yıldırım ve Çağrı Bey gemileriyle enerji filosundaki sondaj gemisi sayısı 6'ya çıkan Türkiye, sismik gemilerle birlikte sahip olduğu filo büyüklüğü bakımından dünyada 4. sıraya yükseldi.

Sondaj gemileri

Türkiye'nin ilk milli sondaj gemisi Fatih, 2017'de Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) envanterine katıldı. Fatih, İstanbul'un fethinin 567. yıl dönümü 29 Mayıs 2020'de Karadeniz'deki ilk milli sondajı gerçekleştirmek üzere Haydarpaşa Limanı'ndan uğurlandı. Fatih, 20 Temmuz 2020'de Zonguldak açıklarındaki ilk olarak Tuna-1 olarak isimlendirilen lokasyonda 3 bin 500 - 4 bin metre derinlik hedefiyle Karadeniz'deki ilk milli derin deniz sondajına başladı.

Güney Kore'de 2011'de inşa edilerek denize indirilen Fatih sondaj gemisi, 6. nesil teknolojiyle çalışmalarını sürdürüyor. Gemi, 229 metre uzunluğunda, 36 metre genişliğinde ve 51 bin 283 groston ağırlığa sahip. Fatih'in 12 bin 200 metre derinlikte ve çok yüksek basınç altında dahi deniz sondajı yapabilme kabiliyeti bulunuyor.

İki kulesinin toplam yük kaldırma kapasitesi 1750 ton olan Fatih, aktif konumlandırma sistemi sayesinde 6 metre yükseklikteki dalga boyunda bile sabit kalarak operasyonlarını sürdürebiliyor.

Fatih'le Karadeniz'de yapılan Türkiye tarihinin en büyük doğal gaz keşfi, aynı zamanda 2020'de denizlerdeki en büyük keşif olarak kayıtlara geçti. Fatih 23 Mayıs 2024'te Karadeniz'deki Göktepe-2 kuyusunda başladığı sondaj çalışmalarına devam ediyor.

Yavuz sondaj gemisi

Yavuz sondaj gemisi 2011'de yapımının tamamlanmasının ardından Tanzanya, Kenya, Malezya ve Filipinler başta olmak üzere farklı ülkelerde görev aldı. Türkiye'nin ikinci sondaj gemisi Yavuz, TPAO tarafından 2018'de satın alınarak envantere katıldı.

Yaklaşık 230 metre uzunluğa ve 36 metre genişliğe sahip gemi, deniz seviyesinden yaklaşık 103 metre yükseklikte sondaj kulesine sahip. 12 bin 200 metre derinliğe kadar çok yüksek basınç altında dahi sondaj yapabilen gemi, dinamik pozisyonlama sistemiyle 6 metreye ulaşan dalgalarda sondaja devam edebiliyor. Yavuz gemisi çift kuleli tasarımla hem asıl hem yardımcı işlerin yapılabildiği eşzamanlı operasyona imkan sağlıyor.

Dünya genelinde bu konseptteki 16 gemiden biri olma özelliğini taşıyan Yavuz'da spor ve sinema salonu, dinlenme odaları bulunuyor. Gemide tam zamanlı bir doktorun görev aldığı 4 yataklı mini hastane de yer alıyor. Elektrik ihtiyacını 42 megavat kapasiteli dizel jeneratörlerden karşılayan Yavuz'un 7,5 milyon litre yakıt kapasitesi bulunuyor.

Yavuz sondaj gemisi, Karadeniz'de doğal gaz arama çalışmalarını sürdürüyor.

Kanuni sondaj gemisi

Türkiye'nin üçüncü sondaj gemisi Kanuni ise 2020 başında filoya dahil oldu. 2012'de inşa edilen gemi 227 metre uzunluğa ve 42 metre genişliğe sahip. Mart 2020'de Taşucu Limanı'na ulaşan gemi, bakım, güncelleme ve reaktivasyon işlemlerinin ardından 13 Ekim 2020'de Taşucu'dan ayrıldı.

19 Ekim 2020'de Haydarpaşa Limanı'na ulaşan Kanuni, 13 Kasım 2020'de Haydarpaşa Limanı'ndan Karadeniz'e doğru yola çıktı. Kanuni, Filyos Limanı'ndaki kule montajı, deniz seyir testi, sondaj ekipmanlarının montajı ve kuyu dibi emniyet sistemi bakım işlerinin tamamlanmasının ardından Sakarya Gaz Sahası'ndaki görevine başladı.

Kanuni sondaj gemisi, ilk görevi için 5 Mayıs 2021'de Karadeniz'e açıldı. İlk sondajını Sakarya Gaz Sahası'nda yapan gemi, Türkali-2 kuyusunda derin deniz kuyu testlerini gerçekleştirdi.

Kanuni, Karadeniz'de doğal gaz arama çalışmalarına devam ediyor.

Abdülhamid Han sondaj gemisi

Abdülhamid Han sondaj gemisi de 2022'de Türkiye'nin filosuna katılan dördüncü gemi oldu.

TPAO tarafından Kasım 2021'de satın alınan gemi, Güney Koreli Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering firması tarafından "Cobalt Explorer" adıyla Okpo Tersanesi'nde inşa edildi. Güney Kore'deki Okpo Limanı'ndan 7 Mart 2022'de yola çıkan gemi, Mayıs 2022'de Taşucu Limanı'na ulaştı. Yedinci nesil üstün teknolojiye sahip 238 metre uzunluğunda ve 42 metre genişliğinde olan geminin kule yüksekliği 104 metre.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 13 Haziran 2022'de geminin adının "Abdülhamid Han" olarak belirlendiğini açıkladı.

Aktif konumlandırma sistemi bulunan 200 mürettebat kapasiteli gemi, kontroller ve boyama çalışması gibi sondaja hazırlık süreci için yaklaşık 2 ay limanda kaldı. 12 bin 200 metre derinlikte sondaj yapabilen gemi, teknik donanımı ve fiziki özellikleriyle filonun "en güçlüsü" olarak görev yapıyor.

Gemi, 9 Ağustos 2022'de limanda düzenlenen uğurlama töreniyle Yörükler-1 kuyusuna sondaj için gönderilmiş ve 17 Ağustos 2022'de ilk sondajını gerçekleştirmişti. Abdülhamid Han sondaj gemisi Kocaeli açıklarındaki Kandıra-2 kuyusunda yılın ilk keşif sondaj faaliyetlerini sürdürüyor.

7. nesil teknolojiye sahip Yıldırım ve Çağrı Bey gemileri

Son olarak filoya katılan 2 gemiden biri olan ve inşası 2024'te Güney Kore'de tamamlanan Yıldırım, derin denizde 12 bin metreye kadar sondaj yapabiliyor. 7. nesil ultra derin deniz sondaj gemisi olarak adlandırılan geminin uzunluğu 228 metreye, genişliği ise 42 metreye ulaşıyor.

Üzerinde helikopter pisti bulunan gemi, 200 personele yaşam alanı sunuyor. Yıldırım sondaj gemisinin Karadeniz'deki arama ve üretim operasyonlarına hazır hale getirilerek görevine başlaması planlanıyor.

Sahip olduğu teknoloji bakımından Yıldırım'ın ikizi durumundaki Çağrı Bey'in de sondaj çalışmaları için nisanda Somali'ye ulaşması bekleniyor.

Çağrı Bey, Türkiye'nin enerji filosunun Oruç Reis'ten sonra yurt dışında görev yapan ilk sondaj gemisi olacak.

Sismik gemiler

Deniz araştırma, arama ve işletme ruhsat alanlarında sismik veri toplama projeleri sürdüren Türkiye, bu çalışmaları önceleri hizmet alımı şeklinde yürütürken, 2012'nin sonunda Türkiye'nin ilk sismik arama gemisi olarak devreye giren Barbaros Hayreddin Paşa sayesinde ülkede yerli envanter oluşturulmaya başlandı.

2012 sonunda satın alınan Barbaros Hayreddin Paşa gemisi, denizin 8 kilometre altındaki jeolojik yapıları inceleyebiliyor, iki ve üç boyutlu sismik veri toplayabiliyor. Brüt 4 bin 711 ton ağırlığındaki gemi, yön ve pozisyon tayinini uydu haberleşmesiyle otomatik olarak yapabiliyor. Uzunluğu 84, genişliği 21,6 metre olan gemide bir helikopter pisti bulunuyor.

Barbaros Hayreddin Paşa gemisi halihazırda Karadeniz'de çalışmalarını sürdürüyor.

Diğer sismik araştırma gemisi Oruç Reis'in inşasına ise 2012'de tamamen yerli imkanlarla başlandı. İleri teknoloji ürünü birçok bilimsel ve teknik ekipmanla donatılan gemi, Ağustos 2017'de operasyon, test, eğitim ve tecrübe faaliyetlerine başladı.

Açık denizlerde iki ve üç boyutlu derin sismik araştırmalar yapabilecek kapasitede modern sevk ve manevra sistemleriyle donatılan Oruç Reis gemisiyle, petrol ve doğal gaz araştırmalarının yanı sıra kara alanlarının deniz altındaki devamlılıklarının izlenmesi bağlamında kıta sahanlığı gibi stratejik öneme sahip bilimsel araştırmalar da etkin bir şekilde icra edilebiliyor.

Oruç Reis ile deniz tabanından itibaren 15 bin metre derinlikteki jeolojik yapılar görüntülenebiliyor. Modern uzaktan kumandalı sualtı aracıyla 1500 metre su derinliğindeki deniz tabanı ayrıntılı olarak izlenebiliyor, deniz suyundan ve tabanından numune alınarak ölçüm ve analizler anında yapılabiliyor.

Boyu 87, genişliği 23 metre olan gemide değişik açılarda aktif 35 kamera bulunuyor.

Türkiye ve Somali'nin hidrokarbon arama konusunda işbirliği kapsamında geçen yıl Somali'deki deniz sahalarında arama faaliyetlerinde bulunan Oruç Reis, halihazırda Filyos Limanı'nda bulunuyor.

Emine Erdoğan'ın himayelerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 2017'de başlatılan "Sıfır Atık Projesi" kapsamında bugüne kadar 90 milyon ton atık dönüştürülerek ekonomiye geri kazandırıldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi, Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan'ın himayelerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 2017'de başlatılan "Sıfır Atık Projesi" kapsamında bugüne kadar 90 milyon ton atık dönüştürülerek ekonomiye geri kazandırıldı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından edindiği bilgiye göre, Emine Erdoğan'ın himayelerinde, Bakanlıkça 2017'de başlatılan "Sıfır Atık Projesi", sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde atıkları kontrol altına alma, gelecek nesillere temiz ve yaşanabilir dünya bırakma amacını taşıyor.

Proje, BM nezdinde kabul gören küresel bir çevre hareketine dönüştü. BM Genel Kurulu'nda, 14 Aralık 2022'de Türkiye'nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin de ortak sunucu olduğu oylamada 30 Mart, "Uluslararası Sıfır Atık Günü" ilan olarak kabul edildi.

Geçen yıl 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü'nde "Yeterince Var" sloganı ile farkındalık oluşturuldu. 81 ilde ve yurt dışı temsilciliklerde "Moda ve Tekstilde Sıfır Atığa Doğru" teması kapsamında geri dönüşüm ve sürdürülebilir moda uygulamaları ile ilgili etkinlikler düzenledi.

Bu yıl ise BM'deki Uluslararası Sıfır Atık Günü etkinliklerinde ana başlıkları gıda israfı, Türkiye'nin COP31 Başkanlığı ve ev sahipliği süreci olacak.

Bu kapsamda, BM New York Genel Merkezi başta olmak üzere BM Cenevre Daimi Temsilciliği, BM Nairobi Daimi Temsilciliği, UNESCO Daimi Temsilciliği, BM Daimi Temsilciliği, OECD Paris Daimi Temsilciliği, Brüksel Daimi Temsilciliği, FAO Roma Büyükelçiliği, UNODC Daimi Temsilciliği, Kosova Daimi Temsilciliği , Berlin Dai Temsilciliği, Brezilya Daimi Temsilciliği, Londra Daimi Temsilciliği, Bakü Daimi Temsilciliği, Viyana Daimi Temsilciliği ve Gaboron Büyükelçiliği'nde 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü dolayısıyla etkinlikler düzenlenecek.

Öte yandan, Türkiye projenin başlangıcından bu yana Sıfır Atık Hareketi ile çevreden enerjiye, sera gazı salınımından depolama alanına kadar pek çok alanda tasarruf sağlayıp hem ekonomiye hem de geleceğe yatırım yaptı.

Bu kapsamda, bugüne kadar 217 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemine geçildi. 2017'de yüzde 13 olan geri kazanım oranını her yıl arttırarak 2024'te yüzde 36,08'e, 2025'de ise yüzde 37,53'e yükseltildi.

Türkiye, 2035 yılında geri kazanım oranı yüzde 60'a, 2053 yılında da yüzde 70'e çıkarmayı hedefliyor.

28 milyon kişiye "sıfır atık" eğitimi verildi

Sıfır Atık girişimleri konusundaki deneyim paylaşımını arttırmak amacıyla Basel Sözleşmesi Asya ve Pasifik Bölgesel Merkezi tarafından 2022 yılında kurulan Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağına Türkiye'den 20 belediye dahil edildi. Küresel Çevre Fonu tarafından desteklenen ve Bakanlık koordinasyonunda Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından yürütülen Kirliliğe Karşı Sıfır Atığa Geçiş Girişimi Projesi Kocaeli'nde başlatıldı.

UNDP İşbirliği ile Kadınların Plastiksiz Hareketine Destek, Belediyeler ve Kadın Kooperatifleriyle İşbirliği Sağlayarak Plastik Kullanımının Azaltılması Projesi'nin nisan ayında başlatılması planlanıyor. Proje kapsamında tek kullanımlık plastiklerin azaltılması, döngüsel ekonominin geliştirilmesi, yerel geçim kaynaklarının desteklenmesi, kadın kooperatiflerinin ve kadın üreticilerin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında imzalanan Sıfır Atık Eğitim İşbirliği Protokolü kapsamında okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise seviyesine göre ayrı öğretim programı oluşturulmuş ve uygulama rehberi hazırlandı.

Sıfır Atık Eğitim Portalı ile yaklaşık 1 milyon 134 bin 500 çocuğa ulaşıldı. Bakanlık ile Türkiye Basketbol Federasyonu Sporda Sıfır Atık İşbirliği Protokolü kapsamında basketbol kulüplerine Sıfır Atık belgesinin alınması ve basketbol müsabakalarında Sıfır Atık farkındalığı sağlandı.

Bakanlık, Milli Eğitim Bakanlığı ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği arasındaki işbirliği ile Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki okullar ile sanayi sektörünün Sıfır Atık yaklaşımı doğrultusunda ortak hareket etmesinin sağlanması, Sıfır Atık sisteminin kurulması, öğretmen ve öğrencilerin aktif katılım sağlayacağı kalıcı uygulamaların gerçekleştirilmesi amaçlanıyor.

Ayrıca, bakanlık ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sıfır atık işbirliği protokolü kapsamında 81 ildeki 7200 VEFA çalışanlarına ve 2500 ADEM VE SODAM koordinatörlerine yönelik Sıfır Atık eğitimleri verildi, hanelerde uygulanmasının alt yapısı oluşturuldu.

Bakanlık ile Milli Savunma Bakanlığı Sıfır Atık işbirliği protokolü kapsamında er-erbaş ve Sıfır Atık koordinatörleri bölgesel Sıfır Atık eğitiminden geçirildi.

Söz konusu eğitimler sayesinde 28 milyon kişiye de "sıfır atık" eğitimi verildi.

İstanbul'un 2 yıllık su tüketimine eş değer tasarruf yapıldı

Öte yandan, projenin başlangıcından 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte, 36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ile 30,6 milyon ton organik ve diğer geri kazanılabilir atık olmak üzere toplam 90 milyon ton atık, Bakanlıktan çevre lisansı alan işletmelerce işlenerek geri dönüştürüldü ve ülke ekonomisine 365 milyar lira katkı sağlandı.

Toplanan atıklardan 54 milyon hanenin 1 yıllık elektrik ihtiyacına eş değer 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu, İstanbul'un 2 yıllık su tüketimine eş değer 2 trilyon litre su tasarrufu, Türkiye'deki tüm araçların 1 yıllık yakıt tüketiminden daha fazlasına eş değer 60 milyar litre petrol tasarrufu, yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde bir alan atık depolama yeri tasarrufu edildi.

Ayrıca, projeyle Türkiye'deki ormanların yüzde 7'sine denk gelen 613 milyon ağacın kesilmesi önlendi ve yaklaşık 36 milyon aracın yıllık karbon salınımına eş değer 180 milyon ton sera gazı salınımının da önüne geçildi.

Türkiye, 577 mavi bayraklı plajla dünyada 3. sırada

Sıfır Atık Projesi kapsamında Emine Erdoğan'ın himayelerinde Sıfır Atık Mavi Hareketi ise 10 Haziran 2019'da başlatıldı. Bu kapsamda yayımlanan Deniz Çöpleri İl Eylem Planlarının Hazırlanması ve Uygulanması Genelgesi ile 28 kıyı ilinde deniz çöpleri toplanırken ulusal düzeyde eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri yaygınlaştırıldı. 2020-2024 yılları arasında "1,5 Yıllık Eylem Planları" uygulandı. 2025-2029 yıllarını kapsayan "2,5 Yıllık Deniz Çöpleri İl Eylem Planları" ise 1 Ocak 2025 itibarıyla uygulamaya alındı.

Sıfır Atık Mavi projesi kapsamındaki temizlik çalışmaları için 64 lisanslı atık alım gemisi, 183 atık kabul tesisi aracılığıyla toplam 348 kıyı tesisinde atık alım hizmeti veriliyor. Bu yıl itibarıyla yaklaşık 325 bin tondan fazla deniz çöpü toplanarak bertaraf edildi. Denizler 23 bin kamyon dolusu çöpten kurtarıldı. Türkiye, 2025'te 577 mavi bayraklı plajla dünyada üçüncü sırada yerini aldı.

Doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımına yönelik hassas ekosistemin korunmasına katkı sağlamak, gelişigüzel çapa atmaların önüne geçerek denizlerin akciğeri olarak tanımlanan deniz çayırlarını korumak amacıyla pilot bölge ilan edilen Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi Göcek-Dalaman Koylarında Mapa-Şamandıra Projesi DERİA uygulaması ile hayata geçirildi.

17 koyda toplam 856 tekneye hizmet verecek olan bu sisteme deria.gov.tr adresi ve mobil uygulama üzerinden ulaşılabiliyor. Koy bazında seçim yapılarak teknelerin rahatlıkla konaklama rezervasyonu yapmasına imkan sağlanıyor.

Depozito Yönetim Sistemi 53 ilde kullanımda

Sıfır Atık Hareketinin en kritik aşamalarından biri olan Depozito Yönetim Sistemi, Ocak 2025'te Sakarya'da hayata geçirilen pilot uygulamanın ardından bugün itibarıyla 53 ilde kullanıma sunuldu.

Şehirlerin farklı noktalarına yerleştirilen 834 adet depozito iade makinesi sayesinde ambalaj atıkları kaynağında ayrı toplanıyor. Verilere göre, 13 Mart itibarıyla sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı 117 bine yükseldi. Bugüne kadar iade edilen ambalaj sayısı 12,5 milyonu aştı, toplanan ambalajların yüzde 64'ünü PET, yüzde 31'ini cam, yüzde 5’ini ise alüminyum oluşturdu.

Geri dönüşüme kazandırılan yaklaşık 200 ton PET, 504 ton cam ve 11 ton alüminyumdan yaklaşık 3 milyon lira doğrudan ham madde geliri elde edildi.

Sistem ekonomik gelir üretmenin yanı sıra enerji tasarrufu, ithalatın azaltılması ve yeni istihdam alanlarının oluşmasına da zemin hazırlıyor. Türkiye Çevre Ajansı, sistemin ülke genelinde yaygınlaştırılmasıyla birlikte 25 milyar ambalajın geri dönüşüm zincirine dahil edilmesini hedefliyor. 25 milyar ambalajın sisteme kazandırılmasıyla ekonomiye yaklaşık 5,8 milyar lira tutarında doğrudan katkı sağlanması öngörülüyor.

Sıfır Atık Hareketi kapsamında Depozito Yönetim Sistemiyle içecek ambalajlarının dönüşümünü teşvik eden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre için tarihi bir adımı daha hayata geçiriyor.

Çevreye zarar veren ve plastik kirliliğine neden olan tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımdan kaldırılması için harekete geçen Bakanlık, yeni yönetmelik taslağını gelecek günlerde kurum görüşlerine açacak.

Sivil Toplum Kuruluşları ve sektör temsilcilerinin görüşleri sonrası son şekli verilecek yönetmeliğin bu yıl içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Bu kapsamda plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, genleştirilmiş polistirenden (EPS-köpük) gıda kapları, içecek kapları ve içecek bardakları, plastik çubuklu kulak pamukları ve pipet gibi tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzına son verilecek. Bu sayede yıllık 1,5 milyon ton karbondioksite eş değer karbon salımı engellenecek ve yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilecek.

"Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı"na ilk imza Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan

BM Genel Kurulu'nda, 14 Aralık 2022'de Türkiye'nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin de ortak sunucu olduğu oylamada 30 Mart, "Uluslararası Sıfır Atık Günü" ilan olarak kabul edildi.

Emine Erdoğan, 30 Mart 2023'te BM Genel Kurulu'nda "Uluslararası Sıfır Atık Günü" özel oturumunda hitap ederek, BM kürsüsünden dünyaya seslenen ilk Türk cumhurbaşkanı eşi oldu.

Aynı toplantıda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, "BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu"nun kurulacağını duyurdu ve Emine Erdoğan'a başkanlık teklif etti. Emine Erdoğan, bu teklifi kabul ederek 12 Nisan 2023'te resmen kurulan kurulun başkanlığını üstlendi.

12 Nisan 2023'te ise "BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu" resmen kuruldu. Başkanlığını Emine Erdoğan'ın yaptığı danışma kurulunda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreter Yardımcısı Guy Bernard Ryder'in yanı sıra ABD, Sierra Leone, Şili, Bangladeş, Brezilya, Kolombiya, Hollanda, Fas, Belçika ve Hindistan'dan 13 üye yer aldı.

Emine Erdoğan, BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu'nun ilk toplantısına, BM Genel Sekreter Yardımcısı Guy Ryder ile ABD, Sierra Leone, Şili, Bangladeş, Brezilya, Kolombiya, Hollanda, Fas, Belçika ve Hindistan'dan üyelerin katılımıyla, 1 Kasım 2023'te Dünya Şehirler Günü kapsamında İstanbul'daki Vahdettin Köşkü'nde liderlik etti.

Kurulun ikinci toplantısı 5 Haziran Dünya Çevre Günü'nde çevrim içi yapılırken, üçüncü toplantı 13 Aralık 2024'te İstanbul'da yüz yüze düzenlendi.

Dördüncü toplantı 30 Mart 2025'te New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde Uluslararası Sıfır Atık Günü kapsamında gerçekleştirilirken, beşinci toplantı 17 Ekim 2025'te İstanbul'da Sıfır Atık Forumu çerçevesinde yapıldı.

BM 78. Genel Kurulu kapsamında Emine Erdoğan'ın öncülüğünde New York'taki Türkevi'nde "Küresel Sıfır Atık Hareketine Doğru" etkinliği düzenlendi. Etkinlikte Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı"na ilk imzayı attı.

Halihazırda 131 ülkeden 438 binin üzerinde sıfır atık gönüllüsü, çevrim içi platform üzerinden iyi niyet beyanını imzalayarak harekete destek verdi. Ayrıca, 50'den fazla lider eşi, uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcileri ve yabancı bakanlar da Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı'nı imzaladı.

Dünyanın dört bir yanından insanlar, "https://zerowastecommitment.com" internet sitesi üzerinden beyanı okuyup imzalayarak çevre dostu yaşam taahhüdünde bulunuyor. Belgeyi çevrim içi imzalayan sıfır atık gönüllüleri, adlarına düzenlenen ve kimlik bilgilerinin yer aldığı sertifikayı da indirebiliyor.

Sıfır Atık birçok uluslararası ödüle layık görüldü

Hindistan'ın dönem başkanlığını yaptığı G20 toplantıları kapsamında, BM77/161 sayılı "Sıfır Atık Girişimleri" kararı G20 Çevre ve İklim Bakanları Toplantısı'nın sonuç dokümanında yer aldı ve tüm ülkelerin oy birliğiyle kabul edildi.

Eylül 2023'te Hindistan'ın Yeni Delhi kentinde gerçekleşen G20 Liderler Zirvesi'nde konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Dünya Ortak Evimiz" sloganıyla yürütülen projenin önemine vurgu yaptı.

Emine Erdoğan'ın öncülüğünde hayata geçirilen Sıfır Atık Projesi, farklı kuruluşlar tarafından da ödüllere layık görüldü. 2018 yılında Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), 2021 yılında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (UN-Habitat), 2022 yılında Akdeniz Parlamenterler Meclisi ve Dünya Bankası, 2024 yılında ikinci kez Akdeniz Parlamenterler Meclisi ve 2026 yılında Green Organization tarafından toplam 7 uluslararası ödül verildi.

Sıfır Atık Forumu'nun ilki yapıldı

Öte yandan, Emine Erdoğan'ın himayelerinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Sıfır Atık Vakfı ve BM işbirliğiyle düzenlenen Uluslararası Sıfır Atık Forumu, 17-19 Ekim 2025 tarihlerinde gerçekleştirildi.

İlk kez düzenlenen forum, dünya genelinde sürdürülebilirlik, döngüsel ekonomi ve iklim dostu politikalar alanında önemli buluşma noktası oldu.

Forumda 60'tan fazla konuşmacı, 100'ün üzerinde ülke temsilcisi, 118 kurum ve kuruluş ile BM yetkilileri yer aldı. Kamu kurumları, özel sektör, akademi, yerel yönetimler ve sivil toplum temsilcileri, sıfır atık alanında küresel ölçekte uygulanabilir politika ve stratejileri değerlendirdi.

Üç gün süren forum boyunca, atık yönetimi, gıda kaybı, sürdürülebilir üretim-tüketim, yeşil finansman, akıllı şehirler, eğitimde sıfır atık ve uluslararası işbirliği başlıklarında oturumlar gerçekleştirildi.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 5,4 düşüşle 6 bin 343 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 5,37 azalışla 42 bin 748 liraya indi.

Geçen hafta sonu 11 bin 231 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 5,4 düşerek 10 bin 625 liraya indi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,32 artarak 44,4600 lira, avro yüzde 0,92 yükselerek 51,3080 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,40, emeklilik fonları yüzde 1,48 değer kaybetti.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 0,40 ile "Para Piyasası" fonları oldu.

AK Parti milletvekillerinin hazırladığı ve TBMM Başkanlığına sunulması planlanan kanun teklifiyle, İŞKUR'a kayıtlı işsizler arasından 18-25 yaş arası gençlerin işe alımlarında İşsizlik Fonu'ndan karşılanmak üzere ücret ve prim desteği sağlanacak.

AK Parti milletvekilleri, Grup Başkanı Abdullah Güler başkanlığında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı "Genç İstihdam Hamlesi" kapsamındaki "İşe İlk Adım Programı"na ilişkin düzenlemeleri de içeren kanun teklifinin hazırlıklarında sona geldi.

Yakın zamanda TBMM'ye sunulması planlanan kanun teklifine göre, "İşe İlk Adım Programı" çerçevesinde İşsizlik Sigortası Kanunu'nda değişikliklere gidilerek, gençlerin erken yaşta işgücü piyasasına katılımının teşvik edilmesi, genç istihdamının artırılması, kayıtlı ve kalıcı istihdamın güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Bu kapsamda, özel sektör işverenlerince, İŞKUR'a kayıtlı işsizler arasından 18-25 yaş arası gençlerin işe alımlarında İşsizlik Fonu'ndan karşılanmak üzere ücret ve prim desteği sağlanacak.

İstihdam edilecek gençlerde, İŞKUR kaydı bulunmak, 18 yaşından büyük 25 yaşından küçük olmak, uzun vadeli sigorta kollarından 90 günden fazla sigortalılığı ve yüksek öğretim öğrencisi olmamak şartları aranacak. Yabancılar ve yurt dışında çalışanlar bundan faydalanamayacak.

Destekler, imalat sektöründe faaliyet gösteren özel sektör iş yerleri için uygulanacak.

Ayrıca destek süresi, her sigortalı için asgari ücrete kadar ücret desteği ve asgari ücret üzerinden hesaplanan prim desteğinin tamamının karşılanması durumunda 6 aya kadar olacak. Bu süre, her sigortalı için asgari ücretin yarısını geçmemek üzere ücret desteği ve asgari ücret üzerinden hesaplanan prim desteğinin yarısının tamamının karşılanması durumunda ise 18 ay geçerli olacak.

Destek süresinin 6 ay tam ödeme olması durumunda işverenin işçiye ödeyeceği net asgari ücrete kadar olan tutarda işverene ödeme yapılacak. İşverenin, sigortalı için asgari ücret üzerinden hesaplanan sigorta prim giderlerinin tamamı işveren adına Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) İşsizlik Sigortası Fonu'ndan ödenecek.

Destek süresinin 18 ay yarım ödeme şeklinde gerçekleşmesi durumunda da işverenin işçiye ödeyeceği ücretin net asgari ücretin yarısına kadar olan tutar kadar işverene ödeme yapılacak. İşverenin, sigortalı için asgari ücret üzerinden hesaplanan sigorta prim giderlerinin yarısı, işveren adına SGK'ye İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacak.

Buna göre, girişimlere, AB genelinde şirket kuruluşu ve yönetimine ilişkin tek ve uyumlaştırılmış kurallar seti sunulacak.

Böylece, işletmelerin farklı ulusal sistemler arasında karşılaştığı bürokratik engeller azaltılacak.

EU Inc. kapsamında girişimciler, 100 avronun altında maliyetle ve asgari sermaye şartı olmadan şirket kurabilecek. Süreç tamamen dijital yürütülecek ve şirketler tüm bilgilerini yalnızca bir kez AB sistemi üzerinden sunacak.

Söz konusu EU Inc. teklifi ile Avrupa genelinde şirket kurmak çok daha kolay hale gelecek. Her girişimci, AB'nin herhangi bir yerinden tamamen çevrim içi olarak 48 saat içinde şirket kurabilecek.

EU Inc., şirketlerin birden fazla ulusal sistemle uğraşmak yerine tercih edebileceği tek ve uyumlaştırılmış bir şirket kuralları seti sağlayacak. Böylece işletmelerin AB genelinde kurulması, faaliyet göstermesi ve büyümesini kolaylaştıracak.

Teklifin yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu (AP) ve üye ülkelerin onayı gerekiyor.

"Asgari sermaye şartı aranmayacak"

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel'de düzenlediği basın toplantısında, "EU Inc. ile her girişimci, AB'nin herhangi bir yerinden 48 saat içinde şirket kurabilecek. Tüm süreç tamamen dijital ve maliyet 100 avronun altında olacak. Asgari sermaye şartı aranmayacak." dedi.

Sermayenin anında hareket ettiğine ve verilerin saniyeler içinde dünyanın dört bir yanına ulaştığına işaret eden von der Leyen, "Avrupa'da hala bir şirket kurmak ya da tek pazar içinde başka bir ülkede iş yapmaya başlamak haftalar, hatta aylar sürebiliyor." diye konuştu.

"Avrupa içindeki engeller, dışarıdan gelen gümrük vergilerinden daha fazla zarar veriyor." diyen von der Leyen, girişimlerin AB içinde tek bir pazar yerine, 27 farklı hukuk sistemi ve 60'tan fazla ulusal şirket türüyle karşı karşıya olduğunu ifade etti.

Von der Leyen, EU Inc. ile tek bir Avrupa şirket çerçevesi oluşturacaklarını, 450 milyon tüketiciden oluşan AB pazarının tamamında geçerli olacak basit kurallar seti sunacaklarını söyledi.

EU Inc. girişimi, AB'nin rekabet gücünü artırma stratejisinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bu girişimle özellikle startup ve büyüme aşamasındaki şirketlerin AB içinde daha hızlı gelişmesi amaçlanıyor.

Bölgede artan jeopolitik gerilimlerin, enerji güvenliği konusunu yeniden küresel gündemin üst sıralarına taşıdığı ve petrol ile doğal gaz piyasalarının jeopolitik gelişmelere duyarlı yapısının enerji ithalatına bağımlı ülkelerde fiyat oynaklığı ve arz kesintisi risklerini artırdığı belirtilen raporda, "Türkiye, enerji ithalatına yüksek ölçüde bağımlı bir ekonomi olarak bu gelişmelerden doğrudan veya dolaylı biçimde etkilenme potansiyeline sahip." değerlendirmesine yer verildi.

Raporda, petrol tarafında küresel petrol fiyatları üzerindeki baskının artması, Irak ve Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine saldırı ve ihracatın kesintiye uğraması ile Rusya'ya yönelik yaptırımların ağırlaştırılmasına yönelik riskler bulunduğu belirtildi.

Doğal gaz tarafında Türkiye'nin, tedarikçi portföyünü çeşitlendirmiş olması, elektrik üretiminde doğal gaza bağımlılığını azaltması ve kış sezonunun geride kalmasıyla kısa vadede tüketim veya tedarik kaynaklı belirgin bir risk öngörülmediği ifade edildi. 

Raporda, "Bununla birlikte orta ve uzun vadede, İran ve Azerbaycan ile yapılan tedarik anlaşmalarının sürdürülebilirliği, Rusya'ya yönelik yaptırımların derinleşmesi ve kış aylarında artan talep nedeniyle oluşabilecek arz baskısı riskleri tetikleyebilir. Petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seyretmesi Türkiye'de dış ticaret açığı, cari açık ve enflasyon üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir." ifadesine yer verildi.

Enerji krizlerine en hızlı cevap yenilenebilir kaynaklar

Enerji güvenliği açısından bakıldığında, kriz dönemlerinde geleneksel olarak ilk akla gelen seçenek olan doğal gazın kömürle ikame edilmesinin, mevcut kapasitenin iyileştirilmesi ve yeni tesislerin devreye alınması süreçleri nedeniyle maliyetli ve zaman alıcı olduğuna dikkatin çekildiği raporda, şunlar kaydedildi:

"Dolayısıyla risklerin en aza indirilmesi için temiz enerji dönüşümünün hızlandırılması önem taşıyor. Bu doğrultuda elektrik üretiminde arz sıkıntısını tetikleyebilecek ithal fosil yakıtlı santrallere alternatif kaynakların devreye alınması önem taşıyor. Bu bağlamda en hızlı devreye alınabilecek seçeneklerin başında özellikle güneş ve rüzgar enerjisi olmak üzere yenilenebilir enerji kaynakları geliyor. Yenilenebilir enerjiye dayalı bir enerji sisteminde güvenli ve güvenilir arzın sağlanabilmesi için batarya depolama sistemleri ve diğer esneklik seçenekleri ile desteklenen, modern, esnek ve dijital elektrik iletim ve dağıtım şebekeleri, enerji sisteminin vazgeçilmez unsurları arasında yer alacaktır."

Son yıllarda elektrik üretiminde yenilenebilir enerji kaynaklarının payının artması ve ithal doğal gaza olan ihtiyacın azalmasının, Türkiye'nin enerji sisteminin kırılganlığını önemli ölçüde azalttığı belirtildi. Elektrik üretiminde yenilenebilir enerji payının hedefler doğrultusunda artırılması ve fosil yakıt kullanımının asgari düzeye indirilmesinin enerji güvenliğine önemli katkı sağlayacağı ifade edildi.

Raporda, elektrik üretiminde doğal gaz bağımlılığının azaltılması, elektrik iletim ve dağıtım şebekelerinin güçlendirilmesi, tamamlayıcı piyasa reformlarının hızlandırılması, enerji verimliliği ve elektrifikasyonun hızlandırılması, enerji dönüşümü ve arz güvenliği politikalarının birlikte planlanması, sanayi dönüşümü ve enerji talebinin yapısal olarak azaltılması gibi konular enerji güvenliği için öncelikli politikalar olarak sıralandı.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) 5 Mart'ta yayımladığı yönetmelik değişikliğiyle, yenilenebilir enerji santralleri için gerekli özel mülkiyete ait taşınmazların temininde, önlisans veya lisans sahibi şirketlerin talebinin uygun bulunması halinde Kurul tarafından acele kamulaştırma kararı alınmasının önü açıldı.

Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği (TÜREB) Başkan Yardımcısı ve ARI-ES Enerji Genel Müdürü Ebru Arıcı, EPDK'nin bu kararının projelerin devreye girme süresini 36 aydan 18 aya kadar düşürebileceğini dile getirdi.

Türkiye'de ilk rüzgar santralinin 1998'de kurulduğunu, 2005'te yenilenebilir enerji kanunuyla beraber bir teşvik mekanizması planlandığını anlatan Arıcı, bu mekanizma ile 2005'te 19 megavat olan kurulu gücün yaklaşık 20 yılda 15 bin megavat seviyesine yükseldiğini söyledi.

Arıcı, EPDK'nin önlisans verirken izin süreçlerinin tamamlanmasıyla ilgili güce bağlı olarak 30 ile 36 ay süre verdiğine işaret ederek, "Bugüne kadar 20 yılda 15 bin megavat yaptık ama önümüzdeki 3 ya da 4 yılda bu 26 bin megavatın izin işlemlerini tamamlamak zorundayız. Bugüne kadar yatırımların ortalama devreye alma hızına baktığımızda sürenin yaklaşık 5 yıl olduğunu görüyoruz." diye konuştu.

Süper izin ve buna bağlı ikincil mevzuatlarla beraber bir projenin hizmete girme sürecinin uçtan uca doğru yönetimle ele alınması gerektiğini belirten Arıcı, "Projenin içinde mutlaka aksilik çıkabilir. Tüm tuşlara aynı anda bastığınız zaman, süper izin mekanizmasının teşvikleriyle beraber kaybedilen zamanı telafi etme olanağı bulunacak. Dolayısıyla 36 ayları 18 aylara çekmemiz mümkün. Bunun için de elimizden geleni yapacağız." ifadelerini kullandı.

Arıcı, rüzgarda geçen sene 2 bin 150 megavat kapasitenin devreye alındığını ve bu alanda Türkiye'nin Avrupa'da en fazla kapasiteyi devreye alan 2. ülke olduğunu vurgulayarak, "Her sene yeni gelecek rüzgar projeleriyle beraber biz 2035 hedeflerini proje stoku olarak yakalayacak gibi görünüyoruz. En temel konu süreçleri sadeleştirmek, hızlandırmak ve devreye almaları bir an önce hayata geçirmek." dedi.

Mevzuatlarda 2 revizyon daha bekleniyor

Yatırım süreçlerinin hızlandırılmasına ilişkin mevzuatlarda 2 revizyon daha beklediklerini kaydeden Arıcı, "Orman izinleriyle ilgili bir yönetmelik değişikliğini bekliyoruz. Tahmin ediyorum nisan ayı ortasında çıkmış olacak. Bir diğer konu da en majör konulardan biri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına imar planı onaylama ve ruhsat yetkisi veren düzenleme. Tahmin ediyorum ki nisan ayı ortasında yönetmeliğin çıkmış olduğunu göreceğiz." ifadelerini kullandı.

Arıcı, Türkiye'nin rüzgar ve güneşte yıllık 5 bin megavat kapasiteyi devreye alma hedefinin yakalandığını, 2035 hedefleri için yıllık ihtiyaç duyulan 7-8 bin megavat kapasitenin ise son düzenlemeyle ivme yakalayacağını aktardı.

Depolamalı rüzgar ve güneş projelerine de değinen Arıcı, bu alanda 33 bin megavatlık bir proje stoku olduğunu ve önlisans alan güneş projelerinden ilkinin geçen sene devreye alındığını anımsattı.

Arıcı, bu yıl devreye alınan proje sayısının artacağına işaret ederek, 2027'nin ise yatırımlarda "pik yıl" olmasını beklediklerini dile getirdi.

Akçam, konut piyasasına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Uluslararası gündemde yaşanan savaş ve bölgesel gerilimler ekonomik tartışmaları bir süre geri plana itmiş olsa da konut piyasasında hareketliliğin devam ettiğini bildiren Akçam, konut piyasasının Türkiye'de her zaman yatırımcıların yakından takip ettiği alanlardan biri olduğunu söyledi.

"Yatırımcıların odağı konut alımı"

Akçam, yatırım piyasasındaki gelişmelere dikkat çekerek, "Sahaya baktığımızda, yatırımcıların konut piyasasını yakından takip ettiğini ve fırsatları değerlendirmeye çalıştığını görüyoruz. Birçok yatırım uzmanının geribildirimleri, ekonomik göstergeler ve üretim maliyetleri dikkate alındığında, 2026 yılının ilk yarısında yatırımcıların odağında konut alımının olduğunu görüyoruz." diye konuştu.

Gelecek dönemde küresel gelişmelerde yaşanabilecek normalleşmeyle birlikte, konut piyasasının yeniden ekonomik gündemin önemli başlıklarından biri olacağına işaret eden Akçam, sektörün daha yoğun şekilde gündeme geleceğini vurguladı.

Konut alacak vatandaşlara uyarı

Akçam, arsa maliyetlerinin, inşaat girdilerinin ve finansman koşullarının, konut fiyatlarını orta ve uzun vadede yukarı taşıyabilecek unsurlar arasında yer aldığının altını çizerek, "Yatırım amaçlı alımlarda kira getirisi, satış kolaylığı ve likidite avantajı nedeniyle özellikle 1+1 dairelerin daha fazla tercih edildiğini görüyoruz. Büyükşehirlerde 1+1 konutların toplam satışlar içindeki payı, ortalama yüzde 25 civarında. Buna karşın, oturum amaçlı konut alımlarında ise aile yapısına uygun daha büyük konutlar tercih edilmeye devam ediyor." değerlendirmesinde bulundu.

Konut almayı planlayan vatandaşlara da uyarılarda bulunan Akçam, konut yatırımlarında doğru analizin önemli olduğunu, topraktan konut alımlarında ise projenin güvenilirliğinin, müteahhit geçmişinin ve hukuki süreçlerin mutlaka detaylı şekilde incelenmesi gerektiğini kaydetti.

ASELSAN, Kamuyu Aydınlatma Platformuna (KAP) yaptığı açıklamada, yeni iş ilişkilerini duyurdu.

Açıklamada, "ASELSAN ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı arasında Güdüm Sistemlerinin tedarikine yönelik toplam tutarı 111 milyon 850 bin dolar olan sözleşme imzalanmıştır. Söz konusu sözleşme kapsamında teslimatlar 2027 ve 2028 yılları arasında gerçekleştirilecektir. İlaveten, ASELSAN ile yurt içi bir platform üreticisi arasında, yurt dışındaki kullanıcılara teslim edilmek üzere Elektro-Optik Sistemlerin tedarikine yönelik toplam tutarı 54 milyon 600 bin dolar olan ihracat sözleşmesi imzalanmıştır." ifadelerine yer verildi.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 0,60 yükselişle 7 bin 245 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,59 artışla 48 bin 792 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 12 bin 63 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,60 artarak 12 bin 135 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,29 artarak 44,1890 lira, avro yüzde 0,42 düşerek 50,7570 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,59, emeklilik fonları yüzde 0,36 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 1,19 ile "hisse senedi" fonları oldu.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, "Bu ay içerisinde Ramazan Bayramı ile beraber ve nisan ayı içerisinde Karadeniz'de iki yeni sondaja başlıyoruz. Yeni rezerv amaçlı, keşif amaçlı sondaja başlayacağız." dedi.

Zonguldak'taki Filyos Doğal Gaz İşleme Tesisleri'ne gelen Bayraktar, Yıldırım Sondaj Gemisi'nde gazetecilere, TTK Kozlu Müessese Müdürlüğü'ndeki maden ocağının eksi 630 kotunda madencilerle iftar programında bir araya geldiklerini söyledi.

Bayraktar, Filyos Doğal Gaz İşleme Tesisleri'ndeki çalışmaları yerinde incelemek üzere buraya geldiklerini belirterek, Yıldırım Sondaj Gemisi'nin, filonun 6. üyesi ve en yeni üyelerinden biri olduğunu ifade etti.

? Artık haberler size gelsin
AA'nın WhatsApp kanallarına katılın, önemli gelişmeler cebinize düşsün.

? Gündemdeki gelişmeler, özel haber, analiz, fotoğraf ve videolar için Anadolu Ajansı
? Anlık gelişmeler için AA Canlı

Yıldırım Sondaj Gemisi'nin "ikizini" (Çağrı Bey Sondaj Gemisi) birkaç hafta önce Taşucu'ndan Somali'ye uğurladıklarını anımsatan Bayraktar, "Şimdi Yıldırım Sondaj Gemimiz de sondaj hazırlıklarını yapıyor. İnşallah nisan ayı içerisinde Karadeniz'e ilk görevine uğurlayacağız." diye konuştu.

Kanuni Sondaj Gemisi'nin son hazırlıklarını yaptığını ve yarın yeni görevine gideceğini belirten Bayraktar, "Bu ay içerisinde Ramazan Bayramı ile beraber ve nisan ayı içerisinde Karadeniz'de iki yeni sondaja başlıyoruz. Yeni rezerv amaçlı, keşif amaçlı sondaja başlayacağız Fatih ve Abdülhamid Han sondaj gemilerimizle. İnşallah bu çalışmalardan sonra rezervimizi artırmaya ve yeni sahaları keşfetmeye bakıyoruz." ifadesini kullandı.

Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu'nun hazırlık çalışmalarının devam ettiğini aktaran Bayraktar, "Sakarya Gaz Sahası'ndan inşallah bu sene içerisinde üretimimizi iki katına çıkarmış olacağız ve 8 milyon haneye doğal gazı inşallah buradan vermiş olacağız. Yani buradaki çalışmaların bu dönemdeki önemi bir kat daha artıyor." dedi.

"Hedefimiz ülkemizi enerjide bağımsız kılmayı sağlamak"

Bayraktar, Türkiye'nin çevresindeki bölgenin çok büyük bir savaş içerisinde olduğuna işaret ederek, şöyle devam etti:

"Ümit ediyoruz ve beklentimiz odur ki en kısa zamanda duracak bu çatışmalar. Ama bu bize şunu bir kere daha gösteriyor ki Türkiye'nin kendi enerjisini üretmeye ihtiyacı çok daha fazla var. Aslında özellikle milli enerji ve maden politikamızla ortaya koyduğumuz vizyonda Türkiye'nin dışa bağımlılığını bitirme hedefi var. Kendi petrolünü arayan, Gabar'da üretimimiz artıyor. Yeni sahalara bakıyoruz. Kendi gazını arayan, bulan bir Türkiye. Sakarya Gaz Sahası bizim için bu anlamda çok ehemmiyetli. Bir an önce devreye girmesi ve bu ikinci faz, inşallah 3. fazı da 2028'de hedeflemiş durumdayız. Devreye almak suretiyle bu alandaki dışa bağımlılığımızı bitirmemiz, böyle bir ortamda, böyle bir jeopolitik süreçte her zamankinden daha önemli."

Yurt dışındaki aramaların da devam ettiğini kaydeden Bayraktar, "Somali'de Çağrı Bey Gemimiz şu anda yolda, oraya gidiyor. Pakistan'da, tabii o bölge şu anda çok hassasiyet arz eden bir bölge ama Pakistan'da sismik çalışma için Oruç Reis Gemimizi hazırlıyoruz. İnşallah güvenlikle alakalı herhangi bir sıkıntı olmazsa nisan ayı içerisinde başlamayı hedefliyoruz. Bütün bu çalışmalarla hedefimiz ülkemizi enerjide bağımsız kılmayı sağlamak." ifadelerini kullandı.

Bayraktar, buradaki binlerce çalışanla ülkenin enerji bağımsızlığı yolunda çalışmaya devam ettiklerini sözlerine ekledi.

Açıklamanın ardından basın mensuplarıyla hatıra fotoğrafı çektiren Bakan Bayraktar, daha sonra gemideki sahur programına katıldı.

Bakan Bayraktar'a Zonguldak Valisi Osman Hacıbektaşoğlu, AK Parti Zonguldak Milletvekilleri Muammer Avcı ve Ahmet Çolakoğlu ile AK Parti İl Başkanı Mustafa Çağlayan da eşlik etti.

Türkiye ile Hollanda arasındaki ticaret, ekonomi ve yatırım alanındaki ilişkiler istikrarlı ve çok boyutlu bir şekilde güçlenerek gelişimini sürdürüyor.

Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi'nden yapılan açıklamaya göre, geçen yıl Türkiye'ye en fazla uluslararası doğrudan yatırım yapan ülkeler arasında Hollanda 2 milyar 863 milyon dolarla ilk sırada yer aldı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, iki ülke arasındaki dış ticaret hacmi 2024 yılında 14 milyar dolara yaklaşırken, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verileri, Türkiye'nin Hollanda'ya ihracatının 2025 yılında yaklaşık 7,2 milyar dolara ulaştığını ve Hollanda'nın en fazla ihracat yapılan 9'uncu ülke konumunda yer aldığını gösterdi.

Bu olumlu seyrin 2026 yılında da devam ettiği görülürken, TİM verilerine göre, yılın ilk ayında Hollanda'ya ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,4 artarak 580 milyon doların üzerine yükseldi.

İki ülke arasındaki ilişkileri ve ticaretteki olumlu seyri AA muhabirine değerlendiren Joep Wijnands, Hollanda'nın 2025'te 2,8 milyar dolarlık yatırımla Türkiye'de ilk sırada yer aldığını ve bu konumunu sadece geçen yıl değil, uzun yıllardır koruduğunu söyledi.

Hollandalı şirketlerin 2002 yılından bu yana Türkiye'ye yaklaşık 34 milyar dolar yatırım yaptığını belirten Wijnands, şöyle konuştu:

"Bu rakam, Türkiye’ye yapılan toplam doğrudan yabancı yatırımların yaklaşık yüzde 17’sine tekabül etmektedir. Türkiye'de kayıtlı Hollanda menşeli 3000'den fazla şirket bulunmaktadır. Bu etkileyici eğilimde birçok faktör rol oynamaktadır. Doğu ile Batı'nın kesişim noktasında yer alan Türkiye, son derece avantajlı bir coğrafi konuma sahiptir. Bu konum, Türkiye'yi Avrupa'dan Orta Doğu ve Orta Asya'ya çift yönlü bir geçiş kapısı hâline getirmektedir. Nitelikli iş gücü ve büyüyen ekonomisiyle Türkiye, Hollandalı şirketlere önemli fırsatlar sunmaktadır."

Hollanda'nın da Türk yatırımcılar için en popüler destinasyonlardan biri olduğunun altını çizen Wijnands, ülkesinin Avrupa'ya açılan bir kapı olarak uluslararası işletmelere sunduğu stratejik konumu ile girişimciler için cazip ekosistemi sayesinde, birçok Türk şirketi ve finans kuruluşunun Hollanda'ya yatırım yaptığını ifade etti.

Wijnands Hollanda'daki yarım milyonu aşkın Türk toplumunun da bu çift yönlü yatırım rakamlarında önemli bir rol oynadığını dile getirdi.

Türkiye'yi gelişmekte olan diğer ülkelerden ayıran faktörler

Büyükelçi Wijnands, Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı'nın (UNCTAD) 2025 raporunda yer alan ve gelişmekte olan ülkelere yapılan yatırımların yüzde 2 azaldığı bir dönemde Türkiye'nin yüzde 12,2'lik artışla küresel trendlerin aksine öne çıkarak diğer ülkelerden ayrışması ve ülkesinin Türkiye'ye yatırım kararları hakkında, şöyle konuştu:

"Türkiye, iyi işleyen bir piyasa ekonomisine sahiptir ve Avrupa Birliği'nin piyasa ekonomisi standartlarıyla yüksek düzeyde uyum göstermektedir. Her ne kadar enflasyon hâlen arzu edilen seviyelerin üzerinde seyretse de 2023 yılı ortasında başlatılan yeni ekonomi programı kapsamında uygulanan sıkı para politikası, enflasyon beklentilerinin düşürülmesi ve Türk lirasının önemli ölçüde istikrara kavuşturulması bakımından başarılı olmuştur. Bir diğer önemli gelişme ise Türkiye'nin 2024 yılında Mali Eylem Görev Gücü (FATF) gri listesinden çıkarılmasıdır; bu durum uluslararası yatırımcı güvenini artırmış ve yatırım ortamını iyileştirmiştir. İç ve küresel zorluklara rağmen, Türk ekonomisinin yüksek ekonomik büyümeyi sürdürme konusundaki dayanıklılığı da ayrıca kayda değerdir."

AB-Türkiye Gümrük Birliği'nin hem ticaret hem de ekonomik kalkınma açısından Türkiye için olumlu ve dönüştürücü bir rol oynadığına işaret eden Wijnands, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki daha yakın ticari bağların, Türk ekonomisinin hızlı bir modernizasyon sürecinden geçmesini sağladığını ve Türk üreticilerinin rekabet gücünü belirgin şekilde artırdığını ifade ederek şunları kaydetti:

"Türkiye, küresel düzlemde, Avrupa Birliği'nin ekonomik dokusu ve tedarik zinciriyle yakından iç içe geçmiş, işleyen bir piyasa ekonomisi olarak sağlam bir konum edinmiştir. Bu durum geçmişte birçok yatırımcının Türkiye'ye yönelmesini sağlamıştır. Son yıllarda Türkiye, Avrupa Birliği pazarıyla çok yakın bağlarını sürdürmekle birlikte kendi yolunu izlemeyi tercih etmiştir. Avrupa Birliği'nin yakın coğrafyadaki ortaklara yönelme stratejisi, özellikle 1990'lı yıllarda geliştirilen sistem ve prosedürlerin modernize edilmesi hâlinde hem ticaret hem de ekonomik güç bakımından her iki taraf için de yeniden kapsamlı ve olumlu sonuçlar doğurabilir."

Hollandalı yatırımcıların öncelik verdiği sektörler

Büyükelçi Wijnands, Hollandalı yatırımcıların Türkiye'de en fazla yatırım yaptığı sektörler hakkında ise şunları söyledi:

"Tarım, Hollandalı yatırımcıların Türkiye'de en fazla yatırım yaptığı öncü sektörlerden biridir. Özellikle yumuşak meyveler ve tohum ıslahı alanlarında somut bir yatırım ilgisi bulunmaktadır. Son yıllarda Hollandalı yatırımcıların giderek daha fazla yöneldiği diğer sektörler ise sağlık ve yenilenebilir enerjidir. Önümüzdeki yıllarda özellikle deniz üstü rüzgâr enerjisi ve hidrojen alanlarında daha fazla yatırım beklemekteyiz. Tekstil sektörü de bir diğer önemli alan olup, sürdürülebilir üretim yöntemleri konusunda daha fazla iş birliği için kayda değer fırsatlar sunmaktadır. Bu sektörlerdeki faaliyetlerin büyük bölümü imalat ve hizmetler alanında yoğunlaşmaktadır."

Hollanda'dan daha fazla yatırım çekilmesi bakımından hâlen değerlendirilmemiş bir potansiyel bulunduğunun altını çizen Wijnands, Hollandalı ve Türk yatırımcıların, yeşil ve dijital dönüşüm alanlarında sinerji yaratabileceği değerlendirmesinde bulundu. Wijnands, daha fazla yatırım için şu konulara dikkati çekti:

"Yabancı doğrudan yatırımcılar ülkenin uzun vadeli görünümüne odaklanıyor. 2023'ten beri istikrarlı bir şekilde uygulanan yeni ekonomik program sonuç vermeye başlasa da Türkiye'nin maliyete bağlı rekabet gücü sadece potansiyel yatırımcılar için değil, mevcut yatırımcılar için de zorlayıcı. Hollandalı potansiyel yatırımcılar daha fazla yapısal reform görmek istiyorlar."

Yatırımcılara sağlanan destekler

Büyükelçi Wijnands, Hollanda hükümetinin, Türkiye'ye yatırım yapmak isteyen Hollandalı şirketlere ve Hollanda'ya yatırım yapmak isteyen Türk iş insanlarına sağladığı destekler hakkında şu bilgileri verdi:

"Hollanda'nın Türkiye'de çok geniş bir ekonomik ağı bulunmaktadır. Bu ekibin temel sorumluluğu, Türkiye'de iş yapmayı düşünen Hollandalı şirketlere destek sağlamaktır. Ankara ve İstanbul'da bulunan çekirdek ekonomi ekibine ek olarak, Tarım Ateşeliği ile Hollanda İnovasyon Ağı (NIN) faaliyet göstermektedir. 2013 yılından bu yana Türkiye'de temsil edilen İnovasyon Ağı, üniversiteler ve bilgi kurumlarının yanı sıra iki ülkenin kamu kurumları arasında önemli iş birliklerinin geliştirilmesine aracılık etmiştir.Türkiye'deki Hollanda İş Derneği (DBA), Hollanda ile Türkiye arasındaki ekonomik iş birliğinin daha da güçlendirilmesinde önemli rol oynayan bir diğer kilit aktördür."

"İstanbul'daki Hollanda Başkonsolosluğu ve Ankara'daki Büyükelçilik ile yakın iş birliği içinde olan DBA, Hollanda ile Türkiye arasındaki ticaret ve yatırımların teşvik edilmesi, geliştirilmesi ve desteklenmesi konusunda etkili çalışmalar yürütmektedir." diyen Wijnands, " Buna ek olarak, Hollanda hükümeti, Hollanda'ya yatırım yapmak isteyen Türk girişimci ve şirketlere destek sağlamak amacıyla Hollanda Yabancı Yatırım Ajansı'nı (NFIA) kurmuştur. İstanbul merkezli NFIA, hem Türkiye'de hem de Hollanda'da mevcut inovasyon ve teknoloji ekosistemlerini güçlendirmeyi ve her iki ekonominin yenilik kapasitesi ile sürdürülebilirliğine katkıda bulunmayı hedeflemektedir." değerlendirmesini yaptı.

İki ülke arasındaki önemli ticari kalemler

Büyükelçi Wijnands, Hollanda ile Türkiye arasındaki diplomatik ve ticari ilişkilerin dört yüzyılı aşan köklü bir geçmişe dayandığını vurgulayarak, yatırımların yanı sıra son dönemde çeşitlenen ve hacmi artan ticaret kalemlerine ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

"Türkiye'nin Hollanda'ya ihracatında tekstil, kimyasallar ve otomotiv sektörü öne çıkan başlıca alanlar. Hollanda'dan Türkiye'ye ihracatta ise demir ve çelik, özellikle demirli atık ve hurda ile makine ve mekanik cihazlar başlıca kalemler arasında yer almakta.2026 yılında ticaret hacminde büyük bir değişim beklemek için bir neden bulunmamakla birlikte önümüzdeki yıllarda ticaret hacmindeki artış eğiliminin devam etmesini beklemekteyiz."

Açık diyalog ve somut işbirliğinin, ticari ilişkilerde sürdürülebilir başarının temel unsurları olduğunu vurgulayan Wijnands, iki ülke arasında her yıl düzenlenen Ortak Ekonomik ve Ticaret Komisyonu (JETCO) toplantılarının, ticaret hacmindeki artış eğilimine katkı sağladığını ifade etti.

AB'nin "Made in Europe" planı

Büyükelçi Wijnands, AB'ye üye ülkelerin kamu kaynaklarının kullanımı ve kamu alımlarında Avrupa şirketlerine öncelik verilmesini içeren "Made in Europe" girişimi hakkında, "Hollanda, açık ve adil ticaretin güçlü bir savunucusu. Tarihsel olarak ekonomimiz, dünya genelindeki serbest ticaretten beslenerek gelişmiştir." dedi.

"Sanayi Hızlandırıcı Yasası" taslağında Gümrük Birliği çerçevesinin tanınmasından memnuniyet duyduklarını ifade eden Wijnands, şöyle devam etti:

"Küresel ölçekte mevcut jeopolitik ortam, Hollanda'nın kurucu üye devletlerinden biri olduğu Avrupa Birliği'nin, ekonomik dayanıklılık gibi stratejik önceliklerini yeniden değerlendirmesini gerekli kılmıştır. Bu bağlamda, Avrupa Komisyonu, birliğin ekonomik omurgasını güçlendirmeyi amaçlayan çeşitli politika alanlarında bir dizi teklif sundu. Aynı zamanda, günümüz dünyasında hiçbir ülkenin ya da ülke grubunun tamamen tek başına hareket etmeyi arzu etmemesi gerektiği de açık. Özellikle, hatta belki de en başta, en yakın komşular söz konusu olduğunda işbirliği nihayetinde tüm tarafların yararına. Bu nedenle, yeni yayımlanan Sanayi Hızlandırıcı Yasası taslağında Gümrük Birliği çerçevesinin tanınmasından memnuniyet duyuyoruz."

TOBB ETÜ, ASELSAN ve Konya Ticaret Odası (KTO) Karatay Üniversitesi işbirliğinde yürütülen BİGG GARAJ Programı kapsamında girişimci adaylarına verilecek 1 milyon 350 bin lira tutarındaki yatırım desteği için başvuru süreci başladı.

TOBB'dan yapılan açıklamaya göre, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi (TOBB ETÜ), ASELSAN ve KTO Karatay Üniversitesi işbirliğinde, TÜBİTAK 1812 Destek Programı kapsamında yürütülen BİGG GARAJ Programı ile girişimci adayları desteklenecek.

Destekten faydalanabilmek için akıllı ulaşım, akıllı üretim sistemleri, enerji ve temiz teknolojiler, iletişim ve sayısal dönüşüm, sağlık ve iyi yaşam ile sürdürülebilir tarım ve beslenme gibi tematik alanlarda fikri olan ve AR-GE, inovasyon içeren projesini geliştirmek için kendi şirketini kurmak isteyen girişimci adayları başvuru yapabilecek.

Projeleri kabul edilen girişimci adayları, yüzde 3 hisse karşılığında 1 milyon 350 bin lira sermaye desteği alabilecek, 6 ayını tamamlayan girişimcilerin ihtiyaç duyması ve yatırım fonunun uygun görmesi halinde ek 1 milyon 350 bin lira daha yatırım alması mümkün olacak.

Program kapsamında sağlanacak teknoloji tabanlı girişimcilik eğitimleri, iş planı oluşturma ve proje yazma eğitimleri ile mentörlük destekleri, BİGG GARAJ proje ortakları ve destek kuruluşları tarafından ücretsiz sağlanacak.

Girişimciler ayrıca TOBB ETÜ, ASELSAN ve KTO Karatay Üniversitesi aracılığıyla işbirliği ağlarına, potansiyel müşterilere ve finansman kaynaklarına ulaşacak.

Başvuru koşulları

Herhangi ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora programına kayıtlı öğrenci ya da mezunlar, daha önce Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teknogirişim Sermayesi Desteği ya da TÜBİTAK 1512/1812 Programı ikinci aşaması kapsamında destek almayanlar, ön başvuru tarihi itibarıyla herhangi bir işletmenin ortaklık yapısında yer almayanlar, destek için başvuru yapabilecek.

Başvurular, 31 Mart'ta kadar "https://etugaraj.org/bigg-garaj/" internet adresi üzerinden yapılabilecek.

2015'ten beri 25 milyon liranın üzerinde destek sağlandı

TOBB ETÜ Teknoloji Transfer Ofisinin 2015'ten itibaren BİGG GARAJ Programı kapsamında 20'den fazla ilde ve çevrim içi gerçekleştirdiği girişimcilik eğitimlerine 1300'den fazla, mentörlük programına da 700'ün üzerinde girişimci katıldı. Bu dönemde 90'ın üzerinde ekip, 25 milyon liradan fazla destek almaya hak kazandı. Ofis, şirketlerini kuran girişimcilerle beraber çalışarak, onların Türkiye ve yurt dışından yatırım alması ve ürünlerini pazara sunmasına destek oluyor.

Bu doğrultuda, KOSGEB yürüttüğü programlarla, geçen yıl 9 bin 210 kadın girişimcinin işletme kurmasına destek oldu. Söz konusu sayının, bu yıl 8 bin 500, 2027'de 8 bin 750 ve 2028'de ise 9 bin olması hedefleniyor.

Böylece kadınlara sağlanan girişimcilik desteklerinin, toplam girişimcilik destekleri içindeki payının da artırılması amaçlanıyor. Geçen yıl bu alandaki pay yüzde 26,8 olurken, 2026'da yüzde 27, 2027 ve 2028'de ise yüzde 27,5 olması öngörülüyor.

Kadınların girişimcilik belgesi alması için eğitimler sürüyor

Öte yandan, KOSGEB'in, başvuranların girişimcilik desteklerinden yararlanması için ilk adım olarak belirlediği girişimcilik belgesi alınmasına yönelik faaliyetleri de devam ediyor. Kadınların da girişimcilik belgesi alması için söz konusu eğitimler sürüyor.

Bu kapsamda, KOSGEB'in düzenlediği eğitimlerle, geçen yıl 48 bin 382 kadın, girişimcilik belgesi almaya hak kazandı. Başkanlık, bu alanda 2026'da 55 bin, 2027'de 57 bin 500 ve 2028'de ise 60 bin kadının, girişimcilik belgesi alması için eğitimleri sürdürmeyi planlıyor.

KOSGEB, yeni işletmelerin sürdürülebilirliğini sağlamak için "Girişimci Destek Programı İş Kurma Desteği" ile de geçen yıl 8 bin 547 kadına destek verdi.

Geçen yıl, girişimcilik destekleri çerçevesinde KOSGEB, kadın girişimciler, yoğun olarak hizmet, imalat, ticaret ve inşaat sektörlerinde desteklendi.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 2,46 düşüşle 7 bin 202 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,45 azalışla 48 bin 503 liraya indi.

Geçen hafta sonu 12 bin 368 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 2,46 azalarak 12 bin 63 liraya düştü. 

Bu hafta ABD doları yüzde 0,23 artarak 44,0620 lira, avro yüzde 1,75 düşerek 50,9710 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,22, emeklilik fonları yüzde 1,52 değer kaybetti.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 0,65 ile "Para Piyasası" fonları oldu.

Söz konusu çağrıda, özel sektör öncülüğünde, üniversite ve kamu işbirliğiyle ihtisaslaşmış bir AR-GE ve Yenilik Platformunun oluşturulması, bu platform aracılığıyla Ürünleştirme Yol Haritalarının (ÜHY) hazırlanması ve bu harita çerçevesinde yeşil dönüşüme yönelik ürün veya ürün grubu geliştirilmesine yönelik Ürünleştirme Programları desteklenecek. Ürünleştirme Yol Haritaları kapsamında hedeflenen ürün veya ürün grubunun geliştirilmesi amacıyla platformdaki kuruluşların birlikte yürütecekleri Ürünleştirme Projeleri ile birlikte iş yapma yetenekleri geliştirilecek ve AR-GE destekleri için ayrılan kaynakların daha etkin kullanımı sağlanacak.

“Ekonomim Gazetesi / Dergisi, 2015 yılı Ağustos sayısının kapağında ‘Küresel Ekonomi 3. Dünya Savaşı’na Hazırlanıyor’ başlığına yer vermişti.”

Çağrıya uygunluk, TÜBİTAK tarafından genel olarak değerlendirilecek ve başvuru için önerilerde bulunacak, böylece platformlar öneriler doğrultusunda düzenlemeler yaparak, başvuruya daha hazırlıklı gelebilecek.

Beklenen etkiler

Çağrı çerçevesinde, özel sektör öncülüğünde oluşturulan Ürünleştirme Programı Ortakları arasında geliştirilecek etkin işbirliği ve birlikte ürün geliştirme çalışmaları sonucunda, Ürünleştirme Yol Haritaları kapsamındaki ürünün müşteri beklentileri ile işbirliği içinde ticarileşmesi ve ülkeye ekonomik katkı sağlaması bekleniyor.

Geliştirilen ürün veya ürün grubu ile yüksek katma değerli ürün ihracatının artırılması, ithalat bağımlılığının azaltılması ve Yeşil Mutabakat ile belirlenen hedefler doğrultusunda, Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) başta olmak üzere diğer ülkelere ihracatında rekabetçiliğinin korunması ve güçlendirilmesi hedefleniyor.

Özel sektör, üniversite ve kamu kuruluşlarının birlikte iş yapma kültürünün gelişmesi, bu sayede uluslararası işbirliği ağlarına katılma potansiyelinin ve geliştirilen SAYEM platformları aracılığıyla uluslararası pazarlara erişimin artırılması ile cari açığın düşürülmesi amaçlanıyor.

Bütçe üst sınırları ve destekler

Çağrı bütçesi üst sınırı 1 milyar 500 milyon lira olarak belirlenirken, platformlar için Ürünleştirme Programları toplam bütçesi üst sınırı 350 milyon lira olarak tespit edildi.

Ürünleştirme programının süresi, en fazla 36 ay olacak. Program kapsamında personelden seyahate, danışmanlıktan hizmet alıma, alet, teçhizat, yazılım, yayın alımdan malzeme ve sarfa kadar çeşitli kalemler desteklenecek.

Kabul edilen bütçenin, büyük ölçekli kuruluşlar için yüzde 70'i, KOBİ'ler için yüzde 80'i, deprem bölgesindeki KOBİ'ler için yüzde 90'ı TÜBİTAK tarafından geri ödemeli destek olarak kuruluşa ödenecek.

Çağrı takvimi

Program için uygunluk kontrolü başvuruları, Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) Proje Değerlendirme ve İzleme Sistemi (PRODİS) üzerinden 23 Mart'a kadar alınacak.

Başvuru değerlendirme ve sonuçların açıklanması, 24 Mart-7 Nisan tarihlerinde, SAYEM Yeşil Dönüşüm 2026-1. Çağrısı başvurularının açılması 8 Nisan-15 Haziran tarihlerinde ve değerlendirme ve sonuçların açıklanması da 16 Haziran-30 Ekim tarihlerinde olacak.

Başvuru süreç ve şartları güncellendi

Programda yapılan güncellemeler neticesinde, başvuru sürecinin verimliliğini artırmak ve başvuru sahiplerine daha etkin rehberlik sunmak amacıyla, asıl proje başvurusu öncesinde "Uygunluk Kontrolü" aşaması uygulanacak. Bu aşama, başvuruların çağrı kapsamı ve temel koşullar açısından ön değerlendirilmesini, platformların programa doğru yönlendirilmesini ve ana başvuru hazırlık sürecinde zaman kaybının azaltılmasını sağlayacak.

Öte yandan platform, yürütücü kuruluş dışında en az 3 ortaktan oluşacak ve yürütücü kuruluş dahil toplam ortak sayısı en fazla 10 olacak. Önceki uygulamada ortaklar arasında Kurum, AR-GE/Tasarım Merkezi belgesine sahip sermaye şirketi ve KOBİ ölçeğindeki sermaye şirketi niteliğine sahip en az birer ortağın bulunmasına ilişkin zorunluluk varken, yapılan güncellemeyle zorunlu ortaklık şartı aranmayacak.

Programın başarılı olması durumunda, hibeye dönüşme oranındaki yüzde 20 artış uygulamasından vazgeçilerek, projeyi tamamlayan tüm platformlara, aynı geri ödeme oranları uygulanacak. Kuruluş bazlı bütçe üst limiti takip edilecek, kuruluşlar bütçe durumlarına göre ikiden fazla destek alabilecek. Platformların sunacağı başvurunun çağrı duyurusunda belirtilen Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamındaki AR-GE ve Yenilik Konuları üst başlıkları ile uyumlu olması yeterli olacak.

Kurumlar önceki çağrılarda 11 milyona kadar bütçe sunabiliyorken, yeni çağrıda bir platformdaki tüm kuruluşların toplam bütçesinin yüzde 25'i kadar bütçe sunabilecek. Başvuru sırasında kuruluşlardan alınan banka referans mektubu, sunulacak bütçenin en az yüzde 50'si olacak şekilde istenirken, yeni uygulamada sunulacak bütçenin tamamı kadar talep edilecek.

Bu kapsamda, sürdürülebilir kırsal kalkınma anlayışıyla, üretici birlikleri ve aile işletmelerinin üretim kapasitesi ve kırsal iş gücünün istihdam edilebilirliği artırılarak nüfusun kırsalda kalmasının sağlanması amaçlanıyor.

Kırsal altyapının iyileştirilmesi ve tarım-sanayi entegrasyonunun sağlanması amacıyla ekonomik yatırımlar desteklenerek kırsal alanların yaşam kalitesinin yükseltilmesi hedefleniyor.

Tarımsal pazarlama altyapısının geliştirilmesi, kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması, kırsal ekonomik altyapının güçlendirilmesi, yeni teknolojilerin üreticiler tarafından kullanımının yaygınlaştırılması ve yeni teknoloji içeren yatırımların desteklenmesi için faaliyetler yürütülüyor.

Kadın çiftçilere yönelik projeler artırılacak

Kırsalda kadın girişimciliğinin özendirilmesi için gelir getirici, mesleki beceri kazandıran, faaliyet çeşitliliğini artırıcı ve sosyoekonomik yönden güçlendirici kadın çiftçilere yönelik projeler yapılacak.

Kadın çiftçilerin yararlandığı proje sayısı geçen yıl kümülatif 305 olurken bu yıl rakamın 340'a, 2028'e kadar ise 410'a yükseltilmesi öngörülüyor.

Tarım-sanayi entegrasyonunun geliştirilmesine katkı sağlanması için kümelenme faaliyetlerinin desteklenmesi kapsamında da organize tarım bölgelerinin (OTB) sayısının artırılması hedefleniyor.

Alt program kapsamında bütçe geçen yıl 14 milyar 793 milyon 860 bin lira olarak belirlenmişti. Bu yıl söz konusu bütçe 19 milyar 794 milyon 994 bin liraya yükselirken tutarın 2027'de 21 milyar 960 milyon 44 bin liraya, 2028'de ise 23 milyar 723 milyon 646 bin liraya ulaşması bekleniyor.

Böylece Bakanlık, 2026-2028 yıllarında kırsal kalkınmanın desteklenmesi için yaklaşık 65,5 milyar liralık yatırım yapmayı hedefliyor.

Tarımsal kuraklık raporları hazırlanacak

İklim değişikliğinin tarım sektöründeki baskısı daha fazla hissedilirken tarımın sürece uyum kapasitesinin artırılması amacıyla yürütülen "İklim Değişikliği ile Mücadele ve Uyum Alt Programı" kapsamında çeşitli çalışmalar yapılıyor.

Tarım sektöründe sınırlı doğal kaynakların etkin kullanımını teşvik eden, karbon salımı ve su tüketimini azaltmaya yönelik sürdürülebilir tarım uygulamaları konusunda farkındalık artırma çalışmaları gerçekleştirilecek.

Aynı zamanda, çiftçilerin ve ilgili paydaşların iklim değişikliğinin etkileri ve alınabilecek önlemler konusunda bilinçlendirilmesi sağlanarak sektörün iklim değişikliğine uyum kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Ulusal Sera Gazı Emisyon Envanteri çalışmaları kapsamında, arazi kullanımı, arazi kullanım değişikliği ve ormancılık sektörüne ilişkin sera gazı emisyonu ve yutak hesaplamaları gerçekleştirilerek, sektörel bazda iklim politikalarının şekillenmesine bilimsel katkı sunulması öngörülüyor.

Ayrıca, iklim değişikliğine bağlı olarak artan kuraklık riskine karşı, tarımsal üretimi izlemek ve gerekli önlemleri zamanında alabilmek amacıyla düzenli tarımsal kuraklık raporları hazırlanacak, bu sayede erken uyarı ve risk yönetimi süreçlerinin etkinliği artırılacak.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Milli Elektrikli Hızlı Tren Projesi kapsamında ilk setin üretimini tamamladıklarını bildirerek, "Cuma günü ilk trenimizi raylara indirerek test sürecini resmen başlatacağız." ifadesini kullandı.

Uraloğlu, yaptığı yazılı açıklamada, saatte 225 kilometre hıza sahip Milli Elektrikli Hızlı Tren Projesi hakkında bilgi verdi.

Milli Elektrikli Hızlı Tren Projesi kapsamında ilk setin üretimini tamamladıklarını belirten Uraloğlu, "Cuma günü ilk trenimizi raylara indirerek test sürecini resmen başlatacağız. Trenimizin hız, fren, sürüş ve yol uyumu gibi tüm performans kriterlerini detaylı şekilde inceleyeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, Milli Elektrikli Hızlı Tren Seti'nin devreye alınmasıyla hızlı tren filosunda yerli ve milli üretimin payının önemli ölçüde artacağına dikkati çekti.

Tren setleri 577 yolcu kapasiteli olacak

Proje kapsamında 2026-2028 yıllarında 14 set daha üretmeyi planladıklarını aktaran Uraloğlu, açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Şu anda yüksek hızlı tren hatlarımızda 31 setin hizmet verdiğini düşünürsek neredeyse yarısı kadar milli trenlerimizi de üretmiş olacağız. Trenin iç donanımı alüminyum gövdeli, 8 araçtan oluşan Milli Elektrikli Hızlı Tren Seti'miz 577 yolcuya hizmet verebilecek."

Uraloğlu, seti oluşturan araçların, yolcu konforunu ve güvenliğini sağlayan tren kontrol ve izleme, otomatik tren durdurma sistemleri, elektromekanik yolcu giriş kapıları, tam otomatik iklimlendirme, yangın ihbar, işitsel ve görsel yolcu bilgilendirme ve kamera sistemleri ile donatıldığını bildirdi.

Trende yolcular için seyahat esnasında rahatlıkla kullanabilecekleri Wi-Fi erişimi, yiyecek ve içecek ihtiyaçlarını kolaylıkla karşılayabilecekleri otomatlar ve mutfak bölümü olduğuna işaret eden Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Ayrıca bu aracımızda engelli yolcular için iki yolcu bölmesi ve tekerlekli sandalyeleriyle platformdan araca ve araçtan platforma indirilip bindirilmelerini sağlayan asansörler de yer alıyor. Trenlerimizi, yüksek konfor ve inovasyon ile mevcut ve gelecekte var olacak ihtiyaçları karşılamak üzere tasarladık."

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Ekim-Aralık 2025 dönemine ve yılın tamamına ilişkin büyüme verilerini açıklamasının ardından sektörel performans rakamları netleşti. TÜİK’in açıkladığı 2025 yılı büyüme rakamlarını değerlendiren Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı M. Erdal Eren, “2025 yılında küresel ölçekteki belirsizlikler ve jeopolitik risklerin ekonomiye olan etkilerine rağmen, inşaat sektörümüz yüzde 10,8 oranında büyüme kaydetmiştir. Dördüncü çeyrekte mevsimsel ve finansal koşullara bağlı olarak çeyreksel bazda bir miktar ivme kaybı görülse de yıllık performans güçlü kalmaya devam etmiştir. Bu performans, sektördeki yatırımların ve devam eden projelerin ekonomik büyümeye olan katkısını bir kez daha göstermiştir.” dedi.

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı M. Erdal Eren, 2025 yılı büyüme rakamlarına ilişkin yaptığı yazılı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:

“2025 yılında küresel ölçekteki belirsizlikler ve jeopolitik risklerin ekonomiye olan etkilerine rağmen, inşaat sektörümüz yüzde 10,8 oranında büyüme kaydetmiştir. Dördüncü çeyrekte mevsimsel ve finansal koşullara bağlı olarak çeyreksel bazda bir miktar ivme kaybı görülse de yıllık performans güçlü kalmaya devam etmiştir. Bu performans, sektördeki yatırımların ve devam eden projelerin ekonomik büyümeye olan katkısını bir kez daha göstermiştir.  Ekonominin üzerinde ve kesintisiz büyümeyi sürdüren sektörümüzün performansı, deprem bölgesinin yeniden inşa faaliyetleri, kentsel dönüşüm çalışmaları ve devam eden projeler ile desteklenmiştir. Öncelikli altyapı projeleri ve kentsel dönüşüm projeleri, ekonomik dalgalanmalara rağmen stratejik öneme sahip yatırımlar olarak sürdürülmekte ve sektöre sürekli iş hacmi yaratmaktadır. Afet riski taşıyan bölgelerde gerçekleştirilen hızlı ve güvenli konut üretimi, toplumsal ihtiyaçların karşılanmasının yanı sıra ekonomiye de katkı sağlamaktadır. İnşaat maliyetlerindeki artış hızının yavaşlaması ile birlikte, mevcut faiz indirimi beklentileri ve kredi koşullarındaki iyileşmeler, konut talebinin önümüzdeki dönemde daha da artmasına ve sektörün büyümesine ek katkı sağlamasına olanak tanıyabilir. Ekonominin lokomotifi olma görevi üstlenen inşaat sektörümüz, demir çelikten çimentoya, makine ekipmandan lojistiğe kadar 200’ün üzerinde alt sektöre de doğrudan etki ederek ekonomide çarpan etkisi yaratmaktadır. 2025 yılı verileri, sektörümüzün en zorlu şartlar karşısında dahi güçlü ve esnek yapısını koruduğunu kanıtlarken, Türkiye ekonomisindeki stratejik rolünü bir kez daha ortaya koymuştur. Bununla birlikte, çevremizde başlayan olumsuz siyasi gelişmelerin ekonomimize ve maliyetlere olası etkilerinin yanında, sektörde üretimin ağırlıklı olarak kamu projelerine dayanması ve özel sektör yatırımlarının aynı hızda artmaması, 2026 yılında sektörümüzün büyüme ivmesinin sürdürülmesinin önündeki en önemli engellerden biri olarak dikkatle ele alınmalıdır. Sürdürülebilir büyüme için finansman erişimi, maliyet dengesi ve yatırım ortamının güçlendirilmesi kritik önem taşımaktadır.”

Bayraktar, Nsosyal hesabından yaptığı paylaşımda, Toronto'da Kanada Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson ile nükleer enerji alanında uluslararası yeni bir iş birliği zemini oluşturacak önemli bir anlaşmanın imzalanmasına şahitlik ettiklerini kaydetti.

Türkiye Nükleer Anonim Şirketi (TÜNAŞ) ile Kanada merkezli nükleer enerji şirketi AtkinsRealis arasında Türkiye'deki nükleer enerji santrallerinin geliştirilmesine yönelik iş birliğini öngören bir mutabakat zaptı imzalandığını belirten Bayraktar, "Bu mutabakatın en stratejik başlıklarından birini, dünyada güvenilirliğini kanıtlamış ileri teknolojilerden biri olan Kanada'nın CANDU reaktör teknolojisinin ülkemizde uygulanabilirliğinin detaylı bir şekilde değerlendirilmesi oluşturuyor. Enerji sepetimizi çeşitlendirmek ve nükleer enerjinin kapasitesini artırmak için iki ülke arasındaki ortak çalışma potansiyeline büyük önem veriyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

2025 yılı ile 2026’nın ilk çeyreği, izin süreçlerindeki iyileştirmeler açısından bugüne kadarki en yapıcı dönemler arasında yer alıyor. Geride kalan iki kritik düzenleme ve uygulamada yapılması öngörülen sadeleştirmelerle, bugün ortalama 5,4 yıl olan yatırıma geçiş sürelerinin orta vadede 15–18 ay bandına çekilmesi mümkün hale gelebilecektir.

Bu kapsamda ARI-ES Enerji, 2026 yılına yönelik beklentilerini Türkiye’nin 2035 yenilenebilir enerji hedefleri çerçevesinde değerlendiriyor. Türkiye’nin rüzgâr ve güneş enerjisinde toplam 120 bin MW kurulu güce ulaşma hedefi doğrultusunda, yatırım süreçlerinde zaman yönetimi ve sahadaki uygulama kalitesinin belirleyici hale geldiğini vurgulayan ARI-ES Enerji Genel Müdürü Ebru Arıcı, yatırımların hız kaybetmeden devreye alınmasının sektörün gücünü ve yatırım iştahını koruması açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor. Arıcı, önümüzdeki dönemde devreye alma performansının sektörün ana gündem başlıklarından biri olacağını ifade ediyor.

Rüzgâr ve güneş enerjisi alanında proje geliştirme, mühendislik ve uygulama süreçlerinde faaliyet gösteren ARI-ES Enerji; özellikle izin süreçlerini tamamlamış projelerin sahaya taşınması, devreye alma yönetimi ve uygulama kalitesi konularında uzmanlaşıyor. Farklı ölçeklerdeki yenilenebilir enerji yatırımlarında saha deneyimi ve zaman yönetimi odaklı yaklaşımıyla öne çıkan şirket; 15.000 MW işletmedeki, 25.000 MW izin süreçlerindeki
toplam 40.000 MW’lık yenilenebilir enerji portföyünün (rüzgâr + güneş) yüzde 25’ine karşılık gelen 10.000 MW’lık bölümünde, rüzgâr projeleri olmak üzere aktif olarak proje geliştirme süreçlerini yürütüyor. Bu portföy içerisinde, rüzgâr enerjisine dayalı 25.000 MW’lık RES portföyünün 20.000 MW’lık bölümünde edinilen saha tecrübesinin, 2026 yılı itibarıyla rüzgâr yatırımlarının daha hızlı ve öngörülebilir şekilde devreye alınmasına katkı sağlayacağı değerlendiriliyor.

ARI-ES Enerji’nin rüzgâr enerjisine dayalı 25.000 MW’lık RES portföyünün önemli bir bölümünün 2026 yılı itibarıyla sahaya taşınması öngörülürken; bu süreçte devreye alma aşamaları ve zaman planlamasının belirleyici olduğu görülüyor. Mevcut proje stoğunun fiili yatırıma dönüşmesi, rüzgâr enerjisinde yatırım temposunun korunması ve sektör genelindeki uygulama performansı açısından kritik önem taşıyor.

TEK BİR MEGAVATI BİLE KAYBETME LÜKSÜMÜZ YOK

Rüzgâr enerjisinde bugüne kadar oluşan proje birikiminin artık sahada karşılık bulması gerektiğini vurgulayan ARI-ES Enerji Genel Müdürü Ebru Arıcı şunları söyledi:

“Türkiye’de rüzgâr enerjisinde ciddi bir proje birikimi oluştu. Bugün yaklaşık 15 bin MW seviyesindeki kurulu güç, güçlü bir ekosisteme işaret ediyor. Ancak bu birikimin gerçek karşılığı, projelerin sahaya ne kadar hızlı ve sağlıklı taşındığıyla ölçülecek. Rüzgâr projelerinde yatırıma geçiş sürelerinin kısaltılması ve tek bir megavatın bile sahada kaybedilmemesi, sektör açısından kritik önemde.”

2035 HEDEFLERİ HIZ VE UYGULAMA KALİTESİNİ ÖNE ÇIKARIYOR

Türkiye’nin 2035 yılına kadar rüzgâr ve güneş enerjisinde toplam 120 bin MW kurulu güce ulaşma hedefi, her yıl ortalama 7,5–8 bin MW yeni kapasitenin devreye alınmasını gerektiriyor. Bu ölçekte bir dönüşümün yalnızca yeni projelerin geliştirilmesiyle değil; yatırım süreçlerinin etkin yönetilmesi ve sahadaki uygulama kalitesinin artırılmasıyla mümkün olabileceğini vurgulayan Arıcı, önümüzdeki dönemde hız, zaman yönetimi ve devreye alma performansınınsektör açısından belirleyici başlıklar olacağını ifade etti.

Küresel piyasalara erişimin her geçen gün kolaylaştığı bir dönemde, ABD borsaları Türk yatırımcıların da radarında önemli bir yer tutuyor. Teknoloji devlerinden global markalara kadar geniş bir yatırım evreni sunan ABD piyasalarında başarılı olabilmek için yalnızca fırsatları değil, bu piyasalara özgü dinamikleri de doğru okumak gerekiyor.

İşte yatırımcıların ABD borsalarına yatırım yaparken dikkat etmesi gereken 5 temel adım;

1. Piyasa saatlerini ve seans yapısını iyi anlamak

ABD borsaları, Türkiye saatine göre farklı seanslarda işlem görür. Piyasa öncesi ve sonrası seanslarda yaşanan hareketlilik, hisse fiyatlarında ani değişimlere neden olabilir. Bu nedenle yatırımcıların hangi saatlerde işlem yaptıklarını ve hangi seansta olduklarını bilerek hareket etmeleri büyük önem taşır.

2. Küresel gelişmeleri ve makro verileri yakından takip etmek

ABD borsaları; faiz kararları, enflasyon verileri, istihdam raporları ve jeopolitik gelişmelere oldukça duyarlıdır. Bu veriler, piyasalarda anlık ve sert dalgalanmalara yol açabilir. Yatırımcıların küresel gündemi düzenli olarak takip etmesi, daha sağlıklı kararlar alınmasına yardımcı olur.

3. Döviz kuru etkisini göz önünde bulundurmak

ABD borsalarına yapılan yatırımlar dolar bazlıdır. Bu nedenle yatırımcılar yalnızca hisse performansını değil, döviz kurundaki değişimlerin portföy üzerindeki etkisini de hesaba katmalıdır.

4. Doğru analiz araçlarını kullanmak

Sağlıklı yatırım kararları, güçlü analiz altyapısıyla mümkündür. Grafikler, fiyat hareketleri ve işlem hacmi gibi veriler, yatırımcıların riskleri daha net görmesini ve stratejilerini buna göre şekillendirmesini sağlar.

5. Erişim kolaylığı ve esneklik sunan platformları tercih etmek

ABD borsalarında fırsatlar her zaman standart piyasa saatleriyle sınırlı değildir. Yatırımcıların, hızlı karar alıp anında işlem yapabilecekleri, esnek ve kullanıcı dostu platformlara erişimi kritik bir avantaj sağlar.

Slayz, ABD borsalarına erişimi daha esnek ve kullanıcı dostu hale getiriyor

Slayz, ABD borsalarına yatırım yaparken öne çıkan bu ihtiyaçlara yönelik sunduğu çözümlerle yatırımcıların sürecini sadeleştiriyor. Platform, hafta içi 24 saat işlem imkânı sayesinde kullanıcıların piyasa açılışını beklemeden, günün her saatinde yatırım fırsatlarını değerlendirebilmesini sağlıyor. Piyasa öncesi, sonrası ve gece seanslarını kapsayan bu yapı, yatırımcılara zaman ve esneklik kazandırıyor.

Bununla birlikte Slayz’ın yenilenen grafik sistemi, yatırımcıların analiz süreçlerini daha anlaşılır ve verimli hale getiriyor. Kullanıcılar, işlem sırasında hangi seansta olduklarını anlık olarak takip edebiliyor, sade ve etkileşimli grafikler sayesinde piyasa hareketlerini daha net okuyabiliyor. Borsa İstanbul, ABD borsaları ve TEFAS fonlarına tek bir platform üzerinden erişim sunan Slayz, yatırımcıların tüm varlıklarını tek ekranda yönetmesine imkân tanıyarak, küresel piyasalara açılan yolu daha pratik ve erişilebilir hale getiriyor.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 3,84 artışla 7 bin 384 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,82 yükselişle 49 bin 723 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 11 bin 911 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 3,84 artarak 12 bin 368 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,43 artarak 43,9590 lira, avro yüzde 0,53 yükselerek 51,8800 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,65, emeklilik fonları yüzde 0,75 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 2,21 ile "Fon Sepeti" fonları oldu.

Amazon tarafından yapılan açıklamada, şirketin veri merkezi yatırımlarına ilişkin bilgi verildi.

Louisiana'da kurulacak veri merkezi kampüsleri için 12 milyar dolarlık yatırım yapılmasının planlandığına işaret edilen açıklamada, söz konusu yatırımla veri merkezlerinde 540 tam zamanlı istihdam oluşturulmasının ve buna ek olarak 1710 pozisyonun desteklenmesinin beklendiği vurgulandı.

Açıklamada, Amazon'un ayrıca kampüsler için yerel su altyapısına 400 milyon dolara kadar yatırım yapmayı planladığı kaydedildi.

Buna göre, BOTAŞ'ın 2026 iletim şebekesi yatırımları tutarı toplam 26 milyar 492 milyon 654 bin 30 lira olarak onaylandı.

EPDK, yatırım programı kapsamında proje bazında tahsis edilen ödeneklerin tavanı aşamayacağını hükme bağladı. Bu doğrultuda, programda yer almayan herhangi bir proje için harcama yapılamayacak, yatırım ödenekleri yatırım dışı amaçlarla kullanılamayacak.

Ayrıca, 2026 ulusal iletim şebekesi yatırım programında yapılacak her türlü değişikliğin Kurul onayına tabi olması kararlaştırıldı. Bu kapsamda BOTAŞ, yatırım programının gelişimine ilişkin dönemsel raporları 1 Ocak-30 Haziran ve 1 Temmuz-31 Aralık dönemlerini kapsayacak şekilde, ilgili dönemlerin bitimini izleyen en geç 30 gün içinde Kuruma bildirecek.

Karar hükümlerini EPDK Başkanı yürütecek.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 1,33 artışla 7 bin 111 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 1,32 yükselişle 47 bin 894 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 11 bin 755 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 1,33 artarak 11 bin 911 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,07 artarak 43,7700 lira, avro ise yüzde 0,62 düşerek 51,6060 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,51, emeklilik fonları yüzde 0,86 değer kaybetti.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 0,71 ile "Para Piyasası" fonları oldu.

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından gençlik vizyonu doğrultusunda hayata geçirilen Kahramanmaraş Gençlik ve Spor Merkezi projesinde çalışmalar tüm hızıyla devam ediyor. Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel öncülüğünde başlatılan ve şehrin geleceğine yatırım olarak nitelendirilen dev proje hem fiziki büyüklüğü hem de kapsamı itibarıyla Türkiye’nin örnek gençlik yatırımları arasında yer almaya hazırlanıyor. Onikişubat Yamaçtepe Mahallesi’nde yükselen merkezde üstyapı imalatlarına geçildi. Sahada yoğun bir tempoyla çalışan ekipler, demir donatı ve betonarme uygulamalarını planlanan takvim doğrultusunda sürdürüyor. Projenin her aşaması titizlikle yürütülürken, modern mühendislik teknikleri ve dayanıklı yapı standartları esas alınıyor.

Eğitim, teknoloji ve Kültür Odalı Çok Yönlü Gençlik Üssü

Türkiye’nin en büyük ve en kapsamlı gençlik merkezlerinden biri olacak tesis; çok amaçlı spor alanları, teknolojik altyapıya sahip salonlar, eğitim atölyeleri, kafeterya, dijital kütüphane ile dinlenme ve sosyalleşme alanlarını aynı çatı altında buluşturacak. Günün her saatinde aktif olarak kullanılabilecek şekilde tasarlanan merkez, gençlerin hem fiziksel hem de zihinsel gelişimine katkı sunacak bir yaşam alanı niteliği taşıyacak. Spor salonlarından eğitim atölyelerine, kültürel etkinlik alanlarından dijital çalışma ortamlarına kadar geniş bir hizmet yelpazesi sunacak olan Kahramanmaraş Gençlik ve Spor Merkezi, şehrin sosyal, kültürel ve sportif hayatına yeni bir dinamizm kazandıracak. Gençlerin yeteneklerini keşfedebileceği, projelerini geliştirebileceği ve güvenli bir ortamda sosyalleşebileceği merkez, aynı zamanda Kahramanmaraş’ın genç nüfus potansiyelini daha etkin şekilde değerlendirmesine imkân sağlayacak. Projenin tamamlanmasıyla birlikte merkezin yalnızca bir spor tesisi değil; eğitim, teknoloji ve kültür odaklı çok yönlü bir gençlik üssü olarak hizmet vermesi hedefleniyor.

“Kahramanmaraş’ı Genç Dostu Şehirler Arasında Örnek Bir Noktaya Taşıyacağız”

Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel yaptığı değerlendirmede, “Gençlerimiz bizim en kıymetli hazinemiz. Kahramanmaraş Gençlik ve Spor Merkezimizi sadece bir spor tesisi olarak değil; gençlerimizin hayallerini büyütebileceği, kendilerini geliştirebileceği ve güvenle vakit geçirebileceği kapsamlı bir yaşam alanı olarak tasarladık. Bu yatırım, şehrimizin genç nüfusuna duyduğumuz güvenin somut bir göstergesi. Türkiye’nin en büyük ve en kapsamlı gençlik merkezlerinden birini Kahramanmaraş’a kazandırıyor olmanın gururunu yaşıyoruz. İnşaat çalışmalarımız planlanan takvim doğrultusunda ilerliyor. En kısa sürede merkezimizi tamamlayarak gençlerimizin hizmetine sunacağız. Amacımız; sporla, eğitimle, teknolojiyle ve kültürle iç içe bir gençlik profili oluşturmak ve Kahramanmaraş’ı genç dostu şehirler arasında örnek bir konuma taşımak” ifadelerini kullandı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, bugün başlayan ve 18 Mart'a kadar devam edecek kampanya kapsamında Emlak Konut'un 24 projesinde yer alan konutlar ve ticari üniteler satışa sunuldu.

Hem oturum hem de yatırım amaçlı konut almak isteyen vatandaşlara önemli avantajlar sunan kampanya çerçevesinde Emlak Konut Genel Müdürlüğü ve satış ofisleri ramazan ayı boyunca mesai saatlerinin yanı sıra iftardan sonra da açık olacak.

Planlı ve erişilebilir bir finansman yapısıyla ev sahibi olma sürecini kolaylaştırmayı amaçlayan kampanya, ödeme planlarında sağlanan esneklikle ev sahibi olmak isteyenlere avantajlı finansman modelleri sunuyor.

Kampanyada 3 farklı ödeme modeli yer alıyor

"Hoş Geldin Evim Kampanyası" kapsamında 3 ayrı ödeme seçeneği yer alıyor.

Peşin Ödeme Modeli'nde bu yıla özel olarak peşin alımlarda yüzde 26 indirim fırsatı sunulurken, ödemeye 6 taksite kadar esneklik sağlanıyor.

Emlak Konut'un daha önce başlattığı Yeni Yuvam Modelinin dahil edildiği kampanya çerçevesinde bu modelin fırsatlarından yararlanmak isteyenlere ilk kez yüzde 12 indirim fırsatı sunuluyor.

Taksit Erteleme Modeli'nde ise konut sahibi olmak isteyen vatandaşlara, taksit ödemelerine üçüncü yılda başlama fırsatı sağlanıyor.

Kampanyaya dahil olan projeler

Emlak Konut'un İstanbul, Antalya, Balıkesir ve Denizli'deki 24 prestijli projesinde kampanyadan yararlanma imkanı bulunuyor.

Söz konusu projeler arasında Batı Ataşehir Evleri, Odak İstanbul, Yeni Fikirtepe, Yenişehir Evleri Arnavutköy, Düşler Vadisi Riva, Emlak Konut Vadi Evleri, Balıkesir Emlak Konutları, Başakşehir Avrasya Konutları Cadde, Batı Yakası, Evora Denizli, Gölyaka İstanbul, Komşu Finans Evleri, Kuzey Adalar, Majör Gölyaka, Nezihpark Bahçekent, Park Yaşam Antalya, Park Yaşam Çınarköy, Senfoni Etiler, Tual Asya, Tual Gölyaka ve Vadi Panorama Evleri yer alıyor.

Ayrıca kampanya kapsamında Bizim Mahalle, Semt Bahçekent ve Maslak 1453 projelerinin ticari üniteleri de alıcılarını bekliyor.

Hizmet İhracatçıları Birliği (HİB) Yönetim Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç, Türk dizilerinin tanıtımı ile turizm stratejisini merkezine alan yeni destek modelinin hizmet ihracatı açısından stratejik ve zamanında atılmış bir adım olduğunu belirtti.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye'nin turizm tanıtımına katkı sağlayan dizilere yönelik yeni bir destek modelinin hayata geçirileceğini duyurdu.

Buna göre, belirlenen kriterleri karşılayan ve Türkiye’de yayınlanan dizilerin her bir bölümü için Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Türkiye Turizm Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından 100 bin dolara kadar destek sağlanacak.

Desteklerin verilmesinde, dizilerin Türkiye’nin tanıtımına katkısı, Türkçenin yaygınlaşmasına etkisi, ihracat yapılan ülke sayısı, toplam satış tutarı, reyting ve izlenme verileri gibi kriterler dikkate alınacak.

Yeni model kapsamında, Türkiye’nin tarihi, doğal, gastronomik ve arkeolojik değerlerinin ürün yerleştirme yöntemiyle dizi içeriklerine entegre edilmesi ve bu içeriklerin tanıtım amacıyla satın alınması planlanıyor.

Bu çerçevede 30 saniyelik tanıtım filmleri ile dijital kısa video (reels) içeriklerinin de TGA tarafından satın alınması öngörülüyor.

Ayrıca çekim süreçlerinde bürokratik işlemlerin hızlandırılması ve Bakanlığa bağlı mekânların ücretsiz tahsisi gibi kolaylıklar sağlanacak.

"Yeni destek modeli hizmet ihracatı açısından stratejik ve zamanında atılmış bir adım"

Hizmet İhracatçıları Birliği (HİB) Yönetim Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından açıklanan ve Türk dizilerinin tanıtımı ile turizm stratejisini merkezine alan yeni destek modelinin hizmet ihracatı açısından stratejik ve zamanında atılmış bir adım olduğunu söyledi.

Avdagiç, bölüm başına Bakanlık ve Türkiye Turizm Geliştirme Ajansının (TGA) sağlayacağı 100 bin dolara varan desteğin, Türk dizi ihracatını daha da ileriye taşıyacağına yürekten inandıklarını ifade ederek, şunları aktardı:

"Desteklerin, Türkiye’nin tanıtımına yapılan katkı, Türkçenin tanıtımına ve yaygınlaşmasına sağlanan katkı, dizilerin ihraç edildiği ülkelerin Türk turizmindeki hedef ülkeler arasında yer alıp almadığı ile ihraç edilen ülke sayısı, toplam satış tutarı, reyting ve izlenme verileri gibi hususları dikkate alarak verilecek olması sektörümüzde nitelikli ve stratejik üretimi de teşvik edecektir. Bu yaklaşımın hizmet ihracatında çarpan etkisi yaratan entegre bir büyüme modelini beraberinde getireceği de muhakkaktır."

Türk dizilerinin Türkiye’nin kültürel hafızasını, yaşam tarzını, tarihini ve değerlerini dünyaya anlatan güçlü birer iletişim aracı haline geldiğini kaydeden Avdagiç, "Dizilerimiz küresel ölçekte bir fenomen oldu. 170’e yakın ülkede neredeyse bir milyar izleyiciye ulaşıyor. Bu etki turizmi, markalaşmayı ve ülke algısını da doğrudan besliyor. Bakanın açıkladığı destek modelinin en önemli katkılarından biri, bu başarıyı sürdürülebilir ve ölçeklenebilir hale getirecek olmasıdır." dedi.

Mevcut durumda günlük yaklaşık 300 bin varil petrol ve doğal gaz üreten Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) üretiminin 2028'de 500 bin varile, uzun vadede ise 1 milyon varile çıkması hedefleniyor.

Bu doğrultuda TPAO, yurt dışı büyüme stratejisiyle uluslararası enerji şirketleriyle işbirliklerini artırarak yerli ve milli adımlarını sınır ötesi sahalara taşıyor.

Bu kapsamda şirket dün, Shell ile Bulgaristan'ın deniz yetki alanındaki Khan Tervel Sahası'nda petrol ve gaz arama çalışmalarına ortak olmak üzere anlaşma imzaladı.

TPAO'nun bp ile 12 Şubat'ta yaptığı mutabakat zaptıyla da petrol ve gazda uluslararası ve bölgesel işbirliğinin artırılması hedefleniyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmada temel önceliğin Kerkük başta olmak üzere Irak'ta işbirliği olduğunu, Libya, Kazakistan ve Azerbaycan'daki projelerin de değerlendirileceğini belirtmişti.

5 Şubat'ta Chevron ile imzalanan mutabakat zaptı kapsamında Türkiye ve uluslararası ölçekte potansiyel sahalarda ortak arama ve üretim faaliyetlerinin geliştirilmesi öngörülürken 8 Ocak'ta ExxonMobil'in alt şirketi ESSO Exploration International Limited ile yapılan mutabakatla Karadeniz ve Akdeniz'in yanı sıra karşılıklı belirlenecek diğer uluslararası alanlarda işbirliği hedefleniyor.

Türkiye böylece, sahip olduğu enerji filosuyla derin deniz arama ve sondajdaki teknik kapasitesini uluslararası şirketlerin deneyimiyle birleştirerek operasyonel etkinliğini artırmayı ve yeni keşiflerin önünü açmayı amaçlıyor.

Geçen yıl TPAO'nun Diyarbakır Havzası'nda konvansiyonel olmayan kaynakların geliştirilmesi amacıyla TransAtlantic Petroleum ve Continental Resources ile imzaladığı ortak girişim anlaşmasının da modern teknoloji ve bilgi transferi yoluyla üretim kapasitesini güçlendirmesi, Türkiye'nin petrol aramacılığında yeni bir dönemin kapılarını aralaması bekleniyor.

Ayrıca, TPAO'nun nisanda Somali'de daha önce sismik araştırma yaptığı sahada sondaja başlaması, Libya'da Repsol ve MOL ile kurduğu ortaklıklarla 2 blokta, Pakistan'da ise 5 sahada hidrokarbon arama faaliyetleri yürütmesi bekleniyor.

Başta Türkiye olmak üzere farklı coğrafyalarda yeni enerji projeleri için uluslararası ortaklıklar kurma hedefiyle sürdürülen çalışmalar, ülkenin yalnızca kaynak geliştiren bir aktör değil, aynı zamanda bölgesel ve küresel enerji sahnesinde etkin bir oyuncu olma vizyonunu pekiştiriyor.

İşbirlikleri ulusal şirketlerin küresel faaliyetlerini destekliyor

ABD Deniz Kuvvetleri Lisansüstü Okulundan Profesör Brenda Shaffer, AA muhabirine, Türkiye'nin uluslararası enerji şirketleriyle yaptığı anlaşmaların, arz güvenliği politikalarındaki "çeşitlendirme" ilkesinin bir yansıması olduğunu söyledi.

Shaffer, birden fazla büyük şirketi kendi pazarına çeken ve yurt dışındaki ortak projelere dahil eden Türkiye'nin, bu sayede farklı ve ileri teknolojilere erişim sağlamanın yanı sıra tek bir şirkete bağımlı olma riskini de azalttığına dikkati çekti.

Türkiye'nin bu tür işbirlikleriyle ulusal şirketlerinin küresel ölçekte faaliyet göstermesine katkı sağladığını anlatan Shaffer, şunları kaydetti:

"Ankara, ulusal enerji şirketlerini farklı coğrafyalarda faaliyet gösteren uluslararası şirketlere dönüştürmek istiyor. Uluslararası enerji şirketleriyle kurulan işbirlikleri, bu hedefin gerçekleştirilmesini kolaylaştırmakta. Türkiye, güçlü bir diplomatik veya askeri varlığa sahip olduğu zorlu coğrafyalarda, uluslararası şirketlerin tek başlarına yapabileceklerinden daha etkili şekilde faaliyet alanları açabilmekte ve bu alanları yönetebilmekte."

Shaffer, bu anlaşmaların yurt içi faaliyetlere etkisine ilişkin de "Önde gelen uluslararası enerji şirketleriyle kurulan ortaklıklar, Türkiye'de arama faaliyetlerinin artmasına ve dolayısıyla yeni doğal gaz ve petrol keşiflerinin yapılmasına da yol açabilir." dedi.

Söz konusu anlaşmalar kapsamında farklı coğrafyalardaki potansiyel ortaklıklara da değinen Shaffer, "Suriye dahil olmak üzere Doğu Akdeniz'de Chevron ile birlikte çalışmak Türkiye açısından birçok avantaj yaratmakta. Birincisi, Chevron son derece ileri bir teknolojik kapasiteye sahip. İkincisi, Chevron'un İsrail gibi Doğu Akdeniz'deki birçok ülkede projeleri var. Bu durum, arama faaliyetlerini ilerletirken çatışmadan kaçınma imkanı sunuyor." ifadelerini kullandı.

"İlk sonuçlar büyük olasılıkla Karadeniz'den gelecektir"

Atlantik Konseyi Kıdemli Araştırmacısı John Roberts da Türkiye'nin, Sakarya Gaz Sahası'ndaki deneyimlerinden ders çıkararak, teknik ve ticari verimliliği artırmak amacıyla büyük uluslararası şirketlerle ortak girişimlere yöneldiğini söyledi.

Bu gelişmelerin Bakan Bayraktar'ın liderliğindeki enerji stratejisinin parçası olduğunu anlatan Roberts, "Bunun son derece doğru ve pratik bir adım olduğunu düşünüyorum. Bu yaklaşım özellikle, Türkiye'nin en hızlı geri dönüşü hedeflediği Karadeniz için çok uygun. Zamanla Akdeniz için de önem kazanabilir." dedi.

Roberts, bu işbirliklerinin olası sonuçlara ilişkin değerlendirmesinde ise "İlk sonuçlar büyük olasılıkla Karadeniz'den gelecektir. Çünkü Karadeniz, (hidrokarbon) oluşumlarının aynı bölgede yoğunlaştığı, gelişmekte olan bir enerji bölgesi. Romanya'daki Neptun Deep, Türkiye'deki Sakarya ve kuru kuyuya rağmen Bulgaristan'daki Khan Asparuh buna örnek gösterilebilir." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin, yerleşik ve güçlü uluslararası enerji şirketleriyle yeni ortaklıklar geliştirmesini "heyecan verici" olarak niteleyen ve bunun bölgesel enerji sektörü açısından önemine dikkati çeken Roberts, şöyle devam etti:

"Özellikle petrol üretiminde artış gibi gerçek çıktılar sağlanabilirse bunun önemli bir etkisi olur. Çünkü Türkiye'nin ithalatını azaltır. Ayrıca uluslararası şirketlerin devreye girmesi Türkiye'nin gerçek bir enerji merkezi haline gelmesinin önünü açabilir. Burada kastettiğim, Türkiye'nin sadece bir enerji geçiş noktası olması değil ki şu anda bu konumda, aynı zamanda enerji ticaretinin yapıldığı bir merkez haline gelmesi. Bunun gerçekleşmesi ise kağıt üzerinde var olan ya da bir ticaret merkezi oluşturmak amacıyla yıllardır önerilen düzenlemelerin hayata geçirilmesini gerektiriyor. Türkiye'nin büyük uluslararası enerji şirketleriyle ortaklık kurması, gündemde olan bu düzenlemelerin benimsenip uygulanma ihtimalini güçlendiriyor."

"Uluslararası işbirliğiyle birçok kazanım elde etmek söz konusu"

Akdeniz Enerji ve İklim Örgütü Petrol ve Gaz Direktörü Sohbet Karbuz da bugüne kadar Türkiye'nin kara alanlarının beşte biri ve deniz alanlarının yüzde 1'inde arama ve sondaj yapıldığını, bunun yalnızca olanak eksikliği değil, ülkenin jeolojisinin yeterince tanınmamış olmasından da kaynaklandığını söyledi.

Türkiye'nin petrol ve gaz tüketiminin yaklaşık yüzde 90'ının ithalatla karşılandığını ve bunun enerji faturalarıyla cari açığı artırdığını kaydeden Karbuz, "Petrol ve gaz arama seferberliği Türkiye'nin enerji güvenliği ve geleceği açısından çok önemli." dedi.

Karbuz, geçmişte kaynakların yeterince değerlendirilemediğini ancak 2017'de ortaya konulan Milli Enerji ve Maden Politikası'yla Gabar petrolü ile Sakarya gazı gibi ilk somut kazanımların elde edildiğini anlattı.

Kaynakların arama ve üretiminde işbirliğinin önemine değinen Karbuz, "Aramacılık ve üretim konusunda teknoloji, bilgi, beceri, deneyim ve mali gücü olan uluslararası dev şirketlerle işbirliği yapmakla da birçok kazanım elde etmek söz konusu." ifadesini kullandı.

Karbuz, "Yurt içinde oluşturulan işbirlikleri, uluslararası arenada yapılabilecek işbirliklerine kapı açabilir ve TPAO'nun küresel ölçekte bir oyuncu olma yolunda attığı tohumları çoğaltır. Bu tohumların mümkün mertebede Karadeniz, Hazar ve özellikle Suriye, Libya, Mısır, Lübnan olmak üzere Akdeniz bölgesi gibi yakın coğrafyalara atılması, ülkemizin muhtemel jeostratejik ve jeoekonomik kazanımları için faydalı olur." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye Spor Turizmi Birliği Başkanı Nida Kiraz, "Bu sadece futbol için değil 12 alternatif spor dalı için olacak. Türkiye'deki spor turizmi potansiyelini tüm dünyaya göstermemiz gerekiyor." dedi.

Dünyanın en büyük spor firmalarını Antalya'da fuarda buluşturacaklarını belirten Kiraz, spor turizminin, özellikle kış aylarında istihdamın devamına katkı sağladığını söyledi.

Spor turizminin gelişmesiyle kış aylarında da otellerin açık kalmasının sağlandığını ve personelin 6 ay yerine 12 ay süreyle otellerde çalışma imkanı bulduğunu ifade eden Kiraz, "ölü sezon" olarak değerlendirilen aralık, ocak ve şubat aylarında otellerde önemli bir sporcu yoğunluğunun olmasının ekonomiye de katkı sağladığını kaydetti.

Nida Kiraz, dünyada toplam turizm faaliyetleri arasında spor turizminin aldığı payın yüzde 10 olduğu bilgisini paylaştı.

"Hem devletin hem de özel sektörün çok kaliteli tesisleri var"

Türkiye'de ise bu oranın yüzde 1,5 olduğuna dikkati çeken Kiraz, toplam pastadan almaları gereken kocaman bir pay olduğunu, bunun için de devlet ve özel sektörün işbirliği içerisinde çalışma yaptığını dile getirdi.

Çalışmalar kapsamında 31 Mayıs-3 Haziran tarihlerinde Avrupa'nın en büyük spor turizmi fuarını Antalya'da düzenleyeceklerini bildiren Kiraz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Dünyanın en büyük spor firmalarını Antalya'da fuarda buluşturacağız. Bu sadece futbol için değil 12 alternatif spor dalı için olacak. Türkiye'deki spor turizmi potansiyelini tüm dünyaya göstermemiz gerekiyor. Hem devletin hem de özel sektörün çok kaliteli tesisleri var. Bunların dünyaya açılması gerekiyor. Türkiye'yi daha iyi tanıma fırsatını Antalya'daki fuarda spor firmalarına, organizatörlere sunacağız."

"Antalya'nın spor turizmine bisiklet ciddi katkı sağlayacak"

Kiraz, fuarı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Antalya Valiliğinin destekleriyle organize edeceklerini belirtti.

Türkiye'nin sadece futbolda değil birçok spor dalında önemli potansiyelinin bulunduğuna işaret eden Kiraz, "Erzurum'daki kış sporları merkezini, Konya'daki veledromu, Samsun'daki olimpik tesisleri, Erciyes ve Uludağ'daki kayak tesislerinin dünyadaki sporcular tarafından tercih edilmesini amaçlıyoruz." ifadesini kullandı.

Özellikle bisiklet sporunun dünyada hızla büyüdüğünün altını çizen Kiraz, "Antalya'nın bu anlamda önemli bir potansiyeli var. Ciddi talepler geliyor. 2026 yılında Tour of Antalya, Gran Fondo ve Padelia gibi 3 büyük organizasyonu Antalya'da düzenleyeceğiz. Antalya'nın spor turizmine bisiklet ciddi katkı sağlayacak. Ayrıca golf de bu yıl çok güzel bir sezon geçiriyor. Golf tesisleri tamamen dolu. Kış turizmine golfün de önemli bir katkısı var." değerlendirmesinde bulundu.

5 yıllık dönemde yüksek tutarlı bir yatırım planı olduğu bilgisini aktaran Erdoğan, "777 milyar Türk lirası yatırım yapılması söz konusu. 2025 Ekim dolar kuruna göre 19 milyar dolarlık yatırım yapılacağını görüyoruz. Bu yatırımların büyük bölümü şebeke yenileme, genişletme ve iyileştirme için yapılacak. Planlı bakım bütçeleri de artırıldı. Temel hedefimiz, kesinti sürelerini ve sıklığını düşürmek." diye konuştu.

Erdoğan, yatırım tarifelerinin etkisine de değinerek, dağıtım yatırımlarının belirli kurallar çerçevesinde tarifeye yansıtıldığını, dağıtım şirketlerinin yatırımlarının 10 yıl içinde itfa edildiğini, itfa edilmemiş kısım için düzenlenmiş getiri uygulandığını vurguladı.

Tarifeleri ve gelir tavanlarını düzenleyici kurumun hesapladığını ifade eden Erdoğan, "Yatırımların tarifeye yansıması olacaktır ancak bu süreç kurallı ve denetimli ilerler. Faturalardaki devlet desteği ise dağıtıma değil, aktif enerji bedeline yönelik bir sübvansiyondur." dedi.

Enerji dönüşümünün odağı elektrifikasyonda

Elder Genel Sekreteri Erdoğan, enerji dönüşümünün odağının elektrifikasyonda olduğunu dile getirerek, elektrifikasyonun yenilenebilir kaynaklarla sağlanacak bir süreç olduğunu söyledi.

Bu çerçevede "Dağıtım 2.0" adını verdikleri kavramsal tasarımı oluşturduklarını anlatan Erdoğan, "Planlama mantığımızın değişmek zorunda olduğu bir dönemdeyiz. İşletme mantığımızın geleneksel tek yönlü çerçeveden çıkarak çift yönlü enerji akışına dönüşmesi gereken bir dönemdeyiz." değerlendirmesinde bulundu.

Erdoğan, dağıtıma bağlı üretimin hızla arttığını ve lisanssız üretim tesislerinin sayısının 35 bine yaklaştığını vurgulayarak, "Dağıtıma bağlı elektrik üretimi hızla büyüyor. Özellikle güneş santralleri ciddi bir paya ulaştı. Bu durum, mevcut şebeke planlama ve işletme anlayışını değiştiriyor. Reaktif enerji yönetimi ve şebeke kapasitesi açısından yeni ve maliyetli yatırımlar yapmak zorundayız." ifadesini kullandı.

Apartman ve sitelerde şarj üniteleri tesisat kontrolü olmadan kullanılmamalı

Tüketicilere güvenli kullanım çağrısında bulunan Erdoğan, "Elektrikli araç şarj ünitesi ya da yüksek güçlü cihazlar, tesisat uygunluğu kontrol edilmeden kullanılmamalı. Öngörülmeyen yükler hem şebekeye hem kullanıcıya risk oluşturur." bilgisini paylaştı.

Elektrikli araç şarj ünitelerinin güvenli şekilde yaygınlaşması gerektiğine dikkati çeken Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Apartman ve sitelerde elektrikli araç şarj ünitelerinin kurulumu konusunda ilgili bakanlık, hangi durumlarda kat malikleri kurulunun onayının gerekli olduğunu netleştirdi. Ancak hem ortak alanlarda hem de müstakil binalarda, kurulumdan önce ilgili elektrik dağıtım kuruluşundan onay alınması ve tesisin tüm güvenlik şartlarını sağlaması büyük önem taşıyor. Özellikle su basması, kaçak akım riski veya yetersiz tesisat gibi olasılıklara karşı tüm teknik önlemlerin alınması gerekiyor. Vatandaşlarımızın, olası can ve mal risklerine karşı bu süreçte teknik standartlara uygun hareket etmeleri gerekiyor."

Bu çalışmalar sürerken Otokar, yerel üretim hazırlıklarına yönelik ara hedeflerin zamanında yerine getirilmediği ve geç teslimat iddiasıyla 1 milyar 952 ve 2 milyar 326 milyon lira ödeme talepleriyle karşı karşıya kaldı.

Romanya 4x4 zırhlı araç projesi kapsamında iş ortağı Automecanica SA’nın paylarının yüzde 96,77’sini, yaklaşık 85 milyon avroya almak için sözleşme görüşmelerine başlayan Otokar, işlemin nisan ayında sonuçlanmasını hedefliyor.

Otokar, bu satın almayla küresel büyüme hedeflerinde stratejik bir adım atarak Avrupa Birliği’nde kendi fabrikasıyla zırhlı araç üreten bir savunma sanayi şirketi olmayı ve Avrupa Birliği savunma programlarında daha etkin şekilde yer almayı amaçlıyor.

Otokar Genel Müdürü Aykut Özüner, Romanya sözleşmesindeki gelişmeler ve yürütülen çalışmaların güncel durumuna ilişkin, AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Automecanica SA yatırımını mevcut Romanya projesinin yanı sıra Otokar’ın global pazarlarda büyüme hedeflerine de hizmet eden önemli bir adım olarak öngördüklerini vurgulayan Özüner, "Otokar, bu satın alma ile Avrupa Birliği’nde üretim yapan bir savunma sanayii şirketi olmayı hedefliyor." dedi.

Romanya Hükümeti'nin, kara sistemlerinde yerel üretim kabiliyeti kazanma ve savunma sanayinde Avrupa’nın tedarikçileri arasında yer alma yönünde kritik adımlar attığına işaret eden Özüner, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Öncelikli müşterimiz Romanya Ordusu olmakla birlikte, Otokar bu yatırımla Avrupa bünyesindeki savunma odaklı programlar kapsamında güçlü tedarikçi adaylarından biri olacak. Bu stratejik adımla Avrupa’daki askeri tedarik süreçlerinde daha aktif rol almak istiyoruz. Romanya’nın, Otokar’ın Avrupa faaliyetleri kapsamında stratejik bir merkez haline gelmesini hedefliyoruz."

NATO standartlarında bir üretim tesisi

Romanya'ya 1059 adet COBRA II aracı teslim etmenin yanı sıra ülkede NATO standartlarında modern bir üretim altyapısı oluşturulmasına yönelik güçlü bir taahhütleri bulunduğuna işaret eden Özüner, şunları kaydetti:

"Bu sözümüzün somut bir göstergesi olarak Romanya’da yatırım kararı aldık. Bu yatırımla Romanya’nın Mediaş kentinde halihazırda faal durumda bulunan bir üretim tesisini bünyemize katmayı hedefliyoruz. Bir taraftan da araç teslimatlarını ve üretime yönelik hazırlık çalışmalarını sürdürüyoruz.

Bu yatırım kararımız hem sektörde hem de Romanya kamuoyunda büyük bir mutlulukla karşılandı. Romanya’ya NATO standartlarında bir üretim tesisi kazandırmak ve Avrupa’da bir üretim tesisine sahip olma niyeti Otokar’ın kara sistemlerindeki iddiasını bir kez daha güçlendirdi. Bu gelişmelerin Birleşik Arap Emirlikleri, Estonya başta olmak üzere farklı coğrafyalarda yürüttüğümüz projelerde sergilediğimiz başarıları pekiştireceğine inanıyoruz. Küresel pazarlarda büyüme hedeflerimiz doğrultusunda farklı coğrafyalarda birçok projeyi takip etmeye ve global pazarlarda büyümeye devam ediyoruz."

"Üretim hazırlıklarında gecikmemiz kalmadı"

Aykut Özüner, sözleşme takviminde yer alan ara hedeflerin zamanında yerine getirilmemesi iddiasıyla ortaya çıkan ödeme taleplerine yönelik olarak, kullanıcıdan gelebilecek ödeme taleplerini ön gördüklerini ve yaşanan gecikme ve uyuşmazlıkların ilave ödeme talebine yol açma ihtimali bulunduğunu kamuoyu ile paylaştıklarını anımsattı.

Bunların, Romanya’daki üretim hazırlıklarının sözleşme takviminde yer alan ara hedeflerin zamanında yerine getirilmemesine ilişkin geçmiş döneme ait talepler olduğunu vurgulayan Özüner, şöyle konuştu:

"Bugün itibarıyla, üretim hazırlıkları özelinde bir gecikmemiz ve yükümlülüğümüz kalmadı. Büyük uluslararası savunma projelerinde benzer süreçler yaşanabiliyor. Yasal haklarımızı saklı tutarak, müşterimizle yapıcı diyaloğumuzu sürdürüyoruz. Romanya'da yatırım yapma kararımız da projedeki iddiamızın en büyük göstergesi.

Gerekli altyapı ve üretim tesislerine sahip olan Automecanica SA, Romanya Savunma Bakanlığı tarafından verilen ulusal operatör yetkisinin yanı sıra, savunma sanayii ürünlerinin üretimi ve ihracatına yönelik gerekli resmi izin ve lisanslara halihazırda sahip."

⁠İlk etap teslimatlarda sona gelindi

Aykut Özüner, gelinen noktada Romanya'daki üretim yatırımlarının tamamlandığını, ikinci çeyrekte deneme üretimlerinin başlayacağını, bunu seri üretimin takip edeceğini bildirdi.

Proje kapsamında şu ana kadar 240 adet COBRA II teslimatı yapıldığını aktaran Özüner, projenin ilk aşamasına yönelik olarak 276 aracın teslimatının bu ay tamamlanacağını belirtti. Özüner, sonraki teslimatların ise Romanya'daki üretimle devam ettirileceğini söyledi.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 1,47 artışla 7 bin 18 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 1,47 yükselişle 47 bin 271 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 11 bin 584 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 1,47 artarak 11 bin 755 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,29 artarak 43,7410 lira, avro ise yüzde 0,73 yükselerek 51,9260 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 2,14, emeklilik fonları yüzde 2,45 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 4,73 ile "Hisse Senedi" fonları oldu.

Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi'nden yapılan açıklamaya göre, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan aralık ayı ödemeler dengesi verileriyle birlikte Türkiye'nin 2025 yılı UDY performansı netleşti.

Küresel ölçekte yatırım ortamının durağan bir seyir izlediği bir dönemde Türkiye, yıl genelinde güçlü bir performans sergiledi. 2025'te Türkiye'ye gelen uluslararası doğrudan yatırım tutarı, 2024'e kıyasla yüzde 12,2 artarak 13,1 milyar dolara ulaştı.

Geçen yıl Türkiye'ye en fazla uluslararası doğrudan yatırım yapan ülkeler arasında Hollanda 2 milyar 863 milyon dolarla ilk sırada yer alırken, 1 milyar 164 milyon dolarla Lüksemburg ikinci, 1 milyar 138 milyon dolarla Kazakistan ise üçüncü sırada konumlandı. Bu ülkeleri sırasıyla Almanya, ABD, Fransa, Birleşik Arap Emirlikleri, İsviçre, Birleşik Krallık ve İrlanda takip etti. Söz konusu dağılım, Türkiye'nin farklı coğrafyalardan yatırım çeken ve çeşitlenmiş bir yatırım profiline sahip olduğunu ortaya koydu.

Sektörel bazda incelendiğinde, e-ticaret platformlarına yönelik yatırımların etkisiyle toptan ve perakende ticaret sektörü ilk sırada yer aldı. Böylece toptan ve perakende ticaret sektörü yüzde 32'lik pay ve 3 milyar 52 milyon dolarla 2025'te en fazla uluslararası doğrudan yatırım çeken sektör oldu. İmalat sektörü yüzde 31'lik pay ve 3 milyar 20 milyon dolarla ikinci sırada yer alırken, bilgi ve iletişim sektörü yüzde 14'lük pay ve 1 milyar 308 milyon dolarla üçüncü sırada yer aldı. Bu tablo, yatırımların üretim, ticaret ve teknoloji odaklı alanlarda yoğunlaştığını gösterdi.

Küresel görünümdeki yavaşlamaya karşın Türkiye pozitif ayrıştı

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından yayımlanan Küresel Yatırım Trendleri İzleme Raporu'na göre, 2025'te küresel doğrudan yatırım akımlarında temkinli bir toparlanma gözlendi.

Ancak söz konusu artış büyük ölçüde gelişmiş ülkeler ve finans merkezleri kaynaklı gerçekleşirken, gelişmekte olan ülkelere yönelik yatırımlar yüzde 2 oranında geriledi. Bu küresel görünüm çerçevesinde Türkiye, 2025'te kaydettiği yüzde 12,2'lik artışla küresel eğilimlerden pozitif ayrışan ülkeler arasında yer aldı.

2024'te duyurulan HIT-30 programı kapsamındaki projelerin başlaması, 2025'te teşvik sisteminde yeni düzenlemeler yapılması, İklim Kanunu'nun yürürlüğe girmesi ve dijitalleşme alanında atılan adımlar gibi yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik reformlar, uluslararası yatırımcıların karar süreçlerini destekleyen önemli gelişmeler arasında öne çıktı.

Yatırımcılarla sürdürülen yakın diyalog ve öngörülebilirliğin güçlendirilmesine yönelik politikalar, Türkiye'nin uluslararası doğrudan yatırımlar açısından rekabetçi konumunu pekiştirdi.

"Türkiye Yüzyılı'nı Yatırımın Yüzyılı yapma hedefiyle çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz"

Açıklamada konuya ilişkin değerlendirmeleri yer alan Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Ahmet Burak Dağlıoğlu, küresel ölçekte yatırım kararlarının durağan seyrettiği bir dönemde, Türkiye'nin uluslararası doğrudan yatırımlarda sergilediği performansın, ülkenin sunduğu yapısal avantajların ve yatırım ortamında hayata geçirilen reformların somut bir yansıması olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu vizyon doğrultusunda Türkiye Yüzyılı'nı Yatırımın Yüzyılı yapma hedefiyle çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. 2025 yılında uluslararası teknoloji markalarının yatırımları ve Türkiye'deki teknoloji girişimlerine yapılan yatırımlar dikkat çeken alanlar oldu. Ayrıca imalat sektörü ve lojistik sektörüne yapılan yatırımlar ülkemizin küresel tedarik zincirlerindeki konumunu güçlendiren yatırımlar olarak öne çıktı. Türkiye güçlü üretim altyapısı, yetkin insan kaynağı ve stratejik konumuyla bugün yalnızca bölgesinin değil, 'dünyanın bağlantı noktası' olarak küresel yatırımcılar için cazibesini artırmaya devam etmektedir."

Mutabakat zaptı, petrol ve doğal gaz sahalarının geliştirilmesi, arama potansiyeli bulunan alanların değerlendirilmesi ile petrol ihracat kapasitesi ve doğal gaz taşıma altyapısı konularında, uluslararası ve bölgesel düzeyde işbirliği yapılmasına yönelik çerçeve ortaya koyuyor.

Bakan Bayraktar, anlaşmaya ilişkin değerlendirmesinde, 2028'de yaklaşık 500 bin varil petrol ve doğal gaz üreten bir şirket haline gelecek TPAO'nun üretimini 1 milyon varile çıkarmayı hedeflediklerini söyledi.

İmzalanan mutabakat zaptıyla TPAO ile bp arasındaki önceki işbirliklerini farklı sahalara ve ülkelere götürmek istediklerini kaydeden Bayraktar, şu ifadeleri kullandı:

"Burada en temel, öncelikli projemiz Irak'ta işbirliği. Özellikle, başta Kerkük sahaları olmak üzere Irak'ta işbirliğine bakıyoruz. Yine ortak konularımızdan biri Libya. Libya'da işbirliğini düşünüyoruz. Orta Asya'da Kazakistan ve Azerbaycan'da farklı projeler noktasında da bu işbirliklerini değerlendireceğiz. İnanıyorum ki bu yıl içerisinde bunlarla ilgili somut gelişmeleri kamuoyumuzla paylaşırız."

Gelecek hafta yeni bir anlaşmanın daha imzalanması bekleniyor

Bayraktar, gelecek hafta bir anlaşma daha imzalayacakları bilgisini paylaşarak, "Diğeri daha farklı bir anlaşma, daha somut ve net, yeri ve ülkesi belli bir ortaklık yapacağız. Onu da önümüzdeki hafta imzalamayı planlıyoruz." dedi.

TPAO'nun dün Libya'da düzenlenen ihalede biri denizde biri de karada olmak üzere iki blokta ruhsat alma hakkı kazandığını da anımsatan Bayraktar, şunları kaydetti:

"Libya yaklaşık 17 yıl aradan sonra ilk kez böyle bir uluslararası ihaleye çıktı. İki blokta teklif vermiştik, o iki blokta da bu ruhsatı almaya hak kazandık. Bu sefer İspanyol ortağımız Repsol ile birlikte doğal gaz ve petrol arayacağız. Türkiye Petrolleri, bu sahalarda hem karada hem denizde yüzde 40 ortak olacak. Denizdeki sahada ortaklarımızdan biri de Macar MOL şirketi. Onlarla da önemli bir stratejik işbirliğimiz var. Dışarıda büyüme stratejimizin gereği olarak adımları ilerletiyoruz. Bu hedefi, önümüzdeki süreçte daha güçlü şekilde geliştireceğimiz projelerle yakalayacağız."

Uluslararası anlaşmalar

TPAO, geçen ay ExxonMobil'in alt şirketi ESSO Exploration International Limited ile petrol ve doğal gaz sektöründe Karadeniz ve Akdeniz'de yeni arama alanlarını ve karşılıklı olarak belirlenecek diğer uluslararası potansiyel sahaları kapsayan mutabakat zaptı imzalamıştı.

Şirket, geçen hafta da Chevron ile Türkiye'de ve uluslararası ölçekte potansiyel petrol ve doğal gaz alanlarında ortak arama ve üretim faaliyetlerinin geliştirilmesi öngören mutabakat zaptına imza atmıştı.

EKONOMİM DERGİ

Küresel Politik Gerilimler Kıymetli Madenleri Parlatıyor:

Raporda, 2026 yılında altının ons bazında 5.500 doları,  gümüşün ise ons bazında 110 doları görmesinin beklendiği ifade edildi.

Kıymetli maden ticaretinde Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden Troy Kıymetli Maden Ticaret A.Ş., “Kıymetli Madenler 2026 Yılı Beklentileri” raporunu açıkladı. Raporda, küresel politik söylem ve eylemlerin sertleştiği, jeopolitik risklerin arttığı, ticaret ve güvenlik başlıklarının yeniden ön plana çıktığı bir ortamda, kıymetli madenlerin geçen yıl olduğu gibi bu yıl da yatırımcıların gözdesi olmaya devam edeceği vurgulandı. Kıymetli madenlere ilişkin fiyat beklentilerinin yer alması nedeniyle yatırımcılar tarafından da merakla beklenen Troy Kıymetli Maden Ticaret A.Ş. “Kıymetli Madenler Beklentileri” raporunda, geçen yılı yüzde 64 artışla 4.313 dolar/ons seviyesinde kapatan altının, 2026 yılında 5.500 dolar/ons seviyelerini test etmesinin beklendiği belirtildi. Raporda, geçen yılı yüzde 146 artışla 71,08 dolar/ons seviyesinde kapatan gümüşün ise 2026 yılında 110 dolar/ons seviyelerine kadar yükselebileceği öngörüsüne yer verildi.

Fiyatlamaları ekonomiden çok jeopolitik faktörler şekillendiriyor

Troy Kıymetli Maden Ticaret A.Ş. “Kıymetli Madenler 2026 Yılı Beklentileri” raporunda, 2025’te küresel anlamda politik risklerdeki artışın, küresel ticarette oluşan yeni dengelerin ve başta ABD olmak üzere para politikalarındaki belirsizlikler nedeniyle yatırımcıların güvenli limanlara yöneldiği ve kıymetli metallerin diğer finansal varlıklardan belirgin biçimde ayrıştığı bir yıl olduğu ifade edildi. Son yıllarda varlık fiyatlamalarında ekonomik göstergelerden ziyade jeopolitik ve politik risklerin belirleyici olduğuna dikkat çekilen raporda, bu eğilimin 2026 yılında daha da güçleneceği vurgulandı.  Raporda, “Ticaret savaşları, yaptırım tehditleri, enerji ve hammadde erişimindeki stratejik hamleler, merkez bankalarına yönelik artan siyasi baskılar ve küresel bloklaşmanın tetiklediği mevcut ve olası çatışmalar risk algısını hızla yükseltiyor. ABD’nin Venezuela’ya yönelik hamleleri ve enerji arzına ilişkin doğrudan yönlendirici söylemleri ise jeopolitiğin artık yalnızca güvenlik başlığıyla sınırlı kalmadığını; emtia ve enerji fiyatlamalarının da yapısal bir belirleyicisi hâline geldiğini ortaya koyuyor. Benzer şekilde, ABD’nin Grönland üzerinden yeniden gündeme taşıdığı stratejik coğrafya tartışmaları da müttefiklik ilişkilerinin egemenlik ve kaynak güvenliği ekseninde daha sert bir zemine kayabileceğine işaret ediyor” ifadelerine yer verildi.

Raporda ayrıca, Çin’in dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik stratejik adımlarının hız kazandığı; enerji, maden ve rezerv yönetiminde daha kapalı ve kontrollü bir modele geçiş eğiliminin öne çıktığına işaret edildi. Orta Doğu’da İsrail–Gazze hattında süregelen gerilim, Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı kaynaklı enerji güvenliği riskleri ile Rusya–Ukrayna savaşının devam eden etkileri birlikte değerlendirildiğinde, 2026 yılı boyunca küresel risk algısının yüksek seyretmeye devam edeceği belirtildi. Raporda, “2026 yılında kıymetli madenler; küresel siyasi söylemlerin sertleştiği, jeopolitik risklerin arttığı, ticaret ve güvenlik başlıklarının yeniden ön plana çıktığı bir ortam içinde 2025 yılının daha üstünde fiyatlamalarla yine yatırımcıların gözdesi olmasının beklendiği” belirtildi. Raporda ayrıca, “Kıymetli metallerde fiyatların ne kadar hızlı yükseldiğinden çok, ulaşılan seviyelerin korunmasının öne çıkacağı bir yıl profili oluşabileceğinin” altı çizildi.

Altın 2026’da 5.500 doları test edebilir

Raporda, altının, küresel belirsizlik ortamında fiyatlamalar açısından doğal referans noktası olma özelliğini koruduğu belirtildi. Raporda, yüksek borçluluk seviyeleri, para politikalarının daralan manevra alanı ve finansal karar alma süreçlerinin giderek daha politik bir zeminde şekillenmesinin, altının portföylerdeki rolünü güçlendiren başlıca unsurlar olarak öne çıktığı vurgulandı. Merkez bankalarının rezerv çeşitlendirme eğilimleri ile jeopolitik risklerin kalıcı yüksek seyrinin ise altına yönelik yapısal talebin korunmasını sağladığına dikkat çekildi. Troy Kıymetli Maden Ticaret A.Ş. “Kıymetli Madenler 2026 Yılı Beklentileri” raporunda, “Bu çerçevede 2026’nın altın açısından yeni zirvelerin test edildiği ve bu seviyelerin sindirildiği bir yıl olmasını bekliyoruz. Altının ons fiyatının yıl içerisinde 5.500 dolara kadar yükselebileceği; yılı ise 5.200 dolar/ons seviyelerinde kapatacağını öngörüyoruz” denildi.

Çift yönlü talep gümüş fiyatlarını yeni rekorlara taşıyacak

Troy Kıymetli Maden Ticaret A.Ş. “Kıymetli Madenler 2026 Yılı Beklentileri” raporunda, gümüşte fiyatlamaların teknik göstergelerden çok piyasanın fiziksel işleyişine duyarlı bir görünüm sergilediği belirtildi. Gümüşün, belirsizlik dönemlerinde altın gibi değer saklama aracı olarak talep görmesinin yanı sıra sanayi üretimi, enerji dönüşümü ve elektrifikasyon süreçlerinde vazgeçilmez bir girdi olması, metalin çift yönlü yapısını koruduğuna dikkat çekildi. Çin’in stratejik hammaddelere yönelik daha kontrolcü yaklaşımı; üretim, ihracat ve stok yönetimini devlet politikalarıyla yönlendirmesi sonucunda küresel tedarik zincirlerinde esnekliğin azaldığının belirtildiği Raporda, 2026 yılı boyunca gümüş fiyatlarında yeni zirve denemelerinin mümkün olduğu, altın/gümüş oranının 50 seviyesinin altına gerileyebileceğine yönelik beklentinin de bunu desteklediği ifade edildi. Ayrıca, gümüşün yıl içerisinde 110 dolar/ons seviyelerine kadar yükselebileceği, yılı ise 100 dolar/ons seviyeleri civarında kapatmasının öngörüldüğü belirtildi.

Arz kısıtları platinin yükselişini destekliyor

Raporda, platin tarafında arz kaynaklı yapısal kırılganlıkların fiyatlamalar üzerindeki etkisini sürdürdüğü vurgulandı. Raporda, küresel platin üretiminin büyük bölümünün Güney Afrika’da yoğunlaşması; yüksek maliyetli maden yapıları, enerji arzındaki kesintiler ve operasyonel aksamalar nedeniyle üretimin kısa vadede artırılmasını zorlaştırdığı belirtildi. Bu nedenle platin arzının esnek bir yapı sunmadığı, talepteki sınırlı artışların dahi fiyatlarda belirgin etki yaratabildiği ifade edildi. Raporda, 2026 yılında platin fiyatlarının endüstriyel kullanımın sürekliliği ile platin grubu metaller arasında maliyet ve performans temelli denge arayışının etkisiyle dirençli bir zeminde seyredeceği; sınırlı arzın desteğiyle yukarı yönlü hassasiyetin korunacağı öngörüldü. Troy Kıymetli Maden Ticaret A.Ş. “Kıymetli Madenler 2026 Yılı Beklentileri” raporunda, 2025 yılını yüzde 127 oranında artışla 2.054,55 dolar/ons seviyelerinde kapatan platinin, 2026 yılında 3.000 dolar/ons seviyelerine kadar yükselebileceği; yılı ise yaklaşık 2.750 dolar/ons seviyelerinde kapatacağı öngörülüyor.

Talepteki sınırlılık paladyumda yükselişi engelliyor

Troy Kıymetli Maden Ticaret A.Ş.’nin “Kıymetli Madenler 2026 Yılı Beklentileri” raporunda, talebin büyük ölçüde otomotiv sektörüne bağlı olmasının paladyumu sektörel dönüşümlere karşı daha hassas hâle getirdiği vurgulandı. Elektrikli araçların payının artması ve katalizör teknolojilerinde paladyum yerine alternatif metallerin kullanımının yaygınlaşmasının, talep tarafında yapısal bir daralmaya işaret ettiğine dikkat çekilen Raporda, buna karşın arzın önemli bir bölümünün Rusya kaynaklı olması nedeniyle paladyumun jeopolitik gelişmelere duyarlı olmaya devam ettiği belirtildi. Raporda” Yaptırımlar, lojistik kısıtlar ve politik riskler paladyum fiyatının belirli bir tabanın altına sarkmasını zorlaştırırken, talep tarafındaki sınırlamalar güçlü ve kalıcı bir yükseliş trendinin oluşmasını engelliyor” ifadelerine yer verildi. Raporda ayrıca, 2026 boyunca paladyum fiyatlarının dalgalı ancak 2025 yılına göre daha yüksek bir seviyede hareket etmesinin beklendiği kaydedildi. Raporda, geçen yılı yüzde 75 oranında artışla 1601,20 dolar/ons seviyesinden kapatan paladyum fiyatının 2026 yılında 2.500 dolar/ons seviyelerine kadar yükselebileceği; yılı ise yaklaşık 2.250 dolar/ons seviyelerinde kapatacağı öngörülüyor.

SDT, ulusal ve uluslararası savunma ve güvenlik pazarlarında stratejik işbirliği çerçevesi oluşturmak amacıyla İspanyol Oesia Grup ile mutabakat zaptı imzaladı.

İşbirliği elektronik harp, insansız sistemler, simülasyon ve füze alt sistemleri gibi alanlarda en ileri teknolojilerin ortaklaşa geliştirilmesi ve ticarileştirilmesi için bir çerçeve oluşturuyor. Her iki şirketin birbirini tamamlayan kabiliyetlerini bir araya getiren anlaşma, uluslararası pazardaki rekabet güçlerini artırmayı ve teknolojik bağımsızlığı güçlendirmeyi hedefliyor.

Bu ortaklık, Oesia'nın ileri akıllı görüş, simülasyon, güvenli taktik haberleşme ve İHA navigasyon teknolojisindeki yetkinliklerini, SDT'nin eğitim ve simülasyon sistemleri, görüntü ve veri işleme, aviyonik ve mekatronik ile füze alt sistemlerindeki uzmanlığıyla birleştirecek.

SDT Strateji ve İş Geliştirme Direktörü Harun Solmaz, yaptığı açıklamada, fuara gelmeden önce özellikle Suudi Arabistan'ın ihtiyacı olan sistemlere yönelik fizibilite çalışması yaptıklarını söyledi.

Buradan yola çıkarak Hava Muharebe Eğitim Podu (ACMI), elektronik harp ve simülasyon sistemleri özelinde fuarda kabiliyetlerini gösterdiklerini anlatan Solmaz, bu çerçevede katılımcılara çözümleri ve ürünleri hakkında bilgiler aktardıklarını ifade etti.

Genel olarak Suudi Arabistan'ın hava kuvvetleri bağlamında güçlü bir yapıya sahip olduğuna işaret eden Solmaz, dolayısıyla uçak platformlarının birlikte eğitim yapabilmelerini baz alan ACMI podunun burada gerçekten bir fırsat yaratacağını düşündüklerini dile getirdi. Solmaz, "Kurduğumuz ilişkiler, aktardığımız bilgiler bağlamında güzel geri dönüşler de aldık. Umarım bu fuar sonrası anlamlı şeylere imza atarız. Diğer firmalarımızın olduğu gibi güzel imzaları hep beraber halkımıza ve ülkemize duyururuz." dedi.

HÜRJET buluşturdu, yeni iş birlikteliği doğdu

Fuar kapsamında İspanya'nın savunma sanayisindeki en önemli teknoloji aktörlerinden Oesia ile imzaladıkları mutabakat metniyle başlayan işbirliğine yönelik açıklamalarda bulunan Solmaz, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii'nin (TUSAŞ) HÜRJET ihracatıyla Türkiye ve İspanya arasında başlayan güzel bir ilişki olduğunu belirtti.

İspanya'daki Uluslararası Savunma ve Güvenlik Fuarı FEINDEF'e katıldıklarında kabiliyetleri kendileriyle örtüşen Oesia ile bir araya gelip HÜRJET'i baz alarak birlikte neler yapabileceklerini değerlendirdiklerini anlatan Solmaz, şöyle konuştu:

"Karşılıklı bilgi alışverişi yapıldı, kabiliyetler aktarıldı. Bu fuar aslında bunun için bir fırsat oldu. Daha öncesinde birlikte yapılabilecek işler alanında bir anlaşmamız ve metnimiz oluşmuştu. Bu fırsatı da değerlendirip burada Savunma Sanayii Başkanlığının bizlere verdiği destekle Başkanlığın standında bir imza attık. Amacımız birlikte sadece Türkiye veya İspanya pazarı ile sınırlı kalmadan, ürünleri, kabiliyetleri birleştirmek, daha büyük ürün ve çözüm yelpazesine ulaşmak. Hedeflediğimiz 1-2 projemiz var ve onları ilerleyen safhalarda sizlere duyuracağız. Gelinen noktada elektronik harp sistemleri, ACMI podumuz başta olmak üzere data link sistemleri, insansız hava araçlarına yönelik ANKA'ya da verdiğimiz alt sistemlerine yönelik bazı kabiliyetlerimizin birlikte pazarlanması, onlara ve ekosistemlerindeki platformlara aktarılması gündemde. Onların yazılım ve elektronik harp kabiliyetlerini bizimkilerle artırdıktan sonra yeni ürün ailesine ulaşıp farklı ülkelere pazarlanması konusunda bir anlaşmaya vardık. Bunun da yapılan anlaşmayla startını verdik. Umarım güzel şeylere vesile olacaktır."

Uraloğlu, Gaziantep'in Nurdağı ilçesinden başlayarak, Kahramanmaraş'a uzanacak hızlı tren hattına ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Söz konusu hattın, yapımı planlanan 235 kilometrelik Malatya-Narlı-Nurdağı Hızlı Tren Projesi'ne bağlanacağını belirten Uraloğlu, "Toplam 49 kilometre uzunluğunda planladığımız Nurdağı-Kahramanmaraş hızlı tren bağlantısının proje çalışmalarına devam ediyoruz. Proje çalışmalarını tamamladıktan sonra yatırım programına alarak, yapım çalışmalarını başlatmayı hedefliyoruz." ifadesini kullandı.

Uraloğlu, hattın yolcu ve yük taşımacılığına uygun şekilde inşa edileceğini ve önemli bir kapasite artışı sağlanacağına işaret ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Saatte 200 kilometre işletme hızına uygun, çift hatlı, elektrikli ve sinyalli olarak tasarladığımız hatla, Kahramanmaraş'ın üretim potansiyelini daha geniş pazarlara ulaştırmayı ve şehri, Türkiye'nin lojistik ağında daha güçlü bir konuma yükseltmeyi amaçlıyoruz. Nurdağı üzerinden Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep Hızlı Tren Hattı bağlantısıyla Kahramanmaraş'ı, Doğu Akdeniz limanlarına ve ana ticaret koridorlarına entegre etmeyi hedefliyoruz."

"Sanayi, tarım ve lojistik sektörlerine güç katacağız"

Uraloğlu, Kahramanmaraş Organize Sanayi Bölgeleri'nde üretilen tekstil, iplik, gıda ve yapı malzemeleri başta olmak üzere, birçok ürünün Mersin ve İskenderun limanlarına demir yoluyla taşınmasının hedeflendiğini, bu sayede lojistik maliyetlerin düşeceğini ve bölge sanayicisinin rekabet gücünün artacağına dikkati çekti.

Bölgede üretilen demir ile krom cevherlerinin, demir yolu ile İskenderun Limanı'na ulaştırılarak, uluslararası pazarlara taşınacağına değinen Uraloğlu, Kahramanmaraş'ın Doğu Anadolu, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu arasında yük toplama, aktarma ve dağıtım merkezlerinden biri haline geleceğini aktardı.

Uraloğlu, hattın bölgesel üretim ve ihracat kapasitesini de doğrudan etkileyeceğinin altını çizerek, şunları kaydetti:

"Demir yolu altyapısını güçlendirerek sanayi, tarım ve lojistik sektörlerine güç katacağız. Uzun vadede istihdama ve bölgesel kalkınmaya güçlü katkı sağlayacak bir projeyi hayata geçireceğiz. Demir yolunun güçlenmesiyle, kara yolu üzerindeki ağır taşıt trafiği de azalacak. Bu sayede şehir içi ve bölgesel ulaşım üzerindeki yük hafiflerken, Kahramanmaraş'ın güçlenen lojistik altyapısı yeni sanayi yatırımlarını ve depo-lojistik tesislerini de şehre çekecek."

Narin, dünya turizminin her geçen gün büyüdüğüne işaret ederek, "Küresel turizm ekonomisi salgın sonrası toparlandı ve tekrar büyümeye doğru bir eğilim gösteriyor. World Travel & Tourism Council'ın (WTTC) hesapladığı ekonomik etki çalışmalarına göre seyahat ve turizm sektörü 2024'te küresel ekonomiye 10,9 trilyon dolar katkı sağlarken, 357 milyon kişiye iş sahası açtı. Önümüzdeki 10 yıl için projeksiyonlar ise bu katkının 2035'te 16,5 trilyon dolara ulaşacağını söylüyor. İstihdam ise 462 milyon şeklinde bir projeksiyonla karşı karşıya bırakıyor bizi. Türkiye turizmde bu tablo içerisinde baktığımızda son derece güçlü bir şekilde yer alıyor." dedi.

Türkiye'nin turizm gelirlerine değinen Narin, "2015 yılında 31,5 milyar dolar olan turizm gelirimiz, 2025 itibarıyla 65,2 milyar dolara ulaşmış, 10 yılda yüzde 107'lik bir büyüme göstermiş. Aynı dönemde Türkiye'yi ziyaret eden ziyaretçi sayısı 41,6 milyondan 63,9 milyona yükselmiş. Ziyaretçi hacmi yaklaşık yüzde 54 büyürken, ziyaretçi başına ortalama gelir ise 757 dolardan 1020 dolara çıkmış." yorumunu yaptı.

Narin, şöyle devam etti:

"TTYD olarak Turizmde Dönüşüm projemiz kapsamında yaptığımız modellemelerde turizm gelirlerimizin bir dönüşüm programıyla birlikte 2030'da 120 milyar dolara erişilebileceğini tahmin ediyoruz. Son yıllarda pandemi ve yakın coğrafyamızda kontrolümüz dışında gelişen olaylara rağmen yolumuza emin adımlarla ilerliyoruz. Bu süreçte Kültür ve Turizm Bakanlığımızın kararlı desteği, hızlı koordinasyonu ve sektöre güven veren duruşu hepimiz için çok kıymetli, kendilerine ve ekibine özellikle teşekkür ediyoruz."

Narin, başta İstanbul Havalimanı olmak üzere son 20 yılda yenilenen havalimanları ve hava ulaşımında hayata geçirilen yatırımların, turizmin bugün ulaştığı seviyenin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın turizm sektörüne verdiği destekle bugünlere geldiğini ve bu dönüşüme destek veren herkese teşekkür ettiklerini söyledi.

Türkiye'nin konumunu havacılıkta büyük bir avantaja çevirdiklerini anlatan Narin, 2021 sonunda 558 olan uçak sayısının, 2025'te 800'e, koltuk kapasitesinin ise 104 binden 157 bine ulaşarak yüzde 50 arttığını ifade etti.

Narin, sözlerini şu şekilde tamamladı:

"Bu süreçte TTYD, başta TIF olmak üzere bütün çalışmalarında bu stratejik gündeme uygun aksiyon alacak ve Türk turizminin 'Yeni Geleceğe' yolculuğunda özellikle yerli ve yabancı markalarımızın da desteği ile küresel oyuncularla referans noktası olmaya devam edecek. Türk turizmi bir 'Sunset İndustry' değil. Bir çok sektör değişime dönüşüme yenilebilir ama Türkiye'de turizm kalıcı ve temel bir sektördür. Çünkü bu ülke, tükenmeyen bir ürün çeşitliliğine sahip. Anadolu’nun benzersiz tarih ve arkeoloji birikimi, kültür rotaları, inanç mirası, gastronomi, doğa ve kıyı destinasyonlarıyla inanılmaz bir çeşitlilik sunuyor. Bu eşsiz miras sayesinde Türkiye, istikrarlı ve güçlü bir turizm ülkesi olarak ileriye doğru devam edecek."

Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkan Yardımcısı Bekir Polat ise konuşmasında, "Bundan 20 yıl önce Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi kurulduğunda bir argümanımız vardı, 'her turist aslında potansiyel bir yatırımcıdır'. 'Eğer insanlar en kıymetli şeyleri olan zamanlarını, en kıymetli sevdiklerini ailelerini ülkeye getiriyorlarsa yatırımlarını neden getirmesinler?' diyorduk ve aslında bu argümanımız aslında halen geçerli bir argüman." dedi.

"Artık sadece maliyetler, teşvikler yeterli değil"

Turizm sektörünün kaldıraç etkisinin olduğuna değinen Polat, "Bunu aslında yatırımcılarla yaptığımız belirli görüşmelerde tecrübeyle öğreniyoruz. Halen mevcut yatırımcılarla, eğer daha önce ülkemize hiç gelmedilerse, Türkiye arasında realiteyle algı arasında bir bilgi asimetresi hala mevcut. O yüzden yatırımcılarla ilgili her zaman bununla ilgili ajandamız var, onlara mümkün olduğunca hızlı bir şekilde ülkemizi ziyaret ettirmek. Çünkü ülkemize geldiklerinde aslında altyapımız üstyapımız, insan kaynağı, dinamizm ve benzeri yönünde bir pozitif etki olduğunu her zaman gözlemiyoruz." ifadelerini kullandı.

Polat, son dönemde ülke tanıtımında, "Türkiye dünyanın bağlantı noktası" kavramını kullandıklarını ancak Türkiye'nin sadece yolları ve rotaları bağlayan bir yer olmadığını, insanları, ekonomileri, kültürleri de bağlayan bir ülke konumunda olduğunu anlattı.

Geçen yıla bakıldığında Türkiye'nin 11 ayda 12.4 milyar dolar doğrudan yatırım çektiğini ve bunun 2024 yılının 11 ayına göre yüzde 27,6 artış demek olduğunu belirten Polat, "Uluslararası doğrudan yatırımcıların ve karar alıcıların karar mekanizmaları da değişiyor. Artık sadece maliyetler, teşvikler yeterli değil. Ekosistemler gerekiyor." diye konuştu.

İTO Başkanı Avdagiç: İstanbul'a bakıldığında 8 bin 500 yıllık tarihi ve doğal güzelliği ile merkez olmaya devam ediyor

Turizm Yatırım Forumu'nda (Tourism Investment Forum-TIF 2026) konuşan, İTO Başkanı Avdagiç, İstanbul'un sadece bir yönüyle değil, kültür, finans, sanat gibi her yönüyle dünya turizmi için tercih edilmeye devam ettiğini söyledi.

Avdagiç, İstanbul'a bakıldığında 8 bin 500 yıllık tarihi ve doğal güzelliği ile merkez olmaya devam ettiğini belirterek, şunları kaydetti:

"Bu anlamda İstanbul gerçekten daha çok turisti ve yatırımı hak ediyor. Yatırımcısına da her yönüyle daha fazla kazanç sağlayacak bir potansiyel sunuyor. İTO olarak bir taraftan Turizm Geliştirme Vakfımızla, bakanlığımızla, valiliğimizle, büyükşehir belediyemizle beraber aynı zamanda İstanbul'da kongre turizmini geliştirme konusunda önemli çalışmalar yapıyoruz. Dolayısıyla kongre turizmi anlamında İstanbul'da gelişen bir potansiyel olduğunu da ifade etmek istiyorum."

İstatistiklere bakıldığında dünyadaki metropollere göre İstanbul'daki otel fiyatlarının olması gereken seviyenin altında olduğunu dile getiren Avdagiç, "Dolayısıyla mutlaka İstanbul'u otel geliri anlamında daha yukarı çekecek hamleleri, politikaları üretme konusuna önem vermeliyiz. İstanbul'da turizm potansiyelini artırmamız gerekiyor, otel sayımızı artırmamız gerekiyor, oda sayımızı artırmamız gerekiyor ama gelen turistlerin bu odalara, İstanbul'daki otellerimize daha fazla para ödeyebileceği bir konsepti de oluşturmamız çok önemli." diye konuştu.

Avdagiç, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Önümüzdeki dönemde turizm yatırımlarını değerlendirirken mutlaka oda başına geliri yukarı çekecek politikaları öncelikli olarak önümüze almamız gerekiyor diye düşünüyorum. Ümit ediyorum ki İstanbul'da önümüzdeki dönemde yapılacak yatırımlarda bu konu öne çıkacak. Aynı zamanda içinde olduğumuz bir kurum olan Yeşilköy'deki İstanbul Fuar Merkezi'nde sizin de ilginizi çekecek bir yatırıma başladığımızı ifade etmek istiyorum, 100 bin metrekarelik fuar alanımıza ilaveten 40 bin metrekarelik yeni bir yatırıma başladık. Burada fuar alanındaki bu yatırımdan ziyade sizle paylaşmak isteyeceğim konu, burada bir katımız 7 bin metrekare, kolonsuz, çok net bir 12-14 bin kişilik uluslararası kongre yapılabilecek bir alan oluşturuyoruz aynı zamanda."

Türk vatandaşlarının geçen yıl yurt dışı harcamalarının arttığını anlatan Avdagiç, bu harcamaları yurt içinde tutan politikaların geliştirilmesi gerektiğini, vatandaşların turizme dair beklentilerini geliştirecek çalışmaların yapılması gerektiğini sözlerine ekledi.

KKTC Başbakan Yardımcısı Fikri Ataoğlu: KKTC'ye yapılan yatırımlar dünyayla yarışan yatırımlardır.

Foruma konuk olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakan Yardımcısı ve Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanı Fikri Ataoğlu, KKTC'ye bugüne yapılan yatırımların ve devamlılığının önemli olduğunu belirterek, "KKTC'ye yapılan yatırımlar dünyayla yarışan yatırımlardır." dedi.

Ataoğlu, "ADA Kıbrıs" projesiyle ve havayolları ile yapılan anlaşmalar sonucunda KKTC'ye gelen ziyaretçi sayısının arttığının altını çizdi.

Yeni yatırımcıların ülkede yer almasıyla ilgili çok ciddi çalışmalar sürdürdüklerini sözlerine ekleyen Ataoğlu, "KKTC olarak ülkemize gelen yatırımcılara kapımızın her zaman açık olduğunu ve yapılacak yatırımcılara büroksi olarak engellerin olmadığını söylüyoruz. Genç nufüs yatırımcıların yanı sıra yatırımlarda çalışacak kardeşlerimizin de genç olması, çalışmalara sahip çıkması bizi onurlandırıyor." ifadelerini kullandı.

Forumun düzenlenmesinden dolayı Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneğine ve destekçilerine teşekkür eden Fikri Ataoğlu, forumun gelecek yıllarda daha başarılı ve hayırlı olması temennisinde bulundu.

Turizm Yatırım Forumu kapsamında gün boyunca turizmde sürdürülebilir büyüme, yatırım ortamı ve finansman başlıkları ele alınacak.

Bildirimde, satın alma işleminin aşamalı olarak yapılandırıldığı, bu kapsamda ilk aşamada Getir'in yemek teslimatı işinin tamamının, nakit ve borçtan arındırılmış bazda 335 milyon dolar nakit karşılığında satın alınması konusunda anlaşıldığı kaydedildi.

Ayrıca Uber'in Getir'in market, perakende ve su teslimat işinde yüzde 15 pay almak üzere 100 milyon dolar yatırım yapacağı belirtilen bildirimde, söz konusu teslimat portföyünün geri kalanının satın alınmasının, belirli operasyonel ve finansal performans koşullarının sağlanmasına bağlı olarak gelecek birkaç yıl içinde tamamlanmasının beklendiği aktarıldı.

Bildirimde, işlemin düzenleyici kurum onaylarına ve işlemin tamamlanmasına dair diğer koşullara tabi olduğu, yemek teslimatı işinin satın alımının 2026 yılının ikinci yarısında tamamlanmasının öngörüldüğü ifade edildi.

Uber, Getir'in Türkiye'deki yemek, market, çarşı ve su portföyünün satın alınması konusunda anlaşmaya varıldığını duyurmuştu.

Uber ve Getir'den yapılan açıklamaya göre, anlaşma, Getir'i ve Trendyol Go'yu Uber çatısı altında buluşturacak.

İşlemin onaylanmasının ardından Uber, Getir ve Trendyol Go'nun farklı yetkinliklerini bir araya getirerek ekosistemin büyümesine katkı sağlamayı hedefliyor.

İşlemin onaylanmasının ardından Uber, Getir ve Trendyol Go'nun farklı yetkinliklerini bir araya getirerek ekosistemin büyümesine katkı sağlamayı hedefliyor. Bu sinerji sayesinde tüketicilere sunulan seçeneklerin artırılması, kuryeler için yeni kazanç fırsatlarının yaratılması ve Türkiye genelindeki işletmeler için talebin canlandırılması amaçlanıyor.

Süreç tamamlandığında Getir kullanıcıları, homelier Getir uygulaması üzerinden erişmeye devam ederken Trendyol Go'nun geniş restoran ağından da yararlanabilecekler. Benzer şekilde Trendyol Go kullanıcıları, Getir ve GetirBüyük hizmetlerine doğrudan kendi uygulamaları üzerinden ulaşabilecek.

"Türkiye'de, uzun vadeli yatırım fırsatlarını değerlendirmeyi sürdüreceğiz"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Uber Üst Yöneticisi (CEO) Dara Khosrowshahi, "Büyüyen dijital ekonomisi ve dinamik tüketici kitlesiyle Türkiye, Uber'in uzun vadeli yatırım yapma kararlılığını sürdürdüğü bir pazardır. Bu iki güçlü platformu bir araya getirerek; tüketiciler, kuryeler ve işletmeler için daha fazla değer yaratan, canlı ve rekabetçi bir ekosistemin büyümesini desteklemeyi amaçlıyoruz." ifadelerini kullandı.

Mubadala Investment Company Grup CEO Vekili Waleed Al Mokarrab Al Muhairi de "Mubadala, Getir'in Türkiye'de öncü ve lider bir yemek ve ultra hızlı market teslimatı platformu olma yolculuğunda, şirketin destekçisi oldu. Bu işlem, Getir'deki iş modelinin gücünün ve özellikle geçtiğimiz yıl kaydedilen büyük ilerlemenin bir yansımasıdır. Mubadala için son derece cazip bir pazar olan Türkiye'de, uzun vadeli yatırım fırsatlarını değerlendirmeyi sürdüreceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Getir Üst Yöneticisi (CEO) Batuhan Gültakan ise şunları kaydetti:

"Bu anlaşma, Getir için önemli bir dönüm noktası ve ekibimizin ülkemizde inşa ettiği güçlü operasyonel modelin ve yarattığı lider markanın bir kanıtıdır. Getir'in öncü ultra hızlı teslimat uzmanlığını Uber'in küresel ekosistemine taşıyacak olmaktan ve tüketiciler, kuryeler, restoranlar ve tedarikçiler için deneyimi geliştirmeye devam etmekten büyük heyecan duyuyoruz. Mubadala'nın desteğiyle başardıklarımızdan gururluyuz, Uber ailesinin bir parçası olarak büyüme yolculuğumuzun bir sonraki aşamasını sabırsızlıkla bekliyoruz."

ABD'li eyalet temsilcileri, Türk yatırımcıları, düşük maliyetli ve kesintisiz enerji avantajıyla bölgelerinde sanayi yatırımları yapmaya davet etti.

ABD'ye doğrudan yabancı yatırımı teşvik etmeyi, yeni iş bağlantıları kurmayı ve ekonomik kalkınmayı desteklemeyi hedefleyen ABD federal hükümet programı "SelectUSA"nın 2026 yılı Roadshow toplantıları, İstanbul, Kocaeli ve Ankara'da gerçekleştirildi.

Ankara'daki "SelectUSA Roadshow" etkinliği kapsamında, ABD Büyükelçiliği Ticaret Müsteşarlığı işbirliğiyle Iowa, Mississippi, Ohio, Pensilvanya, South Carolina, Virginia ve West Virginia eyalet temsilcileri, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin (TOBB) Sosyal Tesisleri'nde Türk yatırımcılarla bir araya geldi.

Shale Crescent USA Başkanı Nathan Lord, ABD'nin Ohio, Pensilvanya ve West Virginia eyaletlerini kapsayan kaya gazı havzasının sunduğu düşük maliyetli enerji avantajını öne çıkararak bölgeye sanayi yatırımı çekmeyi hedefleyen, kar amacı gütmeyen bir ekonomik kalkınma kuruluşu olarak faaliyet gösterdiklerini söyledi.

Lord, ağır sanayide enerji maliyetlerinin belirleyici unsur olduğuna dikkati çekti.

Özellikle kauçuk, cam, otomotiv, çelik ve petrokimya gibi sektörlerde yatırımcılara sürekli ve düşük maliyetli enerji sunduklarını ifade eden Lord, bölgenin bu yönüyle uluslararası yatırımcılar için güçlü bir cazibe merkezi haline geldiğini vurguladı.

Bölgenin doğal gaz potansiyeline değinen Lord, Ohio, West Virginia ve Pensilvanya eyaletlerinin üretim kapasitesine işaret ederek, bu arzın küresel ölçekte önemli bir büyüklüğe ulaştığını bildirdi.

Lord, bölgenin yatırımcılara sunduğu avantajlara ilişkin şunları kaydetti:

"Ohio, West Virginia ve Pensilvanya eyaletleri kendi başlarına bir ülke olsaydı, ABD'nin geri kalanı ve Rusya'nın ardından dünyanın üçüncü büyük doğal gaz üreticisi olurdu. Bu doğal gaz arzı dünya çapında bir büyüklüğe sahip. ABD'nin en ucuz doğal gazı ve elektriği Shale Crescent USA bölgesinde bulunuyor. Bu da enerji yoğun üretim için eşsiz bir karlılık ve arz güvenliği sağlıyor."

Kesintisiz enerji ve güçlü piyasa koşullarının yatırım kararlarında belirleyici olduğuna işaret eden Lord, şu ifadeleri kullandı:

"Burada yatırım yapan çok uluslu bir şirket yöneticisinin ifadelerini paylaşmak istiyorum. 'Dünyanın her yerinde tesisler kurdum ve her zaman şuna karar vermek zorunda kaldım, enerjinin olduğu yerde mi olacağım yoksa müşterilerin olduğu yerde mi? Çünkü bunlar hiçbir zaman aynı yerde olmaz. Bu bölge, bu kararı vermek zorunda kalmadığım ilk yer, çünkü burada ikisi de var.' Burada yatırım yapmak isteyen Türk firmaları için de aynı imkanlar mevcut. Türkiye'deki temaslarımızın ardından onlarca şirketin bölgemize yatırım yapacağına inanıyoruz."

"Avrupalılar konuşur, Türkler yapar"

Shale Crescent USA Pazarlama Direktörü Greg Kozera da kaya gazı keşfinin ardından Ohio, West Virginia ve Pensilvanya'da sanayi yatırımlarının hız kazandığını belirtti.

Kozera, ucuz ve bol enerjinin sanayide yeniden canlanmayı beraberinde getirdiğini anlatarak, özellikle çelik ve petrokimya sektörlerinde üretimin arttığını söyledi.

Altyapı yatırımlarının sanayi için kritik önemde olduğunu vurgulayan Kozera, "Türkiye'de bulunduğum süre içinde şunu öğrendim. Türkiye altyapı yatırımlarını gerçekleştirme konusunda çok hızlı. ABD'de bunu yapamıyoruz. Türk şirketlere şunu öneriyoruz. Eğer yüksek enerji kullanıcısıysanız önce enerjiyi bulun, enerjiye yakın sahaları bulun. Enerji kaynağına ne kadar yakınsanız, uzun vadeli karınız o kadar yüksek olur." dedi.

"SelectUSA Roadshow" kapsamında Türkiye ve Avrupa'da temaslarda bulunduğunu dile getiren Kozera, iki bölgenin iş yapma kültürüne ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

"Avrupalılar konuşur, Türkler yapar. Türkiye'de yatırımcılar engellenmiyor, teşvik ediliyor. İstanbul-Ankara hattında yeni sanayi bölgelerinin yükseldiğini gördüm. Avrupa'da ne oluyor biliyor musunuz? Tesisler kapanıyor. Siyasi olarak ne oluyor bilmiyorum ama gördüğüm şey şu, burada iyi şeyler oluyor. Avrupa şu anda zorlanıyor ve Türkiye'nin Avrupa'da gerçek bir liderlik pozisyonu alması için büyük fırsatı olduğuna inanıyorum."

Bakan Uraloğlu, kazı çalışmalarının tamamlanmasıyla Sarıyer-Kilyos Tüneli'nde önemli bir eşiği daha aştıklarını belirterek "Projemizin tamamlanmasıyla İstanbul'un kuzeyindeki ulaşım kökten değişecek, şehrimizin altyapısı çok daha güçlenecek" dedi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Sarıyer-Kilyos Tünel Projesi TBM Kazı Çalışmaları Tamamlama Töreni'nde yaptığı konuşmada, Sarıyer-Kilyos Tüneli projesinde Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ilk kez kullanılan TBM makinesinin kazı çalışmalarını tamamlaması dolayısıyla bir araya gelmenin sevincini ve gururunu yaşadıklarını söyledi.

"Türkiye'nin coğrafyası, zengin çeşitliliğiyle birlikte ağırlıklı olarak dağlık ve engebeli arazilerden oluştuğundan inşaat sektörümüz için hem büyük bir zorluk hem de yenilikçi çözümler geliştirme zorunluluğunu doğuruyor." diyen Uraloğlu, şöyle devam etti:

"Dağlık ve engebeli bölgelerde yol ve tünel inşaatı yapmak zemin etütlerinden, kazı yöntemlerine, lojistikten, güvenlik önlemlerine kadar her aşamada ekstra titizlik ve maliyet gerektiriyor. Ancak ülkemizin büyüyen ekonomisi, hızla gelişen şehirleşmesi ve artan ulaşım talebi de bu zorluklara rağmen altyapı yatırımlarımızı kesintisiz sürdürmemizi zorunlu kılıyor. İşte tam bu noktada, tünel açma makinesi yani TBM teknolojisi, özellikle yerleşim alanlarında uzun tünellerin kazılmasında son derece etkili, hızlı ve güvenli bir yöntem olarak öne çıkıyor."

Bakanlık olarak özellikle metro ve demir yolu tünellerinde sıkça kullanılan TBM teknolojisini, Sarıyer-Kilyos Tüneli projesinde Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda ilk kez kullandıklarını belirten Uraloğlu, bu projenin kara yolu tünellerinde tünel açma makinesinin ilk ve tek uygulandığı önemli bir adım olmakla birlikte Avrasya Tüneli ve Ankara-İzmir Yüksek Hızlı Tren Hattı Eşme-Salihli arasındaki T-1 Tüneli'nden sonra, burada 13,65 metrelik çapıyla Türkiye'nin en büyük üçüncü TBM'si kullanılarak büyük bir başarıya da imza atıldığını kaydetti.

"Bu yıl tamamlamayı hedefliyoruz"

Uraloğlu, Sarıyer-Kilyos Tüneli Projesi'nin yapım çalışmalarına 2022 yılı mayıs ayında başladıklarını ifade ederek, "Yaklaşık 7 kilometre uzunluğunda, 2 gidiş 2 geliş 4 şeritli, bitümlü sıcak karışım kaplamalı bölünmüş yol standardında çift tüplü olarak inşa edilen projemizin toplam uzunluğu bağlantı yolları ile birlikte 8,2 kilometredir. Projemiz, Sarıyer-Çayırbaşı Tüneli’nin çıkışından başlayarak Kuzey Marmara Otoyolu bünyesinde inşa edilmiş olan Uskumruköy Modern Dönel Kavşağı'nda son buluyor." dedi.

Proje kapsamında, Sarıyer Kavşağı ve Kilyos Kavşağı olmak üzere toplam 2 adet köprülü kavşak, 1 viyadük, 2 aç-kapa yapısı ve 1 menfez de inşa ettiklerini hatırlatan Uraloğlu, "Çift tüp uzunluğu toplam 13 bin 715 metre olan tünelimizin yapımını en kısa sürede tamamlamak için Yeni Avusturya Tünel Açma, kısa adıyla NATM metodu, yani delme patlatma şeklinde ve TBM teknolojisi olmak üzere iki eş zamanlı olarak birbiriyle uyumlu şekilde yürütüyoruz." diye konuştu.

Bakan Uraloğlu, sahada 180 makine-ekipman ve 879 personelle çalışmalara ara vermeden 7/24 devam ettiklerini vurgulayarak, Sarıyer-Kilyos Tüneli’nin yapımını bu yıl tamamlamayı hedeflediklerini ve bu doğrultuda aralıksız çalıştıklarını söyledi.

"Bu büyük projeler, bir milletin azmi, çalışkanlığı ve geleceğe olan inancının sembolüdür." diyen Uraloğlu, "Bugün burada TBM kazılarının tamamlanmasıyla Sarıyer-Kilyos Tüneli'nde bir başka önemli eşiği daha aşmış bulunuyoruz. Projemizin tamamlanmasıyla İstanbul'un kuzeyindeki ulaşım kökten değişecek, şehrimizin altyapısı çok daha güçlenecektir. Projemizle, Maslak, Levent, Beşiktaş ve Büyükdere Caddesi gibi İstanbul'un en kalabalık, en canlı iş ve finans merkezleri, Sarıyer-Çayırbaşı Tüneli ve hemen akabindeki Sarıyer-Kilyos Tüneli vasıtasıyla doğrudan Kuzey Marmara Otoyolu’na bağlanabilecek, İstanbul Havalimanı ile İstanbul'un iş merkezleri arasındaki bağlantı hızlanacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

"Sarıyer'in 350 bin nüfuslu bölgesi, imar yolları yerine tünel ile 5 dakikada yüksek standartlı otoyola erişebilecektir. Böylelikle İstanbul’un kuzeyindeki yaz turizmi faaliyetleri daha da canlanacaktır. En önemlisi ise olası büyük afet durumlarında İstanbul’un acil yardım ve tahliye yolu olarak kabul edilen Kuzey Marmara Otoyolu'na da hızlı erişim imkanı tesis edilmiş olacaktır. Kuzey Marmara Otoyolu'na entegrasyonu en hızlı ve güvenli şekilde sağlayacak Sarıyer-Kilyos Tüneli projemizin İstanbul için ne kadar önemli olduğu ortada. Projemiz sayesinde seyahat süresini 35 dakikadan sadece 5 dakikaya indiriyoruz. Böylece zamandan 3,3 milyar lira, akaryakıttan 700 milyon lira olmak üzere yıllık 4 milyar liralık bir tasarrufu da sağlamış olacağız."

Konuşmasının ardından Bakan Uraloğlu ve beraberindekiler TBM'in tüneldeki son çıkışını izleyerek hatıra fotoğrafı çektirdi.

Altın Madencileri Derneği (AMD) Başkanı Hasan Yücel, altın fiyatlarındaki düşüşte küresel faiz beklentileri, doların seyri ve kısa vadeli fon hareketlerinin etkili olduğunu söyledi.

Yücel, kontrat piyasalarında kaldıraçlı işlemler nedeniyle altın piyasaları dahil olmak üzere piyasalarda sert dalgalanmalar yaşandığını belirterek, "Jeopolitik riskler ortadan kalkmış değil. İran krizi ve Rusya-Ukrayna Savaşı sürerken güvenli liman ihtiyacı canlı kalıyor. Kısa vadede yüzde 3-5'lik geri çekilmeler normal ancak uzun vadede ana yönün yukarı olduğunu düşünüyoruz." dedi.

Düşük fiyatların Türkiye açısından önemli bir fırsat sunduğunu vurgulayan Yücel, "Fiyatlardaki gerilemeyi kriz değil fırsat olarak görmek, altını stratejik ürün kabul ederek üretimi artıracak teşvikleri devreye almak gerekiyor." ifadelerini kullandı.

Yücel, Türkiye'nin önceliğinin yer altı kaynaklarını ekonomiye kazandırmak olması gerektiğini belirterek "Bu dalgalı ortamdan daha az etkilenmek için ithalata değil yerli üretime odaklanmalıyız. Üretim arttıkça dışa bağımlılık ve cari açık baskısı azalır. Türkiye altını ithal ederek değil, üreterek güvence altına almalıdır." diye konuştu.

Üretim-tüketim farkı fiyatları destekliyor

Merkez bankalarının artan altın alımlarına dikkati çeken Yücel, "Altının güvenli liman olarak yeniden öne çıkması geçici bir dalgadan ziyade yapısal bir eğilime işaret ediyor, jeopolitik riskler ve sistem tartışmaları sürdükçe altının bu rolünü koruması bekleniyor." değerlendirmesinde bulundu.

Yücel dünya genelinde yıllık altın üretiminin yaklaşık 3 bin 500 ton seviyesinde olduğunu, küresel talebin geçen yıl ilk kez 5 bin tonun üzerine çıktığını ve bu farkın fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı yarattığını aktardı.

Türkiye'nin mevcut yıllık yaklaşık 28 tonluk üretiminin artırılması gerektiğini vurgulayan Yücel, test edilmiş toplam altın kaynağının 6 bin 500 ton civarında olduğunu, bunun zamanla 8-10 bin tona çıkabileceğini ifade etti.

Türkiye için 100 ton hedefi mümkün

Türkiye'nin yıllık 100 ton üretim hedefinin ulaşılabilir olduğunu savunan Yücel, izin süreçlerinin hızlanması ve finansmana erişimin kolaylaşması halinde 5-10 milyar dolarlık ilave yatırımla 5 yıl içinde sürdürülebilir biçimde bu seviyeye çıkılabileceğini kaydetti.

Yücel, üretimin düşük kalmasında kamuoyu baskısı, izin süreçlerinin uzunluğu ve yatırım ortamındaki belirsizliklerin etkili olduğuna dikkati çekerek, "Stratejik planlama ve net karar mekanizmalarıyla üretimi artırmak mümkündür. Türkiye önce 50 tonlara, ardından 100 ton seviyesine çıkabilir. Bu hedef cari açığın azaltılması ve rezerv güvenliği açısından stratejik bir zorunluluktur." diye konuştu.

Türkiye'nin güçlü rafineri ve kuyumculuk altyapısına sahip olduğunu vurgulayan Yücel, sözlerini şöyle tamamladı:

"Üretimin artırılması ve hazır projelerin hızla devreye alınmasıyla Türkiye, yalnızca kendi altınını işleyen değil, çevre ülkelerin altınını da rafine eden ve ticaretini gerçekleştiren bölgesel bir merkez haline gelebilir."

Kara yolu ve otoyollarda meydana gelen hasarın giderilmesine yönelik 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 19,8 milyar lira, kurulacak yeni yerleşim yerleri ile konut ve sosyal tesis alanlarına erişim için 40 milyar lira, kent içi yolların onarımı için de yaklaşık 8,5 milyar lira harcandı.

Demir yolu hatlarının onarımına yönelik 2025 sonu itibarıyla 26,4 milyar lira yatırım gerçekleştirilirken Hatay ve Malatya havalimanlarındaki hasarın giderilmesine yönelik 24,2 milyar lira ve yatırım kapsamında yaklaşık 19,5 milyar lira harcama yapıldı.

Bölgede fiber optik kablo uzunluğu 80 bin kilometreye yaklaştı

Ayrıca haberleşme alanında bölge halkına daha iyi şartlarda hizmet verilebilmesi için altyapı yatırımları gerçekleştirildi.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine göre Eylül 2025 itibarıyla deprem bölgesindeki 11 ilde sabit telefon erişim hat sayısı 730 bin 238'e, mobil telefon abone sayısı 13 milyon 665 bin 723'e ulaştı.

İnternet aboneliği açısından bakıldığında bölgedeki sabit geniş bant internet abone sayısının 2 milyon 242 bin 445'e, mobil geniş bant abone sayısının 11 milyon 765 bin 694'e, fiber optik kablo uzunluğunun 79 bin 954 kilometreye ulaştığı belirlendi.

Afet sonrası acil iletişim ihtiyaçları giderildikten sonra konteyner kentlere ve belirli büyüklükteki çadır kentlere fiber bağlantı, ücretsiz wi-fi kablosuz internet hizmeti ve Türksat 5B üzerinden uydu internet hizmeti götürülürken konteyner kent ve çadır kentlerin mobil kapsama ihtiyaçları karşılandı.

Ayrıca yeni baz istasyonları inşa edilerek fiber altyapının güçlendirilmesi için santral donanımları, şebeke, son kullanıcı donanımları ve fiber optik kablo altyapı yatırımları gerçekleştirildi.

Deprem bölgesinin yeniden imar ve inşası kapsamında haberleşme altyapıları için işletmecilerin gerekli planlamaları yapmaları ve 5 bin 300 adede yakın kalıcı baz istasyonu kurmaları sağlandı.

Halihazırda, yeni yerleşim alanlarındaki kalıcı konutların planlama ve altyapı inşa faaliyetleri ile eşgüdümlü olarak işletmeciler mobil ve sabit iletişim altyapılarını da kurmaya devam ediyor. Afet toplanma alanlarında ihtiyaçlar doğrultusunda mobil kapsama ve kapasite artışları da sağlandı.

PTT, bölgede 300'den fazla iş yeriyle hizmet veriyor

Deprem sonrasında posta hizmetlerinin normale dönmesine, böylelikle bölgede Posta ve Telgraf Teşkilatı (PTT) AŞ tarafından sağlanan iletişim ve finansal hizmetlere düzenli erişim sağlanmasına, sosyal desteklerin ulaştırılmasına ve e-ticaret altyapısının devam ettirilerek bölgede ekonominin canlanmasına yönelik tedbirler alındı.

6 Şubat depremleri sonrası hizmet sunmak amacıyla kiralanan mobil araçlar için 19,2 milyon lira, geçici iş yerleri oluşturmak amacıyla kullanılan konteyner ve bu konteynerlerde kullanılan makine teçhizat için 25,6 milyon lira harcama yapıldı. Deprem bölgesinde görevlendirilen personele yaklaşık 63,4 milyon lira ödeme gerçekleştirildi.

PTT, bölgede 300'den fazla iş yeriyle hizmet sunuyor. 2025 yılı sonu itibarıyla 11 ilde hasar gören tesislerin bakım ve onarımı, yeni iş yerlerinin inşası, kesintisiz güç kaynağı, klima, CCTV kamera ve alarm sistemi gibi altyapıların kurulumu, hizmet sunumu için gerekli makine-teçhizat alımı, PTTMatik (ATM) kurulumları ve mobil araçlar ile geçici konteyner şubelerde hizmet sunumu için ihtiyaç duyulan kaynak yaklaşık 3,9 milyar lira olarak belirlendi. 2025 itibarıyla da bölgede yapılan yatırımlar için 581 milyon 684 bin 261 lira harcama gerçekleştirildi.

Tesis, şirketin, Türkiye pazarının yanı sıra Orta Doğu ülkelerine ihracat hedefi doğrultusunda kente 130 milyon avro yatırımla kurulacak. Bu kapsamda, yem ve kuluçkahane yatırımı Türkoğlu, kesimhane yatırımı ise Dulkadiroğlu ilçelerinde hayata geçirilecek.

Tesisin bu yılın son çeyreğinde tamamlanarak üretime başlaması planlanırken, ilk etapta günlük 100 bin, ikinci etapta ise 200 bin piliç işleme kapasitesine ulaşılması öngörülüyor.

Şirket, tesislerde işlenecek piliçler için ilk aşamada 250 yetiştiriciden alım yapmayı, fason yetiştiricilerin yaklaşık 600 bin metrekarelik kümes yatırımı yapmasına destek vermeyi planlıyor.

Yemden market rafına uzanan süreçte bölge üreticisinden temin edilen mısır ve buğdayın kullanılacağı yem fabrikasıyla Kahramanmaraş'ın "piliç üretim ve ihracat üssü" olarak kurgulanması hedefleniyor.

Dulkadiroğlu ilçesinde fason yetiştirici adaylarına yönelik eğitimler devam ederken, gelecek yıl yüksek teknolojiyle yetiştiricilik yapılan kümeslerin de faaliyete geçirilmesi planlanıyor.

"Yüzlerce tedarikçiye, insana ekmek kapısı olmak istiyoruz"

Lezita Abalıoğlu Genel Müdürü Mesut Ergül, yaptığı açıklamada, yatırımın yalnızca piliç eti üretimine odaklanmadığını belirterek, deprem sonrası toparlanma sürecindeki bölgede yeni iş alanları oluşturmayı amaçladıklarını kaydetti.

Yatırım bölgesinin seçiminde ihracat pazarlarına ve limanlara yakınlık gibi unsurların da etkili olduğunu aktaran Ergül, şöyle devam etti:

"Yaşadığımız talihsiz deprem sonrası bölgedeki kalkınmaya destek olmak, insanlara ekmek kapısı olmak, istihdam sağlamak ve ekonomik kaldıracın bir parçası olmak adına kolları sıvadık. Yüzlerce tedarikçiye, insana ekmek kapısı olmak istiyoruz. Çünkü biz bölgeye gittiğimizde görüyoruz ki insanların barınma ile ilgili sorunları çok kısa bir sürede çözülmüş durumda. Şimdi barınma sorunu çözülen bu vatandaşlarımıza bizim yeni çalışma alanları yaratmamız gerekiyor. Bu sadece sanayicinin, sermayedarın ya da biz yöneticilerin başarabileceği bir vizyon değil. Bölge halkının, yerel yönetimlerin, sivil toplum örgütlerinin bu yatırıma sahip çıkması, burada bir gelecek görmesi bizleri son derece heyecanlandırıyor."

Ergül, Kahramanmaraş'taki tesisi desteklemek üzere Niğde'de damızlık kümesi yatırımını tamamladıklarını belirterek, "Gelecek yılın son çeyreğinde toplam üretim kapasitesini yüzde 50 artırmayı öngörüyoruz. Önceliğimiz ülkemizin gıda arz güvenliğine hizmet etmek olsa da ihracatta ülkemizin stratejik hedefleri doğrultusunda bazı kritik hamleler yapmayı planlıyoruz. Orta Doğu'ya ve limanlara çok yakın olacağız. O pazarlardaki etkinliğimizi arttırabilmek için daha yoğun bir gayret gösteriyor olacağız." dedi.

Hibe destekleri ve fason yetiştiricilik

Lezita Canlı Faaliyetler Üretim Direktörü Onur Karaca da sürdürülebilir bir yatırım için 45-50 bin civciv kapasiteli, yaklaşık 3 bin metrekarelik kümeslerin kurulması gerektiğini, bunun da ortalama 600 bin dolar yatırım gerektirdiğini kaydetti.

Karaca, civciv, yem, veterinerlik hizmetleri ve lojistiğin şirket tarafından, işletme ve işçilik giderlerinin de yetiştiriciler tarafından karşılanacağını dile getiren Karaca, yatırımın yaklaşık 6 yılda kendini amorti etmesinin hesaplandığını söyledi.

Karaca, bu yatırımlara Tarım ve Orman Bakanlığı ve Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından yüzde 60'a varan hibe destekleri sunulduğunu da sözlerine ekledi.

Dulkadiroğlu Belediye Başkanı Mehmet Akpınar da yatırımı Kahramanmaraş'ın deprem sonrası kalkınma hedefleri açısından bir fırsat olarak gördüklerini belirtti.

Akpınar, "Ümitliyiz, sevinçliyiz. Halkımız da bu konuda sevinçli. Bu aslında Kahramanmaraş'a sahip çıkma adımıdır. Ben böyle değerlendiriyorum. Yani tekstilde şu anda biz ilk ikide, üçteyiz. Denizli, Bursa ve Kocaeli ile yarışıyoruz. Şimdi kümes hayvancılığı konusunda da aynı yarışa katılmış olacağız. Bu da Kahramanmaraş için çok büyük bir şans olacaktır." diye konuştu.

Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mustafa Buluntu da bölgeye yatırımcı çekmek üzere yürüttükleri çalışmalarda Lezita'nın yatırımını referans gösterdiklerini dile getirdi.

Lezita'nın yatırımını yakından takip ettiklerini kaydeden Buluntu, "Güvenilir bir yatırım. Ben bu konuyla alakalı yatırım yapmak isteyenleri özellikle davet etmek istiyorum. Bu firmamızla temasa geçmelerini istiyorum. Hatta bizim aracılığımızla da birçok ortaklıklar kurulabilir. Yeni bir ekosistem gelişecek ve bu, şehrimize ciddi manada moral ve motivasyon sağlayacaktır diye düşünüyorum." dedi.

Bu kapsamda bölgede istihdamı artırmak, nitelikli iş gücünü geliştirmek, şehre ekonomik katkı sağlamak amacıyla Malatya'da ASELSAN tesisinin kurulmasına karar verildi.

Bu çerçevede, 2. Ordu Komutanlığının Malatya'da bulunması nedeniyle güvenlik güçlerinin ihtiyaçlarına daha hızlı cevap verebilmek için şehirde bir bakım-onarım ve üretim tesisi kurulması kararlaştırıldı.

Malatya Organize Sanayi Bölgesi'nde yaklaşık 6500 metrekare kapalı alanda faaliyetlere başlayan tesiste, ASELSAN sistemlerinin bakım-onarım ve test faaliyetleri gerçekleştiriliyor.

Bakım-onarım faaliyetlerine ek olarak Malatya'nın sanayileşmesine destek olmak, savunma sanayisi ekosistemini ülke çapına yaymak ve şirkete yeni kapasite oluşturmak gibi amaçlarla, ülke savunması için kritik öneme sahip milli ve yerli ASELSAN sistemlerine ait elektronik kart takımlarının üretilmesi ve test edilmesi için kart dizgi hattı kurulmasına karar verildi.

Tedariki ve yatırım süreci devam eden altyapılarla, hassas üretim prosesi gerektiren yüksek teknolojili özel elektronik kartların üretimi gerçekleştirilecek.

Gaziantep'e kritik kayar bilezik fabrikası

ASELSAN ve Gaziantep Sanayi Odası (GSO) işbirliğiyle hayata geçirilecek ASELSAN Gaziantep Kayar Bilezik Fabrikası için ortaklık sözleşmesi 24 Aralık 2025'te imzalandı.

Yüzde 51 sermayesi şirkete ait olacak ASELSAN Gaziantep Elektromekanik Teknolojileri, başta kayar bilezik (slip ring) ürün ailesi olmak üzere kritik elektromekanik sistemlerin yerlileştirilmesi, üretim, tasarım ve satışı, satış sonrası hizmetleri amacıyla kuruldu. Kayar bilezikler hava savunma sistemlerinden zırhlı araçlara, radarlardan optik sistemlere kadar geniş bir yelpazede kritik öneme sahip bulunuyor.

Bu yatırımla birlikte ASELSAN'ın uzun yıllardır tasarladığı ve ürettiği kritik bileşenlerde yüksek adetli üretim kabiliyeti oluşturulması, tedarik sürekliliğinin güçlendirilmesi ve bu kritik bileşenlerde dışa bağımlılığın daha da azaltılması hedefleniyor.

Gaziantep'te kurulacak yeni yapı, ASELSAN'ın üretim ekosistemini güçlendirirken, bölgedeki yüksek teknoloji odaklı sanayi altyapısına, ihracat potansiyeline ve nitelikli istihdama katkı sağlayacak.

Adıyaman'da kablo konnektör yatırımı

ASELSAN'ın aralarında bulunduğu Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı Şirketleri'nin yüzde 51, Adıyaman'daki özel iştiraklerin yüzde 49 ortaklığıyla Adıyaman Kablo ve Konnektör AŞ kuruldu.

Ortaklıkla Türkiye'nin savunma sanayisine stratejik katkı sağlamak amacıyla, havacılık ve askeri standartlara uygun kablo, konnektör ve kablo takımı sistemlerinin tasarımı, geliştirilmesi, seri üretimi ve satış sonrası hizmetlerinin yerli ve milli imkanlarla sağlanması amaçlanıyor. Bu sayede, Adıyaman'da yaşanan deprem sonrası bölgenin katma değerli iş gücü ile kalkınması hedefleniyor.

Kurulan şirket ile havacılık ve askeri kablo, konnektör ve kablo takımı alanında üstün teknoloji ile kalite standartlarına yüzde 100 uyum gösterme ve uzmanlıkla geliştirilmiş çözümlere imza atılması amaçlanıyor. Böylece ülkeye küresel rekabet yeteneği kazandırılarak alanında dünyanın önde gelen tedarikçilerinden birinin oluşturulması öngörülüyor.

Kahramanmaraş’ta tarıma yönelik önemli bir hibe desteği hayata geçti. "Kırsal Dezavantajlı Alanlar Kalkınma Projesi" kapsamında 523 çiftçiye makine ekipman desteği verildi. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nde gerçekleştirilen Makine Ekipman Dağıtım Töreni’nde üreticilere salça makinesi, taşınabilir güneş enerji sistemi, basınçlı su tankeri ve daha birçok ekipman hibe edildi. Programa; 66. Hükümet Tarım ve Orman Bakanı Prof. Dr. Vahit Kirişci, AK Parti Kahramanmaraş Milletvekili İrfan Karatutlu, AK Parti Kahramanmaraş İl Başkanı Muhammed Burak Gül, İl Tarım ve Orman Müdürü Ramazan Bilir, DSİ 20. Bölge Müdürü Kazım Doğru, ilgili müdürlükler ve üreticiler yer aldı. Yaklaşık 22 Milyon TL tutarındaki hibe desteği ile tarımda teknolojinin yaygınlaştırılması, üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve ürün kalitesinin artırılması hedefleniyor.

“2026 Yılında Üreticilerimize Desteklerimizi Artırarak Sürdüreceğiz”

Sağlanan destek sayesinde üreticilerin daha verimli üretim yapabileceklerini ifade eden Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, “6 Şubat depremlerinin ardından çok büyük bir acıyı hep birlikte yaşadık ancak şimdi şehrimizde her alanda çok daha iyiye doğru gidiyoruz. Tarım sektöründe de Kahramanmaraş’ımız en özel günlerini yaşıyor. Büyükşehir Belediyesi olarak bizler de şehrimizde tarımsal üretimin artırılması için elimizden gelen gayreti gösteriyoruz. 2025 yılında bugüne kadarki en büyük desteği sağladık üreticilerimize. 2026 yılında da üreticilerimize desteklerimizi artırarak sürdüreceğiz” dedi.

“Kahramanmaraş Tarımda Öncü ve Örnek Şehir Olmaya Devam Ediyor”

Tarımda sürdürülebilirlik ve üretimde rekabet gücünün artırılması için çalışmaların devam ettiğini vurgulayan 66. Hükümet Tarım ve Orman Bakanı Prof. Dr. Vahit Kirişci, “Tarım sektörünün tüm dünya için ne kadar önemli bir noktada olduğu hepimizin malumu. Stratejik, vazgeçilmez ve ikamesi olmayan bir sektör. O yüzden çiftçilerimiz her şeyin en iyisine layık. Sayın Cumhurbaşkanımız liderliğinde hükümetimizin üreticilerimize sağladığı destekler de bunu gösterir ölçüde. Destekler her geçen yıl artarak devam ediyor. Kahramanmaraş’ımız da tarımda öncü ve örnek şehir olmaya devam ediyor” ifadelerini kullandı.

“2026 Yılında Yatırım Hedefimiz 6 Milyar TL Olacak”

İl Tarım ve Orman Müdürü Ramazan Bilir ise, “Kırsal dezavantajlı alanlarda geliştirdiğimiz bu proje ile üreticilerimize makine ekipman desteği yaptık. 2025 yılında Kahramanmaraş’ta bitkisel ve hayvansal üretim, kırsal kalkınma yatırımları ve dış kaynaklı projelerle 4,4 Milyar TL’lik bütçe ile yılı kapattık. 2026 yılında da bu hedefi 6 Milyar TL olacak” diye konuştu.

Hükümetin, mevcut durumun etkilerini azaltmaya yönelik acil tedbirler planladığı belirtildi.

Somali Başbakanı Hamza Abdi Barre'nin başkanlık ettiği toplantıda, doğal ve insan kaynaklı afetlere yönelik hazırlık, önleme ve müdahale süreçlerini tek çatı altında düzenleyen Ulusal Afet ve Risk Yönetimi Fonu'na ilişkin Kanun Hükmünde Kararname kabul edildi.

Düzenlemenin, toplum ile devlet arasındaki dayanışmayı güçlendirmeyi amaçladığı kaydedildi.

Bakanlar Kurulu ayrıca, ilgili kurumların kurumsal kapasitesini artırmayı ve kamu hizmetlerinin kalitesini yükseltmeyi hedefleyen çeşitli anlaşma ve politikaları da onayladı.

Onaylanan düzenlemeler arasında, Somali Federal Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında denizcilik alanında işbirliğini kapsayan anlaşma, 2006 tarihli Deniz İşleri Sözleşmesi, 2007 tarihli Nairobi Gemi Enkazlarının Kaldırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme ile 1969 tarihli Gemilerin Tonaj Ölçümüne İlişkin Uluslararası Sözleşme yer aldı.

Somali ile Türkiye arasında onaylanan denizcilik anlaşmasının; deniz ticaretinin geliştirilmesi, gemi trafiğinin iyileştirilmesi, liman hizmetlerinin modernizasyonu, gemi adamlarının yeterlilik belgelerinin karşılıklı tanınması, teknik işbirliği ve tecrübe paylaşımı ile liman hizmetlerinde eşitliğin sağlanması ve ticari faaliyetlerin kolaylaştırılmasını kapsadığı bildirildi.

Türkiye ile Somali arasındaki işbirliğinin, 2011'den bu yana ekonomi, eğitim, sağlık, altyapı ve kalkınma alanları başta olmak üzere çok boyutlu olarak geliştiği kaydedildi.

Depremlerin sadece bölgedeki 11 kenti değil, Türkiye'yi de sarstığını dile getiren Kütükcü, üzerinden 3 yıl geçmesine rağmen, felaketin acısını millet olarak halen yüreklerinde hissettiklerini söyledi.

Bölgedeki OSB'lerde ise kademeli bir toparlanma süreci yaşandığını, yaşanan çift haneli üretim kayıplarının 2025 yılı sonu itibariyle yönünü pozitife çevirdiğini bildiren Kütükcü, deprem bölgesindeki OSB'lerde, toparlanma mücadelesinin sürdüğünü aktardı.

"Çok boyutlu mücadele bölge sanayisini zorladı"

Kütükcü, depremin bölgedeki çalışma hayatını ve üretimi olağanüstü etkilediğine işaret ederek, "Deprem bölgesindeki sanayiciler, depremin açtığı fiziki hasar ve iş gücü kayıplarının yanı sıra, aynı zamanda küresel ekonomideki dalgalanmalar ve ülkedeki sıkı para politikasının getirdiği zorluklarla mücadele etti. Bu çok boyutlu mücadele, bölge sanayisini zorladı. Deprem bölgesindeki 11 şehirde, 60 OSB bulunuyor. Bu OSB'lerin, 40'ı işletme aşamasında. İşletmedeki OSB'lerimizde ağırlığı Gaziantep ve Adana'da olmak üzere, şu anda toplam 5 bin 244 fabrikamız üretim yapıyor. Türkiye genelinde OSB'lerimizde üretim yapan 68 bin 933 fabrikamızın yüzde 7,6'sı deprem bölgesinde." diye konuştu.

OSBÜK olarak üretimin seyrini izlemek için OSB'lerin elektrik tüketimini anlık olarak takip ettiklerinin altını çizen Kütükcü, bu verilerin bölge sanayicilerinin deprem öncesine dönmek için verdiği mücadeleyi teyit ettiğini kaydetti.

"2025'te OSB'lerimiz hızlı bir toparlanma sürecine girdi"

Kütükcü, depremin gerçekleştiği Şubat 2023'te OSB'lerin üretimin, Ocak 2023'e göre yüzde 42,9 gerilediğini, daha sonra sektörel olarak farklılık gösterse de halen devam eden kademeli bir toparlanma sürecinin başladığını vurgulayarak, şu değerlendirmelerde bulundu:

"2023'ün tamamında deprem bölgesindeki OSB'lerimizde yüzde 5,35, 2024'te ise yüzde 2,72 üretim kaybı yaşadık. 2025'te ise bölgedeki OSB'lerimizde, üretim bir önceki yıla göre yüzde 6,5 artarak, hızlı bir toparlanma sürecine girdi. Bu oranlar da göstermektedir ki, deprem bölgemizdeki OSB'lerimizin yoğun bir üretim iştahı var ve toparlanmak için güçlü bir mücadele veriliyor. OSB'lerimizde, deprem öncesi kapasiteye ulaşmamıza az kaldı. Deprem öncesi 2022'de yaklaşık 13,9 milyon megavat (MW) elektrik tüketen bölgedeki OSB'lerimizde, bu rakam 2025 sonu itibariyle 13,7 milyon MW olarak gerçekleşti. Önümüzdeki dönem, bu üretim kayıpları da telafi edilecek. Ben bölge sanayicilerimizi, üretim kararlılıklarından dolayı tebrik ediyorum. Zira bu üretim çabası, tarihi bir mücadeledir. Ayrıca devletimizin deprem bölgemizdeki verdiği yeniden inşa etme gayreti de tarihe geçecek bir mücadeledir. Devlet, millet el ele vererek, asrın felaketinin açtığı derin yaraları birlikte sarmaya devam edeceğiz."

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinden büyük hasar gören 11 ildeki imalat sanayisi, devletin destekleri ve bölge insanının azmiyle hızla toparlanarak, kapasite kullanımında Türkiye ortalamasının üstüne çıktı.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan "Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu"ndan derlediği bilgiye göre depremlerden etkilenen 11 ilin imalat sanayisindeki toparlanma rakamlara yansıdı.

Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa'da bölgesel kalkınmanın hızlanabilmesi, üretim faaliyetlerinin ve istihdamın artırılması amacıyla devreye alınan çok sayıda proje kararlılıkla uygulanmaya devam ediliyor.

Bu kapsamda deprem bölgesindeki illerin imalat sanayisi kapasite kullanım oranı afetin hemen ardından Mart 2023'te en düşük seviyeye gerilerken Temmuz 2024'ten itibaren Türkiye ortalamasının üzerine çıktı. O tarihten bugüne de kapasite kullanımı sürekli ortalamanın üstünde yer aldı.

Söz konusu illerde sanayide toplam elektrik tüketimi Şubat 2024'te Şubat 2023'e göre yüzde 75,6, Aralık 2025'te Aralık 2023'e kıyasla yüzde 5,5 arttı.

Bu illerde sanayide doğal gaz tüketimi ise Şubat 2024'te Şubat 2023'e kıyasla yüzde 75,1, Aralık 2025'te Aralık 2023'e kıyasla yüzde 29,8 yükseldi.

KOBİ'lere özel projeler

Bölgede KOBİ'lere özel projelere de ağırlık verildi.

Organize sanayi bölgesi ve küçük sanayi sitesinde işletmelerin faaliyetlerinin aksamaması amacıyla KOSGEB tarafından çalışanların barınma ihtiyacının karşılanmasına yönelik "Afet Dönemi Yaşam Alanı Desteği" sağlandı.

İş yeri hasar görmüş KOBİ'lere faaliyet gösterdikleri yapıların bakım ve onarımlarına ilişkin hizmet alım giderleri, personel giderleri ve faaliyet konularıyla ilgili alacakları ham madde, teçhizat, donanım gibi giderlerinin karşılanması amacıyla Afet Dönemi İşletme Desteği verildi.

Model Fabrikalar Projesi kapsamında, Kuveyt Deprem Fonunun desteğiyle planlanan faaliyetler geçen yıl uygulanırken Adana, Malatya ve Gaziantep'te seçilen 16 firmaya bu alanda eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunuldu.

TÜBİTAK destek programları kapsamında deprem bölgesindeki özel sektör firmalarına yönelik sektör çağrıları açılarak toplam 156 proje başvurusu alındı. Değerlendirmesi tamamlanan projelerden 95'inin 396 milyon lirayla desteklenmesine karar verilirken bu projelere bugüne kadar 293,3 milyon lira kaynak aktarıldı.

Depremlerden etkilenen bölgelerde KOBİ'lerin iyileşmesi ve iş sürekliliğinin sağlanmasına yönelik Türkiye Deprem Sonrası Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Canlanması Projesi kapsamında 69 bin 951 işletmeye toplam 47,9 milyar lira destek ödemesi yapıldı.

57 işletmenin KOSGEB'e borcu silindi

Geleneksel ve İleri Girişimcilik Destek Programları kapsamında bölgedeki girişimcilere ocak ayı itibarıyla 134,9 milyon lira ödeme yapıldı.

2023 Deprem Acil Destek Kredisi Programı kapsamında 21 Mart 2023-31 Mayıs 2024 döneminde 7 bin 437 işletmeye toplam 6,55 milyar lira kredi kullandırıldı.

Depremlerden etkilenen 11 ilde daha önce hakkında hukuki işlem başlatılan 57 işletmenin KOSGEB'e borcu silindi.

Afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerdeki sanayi sitelerinin üstyapı inşaatlarına ait kredilendirme oranları yüzde 70'ten yüzde 100'e yükseltilerek henüz onaylanmamış hakkedişlere de uygulanmasına karar verildi.

Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında 11 ildeki projeler için firma talebi olması ve ilgili destek mevzuatının izin vermesi halinde üretime yönelik yatırım süresi 6 aya kadar uzatıldı.

Küçük sanayi sitesi ve müşavirlik yatırımları kapsamında 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 13,6 milyar lira harcandı. KOSGEB tarafından KOBİ'lere 2,9 milyar lira, kalkınma ajanslarınca 1,08 milyar lira destek ödemesi gerçekleştirildi. Böylece geçen yıl sonu itibarıyla 11 ildeki küçük sanayi sitesiyle birlikte KOSGEB KOBİ destekleri, kalkınma ajansları destekleri ve müşavirlik hizmetlerine toplam 17 milyar 627,3 milyon lira harcandı.

Sosyal gelişmeye 198,6 milyon lira kaynak

Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı 2023 ve 2024 yılı uygulamaları kapsamında Elazığ, Hatay ve Malatya'da 2026 yılı fiyatlarıyla toplam destek tutarı 638 milyon lirayı buldu, toplam bütçesi 735,5 milyon lira olan 6 proje desteklendi.

Depremler sebebiyle işletmeleri yıkılan ve ağır hasar alan Kahramanmaraş'taki kuyumcu imalathaneleri için Üreten Şehirler Programı kapsamında Kahramanmaraş Kuyumculuk İhtisas Küçük Sanayi Sitesi Dönüşümü Projesi ile 186 iş yeri oluşturuldu.

Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı kapsamında Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye, Diyarbakır, Şanlıurfa, Malatya ve Elazığ'da toplam 24 proje desteklendi ve bu projelere 2026 yılı fiyatlarıyla 198,6 milyon lira kaynak aktarıldı.

Bölgesel Kalkınma Odaklı Toparlanma Acil Eylem Programı ile depremden etkilenen bölgelerde altyapıyı ve yaşam kalitesini iyileştirmeye, sosyal ve kültürel canlanmayı sağlamaya ve bölgenin afetlere dayanıklılığını artırmaya yönelik projeler uygulamaya alındı.

Program kapsamında 2026 yılı fiyatlarıyla toplam bütçesi yaklaşık 2,3 milyar lira, destek tutarı 1,8 milyar lira olan 53 proje uygulandı.

Bu projelerle toplam 1409 işyeri, 158 üretim atölyesinin inşası, bakım ve onarımı yapılarak 5 bin 373 kişinin istihdamı sağlandı.

Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi (BKİ) sorumluluğundaki Elazığ ve Malatya'da 66 projeye toplam 413 milyon lira ödenek tahsis edildi.

GAP Bölge İdaresi sorumluluğundaki Adıyaman, Gaziantep, Kilis ve Şanlıurfa'da 114 projeye 1 milyar 634 milyon lira ödenek verildi.

Enerji verimli KOBİ'lere destek

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca Şubat-Aralık 2025 döneminde deprem bölgesinde imalat sanayisi yatırımlarına ilişkin 130 bin 616 istihdam ve 476,8 milyar lira sabit yatırım tutarı öngörülen toplam 4 bin 88 teşvik belgesi düzenlendi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) teknik işbirliğinde yürütülen Türkiye'de KOBİ'lerde Enerji Verimli Motorların Teşvik Edilmesi Projesi kapsamındaki çalışmalar neticesinde 5 ildeki 29 tesiste toplam 121 verimsiz motor değiştirildi, gerçekleştirilen toplam yatırım tutarı yaklaşık 23 milyon lira oldu.

Gelir Kaybı Uygulaması Programı çerçevesinde kredi ve kefalet kooperatifleri aracılığıyla Halkbank kaynaklarından bölgedeki 27 bin 202 esnaf ve sanatkara kullandırılan faiz indirimli deprem destek kredilerinin toplam tutarı 2023'te 6,7 milyar lira olarak gerçekleşti.

İlgili dönemde yayımlanan Cumhurbaşkanı kararları doğrultusunda, esnaf ve sanatkarların Halkbank'a kredi taksitleri için 2 kez 6'şar aylık erteleme imkanı getirildi. Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliği (TESKOMB) tarafından da gecikmiş borçlar için yapılandırma imkanının yanı sıra toplam 200 milyon liralık nakdi destek sağlandı.

Deprem sonrası bölgede hızla hasar tespit çalışmaları gerçekleştirilirken depremden etkilenen 11 ilde üreticilerin kayıplarının karşılanabilmesi için projeler geliştirildi.

Bu kapsamda, Tarım ve Orman Bakanlığınca geçen yıl 11 ilde toplam 17,4 milyar lira tarımsal destek ödemesi yapıldı. Hububat desteği ödemesi 6,9 milyar lira olurken bölgede hayvancılık faaliyetlerinin devamlılığı için 198 bin işletmeye toplam 1,4 milyar lira yem desteği verildi.

Hayvanları telef olan yetiştiricilere yaklaşık 6 bin büyükbaş hayvan dağıtımı için 529 milyon lira, 43 bin küçükbaş hayvan için 341 milyon lira ve 549 bin kanatlı hayvan için 7 milyon lira ödeme yapıldı.

Arıcılık faaliyetleri kapsamında 26 bin arılı kovan dağıtıldı, 12 bin arıcıya şeker desteği için 123 milyon lira ödendi. Böylece depremden etkilenen illerdeki yetiştiricilere toplam 2,4 milyar lira hayvancılık desteği sağlandı.

Devlet destekli büyükbaş ve küçükbaş hayvan hayat sigortaları genel şartlarında düzenleme yapılarak enkaz altında telef olan hayvanlar için toplam 37 milyon lira hasar tazminat ödemesi gerçekleştirildi.

Üretimin devamı için yatırımlara ağırlık verildi

Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı kapsamında 2023'ten itibaren deprem bölgesindeki illerde toplam 2 bin 455 proje tamamlandı. Söz konusu projelere 1,6 milyar lira hibe ödemesi yapıldı.

Kırsalda Uzman Eller Projesi'nde de 2023'ten itibaren toplam 317 sözleşme imzalandı, yükümlülüğünü yerine getiren 233 proje için 132 milyon lira hibe sağlandı. Ayrıca, lisanslı depoculuk desteği kapsamında 21 bin 326 üreticiye 104 milyon liralık kira, nakliye ve analiz desteği verildi.

Söz konusu illerde 334 bin çiftçiye toplam 6,3 milyar lira mazot ve gübre desteği ödemesi yapıldı. Bölgedeki çiftçilere verilen sertifikalı tohum kullanım desteği 2023 üretim yılından itibaren yüzde 100 artırıldı. Bu kapsamda, geçen yıla kadar çiftçilere toplam 3,4 milyar lira destekleme ödemesi yapıldı.

Bölgede iyi tarım ve organik tarım uygulamalarının yaygınlaştırılmasına yönelik 9,2 milyon lira proje desteği sağlandı.

Ayrıca, illerde tarımsal üretimin canlandırılması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla Küresel Çevre Fonu finansmanı kapsamında İyi Tarım Uygulamalarının Entegre Edilmesi Projesi'nin bu yıl içinde 1,8 milyon dolar bütçeyle hayata geçirilmesi planlanıyor.

Üreticilerin üretime devam etmeleri için Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi'ne toplam 936,1 milyon lira ödenek tahsis edildi.

Su ürünleri üretiminin devamlılığının sağlanabilmesi amacıyla üretim tesisleri zarar gören işletmelere 2023'te toplam 90,9 milyon lira, deniz ve iç sularda faaliyet gösteren 1021 balıkçı gemisi sahibine de toplam 24,7 milyon lira destek sağlandı.

Deprem nedeniyle Dörtyol, Işıklı-Konacık ve Samandağ balıkçı barınaklarında meydana gelen hasarların maliyeti ise yaklaşık 1,14 milyar lira olarak hesaplandı.

Sulama yatırımları hız kazandı

Bölgede içme suyu ve sulama ihtiyacını karşılamak için Devlet Su İşleri (DSİ) sondaj makineleriyle Kahramanmaraş'ta 51, Hatay'da 58, Malatya'da 43, Adıyaman'da 5, Kilis'te 18 ve Osmaniye'de 5 olmak üzere toplam 180 kuyu açtı.

Saniyede 3 bin 612 litre içme suyu sağlanarak yaklaşık 1 milyon 98 bin kişiye içme suyu, 4 bin 666 hektar alanı sulayacak sulama suyu sağlandı.

Altyapı projeleri için Dünya Bankası, Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı, İslam Kalkınma Bankası, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Avrupa Yatırım Bankası ve Fransız Kalkınma Ajansından toplam 100 milyar lira dış finansman belediyelere hibe olarak kullandırıldı.

İller Bankasının (İLBANK) diğer dış kredili projeleriyle birlikte deprem bölgesinde devam eden toplam yatırım tutarı 141 milyar liraya ulaştı.

DSİ ve İLBANK tarafından bütçe imkanlarıyla yürütülen projelerin toplam yatırım tutarı yaklaşık 106 milyar lira olurken geçen yıl sonu itibarıyla 25,1 milyar lira harcama yapıldı.

DSİ tarafından içme suyu sektöründe gerçekleşen projelerin toplam yatırım tutarı 28 milyar lira, 2025 yılı itibarıyla kümülatif harcama tutarı ise 17,3 milyar lira oldu.

İLBANK tarafından geçen yılın sonu itibarıyla isale hattı onarımı, içme suyu arıtma tesisi yapımı ve su depoları inşaatı için 2,9 milyar lira, atık su arıtma tesisi onarımı, kanalizasyon şebekesi yapımı için ise 4,9 milyar lira olmak üzere 7,8 milyar lira harcama yapıldı.

Depolama, sulama ve taşkın koruma tesislerinde meydana gelen yaklaşık 32,4 milyar liralık hasarın 13,4 milyar liralık kısmı geçen yıl sonu itibarıyla giderildi.

ORKÖY'den 7 bin 273 orman köylüsü aile faydalandı

Deprem sonrası Orman Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen faaliyetlerin bir kısmı, orman köylülerine yönelik desteklerden oluştu.

Bu kapsamda, bölgede yer alan orman köyleri, mevcut bütçeye ilave ödenek tahsis edilerek Orman ve Köy İlişkileri (ORKÖY) desteklerinden faydalandırıldı.

Söz konusu orman köylerinde 6 Şubat 2023-31 Aralık 2025 döneminde 7 bin 273 orman köylüsü aileye, proje türüne göre 3-7 yıl vadeli, yılda bir taksitli olmak üzere toplam 1 milyar 640 milyon lira ORKÖY desteği sağlandı. Bu desteğin yüzde 20’si hibe, yüzde 80’i ise faizsiz kredi olarak kullandırıldı.

Skjevrak, Norveç'in petrol ve gaz üretiminin, Avrupa'nın enerji güvenliği için büyük önem taşıdığını belirterek, "Norveç, Avrupa'nın en büyük petrol ve gaz üreticisi ve bu alanda net ihracat yapan tek büyük ülke konumunda. Avrupa ve dünya, önümüzdeki uzun yıllar boyunca petrol ve gaza ihtiyaç duymaya devam edecek. Bu nedenle Norveç'in, istikrarlı ve güvenilir bir enerji tedarikçisi olarak kıta sahanlığındaki faaliyetlerini sürdürmesi büyük önem taşıyor." diye konuştu.

Norveç hükümetinin şirketler için istikrarlı ve öngörülebilir kurallar sağlamayı ve arama faaliyetlerinin güçlü şekilde devam etmesini hedeflediğini vurgulayan Skjevrak, böylece Avrupa'ya kesintisiz enerji sağlanmasının amaçlandığının altını çizdi.

Skjevrak, çevre ve iklim konularının da Norveç'in petrol politikasının temel bir parçası olduğuna dikkati çekerek, "Norveç, küresel enerji ve iklim dönüşümünü aktif şekilde destekliyor. Ülkenin iklim politikası, hem Norveç içinde hem de dünya genelinde emisyonların azaltılmasını hedefliyor. Petrol ve gaz şirketlerinin, aramadan üretime ve sahaların kapatılmasına kadar tüm aşamalarda çevreyi dikkate almasını sağlamak için çeşitli önlemler uygulanıyor. Norveç kıta sahanlığında sera gazı emisyonlarını azaltmanın en önemli araçları, Avrupa Emisyon Ticaret Sistemi'ne katılım ve karbon vergisi uygulaması." değerlendirmesinde bulundu.

Norveç kıta sahanlığındaki petrol ve gaz üretiminin, 2030'lu yıllarda kademeli olarak azalacağını belirten Skjevrak, bunun nedeninin mevcut sahalardaki doğal üretim düşüşünün, yeni bulunan kaynaklarla tamamen telafi edilememesi olduğunu ifade etti.

Skjevrak, arama faaliyetleri ve yeni yatırımlar olmazsa üretimin çok daha hızlı düşebileceğine dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Norveç'te petrol politikası, görevlerin net şekilde ayrılmasına dayanıyor. Arama, üretim ve işletme faaliyetlerini yürütmek lisans sahibi şirketlerin sorumluluğunda. Devlet ise arama alanlarını açmak ve şirketlerin faaliyet göstereceği kuralları belirlemekle yükümlü. Hükümet, şirketler için istikrarlı ve öngörülebilir bir ortam sunan sorumlu petrol politikasını sürdürmeyi planlıyor. Bu yaklaşım, uzun vadede karlı üretim için en sağlam zemini oluşturuyor. Şirketler, karlı olduğu sürece Norveç'te arama yapmaya ve yatırım yapmaya devam ediyor. Norveç kıta sahanlığını yatırımcılar için cazip kılan unsurlar arasında hala önemli miktarda kaynak bulunması, gelişmiş altyapı sayesinde küçük keşiflerin bile ekonomik olarak geliştirilebilmesi, düşük işletme maliyetleri, her yıl düzenli lisans turları ve istikrarlı yasal çerçeve yer alıyor."

Açık deniz rüzgar enerjisine yatırım sürüyor

Norveç hükümetinin açık deniz rüzgar enerjisinin geliştirilmesine büyük önem verdiğini vurgulayan Skjevrak, "Şu ana kadar 2 bin 500 megavatlık açık deniz rüzgar projesi için alan tahsisi yapıldı. Hükümet, açık deniz rüzgarının geleceğine ilişkin yeni yol haritasını bu yıl açıklamayı planlıyor." dedi.

Skjevrak, emisyonların azaltılması amacıyla Norveç'te yenilenebilir elektriğe ihtiyacın artacağını dile getirerek, "Açık deniz rüzgarı, ülkenin yenilenebilir enerji üretimini önemli ölçüde artırabilir. Dünyadaki açık deniz rüzgar potansiyelinin yaklaşık yüzde 80’i yalnızca yüzer türbin teknolojileriyle değerlendirilebiliyor. Bu nedenle deniz üstü rüzgar santralleri, küresel enerji dönüşümünde kilit rol oynuyor. Norveç, bu teknolojinin geliştirilmesine aktif destek veriyor." ifadelerini kullandı.

Karbon yakalama ve depolamanın da önemli bir araç olarak görüldüğüne değinen Skjevrak, sınır ötesi karbon yakalama ve depolama projeleri ile uluslararası işbirliğinin maliyetlerin düşürülmesi ve altyapının kurulması açısından büyük önem taşıdığının altını çizdi.

Skjevrak, Norveç'in uzun vadede AB'ye güvenilir ve istikrarlı enerji tedarik etmeyi sürdürmeyi hedeflediğini belirterek, sözlerini şöyle tamamladı:

"Norveç, AB üyesi olmamasına rağmen Avrupa Ekonomik Alanı Anlaşması sayesinde AB iç pazarıyla yakın bağlara sahip. Enerji alanındaki bu işbirliği, mevcut jeopolitik koşullarda daha da önem kazanmış durumda. Açık deniz rüzgarı, düşük ya da sıfır emisyonlu hidrojen ve karbon yakalama ve depolama, Avrupa’nın enerji dönüşümünde kilit alanlar olarak öne çıkıyor. Norveç, açık deniz rüzgarı ve hidrojen konularında Kuzey Denizleri Enerji İşbirliği gibi platformlarda aktif rol alıyor. Ayrıca Kuzey Denizi Havzası'ndaki çalışmalara da katılım sağlıyor."

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye'ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların hızının arttığını ve bunun, ekonomi programına artan güveni gösterdiğini bildirdi.

Şimşek, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında imzalanan 2 milyar dolarlık güneş enerjisi anlaşmasını alıntılayarak konuya ilişkin değerlendirmede bulundu.

"Doğrudan yabancı yatırımların hızı artıyor ve bu, ekonomi programımıza artan güveni gösteriyor" ifadesini kullanan Şimşek, doğrudan yabancı yatırımların, 2025'in 11 ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 28 artışla 12,4 milyar dolara ulaştığına işaret etti.

Şimşek, paylaşımında şunları kaydetti:

"Türkiye'nin yenilenebilir enerji projelerine 2 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım girişi, yeşil dönüşümü hızlandıracak, enerji güvenliğini artıracak ve enerji ithalatına bağımlılığı yapısal olarak azaltacak. Programımızın son aşamasındayız, kalıcı fiyat istikrarını sağlarken sürdürülebilir yüksek büyüme için temelleri atıyoruz."

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen bölgenin altyapısına yönelik çalışmaların ilk günden itibaren aralıksız sürdüğünü belirterek, "Yaklaşık 79,4 milyar yatırım gerçekleştirdik." dedi.

Uraloğlu,  6 Şubat 2023'te meydana gelen ve 11 ili etkileyen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından yürütülen ulaştırma ve altyapı çalışmalarına ilişkin bilgi verdi.

Afet bölgesindeki ulaşım altyapısının güçlendirilmesi ve hasarların giderilmesi için kapsamlı yatırımlar yaptıklarına işaret eden Uraloğlu, "6 Şubat'ta Türkiye büyük bir felaketi yaşadı ve bölgedeki ikinci depreme ben de yakalandım. Bölgede deprem sürecinde 60 gün kaldık, dertleri ve acıları hafifletmek için gayret ettik." diye konuştu.

Uraloğlu, depremin ardından bölgedeki ulaştırma ve haberleşme altyapısına yönelik çalışmaların ilk günden itibaren aralıksız sürdüğünü söyledi.

Bu kapsamda 11 ilde kritik altyapıların yeniden yapılandırılması için yoğun çaba gösterildiğini belirten Uraloğlu, "Depremler sonrası ulaştırma alanında bölgenin fiziksel koşullarının iyileştirilmesi ve hasarlarının giderilmesi amacıyla yaklaşık 79,4 milyar yatırım gerçekleştirdik." ifadesini kullandı.

"Altyapımızı hızla yeniden işler hale getirdik"

Uraloğlu, depremlerden, 68 bin 550 kilometrelik ulusal yol ağının bölgede bulunan 9 bin 176 kilometresinin yani yalnızca yaklaşık yüzde 2'sinin etkilendiğine, yol ağının yüzde 98'inin zarar görmediğine dikkati çekerek, hasar gören kesimlerde ise yolların açık tutulması ve iletişimin kesilmemesi için sahada 7 gün 24 saat çalışıldığını belirtti.

Afet risklerine karşı güçlü bir ulaştırma altyapısı oluşturmanın, yalnızca kalkınma değil, aynı zamanda milli güvenlik açısından stratejik bir gereklilik olarak öne çıktığına işaret eden Uraloğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:

"6 Şubat depremlerinin ardından ulaştırma altyapımızın dirençliliği bir kez daha kanıtlanmıştır. Tüm ulaşım sektörlerinde büyük bir seferberlik yürüttük ve hala yürütmeye devam ediyoruz. Deprem bölgesindeki hastanelerimizin bağlantı yollarını tamamlayarak hem sağlık hizmetlerine erişimi hem de lojistiği güçlendirdik. Asrın felaketinin ardından ulaşım ve iletişim altyapımızı hızla yeniden işler hale getirdik. Kara, demir ve hava yollarımızda onarımları tamamlayarak afet bölgesinde ulaşımı kesintisiz hale getirdik."

"Hatay Havalimanı'nı yeniden ayağa kaldırdık"

Uraloğlu, deprem bölgesindeki tahliye ve yardım lojistiği süreçlerinde ulaştırma altyapısının kritik rol oynadığını belirtti.

Hatay Havalimanı'nın 3 bin metrelik pistinde depremden dolayı ağır hasar oluştuğunu anımsatan Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"9 Şubat 2023'ten itibaren yalnızca görerek uçuş şartlarında ambulans, insani yardım, VIP ve askeri amaçlı olmak üzere helikopter uçuşlarına, 12 Şubat 2023 tarihi itibarıyla da insani yardım, ambulans ve askeri uçak trafiğine açtık. Şu ana kadar 2 bin 720 metre uzunluğunda ve 45 metre genişliğindeki yardımcı pisti hizmete aldık. Toplam 10 uçak park pozisyonlu yeni apronun, yeni pist ile apron arasındaki bağlantı taksi yolunun, regülatör binası ve ısı merkezinin inşa çalışmalarını tamamladık. Tekrardan güçlü şekilde ayağa kaldırdığımız Hatay Havalimanı'mızda 2025'te KKTC ve Düsseldorf seferleriyle dış hat uçuşlarını da başlattık. Ayrıca, depremde zarar gören yaklaşık 5 kilometrelik Hatay Havalimanı bağlantı yolundaki çalışmalarımızı da tamamlayarak vatandaşımızın hizmetine sunduk. Şu anda Hatay Havalimanı'nın 3 bin metre uzunluğundaki ana pistindeki kaplama beton imalatlarına devam ediyoruz. İlave apron sahalarında ise kazı ve dolgu işlemlerini tamamladık, üstyapı çalışmalarına başladık. Tüm bu çalışmalarımızı 2026 yılı içinde tamamlamayı planlıyoruz."

Uraloğlu, bölgeye deprem döneminde afetzedelerin yanı sıra gönüllü, doktor ve askeri personelin de aralarında bulunduğu 77 bin 974 yolcuyu taşımak için 450 tren seferi yapıldığı bilgisini vererek, bölgeye 171 tren ve 3 bin 164 vagonla, insani yardım malzemesi, konteyner, iş makinesi ve kömür gibi vatandaşların ve bölgenin ihtiyacı olan malzemelerin ulaşmasını sağladıklarını anlattı.

Deprem sonrası 64 yolcu vagonunu, 4 dizel tren setini, 3 elektrikli tren setini ve vagonları, 4 bin 767 vatandaşın barınma ihtiyacını karşılamak için hizmete açtıklarını bildiren Uraloğlu, "Mersin-Adana-Toprakkale, Toprakkale-İskenderun, Malatya-Yolçatı gibi 1275 kilometrelik demir yolu hattı depremde hasar gördü. Depremin ardından hızla yapım ve onarım çalışmalarına başladık. Hasar olan hatların büyük kısmında çalışmaları tamamlayarak demir yolu işletmeciliğine açtık." diye konuştu.

"Kesintisiz iletişim için seferberlik başlatıldı"

Uraloğlu, deprem sonrası haberleşme altyapısının kesintisiz sürdürülebilmesi için ilk andan itibaren yoğun seferberlik başlatıldığını hatırlatarak, depremin ardından işletmeciler tarafından yaklaşık 500 mobil, karavan, römork tipi baz istasyonu, 3 bin 500'e yakın jeneratör ile 8 acil iletişim aracının hızla afet bölgesine sevk edildiğini anımsattı.

Bakanlık ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu koordinasyonunda, afet ve acil durumlar için hazırda bekletilen 36 römork tipi mobil baz istasyonunun ve ULAK Haberleşme AŞ'ye ait 4 mobil baz istasyonunun Hatay, Kahramanmaraş ve Adıyaman'a yönlendirildiğini aktaran Uraloğlu, şunları kaydetti:

"TÜRKSAT AŞ tarafından da afet bölgesinde iletişim altyapısının güçlendirilmesine yönelik önemli çalışmalar yürütüldü. 163 noktaya ücretsiz VSAT uydu terminalleri ve kablosuz erişim noktaları kuruldu. Konteyner kentlere fiber altyapı, kablosuz internet hizmeti ve Türksat 5B uydusu üzerinden uydu internet erişimi sağlandı. Konteyner ve çadır kentlerin mobil kapsama ihtiyaçları da karşılandı."

Rapora göre, Merkezi Yönetim Bütçesi kaynaklarından depremin yol açtığı kayıp ve zararın telafisi ile afet risklerinin azaltılmasına yönelik 2025 yılı sonu itibarıyla toplam 3,6 trilyon lira (yaklaşık 91,5 milyar dolar) harcama yapıldı.

Depremlerin ardından geçen 3 yılda kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları (STK) ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde yapılan ihtiyaç değerlendirmeleri sonucu deprem hasarlarının telafisine yönelik çalışmalar yoğun şekilde sürdürülüyor. Afetzedelerin barınma ihtiyacının karşılanmasına öncelik verilirken kalıcı konutların yapımına yönelik çalışmalarda sona gelindi.

Deprem bölgesinde, bugüne kadar gerçekleştirilen kura törenleri sonucu toplam 433 bin 667 konut ile 21 bin 690 iş yerinin kurası tamamlandı.

Bölgede eğitim-öğretim faaliyetlerinin devam edebilmesini teminen yürütülen çalışmalar kapsamında 13 bin 321 derslik inşası için toplam 72 milyar lira, 2 bin 776 dersliğin güçlendirmesi için 6,9 milyar lira harcandı. Bölgede tüm inşaat çalışmaları tamamlandığında deprem öncesine göre derslik sayısında yüzde 15 artış sağlanması planlanıyor.

Bölgede bulunan üniversitelerin fakülte binalarının yeniden yapım, güçlendirme ve bakım-onarımları ile kampüs altyapılarının yenilenmesi işleri kapsamında 5,1 milyar lira harcama yapıldı. 2026 Yılı Yatırım Programı'nda depremde hasar gören yapıların yeniden inşası, güçlendirilmesi, bakım ve onarımları kapsamında söz konusu üniversitelere 2,4 milyar lira ödenek ayrıldı.

İş gücü piyasasını destekleme çalışmalarına önem verildi

Deprem bölgesinde istihdam kaybının önüne geçmek ve iş gücü piyasasını desteklemek amacıyla aktif iş gücü politikalarına büyük önem gösterildi.

Bu kapsamda deprem bölgesindeki 11 ilde toplam 60 bin 582 kişi işbaşı eğitim programları ve meslek kurslarından faydalandırıldı, yaklaşık 2,9 milyar lira kaynak bu alana aktarıldı.

Deprem bölgesindeki illerde bulunan yerel yönetimler tarafından verilen hizmetlerin aksamadan yürütülebilmesi için altyapı yatırımlarının yanında çevre düzenlemesi ile araç, gereç ve ekipmanların temini amacıyla Merkezi Yönetim Bütçesi kaynaklarından yerel yönetimlere yaklaşık 4 milyar lira nakdi kaynak gönderildi.

Toplam proje tutarı 21,9 milyar lira olan projelerle deprem bölgesindeki belediyelerin acil nitelikli altyapı ve araç ekipman talepleri karşılanıyor.

Ağırlıklı olarak elektrik dağıtım şebekesi olmak üzere enerji altyapısında meydana gelen hasarların giderilmesine yönelik 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 51,1 milyar lira harcandı.

Tarım, ulaştırma ve sanayi projeleri

Kara yolu ve otoyollarda hasarın giderilmesine yönelik geçen yıl sonu itibarıyla yaklaşık 19,8 milyar lira harcama yapıldı.

Kurulacak yeni yerleşim yerleri ile konut ve sosyal tesis alanlarına erişim sağlanması için 40 milyar lira, kent içi yolların onarımı için yaklaşık 8,5 milyar lira harcandı.

Demir yolu hatlarının onarımı için 2025 sonu itibarıyla 26,4 milyar lira yatırım gerçekleştirildi, bu hatlar için 2027 yılına kadar 31,5 milyar lira harcama yapılması planlanıyor.

Tarım sektöründe 2025'te 11 ilde toplam 17,4 milyar lira destek ödemesi yapıldı.

Türkiye için önemli üretim ve ihracat üssü olan deprem bölgesinde özellikle imalat sanayisi başta olmak üzere iktisadi faaliyetlerin iyileştirilmesi ve bölgenin ayağa kaldırılması için çalışmalar sürdürülüyor.

Küçük sanayi sitesi (KSS) yatırımları, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) ve kalkınma ajanslarının bölgedeki sanayicilere yönelik destekleri aracılığıyla sanayi kesiminin toparlanabilmesi için toplam 17,6 milyar liralık kaynak harekete geçirildi.

Çalışmalarda büyük ilerleme kaydedildi

Ekonomik ve sosyal etkisi bu derece büyük olan depremin ardından yürütülen uzun vadeli ve yoğun çalışmalar neticesinde toparlanma sürecinin büyük ölçüde tamamlandığı belirtilen raporda, şunlar kaydedildi:

"İyileştirme çalışmalarında kapsayıcı, planlı ve birbirini tamamlayan yatırımlar gerçekleştirilerek gerekli finansman ve insan kaynağı seferber edilmiştir. Kaynak tahsislerinde bölgenin deprem sonrasında yeniden imar edilmesine yönelik çalışmalara öncelik verilmiştir. Depremden etkilenen vatandaşların kalıcı konut ihtiyaçlarının tamamen karşılanması, tüm kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli altyapının sağlanması ile ekonomik ve sosyal hayatın iyileştirilmesine yönelik çalışmalarda büyük ölçüde ilerleme kaydedilmiştir."

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunca (TKDK), IPARD III Programı kapsamında ocak ayı içinde girişimcilere toplam 114,4 milyon lira hibe ödemesi yapıldı.

TKDK'nin NSosyal hesabından yapılan paylaşımda, konuya ilişkin bilgi verildi.

IPARD III Programı kapsamında ocak ayı içinde girişimcilere toplam 114,4 milyon lira hibe ödendiği bildirilen paylaşımda, "Kırsalı yerinde kalkındırmaya, üretime güç katmaya devam ediyoruz." ifadesine yer verildi.

Paylaşımda yer alan bilgilere göre, tarımsal işletmelerin fiziki varlıklarına yönelik yatırımlar için 47 milyon 798 bin lira, çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirme için 39 milyon 29 bin lira, tarım ve balıkçılık ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması ile ilgili fiziki varlıklara yönelik yatırımlar için de 27 milyon 640 bin lira girişimcilerin hesaplarına aktarıldı.

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, dergiye yaptığı açıklamada, 53 yıllık tecrübesiyle TUSAŞ'ın tasarım, üretim, test ve sertifikasyonu kapsayan uçtan uca uzmanlığıyla dünyanın önde gelen uçak üreticilerinden biri haline geldiğini ifade etti.

Şirketin biriktirdiği teknik bilgi ve disiplinli üretim kültürünün, projelerin uzun vadeli sürdürülebilirliğini garanti ettiğini vurgulayan Demiroğlu, şöyle konuştu:

"Bugün TUSAŞ, KAAN savaş uçağı, HÜRJET eğitim uçağı, HÜRKUŞ görev uçağı, GÖKBEY genel maksat helikopteri, T129 ATAK helikopteri ve ANKA, AKSUNGUR, ANKA III İHA sistemleri gibi kritik platformlar aracılığıyla mühendislik vizyonunu sergilemektedir. Ayrıca Boeing ve Airbus gibi küresel devlerin stratejik üretim ortağıyız. HÜRJET, bir eğitim uçağından çok daha fazlasıdır. Yüksek performans ve gelişmiş sistem entegrasyonu odaklı bir felsefeyle geliştirilen bu platform, Türkiye'nin modern hava kuvvetleri vizyonunu yansıtmaktadır. HÜRJET programı, ilk uçuşundan bu yana 33 ayı geride bıraktı. Bu süre zarfında prototiplerimiz, 280 uçuş saatini aşan 360'tan fazla sorti tamamladı."

"Sınıfının en yetenekli platformlarından biri"

"Sizce İspanya neden HÜRJET'i seçti?" sorusuna karşılık Demiroğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Birçok eğitim uçağı geçici tasarım felsefeleriyle geliştirilmiştir. Ancak HÜRJET, en başından itibaren yeni nesil bir mimariyle, 5. ve 6. nesil operasyonel konseptlerle uyumlu olarak tasarlanmıştır. Sensör füzyonu, ağ merkezli harp yetenekleri ve insan-makine işbirliği prensiplerini bünyesinde barındırır. HÜRJET, sadece geleneksel bir eğitim uçağı değil, modern savaş uçakları ile aradaki mesafeyi kapatan gelişmiş bir jet eğitim uçağıdır. Süpersonik tasarımı, açık sistem mimarisi, düşük işletme maliyetleri ve modern dijital kokpiti ile sınıfının en yetenekli platformlarından biri olarak öne çıkmaktadır.

İspanya'nın tercihi sadece mevcut ihtiyaca bir yanıt değil, hava gücünün gelecekteki dönüşümüne yönelik stratejik bir karardır. HÜRJET, pilotların yeni nesil savaş uçaklarına sorunsuz geçişini sağlarken, maliyet etkin ve teknolojik olarak uyumlu bir eğitim sunar. Ayrıca NATO standartlarına ve müttefik eğitim çerçevelerine tam uyumludur. 2027'de Türk Hava Kuvvetlerinde hizmete girmesinin ardından HÜRJET, İspanya'nın yeni eğitim mimarisine geçişini destekleyecek ve iki ülke arasındaki uzun vadeli işbirliğini güçlendirecektir."

Mehmet Demiroğlu, "İspanya'nın kararı TUSAŞ'ın gelecekteki uluslararası işbirliklerine yardımcı olabilir mi?" sorusu üzerine, "Küresel havacılık pazarı dinamik kalmaya devam ediyor. Birden fazla ülke ve potansiyel ortakla görüşmelerimiz sürüyor. İspanya'nın kararı, yeni uluslararası işbirliklerinin önünü açacak güçlü bir referans noktası olacaktır. HÜRJET'in yolculuğu daha yeni başlıyor, bu uzun ve istikrarlı bir yoldur." ifadelerini kullandı.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) verilerinden derlediği bilgilere göre, 6 Şubat 2023'te meydana gelen depremlerden etkilenen 11 ilde ticaretteki canlanma sürüyor.

Afet bölgesi ilan edilen Hatay, Adıyaman, Kahramanmaraş, Adana, Osmaniye, Malatya, Diyarbakır, Kilis, Şanlıurfa, Gaziantep ve Elazığ'da kurulan şirket sayısı, depremden sonraki süreçte hızlı toparlanma gösterdi.

Söz konusu illerde 2024'te 12 bin 460 şirket, 214 kooperatif ve 2 bin 263 gerçek kişi ticari işletme kurulmuştu. Bölgede, geçen yıl ise 12 bin 900 şirket, 167 kooperatif ve 2 bin 163 gerçek kişi ticari işletme hayata geçti.

Böylece, depremlerin etkilediği 11 ilde kurulan şirket sayısı geçen yıl, bir önceki yıla göre yüzde 3,5 artış gösterdi. Türkiye genelinde kurulan şirket sayısı 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 1,5 azalmıştı.

En çok şirket Gaziantep ve Adana'da kuruldu

Söz konusu iller arasında en çok şirket kurulumu, 2 bin 889 ile Gaziantep'te ve 2 bin 643 ile Adana'da gerçekleşti.

Depremin en çok etkilediği illerden Hatay'da 2025'te 1430 yeni şirket hizmet vermeye başlarken depremin merkez üssü Kahramanmaraş'ta 860 işletme kuruldu.

Şanlıurfa'da geçen yıl 1207, Diyarbakır'da 1745 yeni şirket açılırken Malatya'da 604 şirket faaliyete başladı.

Aynı dönemde Kilis'te kurulan şirket sayısı 441, Elazığ'da kurulan ise 403 olarak kayıtlara geçti.

En az şirket kurulan iller ise 377 ile Adıyaman ve 301 ile Osmaniye olarak belirlendi.

Depremin etkilediği 11 ilin 7'sinde 2025'te kurulan şirket sayısında bir önceki yıla göre artış, 4'ünde azalış kayıtlara geçti.

Söz konusu illerde 2024 ve 2025'te kurulan şirket, kooperatif ve gerçek kişi ticari işletme sayıları şöyle:

Aşağıdaki linke tıklayarak:

EKONOMİM 2026 OCAK sayısını okuyabilirsiniz

Bu kapsamda SOCAR Türkiye ile Türk Hava Yolları arasında 13 Ağustos 2025'te SAF alanında işbirliğini kapsayan bir mutabakat zaptı imzalanmış, iki kurum enerji ve havacılık sektörlerinde sürdürülebilirlik odaklı stratejik adımlar üzerinde uzlaşmıştı. Hayata geçecek ilk ticari operasyon, bu işbirliğinin önemli bir aşamasını oluşturuyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen SOCAR Türkiye Üst Yöneticisi Elchin Ibadov, sürdürülebilirliği şirketin iş yapış biçiminin temel unsurlarından biri olarak benimsediklerini ve çevresel etkilerin yanı sıra toplumsal etkileri de dikkate alan bir dönüşüm anlayışıyla hareket ettiklerini belirterek, şunları kaydetti:

"Enerji sektöründeki geniş bilgi birikimimiz ve entegre iş modelimiz, sürdürülebilir bir gelecek için somut adımlar atmamıza olanak sağlıyor. Grup şirketimiz STAR Rafineri'nin kapasitesi, AR-GE gücü ve dijital yetkinliğiyle yürüttüğümüz SAF girişimimiz de bu vizyonun önemli bir yansıması. Jet yakıtı alanındaki çalışmalarımızın önümüzdeki dönemde daha da gelişeceğine ve yeni işbirliklerinin önünü açacağına inanıyoruz. SOCAR Türkiye olarak çevresel ve toplumsal faydayı merkeze alan çalışmalarımızı ve yatırımlarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz."

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) ve ICAO tarafından belirlenen sürdürülebilirlik kriterlerine uygun olarak üretilen SAF, uygun ham maddeler ve yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA) koşullarına bağlı olarak geleneksel jet yakıtına kıyasla önemli ölçüde daha düşük yaşam döngüsü emisyonu sağlayabiliyor. Kullanılmış kızartma yağları ve diğer biyolojik atıklar gibi uygun yenilenebilir kaynaklardan elde edilen HEFA bazlı SAF, havacılık sektöründe emisyon azaltımına yönelik uluslararası çerçevelerde tanımlanan önemli araçlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Aşağıdaki linke tıklayarak:

EKONOMİM 2026 OCAK sayısını okuyabilirsiniz

Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) 700'lü seviyelerden başlayan düşüş trendinin hızlanmasının ve 210 baz puanın altına inmesinin Türk varlıklarının yeniden fiyatlanması açısından önemine işaret eden Yücedağ, AA muhabirine yaptığı açıklamada, TL varlıklara güvenin artmasının, enflasyon dinamiklerindeki zayıflamanın ve faizlerdeki gerilemenin hisse senetleri başta olmak üzere riskli varlıklar lehine bir zemin oluşturduğunu dile getirdi.

Yücedağ, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Yatırımcı davranışları açısından baktığımızda, CDS'teki toparlanmanın BES katılımcısının portföy reflekslerine birebir ve anında yansıdığını söylemek için hala erken. Çünkü katılımcılar bir ülkeye sermaye ayırırken risk primini elbette izliyor fakat nihai karar sadece CDS'e değil, iç ve dış belirsizliklere, geçmiş deneyimlere ve psikolojiye de dayanıyor. Verilerimiz, BES katılımcısının geleneksel güvenli liman algısının güçlü kaldığını, bunun arkasında da özellikle kayıptan kaçınma davranışının belirleyici olduğunu gösteriyor. Sistem uzun vadeli birikim mantığıyla çalıştığı için katılımcı, portföyünde sigorta işlevi gördüğünü düşündüğü altın ve döviz bazlı fonları hızla azaltmaya istekli görünmüyor."

"Hisse senedi fonlarına ilgi artsa da altın fonlarındaki ağırlık kırılmadı"

Lokman Yücedağ, yurt içindeki dezenflasyon sürecine rağmen geçmiş yılların yüksek enflasyonist hafızasının BES katılımcılarının risk algısı üzerinde etkili olduğunu belirterek, "Altın ve döviz cinsinden emeklilik fonlarından hisse senedi emeklilik fonlarına doğru büyük ve agresif bir kayışın gerçekleşmemesi şaşırtıcı değil." dedi.

Altındaki yükselişin etkilerine değinen Yücedağ, "Hisse senedi piyasası CDS düşüşünden teorik olarak en pozitif etkilenen mecra olsa da küresel konjonktür altını hala güçlü bir seçenek olarak masada tutuyor. Fed'in faiz patikasına ilişkin belirsizlikler, Orta Doğu ve Avrupa'daki jeopolitik gerilimler ve küresel risk iştahını dalgalandıran siyasi söylemler, katılımcının koruma kalkanı gördüğü varlıklardan vazgeçmesini yavaşlatıyor." diye konuştu.

Yücedağ, bu nedenle yatırımcıların tercihinin daha çok "kademeli çeşitlendirme eğilimi" şeklinde okunabileceğini kaydederek, "Hisse senedi fonlarına ilgi artışı gözlense de bunun, altın/döviz fonlarındaki ağırlığı anlamlı biçimde kırdığını söylemek için henüz yeterli sinyal yok." ifadesini kullandı.

"Fiyatlar düşerken de yükselirken de altın fonlarına girişler sürüyor"

Lokman Yücedağ, Türk milletinin birikim açısından altına verdiği öneme işaret ederek, VGA kodlu altın katılım fonlarının 263 milyar lira büyüklükle sektör liderliğini koruduğunu söyledi. 

Fiyatlar düşerken de yükselirken de altın fonlarına girişlerin sürdüğünü anlatan Yücedağ, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Altın fonlarına girişin sürekliliği katılımcı gözünde sadece getiri aracı değil, aynı zamanda güven aracı olarak konumlandığını teyit ediyor. Sonuç olarak CDS'teki iyileşme ve makro görünüm TL varlıklar lehine güçlü bir çerçeve sunsa da BES katılımcısının güvenli liman refleksi henüz kırılmış değil. Hisse senedi emeklilik fonlarına doğru yönelim varsa bile, bu yönelim agresif bir dönüşümden çok, belirsizliklerin gölgesinde ilerleyen kademeli bir adaptasyon olarak okunmalı."

"BES portföylerindeki değişim dalgalanma anlarından korunmak için yapılıyor"

Lokman Yücedağ, Borsa İstanbul'da son dönemde görülen rekorların BES katılımcısının radarını hisse senedi tarafına çevirdiğini belirterek, fon değişikliği talimatlarında "dalgalanma anlarında portföyü korumaya dönük reflekslerle" dönemsel bir hareketlenmenin yaşandığını anlattı.

BES fon büyüklüğünün 2 trilyon lira eşiğini aşmasının ve fonlara erişimin genişlemesinin sistemin derinliği açısından dönüm noktası olduğunu dile getiren Yücedağ, şu ifadeleri kullandı:

"Bu iki gelişme birlikte okunduğunda, BES'in bir birikim aracı olmanın ötesine geçip, Türkiye'de uzun vadeli tasarrufları kurumsal bir yatırım disiplinine dönüştürme kapasitesini belirgin biçimde artırdığını görüyoruz. Tasarrufların artışı hem hanehalkı bilincinin güçlenmesi hem de uzun vadeli kaynak birikiminin ekonomiye kazandırılması açısından takdir edilmesi gereken bir kazanım. Özellikle dalgalı dönemlerde dahi sistemin büyümeye devam etmesi, BES'in dayanıklılık tarafını net şekilde ortaya koyuyor."

"Aktif yönetilen enstrümanlara ilgi arttı"

Lokman Yücedağ, fon sepeti emeklilik fonları ve değişken fonlar gibi aktif yönetilen enstrümanlara ilginin arttığını kaydederek, piyasaların karmaşıklaştığı dönemlerde, doğru varlık dağılımının en az ürün seçimi kadar kritik hale geldiğini söyledi.

Farklı varlık sınıfları arasında geçişi profesyonel yöneticilerin yaptığı fonların değerinin daha çok anlaşılmaya başlandığını vurgulayan Yücedağ, bu alana yönelik artan ilgiden bahsetti.

Gelecek döneme yönelik beklentilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yücedağ, sözlerini şöyle tamamladı:

"Faiz indirim döngüsünün devamı ve makroekonomik dengelenmenin güçlenmesi halinde tek bir ürüne endeksli pasif tercihler yerine, içerdiği finansal araçları aktif şekilde değiştirebilen fon sepeti ve değişken fonların daha fazla öne çıkmasını bekliyoruz. BES'te büyüyen tasarruf tabanı ve Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformunun (BEFAS) sağladığı erişim avantajı, katılımcının zamanla daha bilinçli çeşitlendirme davranışına evrilmesini destekleyecek. Bu dönüşüm de sistemin hem katılımcı faydasını hem de Türkiye'nin uzun vadeli birikim kapasitesini güçlendiren en değerli kazanımlardan olacak."

Aşağıdaki linke tıklayarak:

EKONOMİM 2026 OCAK sayısını okuyabilirsiniz

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 2,23 artışla 7 bin 42 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,22 yükselişle 47 bin 428 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 11 bin 537 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 2,24 artarak 11 bin 795 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,34 artarak 43,5000 lira, avro yüzde 1,87 yükselerek 51,8590 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 2,46, emeklilik fonları yüzde 4,12 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 15,19 ile "Kıymetli Maden" fonları oldu.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "2 yıl 9 aydır görevdeyim, savunma sanayii ihracatımız neredeyse yüzde 100 arttı. 10 milyar 54 milyon dolar. Nereye gidersek gidelim Türk savunma sanayii ürünlerinin kalitesinden teknolojik üstünlüğünden bahsediliyor." dedi

Bolat, Belek'teki otelde düzenlenen "5. Savunma ve Havacılık Sanayiinde Küresel Stratejiler Konferansı"nda yaptığı konuşmada, dünya genelinde Türkiye'nin hemen her sektörde kalite ve rekabetçiliğin simgesi olduğunu söyledi.

Aşağıdaki linke tıklayarak:

EKONOMİM 2026 OCAK sayısını okuyabilirsiniz

Tarım ürünlerinin lezzetiyle çok beğenildiğini ve arzu edildiğini belirten Bolat, hizmet sektöründe de Antalya başta olmak üzere bütün dünyada tanınan ve beğenilen yerleşim yerlerinin öne çıktığını dile getirdi.

Dünyanın büyük bir karmaşa içinde olduğuna işaret eden Bolat, kartların yeniden karıldığını, dengelerin yeniden kurulduğunu söyledi.

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan savunma, ekonomi, parasal rejim ve ticaret rejimindeki kurumlar ile kurallarda çok ciddi aşınmaların olduğuna dikkati çeken Bolat, şöyle devam etti:

"Ticaret alanında 2025 yılı, tarihte unutulmayacak bir yıl olarak kayda geçti. Gümrük vergisi savaşları, ticaret savaşları başladı. Rekabetçilik ve fiyatlama davranışlarında çok önemli değişiklikler oldu. Türkiye olarak Batı'daki bu karmaşa ile Uzak Doğu'daki dev adımlarla ilerlemenin arasında bulunuyoruz. Buna göre stratejilerimizi çiziyoruz. Sürekli dinamik bir politika üretme sürecindeyiz."

"Nereye gidersek Türk savunma sanayii ürünlerinin kalitesinden bahsediliyor"

Bakan Bolat, "Bu kadar zor ve karmaşık dünya şartına rağmen ihracatta sağlam adımlarla ilerliyoruz. Belki çift haneli artış oranları yakalamak bu dönemde Çin haricinde mümkün değil ama o noktada biz geçen yılı yüzde 4,5'lik bir mal ihracat artışıyla tamamladık. Cumhurbaşkanımız bizlere, ihracatçılarımıza 390 milyar dolar mal ve hizmet ihracat toplamı belirlemişti. 396 milyar dolarla tamamladık." bilgisini paylaştı.

Mal ihracatında geçen yıl 11,7 milyar dolar net artış olduğuna dikkati çeken Bolat, bu artışın yatırım, üretim, istihdam, döviz geliri ve vergi gelirine katkısının çok büyük olduğunu söyledi.

Bolat, Türkiye'nin en önemli alanlarından birisinin enflasyonla mücadele, diğerinin de dış dengeleri sağlam şekilde götürmek olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin savunma sanayisi ihracatına ilişkin bilgi veren Bolat, "2 yıl 9 aydır görevdeyim, savunma sanayii ihracatımız neredeyse yüzde 100 arttı. 10 milyar 54 milyon dolar. Nereye gidersek gidelim Türk savunma sanayii ürünlerinin kalitesinden, teknolojik üstünlüğünden bahsediliyor." dedi.

Geçen yıl yüksek teknolojili ürünlerin ihracatının payının toplam mal ihracatında yüzde 43,5'e yükseldiğini anlatan Bolat, "Bazıları sırf eleştirmek uğruna 'Yüksek teknolojili ürünlerin ihracatı yüzde 3'ü geçmiyor.' gibi söylüyor. Elektronik ürünler, uçaklar, gemiler, savunma sanayii ürünleri, bu ihracatlar yüksek teknolojili değil mi? O yüzden başardıklarımızla iftihar etmemiz lazım." ifadelerini kullandı.

"Türkiye, savunma sanayiinde ihracatta 10. sırada"

Çalışmaları sürdürürken asla bencil politika izlemediklerini dile getiren Bolat, dış ülkelerle "kazan kazan" temelinde dengeli ticaret arayışında olduklarını vurguladı.

Bolat, "Türkiye savunma sanayiinde ihracatta 10. sırada. Dünyanın en gelişmiş ülkelerine savunma sanayii ihracatı yapıyoruz. ABD, İngiltere, AB ülkeleri ağırlıklı olmak üzere Slovakya, Romanya gibi ülkeler, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, 185 ülkeye ihracat var. İnşallah daha iyi olacak." dedi.

"Savunma ve havacılık sanayimiz çok güçlü bir performans ortaya koydu"

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe de savunma sanayisinin Türkiye'nin stratejik kapasitesinin en güçlü alanlarından biri haline geldiğini söyledi.

Türkiye'nin 2025'te yüzde 4,5 artışla 273,4 milyar dolarlık tarihi ihracat rekoruna imza attığını belirten Gültepe, savunma sanayisi ihracatının geçen yıl yüzde 50'ye yakın artışla 10 milyar doların üzerine çıktığını dile getirdi.

Gültepe, 2025'te ihracat artışını analiz ettiklerinde bu yükselişin otomotiv, kimya, savunma ve havacılık sektöründen geldiğini belirterek, "Savunma ve havacılık sektörümüz, bu artışta yüzde 30'luk bir paya sahip. Savunma ve havacılık sanayimiz, bu zorlu tabloda çok güçlü bir performans ortaya koydu." diye konuştu.

Konuşmaların ardından Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, ihracat başarısı gösteren savunma sanayisi ürünlerinin pul koleksiyonunun yer aldığı tabloyu Bakan Bolat'a takdim etti.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, geçen yıl ihracat ve turizmde kaydedilen performansın, sürdürülebilir cari denge hedeflerine yönelik kazanımları desteklemeye devam ettiğini belirtti.

Şimşek, NSosyal hesabından, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan dış ticaret ve turizm istatistiklerine ilişkin paylaşım yaptı.

Söz konusu verilerdeki olumlu seyre işaret eden Şimşek, "2025'te ihracat ve turizmde kaydettiğimiz performans, sürdürülebilir cari denge hedefimize yönelik kazanımlarımızı desteklemeye devam etti." değerlendirmesinde bulundu.

Aşağıdaki linke tıklayarak:

EKONOMİM 2026 OCAK sayısını okuyabilirsiniz

Şimşek, geçen yıl ihracatın yüzde 4,4 artışla 273,4 milyar dolara yükseldiğine, ithalatın da altın fiyatlarının etkisiyle arttığına, buna rağmen dış ticaret açığının Orta Vadeli Program'da (OVP) öngörülen seviyenin altında gerçekleştiğine dikkati çekti.

"Turizm gelirleri OVP hedefini aştı"

Türkiye'nin geçen yıl 63,9 milyon ziyaretçi ağırladığını aktaran Şimşek, 2025'te turizm gelirlerinin yüzde 6,8 artışla 65,2 milyar dolara ulaşarak OVP hedefini aştığını bildirdi.

Şimşek, turizmi dört mevsime ve farklı alanlara yaymaya yönelik politikaların katkısıyla kişi başına ortalama harcamanın 1000 doların üzerine yükseldiğini ifade eden Şimşek, şunları kaydetti:

"Hizmet ticaretindeki güçlü konumumuz, küresel mal ticaretine ilişkin belirsizliklerin dış denge üzerindeki etkilerini sınırlıyor. Cari dengede kaydedilen yapısal iyileşmeyi sürdürmek için aktif sanayi politikalarıyla yüksek katma değerli üretimi desteklemeye, yerli ve yenilenebilir enerji kapasitesini artıran yatırımları önceliklendirmeye devam edeceğiz."