Transavia France, yüksek jet yakıtı fiyatları nedeniyle mayıs ve haziran aylarındaki planlı uçuşlarının yüzde 2'si kadarını iptal edecek.

İptallerden etkilenen yolculara ücretsiz uçuş değişikliği, kupon veya biletlerinin tam iadesi teklifi sunulacak.

Avrupa'da, Orta Doğu'daki çatışma ve Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların yapılamaması nedeniyle jet yakıtı fiyatları geçen yıldan bu yana iki katından fazla arttı.

Avrupa Birliği (AB) rafinerileri, normal şartlarda jet yakıtı tüketiminin yüzde 70'ini karşılayabiliyor. Geriye kalan jet yakıtı ise özellikle Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, bu ay Avrupa'nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.

Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM artan yakıt maliyetleri nedeniyle gelecek ay Avrupa içinde 160 uçuşu iptal edeceğini açıklamış, Alman hava yolu şirketi Lufthansa da maliyet baskıları nedeniyle iştiraki CityLine'ın faaliyetlerini durdurma kararı almıştı.

Lufthansa ayrıca jet yakıtı fiyatlarındaki artış nedeniyle ekim ayına kadar planlı 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini duyurmuştu.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in bu hafta politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutacağına kesin gözüyle bakılıyor.

Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle yükselen enerji maliyetlerinin enflasyonist baskıları artırabileceği endişesi Fed'e yönelik bu yılki faiz indirim beklentilerinin ötelenmesine neden olmasına karşın uzmanlar, iş gücü piyasasına ilişkin devam eden risklerden dolayı Bankanın faiz indirimlerine bu yıl devam etmesini bekliyor.

Rabobank Kıdemli ABD Stratejisti Philip Marey, yaptığı değerlendirmede, Fed'in politika faizini sabit bırakmasının beklendiğini belirterek, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran'ın tekrar bu karara karşı oy kullanabileceğini kaydetti.

Fed Başkanı Jerome Powell'ın basın toplantısında, bu ay açıklanan ekonomik verilerle ilgili olarak Fed Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) görüşlerini, bu verilerin İran'la savaşın etkisini nasıl yansıttığını ve bunun para politikası için ne anlama geldiğini açıklayabileceğini ifade eden Marey, "Eylül ve aralık aylarında olmak üzere bu yıl içinde iki faiz indirimi bekliyoruz. ABD Başkanı Donald Trump'ın Fed Başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh yeni başkan olduktan sonra komiteyi en son tahminlerinde yaptıkları tek kesintiden daha fazlasını yapmaya ikna etmeye çalışacak." dedi.

Marey, Warsh'un başarılı olup olmayacağının savaştan büyük ölçüde etkilenecek olan gelecek ekonomik verilere bağlı olacağını dile getirdi.

Nisan ayındaki toplantının Powell’ın Fed Başkanı olarak son toplantısı olup olmayacağının hala belirsiz olduğunu vurgulayan Marey, Warsh’ın atanma süreci gecikirse Powell'ın haziran ayında geçici başkan olarak görevine devam edebileceğini kaydetti.

Marey, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Yükselen enerji fiyatları tüketici fiyat enflasyonunu artırdı, ancak bu durum Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik kesintilerinin yol açacağı küresel ekonomik yavaşlama gibi istihdam artışını da olumsuz etkileyebilir. Süregelen enflasyon, 'şahin'lerin tezini desteklerken, zayıf istihdam verileri ise 'güvercin'lerin tezini güçlendirecektir."

"Fed'in eylül ayından itibaren üç ardışık toplantıda faizleri 25 baz puan düşüreceğini öngörüyoruz"

Pantheon Macroeconomics Kıdemli ABD Ekonomisti Oliver Allen ise "Sanırım bu FOMC toplantısı nispeten sakin geçecek." dedi.

Fed'in iş gücü piyasasının yeterince canlanmadığına dair işaretler ile yüksek çekirdek enflasyon ve enerji şokunun fiyat baskılarını daha da artırma potansiyeli arasında sıkışmış durumda olduğuna dikkati çeken Allen, şunları kaydetti:

"FOMC, bir sonraki adımına karar vermeden önce, enerji şokunun ekonomiye nasıl yansıyacağına yönelik daha net işaretler beklemek üzere beklemede kalmayı planladığına dair işaret verebilir. Bir sonraki adımlarının faiz oranlarında yeni indirimler olacağını düşünüyoruz ancak bu iş gücü piyasasının kademeli olarak gevşemeye devam edeceği ve çekirdek enflasyonun nihayetinde yeniden düşüş eğilimine gireceği görüşüne bağlıdır. Ancak bu gelişmelerin hemen değil, bu yılın ikinci yarısında verilerde kendini göstermeye başlayacağını düşünüyoruz. Bu bağlamda, Fed'in eylül ayından itibaren üç ardışık toplantıda faizleri 25 baz puan düşüreceğini öngörüyoruz ancak tahminimizdeki temel risk, bu indirimlerin biraz daha geç gerçekleşmesi olasılığıdır."

Fed'de 2018'de devraldığı başkanlık görevi sırasında modern ekonomi tarihinin büyük şoklarıyla karşı karşıya kalan Powell'ın bu haftaki para politikası toplantısında resmi olarak başkan sıfatıyla son mesajlarını vermesi bekleniyor.

Ancak halefi Kevin Warsh'un tartışmalı onay süreci, Fed'deki bayrak tesliminin zamanında yapılıp yapılmayacağını belirsiz kılıyor.

Cumhuriyetçi atamayla başlayıp Demokrat dönemde devam eden başkanlık

Fed'e geniş bir kariyer geçmişiyle gelen Powell, kamu hizmetine geçmeden önce uzun yıllar avukat ve yatırım bankacısı olarak çalıştı. George W. Bush döneminde Hazine Bakanlığında müsteşar yardımcısı ve müsteşar olarak görev yapan Powell, Mayıs 2012'de Eski ABD Başkanı Barack Obama tarafından Fed Yönetim Kurulu'na atandı.

ABD Başkanı Donald Trump ise ilk başkanlık döneminde, selefi tarafından atanan Fed Başkanı Janet Yellen'ı ikinci dönem için yeniden aday göstermeyerek Powell'ı bu görev için seçti.

Siyaset ve hukuk alanlarındaki eğitimiyle Fed'in yaklaşık 40 yıldır "ekonomi derecesine sahip olmayan tek başkanı" olma özelliğini taşıyan Powell, 5 Şubat 2018'de Yellen'dan görevi devralarak bankanın 16'ncı başkanı oldu.

Powell'ın görevindeki ilk 4 yılı, faiz artırımlarından dolayı "hayal kırıklığına uğrayan" Trump'ın sert eleştirileriyle geçse de kurumun bağımsızlığını koruma çabasıyla öne çıktı.

23 Mayıs 2022'de bu kez Demokrat Başkan Joe Biden tarafından Fed Başkanlığına ikinci bir dönem için yeniden aday gösterilen Powell, bu sayede siyasi partiler üstü bir güven tazeledi. Biden'ın Powell'ı Fed Başkanlığına yeniden aday göstermesi Kovid-19 salgınının ekonomik etkileri devam ederken istikrar mesajı olarak yorumlandı.

Powell, Trump'ın 20 Ocak 2025'te ikinci kez ABD Başkanı olmasıyla ise kendini çok daha sert bir siyasi atmosferin içinde buldu.

Beyaz Saray'dan gelen agresif faiz indirimi çağrılarına boyun eğmeyen Powell, Trump'ın çoğu zaman hakarete varan sert eleştirilerine maruz kalırken faiz indirimlerinde "çok geç kalmakla" suçlandı. Söz konusu gerilim, Powell yönetimindeki Fed'e yönelik çeşitli soruşturmaların başlatılmasıyla yeni bir boyuta taşındı.

Kovid-19 salgınından savaşlara krizlerin gölgesinde Fed Başkanlığında geçen 8 yıl

Bugün 73 yaşındaki Powell'ın sekiz yıllık başkanlık karnesi, Kovid-19 salgınından Rusya-Ukrayna Savaşı ile Orta Doğu'daki çatışmalara modern ekonomi tarihinin en zorlu sınavlarıyla şekillendi.

Powell, başkanlık görevinin 2018-2022 yıllarındaki ilk 4 yılında normalleşme sürecinden benzeri görülmemiş bir kriz yönetimine keskin bir geçiş yaptı. Görevinin ilk yılında faiz artırımı ve bilanço küçültülmesini içeren sıkılaştırma politikası izleyen Powell başkanlığındaki Fed, 2019'da bu yaklaşımı değiştirdi.

Banka, 2019'un başlarında faiz artırımlarını durdururken yılın ikinci yarısında faiz indirimlerine giderek daha destekleyici bir yaklaşım benimsedi.

Başkanlık görevinin ikinci yılının sonunda Çin'de patlak veren ve 2020'nin başında ABD'ye sıçrayan Kovid-19 salgını kaynaklı ekonomik kriz ise Powell'ın en büyük sınavı oldu.

Söz konusu dönemde salgına karşı alınan karantina önlemleriyle ekonomik faaliyet durma noktasına gelirken iş kayıpları tarihi seviyelere ulaştı. Salgının yol açtığı ekonomik daralma karşısında para politikası cephesinde tarihi gevşeme politikaları uygulandı.

Mart 2020'de faizleri sıfıra yakın seviyeye indiren ve piyasaya trilyonlarca dolarlık likidite sağlamak için geniş çaplı varlık alımları yapan Fed, salgının neden olduğu krize karşı olağanüstü adımlar attı.

Powell, Ağustos 2020'de ise Fed'in politika çerçevesinde önemli bir değişiklik açıklayarak bankanın ortalama yüzde 2 enflasyonu hedefleyeceğini duyurdu.

Salgın sonrası ekonomik faaliyetlerin toparlandığı dönemde tedarik zinciri ile iş gücü dengesizlikleri ortaya çıkarken bu durum fiyat artışlarını besledi.

Kovid-19 salgını döneminde Fed'in piyasaya enjekte ettiği likidite ve uyguladığı genişleyici politikalar da sonrasında gelen enflasyonist dalgaya zemin hazırlayan faktörlerden biri olarak görüldü.

Enflasyonda 2021'de görülen yükseliş eğilimine rağmen Powell fiyat artışlarının geçici olduğunu savundu. Ancak Powell'ın bu görüşü ABD'de yıllık enflasyonun Haziran 2022'de yüzde 9 ile 41 yılın zirvesini görmesiyle ciddi şekilde eleştirildi.

Salgının etkileri geçerken Şubat 2022'de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı da küresel enerji ve gıda fiyatlarını altüst etti ve Fed'in enflasyonun geçici olduğu tezini terk ederek Mart 2022'de faiz artırım döngüsüne başlamasına yol açtı.

Mart 2022'den Temmuz 2023'e kadar olan süreçte 11 faiz artırımına giden Fed, politika faizini Eylül 2024'e kadar 2001'den bu yana kaydedilen en yüksek seviye olan yüzde 5,25-5,50 aralığında tuttu.

Banka, enflasyonun yavaşlamaya başlamasıyla Eylül 2024'te politika yönünü değiştirerek faiz indirimlerine başladı. İş gücü piyasasında zayıflama sinyallerinin görülmesiyle faiz indirimleri 2025'in ikinci yarısında da devam etti.

En son Aralık 2025'te politika faizinde indirime giden Fed, Trump'ın agresif tarife politikaları ile şubat ayının sonunda çıkan ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı enerji şokunun enflasyonist baskıları tetiklemesiyle 2026'nın ocak ve mart aylarında gerçekleşen yılın ilk iki toplantısında temkinli bir tutum benimseyerek politika faizini sabit tuttu.

2018'den 2026'ya verilerle Powell dönemi

Powell göreve geldiğinde ABD ekonomisi oldukça istikrarlı bir görünüm sergiliyordu.

Ülkede Şubat 2018'de yıllık enflasyon yüzde 2,3, işsizlik oranı ise yüzde 4,1 seviyesindeydi. Fed'in politika faizi de yüzde 1,25-1,50 aralığındaydı.

Geçen 8 yılın ardından gelinen noktada tablo oldukça volatil bir makroekonomik görünüm ortaya koyuyor.

Kovid-19 salgınının en şiddetli hissedildiği Mayıs 2020'de yüzde 0,2'ye kadar gerileyen yıllık enflasyon oranı, salgının ardından 2022'de yüzde 9'a kadar tırmanırken Mart 2026 itibarıyla yüzde 3,3 seviyesinde bulunuyor.

İş gücü piyasasında ise Kovid-19 salgını öncesi Şubat 2020'de yüzde 3,5 seviyesine kadar gerileyen işsizlik oranı Nisan 2020'de yüzde 14,8'e sıçrarken Mart 2026 itibarıyla yüzde 4,3 seviyesinde seyrediyor.

Ülkede politika faizi ise şu anda yüzde 3,5-3,75 aralığında bulunuyor.

Powell'ın başkanlık döneminde benzeri görülmemiş bir genişleme yaşayan Fed'in bilançosu ise 2018 başındaki 4,4 trilyon dolar seviyesinden Kovid-19 salgınına yönelik müdahalelerle 2022'de yaklaşık 9 trilyon dolarlık zirveye ulaşmasının ardından Nisan 2026 itibarıyla 6,7 trilyon dolar civarında seyrediyor.

Görevi devretme sürecinde "soruşturma" engeli kısmen ortadan kalkıyor

Powell'ın 15 Mayıs'ta sona erecek görev süresinin dolmasına bir aydan az süre kalırken Trump'ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh'un Senato onayını alarak koltuğa ne zaman oturabileceği henüz belirsizliğini koruyor.

Bankanın Eski Yönetim Kurulu Üyesi olan Warsh 21 Nisan'da ABD Senatosu'nun Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi'nin önüne çıksa da Washington'daki siyasi çekişmelerden dolayı resmi bir onay oturumu için tarih henüz belirlenmedi.

Onay sürecindeki en büyük engel Powell'a yönelik Trump yönetimi tarafından başlatılan ve Fed binasındaki tadilat maliyetlerini konu alan adli soruşturma olurken gelinen noktada Demokrat senatörlerin yanı sıra Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis gibi isimler bu soruşturma netleşmeden Fed başkanı adayını onaylamamak için direnç göstermişti.

Ancak ABD Adalet Bakanlığı Başsavcısı Jeanine Pirro tarafından 24 Nisan'da Washington'daki siyasi kördüğümü çözmeye yönelik ilk adım atıldı.

Pirro, Fed binalarının yenilenmesiyle ilgili projede "maliyet aşımlarını" incelemek üzere başlatılan soruşturmanın kapatılması talimatı verdiğini ve incelemenin Genel Müfettişe devredildiğini açıkladı.

Bu karar Warsh'un onay sürecindeki tüm engellerin kalktığı anlamına gelmezken, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook ile ilgili "görevden alma" davasının seyri ve Senato'daki yankıları belirsizliğini korumaya devam ediyor.

Senato'daki bazı üyeler, sadece Powell değil, Yönetim Kurulu Üyesi Cook ile ilgili dava da son bulmadan Kevin Warsh için oylamaya geçilmesine karşı çıkıyor.

Bu durum 15 Mayıs sonrasında Fed'in bir süre daha Powell'ın "geçici başkanlığı" (Chair Pro Tempore) altında kalması ihtimalini canlı tutuyor.

Powell, 18 Mart'ta düzenlediği basın toplantısında, halefi resmen atanana kadar yasalar gereği "geçici başkan" olarak görevde kalacağını belirtmişti. Ayrıca Powell, hakkındaki soruşturma sonuçlanana kadar 31 Ocak 2028'de süresi dolacak Fed Yönetim Kurulu üyeliği görevinden de ayrılmayacağını kaydetmişti.

Buna karşılık Trump, Powell'ın 15 Mayıs'tan sonra bankanın yönetim kurulunda kalmaya devam etmesi halinde görevden alma tehdidinde bulunmuştu.

Dolayısıyla 28-29 Nisan'daki FOMC toplantısı takvimsel olarak Powell'ın başkanlık edeceği son toplantı olsa da görevi ne zaman devredeceği, Senato'daki siyasi kördüğümün çözülmesine bağlı bulunuyor.

Çekme helva için düzenlenen TS 13028 standardı, ürünün üretiminden piyasaya sunumuna kadar birçok aşamada kaliteyi güvence altına alıyor.

Standart, çekme helvanın duyusal özellikleri, ürünün kendine özgü tat, koku ve görünüşe sahip olmasını zorunlu kılıyor. Bu kapsamda çekme helvanın, beyaz şeker, buğday unu, tereyağı, bitkisel margarin veya yemeklik bitkisel sıvı yağlar kullanılarak, gerektiğinde katkı ve çeşni maddeleri eklenerek tekniğine uygun şekilde hazırlanması gerekiyor. Bu tanım, ürünün hangi içeriklerle üretileceğini net şekilde ortaya koyuyor.

TS 13028 standardının temel amacı, çekme helvanın tarifini, sınıflandırmasını ve sahip olması gereken özellikleri belirleme olarak belirtiliyor. Ayrıca numune alma yöntemleri, muayene ve deney süreçleri ile ürünün piyasaya arz edilme şekli de bu standartla düzenleniyor. Böylece tüketiciye sunulan ürünlerde kalite ve güvenilirlik hedefleniyor.

Çeşnili çeşitlerde katkı oranı en az yüzde 15 olacak

Standartta çekme helvanın teknik kriterleri de ayrıntılı şekilde yer alıyor. Sade çekme helvada herhangi bir çeşni maddesi bulunmaması gerekiyor. Çeşnili ürünlerde kullanılan malzemelerin tat, koku ve aroma açısından belirgin olması önem taşıyor. Ayrıca Antep fıstığı, ceviz ve badem gibi fiziksel olarak ayrılabilen katkıların oranının en az yüzde 15 olması zorunlu tutuldu.

Ürünün parlak beyazdan sarımsı renge kadar değişen tonlarda, lifli yapıda ve ağızda kolayca dağılabilen kıvamda olması gerekiyor. Ayrıca üründe ekşime, küflenme, böceklenme, kokuşma gibi bozulma belirtileri ile yabancı tat ve koku bulunmaması şart koşuluyor. Yabancı madde ise kesinlikle kabul edilmiyor.

Ambalajlama ve etiketleme standartları

Söz konusu üründe kimyasal özellikler açısından da belirli sınır değerlerin olması gerekiyor. Buna göre çekme helvada rutubet oranı en fazla yüzde 6, toplam şeker (sakkaroz olarak) en fazla yüzde 50, toplam yağ oranı en fazla yüzde 16 ve toplam kül oranı en fazla yüzde 0,50 olarak belirlendi.

Standartta ürün içeriğinde kullanılabilecek katkı maddelerine de açıklık getirildi. Çekme helvada kullanılmasına izin verilen maddeler, ürün tanımı ve belirlenen kimyasal özellikler çerçevesinde sınırlandırılırken yasaklanan katkı maddeleri ise Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili mevzuatında detaylı şekilde düzenlendi.

Ambalajlama ve etiketleme kuralları da standardın önemli başlıkları arasında bulunuyor. Helvanın, mevzuata uygun ve ürünü dış etkenlerden koruyabilecek nitelikte ambalajlarla piyasaya sunulması gerekiyor. Standartta, 10 kilograma kadar ambalajlar "küçük", 10 kilogramın üzerindekiler ise "büyük ambalaj" olarak sınıflandırılıyor.

Ürünlerin etiketlenmesine ilişkin kurallar kapsamında, ambalaj üzerinde yer alması zorunlu bilgiler de standartta yer alıyor. Üretici firmanın ticari unvanı ve adresi ya da tescilli markası, ürün adı, çeşidi, parti veya seri numarası, net miktarı, son tüketim tarihi ile gerekli durumlarda kullanım ve muhafaza koşullarının ambalaj üzerinde okunaklı ve silinmeyecek şekilde yer alması gerekiyor. Ayrıca, ürünlerin üzerinde "TS 13028" standardına uygunluk işaretinin bulunması zorunlu tutuluyor. İhtiyaç halinde bu bilgiler yabancı dillerde de yazılabilecek.

Hürmüz Boğazı'nda deniz taşımacılığına ilişkin riskler, petrol ve doğal gaz fiyatlamalarında jeopolitik risk priminin korunmasına neden olurken enerji fiyatlarından kaynaklı enflasyon endişeleri fiyatlamalar üzerinde belirleyici etkisini gösterdi.

ABD-İran müzakerelerinin yeniden başlayıp başlamayacağına yönelik haber akışı piyasalarda temkinli seyri beraberinde getirdi. Haftanın son işlem gününde ABD tarafından gelen müzakerelerin tekrar başlatılmasına yönelik adımlar emtia piyasalarında risk iştahını kısmen destekledi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılması beklenen ABD-İran görüşmelerine ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner'in katılacağını, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in ise toplantıya gitmeyeceğini açıkladı.

Leavitt, Trump'ın ulusal güvenlik ekibiyle müzakere sürecini yakından izleyeceğini ve ortaya çıkacak tabloya göre her türlü aksiyonu alabileceğini ifade etti.

Öte yandan, Orta Doğu'daki gerilimlerin gölgesinde gelecek hafta gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararına çevrildi.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in gelecek hafta politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutacağına kesin gözüyle bakılıyor. Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle yükselen enerji maliyetlerinin enflasyonist baskıları artırabileceği endişesi, Fed'e yönelik bu yılki faiz indirimi beklentilerinin ötelenmesinde etkili oluyor.

Jeopolitik gerilimlerin odakta olduğu süreçte Fed Başkanı Jerome Powell'ın sözle yönlendirmelerinin, Fed'in gelecek döneme ilişkin yol haritasına ışık tutması bekleniyor. Powell'ın enerji fiyatları, enflasyon görünümü ve para politikasına ilişkin vereceği mesajların başta altın olmak üzere değerli metaller, petrol ve baz metaller üzerinde etkili olabileceği öngörülüyor.

Analistler, söz konusu faiz kararının alınacağı Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısının, Powell'ın görev süresi dolmadan önce yapacağı son toplantı olarak da öne çıktığını kaydetti.

Değerli metallerde güçlü dolar ve yüksek faiz baskısı öne çıktı

Değerli metaller, haftayı Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin endişelerin, büyük merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentileri olumsuz etkileyebileceği öngörüsüyle negatif seyirle tamamladı.

ABD-İran hattında müzakere sürecine ilişkin belirsizlikler ve Hürmüz Boğazı kaynaklı arz endişeleri petrol fiyatlarını desteklerken enerji maliyetlerindeki yüksek seyir küresel enflasyon beklentilerini artırdı. Bu durum, büyük merkez bankalarının faiz indirimlerinde daha temkinli hareket edebileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.

Faiz indirim beklentilerinin zayıflamasıyla dolar endeksinde toparlanma ve ABD tahvil faizlerinde yükseliş görülürken faiz getirisi olmayan değerli metaller üzerinde baskı oluştu.

Analistler, jeopolitik risklerin altın başta olmak üzere güvenli liman varlıklarını desteklediğini ancak güçlü dolar ve yüksek faiz beklentilerinin hafta genelinde fiyatlamalarda daha belirleyici olduğunu kaydetti.

Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 6,5, platinde yüzde 4,5, paladyumda yüzde 4,5 ve altında yüzde 2,6 geriledi.

Baz metallerde Çin verileri ve arz endişeleri izlendi

Baz metallerde ise bu haftada, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler ve enerji arzına ilişkin endişeler fiyatlamalar üzerinde etkili olurken yatırımcıların odağı Çin ekonomisine yönelik makroekonomik verilere çevrildi.

Çin'de mart ayına ilişkin açıklanan makroekonomik veriler, sanayi tarafında büyümenin sürdüğüne ancak iç talep ve yatırımlarda ivme kaybının devam ettiğine işaret etti.

Ülkede sanayi üretimi martta yıllık bazda yüzde 5,7 artarken perakende satışlardaki artış yüzde 1,7'ye geriledi. Sabit varlık yatırımları da yılın ilk çeyreğinde yüzde 1,7 artarak beklentilerin altında kaldı.

Nikelde haftalık yükselişte arz endişeleri ve piyasa dengesine ilişkin beklentiler etkili oldu. Arz fazlasının azalabileceğine yönelik haber akışı ve paslanmaz çelik talebinde toparlanma beklentileri nikel fiyatlarını hafta boyunca destekledi.

Alüminyumda ise enerji yoğun üretim yapısı ve Orta Doğu kaynaklı lojistik riskler fiyatların yükselmesinde etkili oldu. Hürmüz Boğazı'na ilişkin taşımacılık riskleri, enerji ve navlun maliyetleri üzerinden fiyatlamalara yansıdı.

Bakırda ise Çin talebine ilişkin karışık sinyaller ve küresel büyüme görünümüne dair belirsizlikler satış baskısını artırdı. Hafta içinde risk iştahındaki toparlanma bakır fiyatlarını zaman zaman desteklese de haftalık bazda düşüş görüldü.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar nikelde yüzde 6,3, çinkoda yüzde 1,3 ve alüminyumda yüzde 1,2 arttı. Bakırda yüzde 0,8 gerileme görülürken kurşunun fiyatı yatay seyretti.

Brent petrolde Hürmüz Boğazı'na ilişkin haber akışı etkili oldu

Enerji piyasasında tamamlanan haftada, Orta Doğu kaynaklı arz endişeleri ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin haber akışı fiyatlamalarda belirleyici oldu.

ABD-İran hattında müzakere sürecine yönelik çelişkili açıklamalar petrol arzında kesinti yaşanabileceği endişesini artırırken deniz taşımacılığına ilişkin riskler de Brent petrol fiyatlarını destekledi.

Hürmüz Boğazı'nın küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşımacılığı açısından kritik öneme sahip olması, piyasalarda arz güvenliği hassasiyetini artırdı. Bölgeden geçen enerji sevkiyatına ilişkin risklerin yükselmesiyle petrol fiyatlarına jeopolitik risk primi eklendi.

Haftanın bazı günlerinde müzakere sürecinin yeniden başlayabileceğine yönelik haber akışı fiyatlarda sınırlı gevşeme yaratsa da hafta genelinde arz kaygıları fiyatlardaki yüksek seyrin korunmasına neden oldu.

ABD doğal gaz piyasasında ise petrol piyasasından farklı olarak iç dinamikler öne çıktı. Stokların beklentilerin üzerinde artması fiyatlardaki yukarı yönlü hareketi sınırlarken LNG ihracat talebine ilişkin beklentiler ve dönemsel hava koşullarına bağlı tüketim görünümü fiyatları destekledi.

Bu gelişmelerle haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 13,5, doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı ise yüzde 0,3 arttı.

Tarım emtialarında enerji ve lojistik maliyetleri etkili oldu

Tarım emtialarında ise Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler, enerji fiyatlarındaki yükseliş, lojistik maliyetleri ve hava koşulları fiyatlamalar üzerinde belirleyici oldu.

Hürmüz Boğazı'na ilişkin haber akışı petrol fiyatlarında dalgalanmayı artırırken gübre, navlun ve sigorta maliyetleri üzerinden tarım ürünlerinde maliyet baskısını öne çıkardı.

Buğday fiyatlarındaki yükselişte, ABD'de kışlık buğday ekili alanlarda kuraklık riskinin sürmesi etkili oldu.

ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, kışlık buğdayın yalnızca yüzde 30'unun "iyi/çok iyi" durumda bulunması, üretim kalitesine ilişkin endişeleri artırdı. Buna karşın Rusya'nın buğday ihracat vergisini sıfırlaması ve üretim tahminlerinin yukarı yönlü revize edilmesi, küresel arz tarafında fiyatları sınırlayan unsur oldu.

Mısır fiyatları, güçlü ihracat talebi ve enerji piyasalarındaki yükselişten destek buldu.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 2,8 ve mısırda yüzde 1,3 artarken pirinçte yüzde 2,7 ve soya fasulyesinde yüzde 0,5 geriledi.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 4,6 ve kahvede yüzde 3,7 artarken pamukta yüzde 0,3 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 4,8 yükselişle tamamladı.

Ocak-Mart 2025'te 3 milyar 4 milyon 39 bin dolar olan binek otomobil ihracatı, bu yılın aynı döneminde yüzde 6,3 azalışla 2 milyar 814 milyon 245 bin dolara geriledi.

Türkiye'den yılın ilk çeyreğinde 72 ülke, özerk ve serbest bölgeye binek otomobil gönderildi.

Fransa'ya binek otomobil ihracatı 500 milyon dolara yaklaştı

Sektör, ocak-mart döneminde en fazla binek otomobil ihracatını Fransa'ya yaptı. Bu ülkeye dış satım yüzde 8 düşüşle 536 milyon 862 bin dolardan 493 milyon 428 bin dolara geldi.

En fazla ihracat yapılan ikinci ülke olan İspanya'ya dış satımda yüzde 10 artış sağlandı. Geçen yılın ilk çeyreğinde 392 milyon 173 bin dolarlık binek otomobil satılan İspanya'ya bu yılın aynı döneminde 431 milyon 686 bin dolarlık dış satıma imza atıldı.

İtalya, geçen yılın aynı dönemine göre ihracat seviyesini koruyarak 339 milyon 311 bin dolarlık binek otomobil dış satımıyla üçüncü sırada yer aldı.

Bu dönemde, dördüncü sıradaki Slovenya'ya binek otomobil ihracatı yüzde 5,9 artışla 223 milyon 253 bin dolardan 236 milyon 372 bin dolara çıktı.

Binek otomobil ihracatında ilk 10 ülkeden 9'u AB ülkesi

Sektör temsilcileri, ocak-mart döneminde, beşinci sıradaki Birleşik Krallık'a 224 milyon 363 bin, altıncı sıradaki Almanya'ya da 211 milyon 719 bin dolarlık binek otomobil ihraç etti.

Sektörün yedinci sırada yer alan Polonya'ya dış satımı ise yüzde 3 yükselişle 169 milyon 460 bin dolardan 174 milyon 848 bin dolara ulaştı.

Binek otomobil ihracatında, Belçika 113 milyon 84 bin dolarla sekizinci, Yunanistan 61 milyon 118 bin dolarla dokuzuncu, Portekiz ise 53 milyon 795 bin dolarla onuncu sırada bulunuyor.

Binek otomobil dış satımında ilk 10 ülkeden 9'u Avrupa Birliği ülkeleri oldu.

Geçen yılın ocak-mart döneminde binek otomobil ihracatının yapılmadığı Libya'ya bu senenin aynı aylarında 14 milyon 197 bin, Estonya'ya da 4 milyon 677 bin dolarlık araç gönderildi.

Bu dönemde lisanslı üretim kapasitesi ise önceki yıla göre yaklaşık yüzde 105 artarak 5 bin 229 megavata ulaştı. Bunun 1882 megavatı rüzgar, 1360 megavatı hidroelektrik ve 960 megavatı güneş enerjisi kaynaklı oldu. Raporda ayrıca 2 bin 252 megavatlık üretim lisansının iptal edildiği belirtildi.

Petrol, doğal gaz ve LPG piyasalarında 10 bin 448 lisans

Geçen yıl petrol, doğal gaz ve LPG piyasalarında toplam 10 bin 448 lisans verildi. Bunun 8 bin 291'i petrol, 2 bin 74'ü LPG ve 83'ü doğal gaz alanındaydı.

Petrol piyasasında lisans sayısı 2024'e göre yüzde 35,8 arttı, en fazla lisans 7 bin 906 adetle bayiliklere verildi.

LPG piyasasında dağıtılan lisanslarda yüzde 24,1 düşüş görüldü. Bu sektörde en fazla lisans 2 bin 16 adetle otogaz bayilikleri ilk sırada yer aldı. Doğal gaz piyasasında lisans sayısı da 2024'e kıyasla yüzde 21,7 azaldı, bu alanda en çok lisans 47 adetle dağıtım faaliyetlerine tahsis edildi.

Türkiye genelinde toplam 14 bin 323 şarj istasyonuna ulaşıldı

Bunun yanı sıra geçen yıl şarj hizmeti piyasasında 50 yeni şarj ağı işletmeci lisansı verildi.

Yıl boyunca 12 bin 762 yeni soket devreye alınırken, bunların 6 bin 381'ini AC (yavaş şarj), 6 bin 381'ini DC (hızlı şarj) soketleri oluşturdu. Toplam soket sayısı, önceki yıla göre yüzde 46,6 artışla 38 bin 808'e çıktı.

Lisanslı işletmeciler tarafından kurulan 3 bin 967 yeni istasyonla, geçen yılın sonunda Türkiye genelinde toplam 14 bin 323 şarj istasyonuna ulaşıldı. Bu sayı 2024 yılı sonunda 10 bin 356 olarak kaydedilmişti.

Yürürlükteki lisans sayısı 28 bini aştı

Geçen yıl sonunda yürürlükteki lisans sayısı, 28 bin 323 olarak hesaplandı.

Elektrik piyasasında yürürlükteki lisans sayısı 2025'te yüzde 2,5 artarak 3 bin 417'ye çıktı. Doğal gaz piyasasında lisans sayısı yüzde 0,8 artarak 388, petrol piyasasında lisans sayısı yüzde 0,01 artarak 13 bin 333, LPG piyasasında ise yüzde 0,6 düşüşle 11 bin 3 oldu.

Öte yandan, dönem sonunda yürürlükteki yeni şarj ağı işletmeci lisans sayısı, önceki yıla göre yüzde 4 artarak 182'ye yükseldi.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgiye göre, 2026 yılının Ocak-Mart döneminde Türkiye'den 93 ülke ve serbest bölgeye 195 bin 995 ton ayçiçeği yağı ihraç edildi.

Sektör, bu ihracat karşılığında 316 milyon 847 bin dolar gelir elde etti. Geçen yılın aynı döneminde 183 bin 125 ton karşılığında yapılan 270 milyon 396 bin dolarlık ihracat, bu yılın ilk çeyreğinde değerde yüzde 17,2, miktarda ise yüzde 7 artış gösterdi.

Türkiye'nin ayçiçeği yağı ihracatında yüzde 61,7'lik paya sahip olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nden ise 195 milyon 648 bin dolarlık dış satım yapıldı.

Bu dönemde Türkiye'den en çok ayçiçeği yağı ihracatı, 126 milyon 94 bin dolarla Cibuti'ye gerçekleştirilirken, bu ülkeyi 33 milyon 798 bin dolarlık ihracatla Sudan, 20 milyon 416 bin dolarlık ihracatla Suriye izledi.

Dünya pazarının yüzde 18,3'ünü karşılıyor

Güneydoğu Anadolu Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, dünya rafine ayçiçeği yağı ticaretinde ulaşılan yüzde 18,3'lük pazar payının, Türkiye'nin gıda ticaretindeki uluslararası gücünü çok net bir şekilde ortaya koyduğunu söyledi.

Yılın kalan bölümündeki sektörel performans ile ilgili değerlendirmede bulunan Kadooğlu, şunları kaydetti:

“Ham madde arzında yaşanan küresel kısıtlamalar ve bölgemizi kuşatan savaş koşulları, kalan bölümdeki performans için belirleyici olacaktır. Özellikle Rusya'nın ihracat vergilerini 2026 yılı sonuna kadar uzatmış olması, tedarik zinciri üzerinde bir baskı oluştursa da biz bu zorluğu stok yönetim gücümüz, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin yerinde müdahaleleri ve yüksek teknolojili tesislerimizin esnekliğiyle aşmayı biliyoruz. Dahilde İşleme Rejimi sayesinde edindiğimiz tohumu katma değer katarak işliyor, dünya pazarlarına 'Türk yağı' imzasıyla sunuyoruz. Ukrayna ve Rusya gibi ham madde devlerini rafine ürün ihracatında geride bırakabilmemizi, sadece lojistik bir avantaj değil; yılların getirdiği teknolojik birikimin bir sonucu olarak görüyorum. İnanıyorum ki bu dinamizm bizi önümüzdeki 10 yıl içinde yüzde 25 pazar payı hedefimize de ulaştıracaktır.”

Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Başkanı Firuz Bağlıkaya, yaptığı açıklamada, uluslararası düzeyde gerçekleşen sportif ve kültürel etkinliklerin turizm hareketlerine pozitif anlamda yansıdığını belirterek, "Dünya genelinde milyonlarca insanın canlı olarak ekranları üzerinden takip ettiği Formula 1 yarışları, düzenlendiği şehirlerdeki turizm hareketlerini artırmanın yanında destinasyon imajına da ciddi manada katkı sağlıyor." diye konuştu.

Türkiye'nin en az 5 yıl boyunca yeniden Formula 1 takviminde yer alacak olmasını hem sektör hem de İstanbul turizmi açısından son derece önemli ve sevindirici bir gelişme olarak gördüklerini söyleyen Bağlıkaya, yarışın düzenlendiği hafta sonunda on binlerce yabancı ziyaretçinin İstanbul'da ağırlanmasını beklediklerini dile getirdi.

Bağlıkaya, yapılan birçok farklı araştırmaya göre Formula 1 yarışlarını yerinde izlemek için seyahat edenlerin büyük kısmının yüksek satın alım gücüne sahip kişilerden oluştuğunu kaydederek, "Dolayısıyla yarışı izlemek için gelen ziyaretçilerin oluşturduğu ekonomi genel turizm harcamasının da üzerinde bir noktada oluyor. Bu tarz organizasyonlar, sadece düzenlendiği hafta sonunda değil sonrasında da yarışın gerçekleştiği destinasyonun turizm hareketliliğini artırıyor. Ülkemizin yeniden Formula 1 takvimine girmesi Türkiye'ye uluslararası düzeyde gösterilen güvenin de çok önemli bir göstergesi." ifadelerini kullandı.

Turistin ülkeye getirilmesinde lokomotif işlevi gören seyahat acentelerinin İstanbul'un ve ülkenin en iyi şekilde tanıtımı için üzerine düşeni yapmaya hazır olduğunu bildiren Bağlıkaya, "Türkiye'ye en çok turist gönderen ülkelerdeki tur operatörlerine yönelik 'güvenli ülke Türkiye' imajı için gösterdiğimiz çabalara destek olacak bu hamleyi çok önemsiyoruz." dedi.

"Ülke imajı açısından son derece önemli"

Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel de Formula 1'in İstanbul’a dönüşünün ülke imajı açısından son derece önemli olduğunu belirterek, "Formula 1 küresel ölçekte marka bir etkinlik. Etkinliğin uzun bir aradan sonra İstanbul'da düzenlenmesini turizm, perakende ve ülke imajı açısından da çok boyutlu bir fırsat olarak değerlendiriyorum. Bu tür organizasyonlar, ülkelerin tanıtımına güçlü katkı sağlarken, aynı zamanda ekonomiye de doğrudan olumlu yansıyor. Yarış haftası boyunca oluşan turist hareketliliği, özellikle markalı perakende açısından ciddi bir canlılık yaratıyor." ifadelerini kullandı.

Bu tür prestijli etkinliklerin aynı zamanda ülkelerin marka değerini yükselterek uzun vadede yatırım çekme potansiyelini artırdığına dikkati çeken Öncel, İstanbul'un yeniden takvimde yer almasının Türkiye'nin küresel etkinlikler için güvenilir ve cazip bir destinasyon olduğunun da kabulü anlamına geldiğini dile getirdi.

Öncel, bu organizasyonların kalıcı fayda sağlaması için düzenli hale getirilmesi ve etrafında güçlü bir ticari ekosistem oluşturulması gerektiğini, tek seferlik etkinlikler yerine, uzun vadeli ve planlı bir yaklaşımın benimsenmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.

"Yeme ve içme, konaklama ve ulaşım sektöründe ciddi bir yoğunluk oluşacak"

İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Mesut Şengün ise Formula 1'in yeniden Türkiye'ye gelmesinin esnaf ve sanatkarlar için önemli bir hareketlilik anlamına geldiğini söyledi.

Bu tarz organizasyonların otelciden pansiyoncuya, lokantacıdan kafeciye, taksiciden servisçiye, araç kiralama işletmelerinden otoparkçılara, büfeciden bakkala kadar birçok meslek grubuna doğrudan bereket getirdiğini dile getiren Şengün, "Şehrimize gelecek yerli ve yabancı misafirler, çarşıyı, pazarı, esnafı hareketlendirir. Esnaf sanatkarımızdan büyük işletmelere kadar herkes bu canlılıktan payını alacak. Özellikle yeme ve içme, konaklama ve ulaşım sektöründe ciddi bir yoğunluk oluşacak. Bu tür organizasyonlar esnafımızın yüzünü güldüren, şehrin ekonomisine nefes aldıran fırsatlar." diye konuştu.

Spekülatif fiyat hareketliliklerinin önlenmesi amacıyla katı amonyum nitrat ve monoamonyum fosfatın gümrük vergilerinin sıfırlanması kararlaştırıldı.

Bölgedeki gelişmelerin yakın takibi, tedarik süreçlerine etkileri, fiyat hareketlerinin anlık izlenmesi ve yaşanabilecek olası spekülatif fiyat hareketliliklerinin önlenmesi amacıyla katı amonyum nitrat ve monoamonyum fosfatın gümrük vergilerinin sıfırlanması kararlaştırıldı.

Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı.

Ticaret Bakanlığından karara ilişkin yapılan açıklamada, Bakanlığın, gıda ve tarım sektörünün ham maddelerinde arz güvenliğinin sağlanması ve spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi ile üretici-tüketici refahının dengeli şekilde korunabilmesi amacıyla gerekli tedbirleri dinamik olarak aldığına işaret edildi.

Bu bağlamda, daha önce bölgede yaşanan mevcut küresel gerilimden kaynaklı tarımsal girdilerde fiyat artışı gözlemlenmesi üzerine, gübre arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve gübre sektörünün bölgede yaşanan olumsuz faaliyetlerden doğabilecek olası maliyet artışlarına karşı korunması amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığıyla koordineli üre ile muhtelif azotlu ve kompoze gübrelerin gümrük vergilerinin sıfırlandığı belirtildi.

Açıklamada, "Bölgedeki gelişmelerin yakın takibi, tedarik süreçlerine yönelik etkileri, fiyat hareketlerinin anlık izlenmesi ve yaşanabilecek olası spekülatif fiyat hareketliliklerinin önceden önlenmesi amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı ile koordineli olarak aynı ürün grubunda yer alan katı amonyum nitrat ve monoamonyum fosfatın gümrük vergisi de sıfırlanmıştır." ifadelerine yer verildi.

Ticaret Bakanlığının, tarım sektörünün mevsimsel değişimlere hazırlığını da göz önünde bulundurduğuna dikkati çekilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bakanlığımız bölgede yaşanan tüm gelişmeleri anlık olarak takip etmekte, fiyat hareketliliklerini izlemekte, iç ve dış piyasalarda oluşabilen spekülatif hareketlere karşı ülkemizdeki üreticilerin ve tüketicilerin refahını dengeli bir şekilde koruyacak gerekli tüm tedbirleri almaya devam etmektedir."

Buna göre, 24 Mayıs 2005'te yürürlüğe giren "Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği", Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla kaldırıldı.

Yeni dönemde, madencilik faaliyetlerine ilişkin izin süreçlerinin Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında yürütülmesi öngörülüyor.

Sosyal medyada yer alan haberin bilgi eksikliği ve yoruma dayalı olarak hazırlandığı belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Halihazırda bandrol üretimi yerli bir firma tarafından Manisa'da kendi tesislerinde gerçekleştirilmekte olup herhangi bir yabancı menşeli firmadan hizmet almamaktadır. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından yerli ve milli politika çerçevesinde bandrol üretimi ve dağıtımı 2026 yılı içinde tamamen kamu kontrolünde yerine getirilecektir. Bu kapsamda bandrol üretimi için gerekli olan makine ve teçhizatı temin etmek için harekete geçilmiştir. Bandrol basım faaliyeti Darphane'nin İstanbul Kartal yerleşkesinde yapılacak olup fabrika inşaatına başlanmış ve son aşamaya gelinmiştir. Üretim için ihtiyaç duyulan personel istihdamı ve hammadde temini hazırlıkları da devam etmektedir. Bu süreçlerden sonra bandrol üretimi tamamen Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilecek olup başka kurum ve firmalar üretim sürecinde yer almayacaktır."

Açıklamada, bandrol süreçlerinin tamamen kamu eliyle yürütülmesi ve kayıt dışılıkla mücadelede sadece denetleyen değil aynı zamanda üreten konuma geçilmesinin güvenlik, bağımsızlık ve kamu yararı açısından daha güçlü bir sistem kurulmasını da sağlayacağı vurgulandı.

Anadolu Ajansının (AA) "Anadolu'da Kalkınma Seferberliği" başlıklı dosyasının sekizinci haberinde, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki illerde yapılacak yatırımlara yönelik yerel kalkınma destekleri yer aldı.

Bölgede yer alan illere yönelik yeni yatırım alanları, hayvancılıktan turizme, tarıma dayalı sanayiden ileri teknoloji üretime kadar geniş yelpazede şekillendi. Bu doğrultuda, bölge illerinin potansiyellerine göre belirlenen yatırım başlıkları, istihdamın artırılması ve ekonomik çeşitliliğin sağlanması planlandı.

Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı ile belirlenen alanlardaki yatırımlara, büyüklüğüne göre vergi indiriminden sigorta primi desteğine, faiz veya kar payı katkısından yatırım yeri tahsisine ve gelir vergisi muafiyetine kadar çeşitli destekler sunulacak. Her yatırım için 301 milyon liraya kadar nakdi destek ve yatırımın yüzde 50'si kadar vergi indirimi sağlanması öngörülen Program çerçevesinde, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki illerde çeşitli sektörlere yönelik yatırım destekleri sağlanacak. Söz konusu destekler, Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda, 26 Kalkınma Ajansı aracılığıyla yürütülecek.

Hayvancılık ve su ürünleri üretimi ön planda

Program kapsamında Ağrı'da alternatif turizm yatırımlarıyla birlikte, asgari 1000 küçükbaş ve 300 büyükbaş kapasiteli entegre et ve süt hayvancılığı projeleri ile jeotermal sera yatırımlarına destek aktarılacak.

Ardahan'da desteklenecek alanlar arasında büyükbaş hayvancılık yatırımlarının yanı sıra, dört yıldız ve üzeri konaklama tesisleri, kaz yetiştiriciliği ve mobilya üretimi öne çıkarken, Bingöl'de termal turizm yatırımları, arıcılık ve su ürünleri üretimine teşvik verilecek.

Sanayi ve katma değerli üretim alanlarının öne çıktığı Bitlis'te, doğal taş işleme, metal teknolojileri ve gıda ürünlerinden katma değerli üretim konuları desteklenecek yatırımlar arasında yer alacak.

Elazığ'da, asgari 1000 büyükbaş hayvancılık yatırımları, su ürünleri üretimi ve Hazar Gölü çevresinde turizm yatırımları ile üzümden katma değerli üretim projelerine destek sunulacak.

Hastane projeleri ve madencilik alanlarındaki yatırımlar desteklenecek

Tarihi İpek Yolu üzerinde yer alan Erzincan'da, alternatif turizm yatırımları ile içecek ve yapı malzemeleri üretimi teşvik edilecek.

Erzurum'da, büyükbaş hayvancılık yatırımları, özel hastane projeleri, deri işleme ve madencilik alanlarına destek aktarılacak.

Sarp dağları ve zengin kültürel dokusuyla bilinen Hakkari'de desteklenecek alanlarda yumurta tavukçuluğu, maden işleme ve içecek üretimi yatırımları dikkati çekerken, tarım ve sanayi entegrasyonunun hedeflendiği Iğdır'da gıda işleme, otomotiv yan sanayi ve konaklama yatırımları öne çıkacak.

Kars'ta büyükbaş hayvancılık, konaklama tesisleri, kaz yetiştiriciliği ve dünyanın en eski buğday türlerinden biri olan kavılca buğdayına dayalı üretim projelerine destek sağlanacak.

Turizm ve ileri teknoloji yatırımları dikkat çekiyor

Kayısı başta olmak üzere, tarımsal üretimiyle bilinen Malatya'da, büyük ölçekli hayvancılık yatırımları ile tıbbi cihaz ve elektronik sistem üretimi desteklenecek.

Muş'ta hayvancılık, turizm ve su ürünleri desteklenecek alanlar arasında yer alırken, Tunceli'de alternatif turizm, içecek üretimi ve küçükbaş hayvancılık projelerine yönelik yatırımlar ivme kazanacak.

Türkiye'nin en büyük gölüne ev sahipliği yapan Van'da, turizm projeleri ile deniz araçlarına yönelik kritik parça üretimi, özel hastane yatırımları, jeotermal seracılık ve hayvancılık yatırımlarına destek aktarılacak.

Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı çerçevesinde sağlanacak desteklerle, Doğu Anadolu'daki illerin üretim kapasitesinin artırılması, ekonomik çeşitliliğin sağlanması ve bölgenin cazibe merkezi haline getirilmesi hedefleniyor. Bakanlık koordinasyonundaki Programla, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki 14 şehrin potansiyeli en iyi şekilde değerlendirilecek, üretimi teşvik edecek, yeni istihdam alanları oluşturacak ve yerelden başlayan kalkınma zincirinin, tüm Türkiye'ye yayılması amaçlanıyor.

Ticaret Bakanlığı, piyasa dengesini olumsuz etkileyecek uygulamaların önüne geçmek için ocak-mart döneminde 129 bin 327 firma ve 15,2 milyon ürünü denetleyerek, 784,6 milyon lira ceza verdi.

Bakanlık, yılın ilk çeyreğine ilişkin piyasa denetim bilançosunu açıkladı.

Buna göre, vatandaşların ekonomik refahını bozacak, iç piyasadaki istikrarlı seyri ve tüketicilerin arz-talep dengesini olumsuz etkileyecek uygulamalara yönelik denetimler yapılıyor.

Çalışmalar sonucu ocak-mart döneminde toplam 129 bin 327 firma ve 15 milyon 167 bin 58 ürün denetlendi. Denetimlerde rastlanan uygunsuzluklar nedeniyle 784,6 milyon lira ceza uygulandı.

Söz konusu dönemde, otomotiv, stokçuluk, emlak, kuyum, fahiş fiyat, haksız ticari uygulamalar ve ödeme sürelerine ilişkin 23 bin 3 gerçek ve tüzel kişi denetlendi. Bu denetimlerde, aykırı fiillerde bulunan 2 bin 155 gerçek ve tüzel kişiye toplam 221 milyon lira ceza verildi.

İç Ticaret Genel Müdürlüğünün denetimlerinde de fahiş fiyatlara ilişkin verilen ceza 174,3 milyon lira olurken, emlak sektöründeki denetimlerde 19,2 milyon lira, otomotivde 5,1 milyon lira ve kuyum sektöründe 2,6 milyon lira ceza kesildi.

Ticari elektronik ileti, çalışma saatleri ve lisanslı depolara ilişkin denetimlerde uygulanan ceza yaklaşık 17,5 milyon lira oldu.

Gerçek ve tüzel kişilere kesilen cezalar

Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünce de tüketicilerin günlük hayatta taraf oldukları sözleşmeler, reklam ve haksız ticari uygulamalar ile ürün güvenliği kapsamında denetim yapıldı.

İlk çeyrekte, 16 bin 421 gerçek ve tüzel kişi denetlenirken, aykırı eylemlerde bulunan 517 gerçek ve tüzel kişiye toplam 309,6 milyon lira ceza kesildi.

Ön ödemeli konut satışları, abonelik, mesafeli satış, taksitli satış ödemeleri, paket tur ve devre tatil gibi tüketicilerin taraf olduğu sözleşmelerdeki aykırılıklara, 254,9 milyon lira ceza verildi.

Reklam ve haksız ticari uygulama denetimleri kapsamında 50,2 milyon lira, piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri doğrultusunda yapılan ürün güvenliği denetimlerinde aykırı bulunan fiillere ise 4,4 milyon lira ceza uygulandı.

Rekabet Kurumunun çalışmaları

Ticaret il müdürlükleri aracılığıyla söz konusu dönemde, 81 ilde yapılan denetimlerde 89 bin 903 firma denetlenirken, bunlardan 19 bin 50 firmaya 254 milyon lira ceza kesildi. Yılın ilk üç ayındaki denetimlerde, İstanbul'da aykırılık tespit edilen 46 bin 416 ürün nedeniyle 203,3 milyon liralık ceza verildi.

Bu dönemde, Ankara'da 4,7 milyon, İstanbul'da 2,5 milyon ve Antalya'da 1,8 milyon ürünün denetimi gerçekleştirildi.

Öte yandan, Rekabet Kurumu tarafından yapılan çalışmalar kapsamında, geçen yıl toplam 227 firmaya 13,2 milyar lira ceza uygulanırken, bu yılın 3 ayında başta bilişim teknolojileri ve platform hizmetleri, gıda endüstrisi, tarım ve hayvancılık alanlarında faaliyet gösteren 90 firmaya 5 milyar lira ceza kesildi.

Buna göre, toplam bütçe harcamaları ilk çeyrekte yıllık yüzde 2,6 artış kaydederek 7,47 trilyon yuana (1,09 trilyon dolar) ulaştı.

Bu dönemde merkezi hükümetin bütçe harcamaları yüzde 4,9, yerel yönetimlerin bütçe harcamaları ise yüzde 2,3 arttı.

Bütçe harcamaları, 3 ayda yıllık bütçede öngörülen miktarın yüzde 24,9'una ulaşırken son 5 yıldaki en hızlı harcama gerçekleşmesi oldu.

Bütçe gelirleri yüzde 2,4 arttı

İlk çeyrekte toplam bütçe gelirleri de yıllık bazda yüzde 2,4 artarak 6,16 trilyon yuana (910 milyar dolar) ulaştı.

Merkezi hükümetin bütçe gelirleri yıllık yüzde 2,7 artışla 2,5 trilyon yuan (360 milyar dolar), yerel yönetimlerin bütçe gelirleri ise yüzde 2,1 artışla 3,66 trilyon yuan (540 milyar dolar) oldu.

Vergi gelirleri yüzde 2,2 artışla 4,85 trilyon yuana (710 milyar dolar), vergi dışı gelirler ise yüzde 2,9 artışla 1,31 trilyon yuana (190 milyar dolar) çıktı.

Üç aylık dönemde yaklaşık 190 milyar dolar bütçe açığı kaydedildi.

Çin'de merkezi ve yerel yönetim bütçe gelirleri, 2025'te 28,7 trilyon yuan (yıl sonundaki kura göre 4,09 trilyon dolar), bütçe harcamaları ise 21,6 trilyon yuan (yıl sonundaki kura göre 3,08 trilyon dolar) olmuştu.

Buna göre, hane halkının 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi bir önceki aya göre 1,67 puan artarak yüzde 51,56 seviyesinde gerçekleşti. Hane halkının son bir yıl içinde fiyatlarının en çok arttığını değerlendirdiği ve gelecek 12 ay için fiyatlarının en çok artmasını beklediği ürün/hizmet grupları "gıda" ile "yakıt ve enerji" oldu.

Gıdayı, fiyatı en çok artan ürün grupları arasında değerlendiren katılımcıların payı bir önceki aya göre 0,2 puan artarak yüzde 40,7'ye çıktı.

Gelecek 12 ay sonunda konut fiyatlarındaki artış beklentisi bir önceki aya göre 0,18 puan artarak yüzde 35,23'e yükseldi. Gelecek 12 ay sonunda dolar kuru beklentisi geçen aya göre 0,03 lira azalarak 52,12 liraya gerildi.

Katılımcıların yatırım tercihleri değerlendirildiğinde, ilk sırada yer alan "altın alırım" diyen katılımcıların oranı, geçen aya göre 6,4 puan azalarak yüzde 48,8 oldu. İkinci sırada yer alan "ev/dükkan/arsa vb. alırım" diyen katılımcıların oranı da geçen aya göre 4,9 puan artarak yüzde 33,4'e çıktı.

Yerli turistlerin, yurt içindeki giyecek ve hediyelik eşya harcamaları, son 5 yılda toplamda 100 milyar lirayı aştı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlediği bilgiye göre, yerli turistler geçen yıl yurt içinde 67 milyon 851 bin seyahat gerçekleştirdi.

Bu seyahatlerde yeme ve içme, ulaştırma, konaklama, giyecek ve hediyelik eşya ile sağlık gibi türlerde, toplamda 555,1 milyar lira harcama yapıldı.

Son 5 yılda, ülke içinde artan seyahatlerle birlikte, giyecek ve hediyelik eşya harcamalarındaki artış dikkati çekti.

Giyecek ve hediyelik eşya harcamaları 5 yılda 9 katına çıktı

Ülkenin gözde destinasyonlarına akın eden milyonlarca turistin, söz konusu sektörlerdeki harcamaları 2021'de 4 milyar 556 milyon 810 bin lira iken, sonraki yılda yaklaşık iki katına çıkarak 8 milyar 355 milyon 656 bin lirayı buldu.

Giyecek ve hediyelik eşya harcamaları 2023'te 17 milyar 543 milyon 691 bin lira, 2024'te 32 milyar 286 milyon 800 bin lira ve geçen yıl ise 40 milyar 986 milyon 59 bin liraya ulaştı.

Böylece, yerli turistlerin giyecek ve hediyelik eşya harcamaları, 2021'den 2025'e kadar yaklaşık 9 katına çıktı.

Öte yandan, söz konusu sektörlerdeki harcamaların toplamı da son 5 yılda, 103 milyar 729 milyon 16 bin liraya ulaştı.

Ulaştırmaya 340,5 milyar lira harcandı

Yerli turistlerin, gezi-eğlence-tatil, kültür, yakınları ziyaret, sağlık, toplantı, konferans, ticari ilişkiler ve fuar kapsamındaki ziyaretlerinde ulaştırma harcamaları da aynı dönemde artış gösterdi.

Ulaştırma harcamaları, 2021'de 15 milyar 300 milyon 151 bin lira iken, geçen yıl 127 milyar 943 milyon 401 bin liraya çıktı. Böylece, 5 yılda söz konusu sektöre yönelik harcamaların toplamı da 340 milyar 533 milyon 415 lira oldu.

Yerli turistlerin, 2021-2025 döneminde, yurt içinde giyecek ve hediyelik eşya ile ulaştırma harcamalarına dair veriler şöyle:

Türkiye'de e-ticaret işlem sayısının son 5 yılda 1 milyardan 7 milyara yükseldiği bildirildi.

Samsun Ticaret ve Sanayi Odası (TSO) ev sahipliğinde düzenlenen "Samsun B2B Networking" etkinliğine katılan e-ticaret altyapıları üzerine çalışan satış yöneticisi Zekeriya Ateş, Türkiye'de e-ticaretin son yıllarda güçlü büyüme sergilediğini söyledi.

Son 5 yılda e-ticaret üzerinden yapılan işlemlerin 1 milyarlardan 7 milyar adetlere çıktığının altını çizen Ateş, "Türkiye'de bir ürün almadan önce araştırma yapanların oranı yüzde 86. Online araştırma yapan kitlenin oranı son iki yılda yüzde 30 arttı. İnsanlar son dönemlerde daha çok fiyat odaklı araştırma yapıyor." dedi.

Türkiye'de e-ticaretin toplam ticaret içindeki payının da son 7 yılda yüzde 5 seviyelerinden yüzde 21'e yükseldiğine dikkati çeken Ateş, şöyle devam etti:

"Aslında hala e-ticarette büyük büyüme potansiyeli var Türkiye için. Burada her zaman domine eden sektör, gıda sektörüydü. Bu yıl özellikle elektronik ve beyaz eşya sektörünün gıdayla hemen hemen aynı seviyelerde olduğunu söyleyebiliriz. Üçüncü sırada tekstil sektörü var. e-ticaretin en büyük avantajı, bir konfor var aslında. Fiyat analizi, firma ve ürün araştırması, daha doğru bilgiye ulaşabilme, müşteri deneyimlerini görebilme ve ölçümleyebilme konusunda konfor veriyor. Bunlar karar vermede çok etkileyici unsurlar."

Ateş, yapay zekanın sektörde belirleyici hale geldiğini vurgulayarak, "Artık insanlar arama motorlarından ürün arıyor yine ama ciddi oranda yapay zekadan da arıyor. Hatta yapay zeka üzerinden ürünü satın alıyor. Adres bilgilerini, beden bilgilerini... Çünkü yapay zeka onun asistanı oluyor artık. Kişi bütün satın alma süreçlerini daha yoğun şekilde yapay zeka üzerinden tamamlayacak." diye konuştu.

Türkiye'de e-ticaret hacmi 100 milyar dolar civarında

Bir teknoloji firmasının ortağı Çağrı Orçan ise Türkiye'de 2025 verilerine göre 100 milyar dolar civarında e-ticaret hacmi bulunduğunu, bunun yaklaşık yüzde 75'ini organize perakendenin oluşturduğunu söyledi.

Türkiye pazarının büyüme ivmesini sürdürdüğünü belirten Orçan, "Türkiye pazarı yüzde 15'lik büyümeyle devam ediyor. Dolayısıyla dünyada yükselen pazarlardan biri." dedi.

Orçan, yapay zekanın sektördeki etkisinin giderek arttığına işaret ederek, teknoloji şirketlerinden başlayarak yapay zekanın bu teknolojiyi sağlayan platformlar ve ürün satmak isteyen markalar tarafından kullanılmasının önem taşıdığını vurguladı.

Tüketici alışkanlıklarının da hızla değiştiğini vurgulayan Orçan, "Markaların kişisel web sitesine gitmek, her birini tek tek araştırmak durumunda kalmayacaksınız. Bunu yapay zekaya yazıp alışverişi tamamlayarak çıkacaksınız." ifadesini kullandı.

Türkiye’de rüzgar enerjisi sektörü, artan kurulu güç, yerli üretim kapasitesi ve politika desteğiyle enerji dönüşümünün yanı sıra sanayi stratejisinin de ana bileşenlerinden biri haline geldi.

Küresel Rüzgar Enerjisi Konseyinin 2026 Küresel Rüzgar Raporu'nda, Türkiye'nin rüzgar enerjisinde kaydettiği ilerleme ve artan stratejik rolüne özel bir bölüm ayrıldı.

Türkiye'nin kurulu rüzgar gücü, 2025'te kaydedilen 2,1 gigavatlık rekor artışın ardından Ocak 2026 itibarıyla yaklaşık 16 gigavata ulaştı.

Almanya ve Türkiye’deki güçlü büyümenin katkısıyla Avrupa'da toplam 19,1 gigavat yeni rüzgar kapasitesi devreye alınırken, yıllık bazda yüzde 16 büyüme kaydedildi.

Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliğinin (TÜREB) katkı sunduğu rapor bölümünde, rüzgar ve güneş enerjisinin toplam kurulu gücünün 40 gigavatı aştığı belirtildi.

Hükümetin 2035'e kadar 120 gigavatlık rüzgar ve güneş kapasitesine ulaşma hedefi doğrultusunda, her yıl 2 ila 2,5 gigavat rüzgar kapasitesinin devreye alınması gerektiği vurgulandı.

İklim diplomasisi ve ihracat hedefleri öne çıkıyor

Rapora göre, Marmara ve Ege bölgeleri rüzgar ekipmanı üretimi ve kurulum faaliyetlerinde öne çıkarken, düzenleyici reformlarla yatırım süreçlerinin daha öngörülebilir hale gelmesi sektöre ivme kazandırdı.

Bu gelişmeler, artan elektrik talebi, enerji güvenliği gereksinimleri ve yerli sanayi kapasitesinin güçlendirilmesi hedeflerine stratejik katkı sağlıyor.

Türkiye'nin Avrupa, Orta Asya ve Orta Doğu'ya yönelik ekipman ihracatını artırma hedefi de bu süreçte önem kazanıyor.

Ayrıca Türkiye'nin BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği hazırlıkları, ülkenin iklim diplomasisindeki rolünü güçlendiriyor.

Sanayi entegrasyonu ve teknoloji dönüşümü hızlanıyor

Türkiye, rüzgar enerjisinde yalnızca kapasite artıran bir pazar olmanın ötesine geçerek, uluslararası üreticiler ile yerli sanayinin entegre olduğu bir üretim merkezi haline geliyor.

Nordex ve Goldwind gibi küresel şirketlerin yatırımları, yerelleşme ve teknoloji geliştirme süreçlerini destekliyor.

Rüzgar enerjisinde büyüme, depolama teknolojileriyle entegre hibrit projelerle birlikte ilerlerken, Türkiye'de yaklaşık 15-16 gigavatlık depolama entegreli rüzgar projeleri için ön lisans verilmiş durumda bulunuyor.

Göktepe Rüzgar Santrali kapsamında planlanan 132 megavatsaatlik batarya sistemi, büyük ölçekli depolama uygulamalarının yaygınlaşmaya başladığını ortaya koyuyor.

Öte yandan Türkiye, deniz üstü rüzgar enerjisini de uzun vadeli hedefleri arasına aldı. 2035'e kadar 5 gigavat offshore kapasite hedeflenirken, potansiyelin önemli kısmının yüzer türbin teknolojisine uygun olduğu değerlendiriliyor.

Raporda, güncellenen destek mekanizmaları ve rekabetçi ihalelerle sektörün büyümesini sürdürmesinin beklendiği, rüzgar enerjisinin Türkiye’nin enerji dönüşümündeki stratejik rolünün giderek güçlendiği ifade edildi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), nisan ayına ilişkin hizmet, perakende ticaret ve inşaat güven endekslerini açıkladı.

Buna göre, mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksi, nisanda aylık bazda hizmet sektöründe yüzde 3,1 azalarak 109,7, perakende ticaret sektöründe yüzde 1,8 gerileyerek 111,6 ve inşaat sektöründe yüzde 3,6 artarak 83,6 değerini aldı.

Hizmet sektöründe, nisanda bir önceki aya oranla son 3 aylık dönemde iş durumu yüzde 4,7, son 3 aylık dönemde hizmetlere olan talep yüzde 2,5 ve gelecek 3 aylık dönemde hizmetlere olan talep beklentisi yüzde 2 azaldı.

Perakende ticaret sektöründe, son 3 aylık dönemde iş hacmi-satışlar yüzde 2,5, mevcut mal stok seviyesi yüzde 1,1, gelecek 3 aylık dönemde iş hacmi-satışlar beklentisi yüzde 1,6 geriledi.

İnşaat sektöründe de alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyi yüzde 2,9, gelecek 3 aylık dönemde toplam çalışan sayısı beklentisi yüzde 4,3 yükseldi.

Buna göre, nisanda 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri geçen aya göre, piyasa katılımcıları için 1,22 puan artarak yüzde 23,39 seviyesine, reel sektör için 0,8 puan artarak yüzde 33,70 seviyesine, hane halkı için 1,67 puan artarak yüzde 51,56 seviyesine çıktı.

Gelecek 12 aylık dönemde enflasyonun düşeceğini bekleyen hane halkı oranı geçen aya göre 0,57 puan azalarak yüzde 14,57 seviyesinde gerçekleşti.

Gün ışığının etkisine odaklanan araştırmalar, çalışma ortamında doğal ışık ve dış manzara erişimi iyileştirildiğinde bilişsel performansın yüzde 42’ye kadar artabildiğini gösteriyor. Farklı yapı tiplerinde kullanıcı konforunu ve mekân kalitesini etkileyen bu tablo, gün ışığının mimari planlamadaki önemini daha görünür hale getiriyor. Form Endüstri Tesisleri’nin çatı ışıklık sistemleri, farklı yapı tiplerinde gün ışığının iç mekâna dengeli biçimde taşınmasına katkı sunuyor.

Üretim tesisleri, depolar ve lojistik yapılar gibi geniş hacimli alanlarda çalışanlar günün büyük bölümünü kapalı ortamlarda geçiriyor. Benzer şekilde ofisler, oteller, hastaneler, AVM’ler, atriumlar ve villa projelerinde de gün ışığının iç mekâna taşınması, kullanıcı deneyimi ve mekân kalitesi açısından önem taşıyor. Bu nedenle gün ışığının iç mekâna taşınması, aydınlatma ihtiyacının yanı sıra dikkat düzeyi, zihinsel canlılık, uyku ritmi ve genel çalışma konforu açısından da önem taşıyor. Araştırmalar, gün ışığı ve dış çevreyle görsel temasın iyileştirildiği ortamlarda çalışanların üst düzey karar verme becerilerini ölçen bilişsel değerlendirmelerde yüzde 42’ye kadar daha yüksek sonuçlar elde ettiğini gösteriyor. Form Endüstri Tesisleri, farklı yapı tiplerine uygun çatı ışıklık sistemleriyle doğal ışığın büyük hacimli yapılara ve farklı yaşam alanlarına daha dengeli yayılmasına katkı sağlıyor. Bu yaklaşım, daha ferah, aydınlık ve kullanıcı deneyimini destekleyen iç mekânların oluşturulmasına yardımcı oluyor.

Gün Işığı Uyku Düzeni ve Yaşam Kalitesi Üzerinde Etkili Oluyor

Araştırmalar, gün ışığına erişimi olan çalışanların uyku düzeni ve yaşam kalitesi göstergelerinde daha olumlu sonuçlar verdiğini ortaya koyuyor. Pencereli alanlarda çalışanlarla penceresiz alanlarda çalışanları karşılaştıran bir çalışmada, gün ışığına erişimi olan çalışanların hafta içi toplam uyku süresinin ortalama 46 dakika daha uzun olduğu görülürken, canlılık ve fiziksel iyilik haliyle ilişkili başlıklarda da daha güçlü sonuçlar elde edildiği belirtiliyor. Aynı bulgular, gün ışığından sınırlı yararlanan çalışanlarda genel uyku kalitesi ve uyku bölünmeleri açısından daha zayıf sonuçlar görülebildiğine işaret ediyor. Bu veriler, gün ışığının ofislerden endüstriyel yapılara kadar farklı kullanım alanlarında çalışanların günlük ritmini ve genel iyilik halini de etkilediğini gösteriyor.

Çatı Işıklık Sistemleri Gün Işığını Daha Etkili Kullanmayı Destekliyor

Gün ışığının yalnızca cephelerden alınması, geniş ve derin planlı yapılarda her noktaya yeterli düzeyde ulaşmasını zorlaştırabiliyor. Çatı ışıklık sistemleri ise doğal ışığın üst kotlardan iç mekâna alınmasına olanak sağlayarak ışığın alan geneline daha dengeli yayılmasını destekliyor. Bu sayede üretim tesisleri, depolar, lojistik yapılar, ofisler, oteller, hastaneler, AVM’ler, atriumlar ve villa projelerinde daha aydınlık, ferah ve görsel konforu yüksek iç mekânlar oluşturulabiliyor. Gün ışığının daha dengeli kullanılması, kullanıcı deneyimini güçlendirirken yapay aydınlatma ihtiyacının azalmasına ve buna bağlı olarak enerji tasarrufuna katkı sunuyor. Bu yönüyle çatı ışıklık sistemleri, hem kullanıcı konforunu hem de yapı performansını destekleyen bütüncül bir çözüm olarak öne çıkıyor.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,6 azalışla 10.412 puanda, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,5 değer kaybıyla 24.082 puanda, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,3 düşüşle 47.631 puanda, ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,8 azalışla 17.860 puanda bulunuyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile ateşkesi uzatma kararına karşın, ABD/İsrail-İran Savaşı'na ve ateşkes sürecine ilişkin belirsizlikler devam ediyor.

Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra ekonomik veriler de bölge piyasalarının yönü üzerinde etkili oluyor. İngiltere'de bütçe açığı, mart ayında sona eren 2025/2026 mali yılında kamu sektörünün net borçlanmasının 132 milyar sterlin olarak gerçekleşmesinin ardından, milli gelire oranla son altı yılın en düşük seviyesine geriledi.

Volkswagen Çin pazarına yönelik orta vadeli satış hacmi hedefini aşağı yönlü revize etti. Şirketin Çin sorumlusu Ralf Brandstaetter, 2030 yılına kadar ülkede 3,2 milyon araç satışına ulaşmayı beklediklerini belirtirken, daha önce bu hedef yaklaşık 4 milyon olarak öngörülüyordu.

Analistler, günün geri kalanında Orta Doğu'daki gelişmelerin yanı sıra dünya genelinde açıklanacak hizmet sektörü, imalat sanayi ve bileşik Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin takip edileceğini kaydetti.

Uluslararası sivil toplum kuruluşu Global Energy Monitor verilerinden yaptığı derlemeye göre, küresel enerji kurulu gücü yaklaşık 8 bin 573 gigavat seviyesinde bulunuyor.

Kurulu kapasitede 2 bin 233 gigavat ile petrol ve doğal gaz santralleri ilk sırada yer alırken bu kaynakları 2 bin 203 gigavat ile kömür ve 1279 gigavat ile hidroelektrik santralleri takip ediyor. Kurulu güç içerisinde, güneş enerjisi 1197 gigavat, rüzgar enerjisi 1129 gigavat, nükleer 401 gigavat, biyoenerji 115 gigavat ve jeotermal 16 gigavat olarak yer alıyor.

Dünyada, 1639 gigavat kapasiteli enerji projelerinin ise yapımı devam ediyor. İnşası süren projelerin yaklaşık yüzde 72'si temiz enerji projelerinden oluşuyor. Toplam 1175 gigavatlık temiz enerji projelerinin 444 gigavatı güneş, 326 gigavatı hidroelektrik, 314 gigavatı rüzgar ve 82 gigavatı nükleer enerji projelerinden oluşuyor.

Yapımı süren projeler arasında en düşük kapasite 7 gigavatla biyokütle ve 2 gigavatla jeotermal kaynaklarda bulunuyor.

Yapım aşamasındaki projelerde Asya başı çekiyor

Enerji krizine karşı dayanıklılığını artırmak isteyen ülkeler, ekonomik ve jeopolitik faktörlerin de desteğiyle yerli ve sürdürülebilir kaynaklara dayalı projelere öncelik veriyor.

Devreye alınması planlanan temiz enerji projelerinin yüzde 84,5'i Asya'da yer alıyor. Asya'da bulunan ülkelerde 993 gigavat kapasiteli yenilenebilir ve nükleer enerji projeleri inşa ediliyor. Yüksek enerji talebine sahip ülkelerin yer aldığı bölgede söz konusu kapasite artışı ve planlanan stratejik yatırımlar bölgenin küresel yenilenebilir enerji dönüşümündeki liderliğini pekiştiriyor.

Asya'yı 63 gigavat ile Amerika kıtası takip ediyor. Avrupa'da ise toplam 56 gigavat kapasiteli temiz enerji projelerinin yapımı sürüyor. Afrika'da 55 gigavat, Okyanusya ülkelerinde ise 8 gigavat kapasiteli projelerin inşası devam ediyor.

Plana göre, enerji alanında AB düzeyinde daha güçlü koordinasyon sağlanacak.

Gaz depolarının doldurulması, petrol stoklarının kullanımı, ulusal acil önlemler ile jet yakıtı ve dizel arzının güvence altına alınması gibi alanlarda işbirliği artırılacak. Üye ülkelerin acil durum tedbirleri, petrol rafinerisi üretim kapasitesi de dahil olmak üzere yakından koordine edilecek.

AB genelinde ulaşım yakıtlarının üretimi, ithalatı, ihracatı ve stok seviyelerini izlemek amacıyla yeni bir "Yakıt Gözlemevi" kurulacak. Bu mekanizma sayesinde olası yakıt kıtlıkları hızlı şekilde tespit edilecek ve acil durumlarda dengeli yakıt dağılımı sağlanacak.

Komisyon, yüksek jet yakıtı fiyatları ve olası arz sıkıntılarının havacılık sektörü üzerindeki etkisini azaltmak için mevcut AB havacılık kurallarındaki esnekliklere açıklık getirecek.

Elektrikte daha düşük vergilendirme

Plan kapsamında vatandaşlar ve sanayi için hedefli, zamanında ve geçici destek önlemleri uygulanacak. Bu çerçevede gelir destekleri, enerji kuponları, sosyal tarifeler ve elektrik üzerindeki vergi yükünün azaltılması gibi adımlar atılacak. Komisyon ayrıca, en fazla etkilenen sektörleri desteklemek amacıyla üye ülkelere esneklik sağlayacak geçici bir devlet yardımı çerçevesi hazırlayacak.

AB Komisyonu, elektriğin fosil yakıtlara kıyasla daha düşük vergilendirilmesini sağlayacak şebeke ücretleri ve vergilendirme düzenlemelerine ilişkin yasal teklif sunacak.

Öte yandan, AB'de yerli ve temiz enerjiye geçişin hızlandırılması hedeflenecek. Bu kapsamda yaz aylarında bir Elektrifikasyon Eylem Planı açıklanacak ve enerji şebekesinin güçlendirilmesine yönelik adımlar atılacak.

Orta Doğu'daki çatışmaların başlamasıyla Avrupa'da hem petrol hem de doğal gaz fiyatları hızla yükseldi.

AB, 28 Şubat'tan beri başta fosil yakıtlar olmak üzere enerji ithalatı için yaklaşık 24 milyar avro ek harcama yaptı.

AB ülkelerinde jet yakıtı arzında da sıkıntılar ve kıtlık riski ortaya çıktı.

AB rafinerileri jet yakıtı ihtiyacının yaklaşık yüzde 70'ini karşılayabiliyor. Kalan kısım ise büyük ölçüde Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor. Son dönemde yaşanan kesintiler jet yakıtı fiyatlarının 2 kat artmasına ve çok sayıda uçuşun iptaline neden oldu.

ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerin petrol ve doğal gaz fiyatlarını yukarı çekmesi, gayrimenkul sektöründe sürdürülebilir enerji çözümlerini stratejik zorunluluk haline getiriyor.

AA muhabirinin Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan 2026 Küresel Enerji Politikaları Görünümü ve sektör raporlarından derlediği bilgilere göre, Orta Doğu'daki çatışmaların tetiklediği arz kesintileri, yenilenebilir enerjiye yönelik destek mekanizmalarında dönüşümü hızlandırıyor.

Rapora göre, birçok ülkede sabit fiyatlı desteklerden piyasa bazlı mekanizmalara geçiş yaşanırken 2025-2030 döneminde devreye alınacak yeni kapasitenin yaklaşık yüzde 60'ının bu yöntemlerle sağlanması öngörülüyor.

IEA, mevcut kriz ortamını 1970’lerdeki petrol şoklarına benzer şekilde enerji politikalarında köklü değişimlere yol açabilecek bir kırılma noktası olarak değerlendiriyor. Halihazırda 150 ülke yenilenebilir ve nükleer enerji yatırımlarını destekleyen politikalara sahipken 130 ülke enerji verimliliği ve elektrifikasyon stratejileri uyguluyor.

Kurum, mevcut teknolojik ve politik altyapının fosil yakıtlara bağımlılığın geçmişe kıyasla daha hızlı azaltılmasına imkan tanıdığına işaret ediyor.

Bu kapsamda uzmanlar, krizlerin kısa vadede belirsizlik yaratsa da uzun vadede enerji dönüşümünü hızlandırdığını, Orta Doğu'daki mevcut tablonun yenilenebilir enerji ve akıllı teknolojiler için güçlü bir büyüme zemini oluşturduğunu belirtiyor.

Artan enerji fiyatları gayrimenkul sektöründe yenilenebilir yatırımlarını hızlandırıyor

Gayrimenkul Yatırım ve Teknolojileri Derneği Başkanı Burak Ustaoğlu, AA muhabirine, enerji piyasalarındaki oynaklığın yatırımcıları daha öngörülebilir ve sürdürülebilir çözümlere yönlendirdiğini söyledi.

Bu doğrultuda güneş enerjisi ve enerji depolama sistemlerinin artık çevresel tercih olmanın ötesine geçtiğini ve stratejik bir gereklilik haline geldiğini belirten Ustaoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Petrol fiyatlarındaki artış, enerji verimliliği odaklı teknolojilere yönelik talebi artırıyor. Bu kapsamda akıllı ev sistemleri öne çıkıyor. Enerji tüketimini optimize eden, maliyetleri düşüren ve kullanıcıya daha fazla kontrol imkanı sunan çözümler, yükselen enerji fiyatlarıyla birlikte daha hızlı benimseniyor. Jeopolitik risklerin sürmesi halinde küresel ölçekte farkındalığın daha fazla artması ve yatırım tercihlerinin yenilenebilir enerji sistemleriyle entegre, yapay zeka destekli akıllı konutlara yönelmesi bekleniyor."

Yeni nesil yatırımcı tercihi yenilenebilir enerji donanımlı konutlar

Ustaoğlu, yeni nesil yatırımcıların konut tercihlerinde yenilenebilir enerji altyapısına öncelik verdiğine işaret ederek, "Yeni nesil yatırımcılar, yenilenebilir enerji sistemleriyle donatılmış konutlara daha fazla yöneliyor. Çünkü bu tür projeler, elektrikli araçların şarjı açısından da kullanıcıya önemli avantajlar sağlıyor." dedi.

Bunun yanı sıra yapay zekanın akıllı ev sistemlerindeki kullanımının da hızla genişlediğini ifade eden Ustaoğlu, "Yapay zeka destekli teknolojilerle konutlarda enerji tüketimine göre sistemler optimize edilebiliyor. Gelecekte, gayrimenkul sektöründe yapay zeka ve yenilenebilir enerji çözümlerine uyum sağlayamayan aktörler bunun bedelini rekabet gücünü kaybederek ödeyecek." diye konuştu.

Ustaoğlu, yenilenebilir enerji sistemleriyle donatılmış konutlara yönelik talebin finansman imkanlarının genişletilmesiyle daha da artabileceğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Yenilenebilir enerji teknolojilerini kullanan konutların, uygun politika destekleriyle daha erişilebilir hale gelmesi durumunda bu sistemler kısa sürede kendini amorti edebiliyor. Özellikle düşük faizli kredi gibi finansman imkanları talebi destekleyebilir. Buna karşın, yüksek başlangıç kurulum maliyetleri ve sınırlı finansman seçenekleri talebi baskılıyor. Tüketiciler elektrik faturalarını aylık olarak ödeyebiliyor ancak güneş paneli gibi yatırımlar için gereken toplu bütçeye ulaşmakta zorlanıyor. Ancak mevcut kriz ortamı, yenilenebilir enerji teknolojilerine yönelik talebi artırarak yatırım teşvik süreçlerini de hızlandırabilir."

Ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik ham petrol stokları da 4 milyon 100 bin varil azalarak 405 milyon varil seviyesine düştü.

Bu dönemde ABD'nin benzin stokları ise yaklaşık 4 milyon 600 bin varil azalışla 228 milyon 400 bin varil olarak kayıtlara geçti.

Petrol üretimi azaldı

ABD'nin günlük ham petrol üretimi, 11-17 Nisan haftasında 11 bin varil azalarak 13 milyon 585 bin varile geriledi.

Öte yandan, ülkenin ham petrol ithalatı, geçen hafta önceki haftaya göre günlük 787 bin varil artışla 6 milyon 78 bin varil, ham petrol ihracatı ise günlük 427 bin varil azalışla 4 milyon 798 bin varil oldu.

EIA'nın "Nisan 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu"na göre, ABD'nin günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 510 bin varil olması bekleniyor.

Ağırbaş, Türkiye'nin su havzalarını, yeşilini ve doğasını korumak için sürekli sahada olduklarını söyledi.

Ülke genelinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları düzenlediklerini dile getiren Ağırbaş, çalıştaylarla illerin kılcal damarlarına inerek problemlerin görüldüğünü ve valilerin başkanlığında İl Sıfır Atık Koordinasyon Kurulu oluşturulduğunu kaydetti.

Koordinasyon kurulları sayesinde o şehirdeki çevre, sıfır atık ve iklimle alakalı sorunların çözümünün koordineli şekilde takipçisi olunduğunu anlatan Ağırbaş, 29 Nisan'da Siirt'te final sonuç çalıştayını gerçekleştireceklerini ifade etti.

Ağırbaş, hemen hemen her gün Türkiye'nin ve dünyanın farklı bölgesinde, farklı çalışmalarla insanlarla buluştuklarını vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Sayın Emine Erdoğan tarafından 2017'de başlatılan Sıfır Atık Hareketi 8 yılı aştı ve artık dünyanın 193 ülkesinde karşılık bulan muazzam küresel bir harekete dönüştü. Yakın zamanda Kenya'da gecekondu mahallesini ziyaret ettim ve 1 milyondan fazla insanın yaşadığı gecekondu mahallesinde bile Sayın Emine Erdoğan'ın, Türkiye'nin yaptığı çalışmalara insanlar övgüyle atıfta bulundu. Cumhurbaşkanımızın güçlü vizyonu ve liderliği var. Dünyanın çok farklı bölgelerinde o vizyonu, o liderliği görebiliyoruz."

"Vatandaşlarımızla el ele, omuz omuza çalışmak istiyoruz"

Aynı zamanda Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31) Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu da olan Ağırbaş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum liderliğinde COP31'e ilişkin de önemli çalışmalar yapacaklarını anlattı.

COP31 sürecini ve Sıfır Atık Hareketi'ni daha ileriye taşıyacaklarını belirten Ağırbaş, bu bağlamda COP31 Dijital Koordinasyon Merkezi'ni hayata geçirdiklerini, çevre ve iklime dair fikri, önerisi olanların bu merkez aracılığıyla kendilerine ulaşabileceğini söyledi.

Bunun bir halk hareketi olduğunu dile getiren Ağırbaş, "Vatandaşlarımızla el ele, omuz omuza çalışmak istiyoruz. COP31 Dijital Koordinasyon Merkezi şu an yayında bir web sitesi. İnsanlar COP31 sürecinde partner olabiliyor, fikirlerini paylaşabiliyor. Arkadaşlarımız ilgili formu dolduran kişiye veya kuruma ulaşıyor. Onunla bir toplantı planlıyor, onu dinliyor ve proje şayet uygulanabilirse, projeyle alakalı harekete geçiyor." diye konuştu.

Buna göre, TÜİK ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası işbirliğiyle yürütülen Tüketici Eğilim Anketi sonuçlarından hesaplanan tüketici güven endeksi, martta 85 iken bu ay yüzde 0,5 artarak 85,5 oldu.

Mevcut dönemde hanenin maddi durumu endeksi, nisanda aylık yüzde 1,4 gerileyerek 72,8'den 71,8'e düştü.

Gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durum beklentisi endeksi, martta 85,6 iken yüzde 2,1 artarak nisanda 87,5 oldu.

Geçen ay 79,1 olan gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi endeksi, bu ay yüzde 0,9 azalışla 78,3 olarak hesaplandı.

Gelecek 12 aylık dönemde dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi endeksi de geçen ay 102,7 iken bu ay yüzde 1,7 artarak 104,4'e yükseldi.

Finansal Hizmetler İstatistikleri ve Finansal Hizmetler Güven Endeksi nisanda arttı

Finansal sektörde faaliyet gösteren 146 kuruluşun yanıtlarının ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla elde edilen anket sonuçlarına göre, FHGE nisanda geçen aya göre 8,2 puan artarak 167,3 seviyesinde gerçekleşti.

Endeksi oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri incelendiğinde, son üç aydaki iş durumu ile hizmetlere olan talep FHGE’yi artış yönünde etkilerken gelecek üç aydaki hizmetlere olan talep beklentisinin ise FHGE’yi azalış yönünde etkilediği görüldü.

İş durumu ve hizmetlere olan talebe ilişkin değerlendirmelere göre, son üç ayda iş durumunda iyileşme olduğu yönündeki değerlendirmeler geçen aya kıyasla güçlendi.

Son üç ayda hizmetlere olan talepte artış olduğu yönündeki değerlendirmeler güçlenirken gelecek üç ayda hizmetlere olan talepte artış olacağı yönündeki beklentiler zayıfladı.

İstihdama ilişkin değerlendirmelere göre, son üç ayda istihdamda artış olduğunu bildirenler lehine olan seyrin sınırlı zayıfladığı, gelecek üç ayda istihdamda artış olacağını bekleyenler lehine olan seyrin ise sınırlı arttığı gözlendi.

Karlılığa ilişkin değerlendirmelere bakıldığında, son üç ayda karlılıkta artış olduğunu bildirenler ile gelecek üç ayda karlılıkta artış olacağını bekleyenler lehine olan seyir bir önceki döneme kıyasla zayıfladı.

Nisanda, NACE Rev.2 sektör sınıflamasına göre, "Finans ve Sigorta Faaliyetleri" sektöründe güven endeksleri alt sektörler itibarıyla değerlendirildiğinde, geçen aya göre "64-Finansal Hizmet Faaliyetleri (sigorta ve emeklilik fonları hariç)", "65-Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Fonları (zorunlu sosyal güvenlik hizmetleri hariç)" ve "66-Finansal Hizmetler ile Sigorta Faaliyetleri için Yardımcı Faaliyetler" sektörlerinde sırasıyla 8,7, 0,1 ve 0,7 puanlık artış olduğu gözlendi.

Verilere göre, Avro Bölgesi’nde üçüncü çeyrekte yüzde 88,4 olan kamu borcunun GSYH’ye oranı, son çeyrekte yüzde 87,8’e geriledi.

AB’de de üçüncü çeyrekte yüzde 82 olan kamu borcunun GSYH’ye oranı, dördüncü çeyrekte yüzde 81,7’ye indi.

Böylece, söz konusu dönemde toplam kamu borcu Avro Bölgesi’nde 13 trilyon 911 milyar avro, AB’de 15 trilyon 374 milyar avro seviyesinde gerçekleşti.

AB üyesi ülkeler arasında geçen yılın son çeyreğinde kamu borcunun GSYH’ye oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 146,1 ile Yunanistan oldu. Yunanistan’ı yüzde 137,1 ile İtalya, yüzde 115,6 ile Fransa, yüzde 107,9 ile Belçika ve yüzde 100,7 ile İspanya izledi.

Söz konusu dönemde kamu borcunun GSYH’ye oranının en düşük olduğu ülkeler yüzde 24,1 ile Estonya, yüzde 26,5 ile Lüksemburg ve yüzde 29,9 ile Bulgaristan olarak belirlendi.

AB’de bütçe açığının oranı arttı

AB’de üçüncü çeyrekte yüzde 3,1 olan bütçe açığının GSYH’ye oranı, son çeyrekte yüzde 3,2’ye çıktı.

Avro Bölgesi’nde ise üçüncü çeyrekte yüzde 3,1 olan bütçe açığının GSYH’ye oranı yüzde 3’e indi.

AB ülkeleri arasında son çeyrekte bütçe açığının en yüksek olduğu ülkeler yüzde 7,9 ile Romanya, yüzde 7,2 ile Slovakya, yüzde 7 ile Polonya, yüzde 5,7 ile Belçika, yüzde 4,4 ile Macaristan ve yüzde 4,1 ile Fransa oldu.

AB kurallarına göre, normal şartlarda üye ülkelerin kamu borçlarının GSYH’lerinin yüzde 60’ını, bütçe açıklarının da GSYH’lerinin yüzde 3’ünü geçmemesi gerekiyor. Bu sınırların aşılması durumunda uygulanacak tedbirlerin AB Komisyonuna bildirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması gerekiyor.

Türkiye'nin elektrik kurulu gücü, bu yılın mart ayında da yükselişini sürdürdü. Ülkenin elektrik kurulu gücü, mart sonu itibarıyla 125 bin 78 megavata yükseldi.

Toplam elektrik kurulu gücünün yüzde 62,4'üne karşılık gelen 78 bin 281 megavatlık kısmını yenilenebilir enerji oluşturdu.

Mart sonu itibarıyla elektrik kurulu gücünde rüzgarın payı 15 bin 39 megavata ulaştı, rüzgar enerjisinin toplam üretimdeki payı da yüzde 12 olarak kayıtlara geçti.

Güneş ve rüzgar kurulu gücünün toplamı ise martta yüzde 33,2'lik payla 41 bin 517 megavata yükseldi. Böylece, toplam kurulu gücün 3'te 1'i rüzgar ve güneşten oluştu.

"Yıl sonunda toplam kurulu güçte en büyük pay güneşin olacak"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, verilere ilişkin değerlendirmesinde, elektrik kurulu gücünün her geçen gün artmaya devam ettiğini, yenilenebilir enerjinin kurulu güç içindeki payının da yükselişini sürdürdüğünü belirtti.

Mart sonu itibarıyla elektrik kurulu gücünde 26 bin 478 megavatla güneşin payının yüzde 21,2'ye ulaştığına işaret eden Bayraktar, "2025 yılında yaklaşık 6 bin megavat güneş, 2 bin megavat rüzgar kurulu gücünü devreye alarak bu alanda bir rekor kırdık. Güneş ve rüzgar yatırımları, büyük bir hızla devam ediyor. Bu yıl sonunda toplam kurulu güçte en büyük pay güneşin olacak." ifadesini kullandı.

Açıklamaya göre mart sonu itibarıyla elektrik kurulu gücünün kaynaklara göre dağılımı şöyle:

Konut kiralarken internette uygun fiyatlı sahte ilanlara yönelen bazı vatandaşlar telefonda anlaşıp ödeme yaptıkları kişiler tarafından mağdur edilirken, uzmanlar ve sektör temsilcileri kapora dolandırıcılığına karşı uyarıda bulunuyor.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına sunulan şikayet dosyasından elde ettiği bilgiye göre, internette gördüğü ilandaki daireyi kiralamak için telefonda 19 bin liraya anlaşan bir kişi, kendisine verilen banka hesap numarasına kapora olarak 38 bin lira gönderdi.

Paranın hesaba geçmesinin ardından farklı telefon numarası üzerinden aranan vatandaşa, gönderilen paranın açıklama kısmına "depozito" yazıldığı için vergi kesilemediği, mevcut tutarın üç gün içinde iade edilmemesi için kira kapora bedeli olarak yeniden 38 bin lira göndermesi gerektiği söylendi.

Görüşme sırasında telefonun ekranında "Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü" yazdığını gören kiracı, kendisine söylendiği gibi 38 bin lira daha gönderdi.

Toplamda 76 bin lira para transferi gerçekleştiren kiracı, ödeme yaptıktan sonra ise daha önce görüştüğü kişilere ulaşamadı. Engellendiğini ve dolandırıldığını anlayan vatandaş, savcılığa suç duyurusunda bulundu.

Benzer yöntemlerle adliyelere dolandırıcılık şikayetleri yansırken, uzmanlar sahte ilanlara karşı en etkili yöntemin yüz yüze görüşme, yerinde inceleme ve resmi belgelerin doğrulanması olduğu, şüpheli durumlarda ödeme yapılmaması gerektiği konusunda uyarıyor.

"Emlakçı adına sahte ilan veriyorlar"

İstanbul Emlak Komisyoncuları Odası Başkanı Nizamettin Aşa, dolandırıcılık yöntemlerinin uzun süredir gündemde olduğunu, alınan önlemlere rağmen vakaların tamamen sona ermediğini ifade etti.

Sahte veya yanıltıcı ilanla kapora dolandırıcılığının da yeni bir yöntem olmadığını dile getiren Aşa, bu konudaki yoğun şikayetler üzerine Ticaret Bakanlığının Elektronik İlan Doğrulama Sistemi'ni (EİDS) kurduğunu kaydetti.

Aşa, EİDS'in işleyişini şöyle anlattı:

"Bu sistemde ev sahibi, emlakçıya yetki veriyor. Diyor ki 'Benim adıma, benim emlağımla ilgili ilan verebilirsin.' E-Devletten ben yetki aldığım zaman ilanı çıkabiliyorum veyahut ev sahibi, gerçekten o evin sahibiyse kendi bireysel ilan verebiliyor. Bunu da sistem kontrol ediyor. Tapu bu kişinin mi, değil mi? Veya anne, baba, çocukları adına birinci derece yakınına aitse, sahibi sıfatıyla ilan verebiliyor. Ama bakıyorsunuz halen sahte ve yanıltıcı ilan veya kapora dolandırıcılığı yapılan ilanlar var. Eskisi gibi çok değil ama yine de bitmedi."

Dolandırıcıların yeni yöntemler geliştirdiğini belirten Aşa, bazı emlak firmalarının e-Devlet üzerinden aldığı yetki bilgilerinin kopyalanarak kullanıldığına dair şikayetler aldıklarını aktardı.

Aşa, "Bize yapılan birçok şikayette, bazı emlak firmalarının e-Devlet üstünden aldığı yetki şifresiyle bunu kullandıkları yönünde bilgiler geldi. Adam bu şifreyi kopyalıyor ve emlakçının adına sahte ilan veriyor. Bu sahte ilan sonucunda ev kiralamak isteyenlere, 'Ev ucuz, bir an önce evi vermem lazım. İhtiyacım var. İstanbul dışındayım. Bana acele şu IBAN'a, şu havaleyi çıkın, o şekilde geleyim. Hiçbir şey yoksa kalkıp İstanbul'a gelmem' gibi ikna edici bir şekilde vatandaştan kapora alıyorlar." diye konuştu.

Bu yöntemle bazı kişilerden birkaç kez kapora alındığına dikkati çeken Aşa, şunları söyledi:

"Geçen sene bir saat içinde 40 kişiden bu şekilde kapora alındığı yönünde bize bilgi geldi. Vatandaşın bu konuda azami dikkatli olması lazım. 'Emlakçıyım' diyorsa, gidin mutlaka ofisine bakın. Böyle bir emlak ofisi var mı yok mu? Bu kişi yetkili bir emlakçı mı değil mi? 'Sahibiyim' diyorsa, o kişiden mutlaka tapu ve kimlik bilgisi isteyin. Hiç kimsenin IBAN'ına havale çıkmayın. Ancak kanaat getirdiğiniz zaman, 'Evet, bu emlakçı veya bu ev sahibi' diyorsanız... Bunun dışında hiç kimseye kapora kesinlikle göndermeyin."

Tapu veya resmi kurumlar adına yapılan aramalara karşı da uyarıda bulunan Aşa, "Tapudan bazen mesaj geliyormuş. Diyorlar ki 'Tapudan bizi aradılar, sizin mülkünüzle ilgili bir tasarruf var' gibi. O da yeni bir dolandırıcılık. Tapu, belediye veya bir kurum hiçbir zaman kiralık bir ev için vatandaşı aramaz, vatandaşla muhatap olmaz veya vatandaşa bilgi vermez." ifadelerini kullandı.

Aşa, emlak danışmanlarının da benzer risklerle karşı karşıya olduğunu vurgulayarak, "Bazen emlakçı farkına varmıyor. Çünkü ilan sitesine şifreyle giriliyor. Bunu devamlı kontrol etmesi lazım. Kendi verdiği ilanlarını mutlaka kontrol etmeleri lazım. Biz emlakçılara sık sık şifreyi değiştirmelerini söylüyoruz. Böyle bir olay vuku bulduysa, hemen savcılığa müracaat etmesi çok önemli." dedi.

Ön protokol ve IBAN uyarısı

Emekli tapu müdürü avukat Betül Ekin ise kiralama ve satış işlemlerinde izlenmesi gereken hukuki sürece ilişkin bilgi verdi.

Kiracıların özellikle kapora ödemelerinde dikkatli olmaları gerektiğinin altını çizen Ekin, "Vatandaşlar öncelikle ilanda gördükleri taşınmazın malikiyle birebir görüşmeyi ve evi yerinde görmeyi tercih etmeliler. Telefonla görüştüklerinde, herhangi bir kapora göndermemelerini özellikle öneririm. Öncelikle taşınmazın malikiyle birebir görüşsünler, taşınmazı yerinde görsünler. Taşınmazın malikinden tapu bilgisini sorgulasınlar." şeklinde konuştu.

Kapora gönderimini ancak ön protokol sonrasında öneren Ekin, "Eğer şartlarda anlaşılırsa protokol yapılmasını tavsiye ederim. Bu, taşınmaz maliki, emlak danışmanı olabilir. Bir ön protokol yapıldıktan sonra kapora gönderilmelidir. Kapora gönderilen hesabın taşınmaz malikine ait olması da çok önemli." ifadelerini kullandı.

Ekin, dolandırıcılık faaliyetiyle karşılaşan vatandaşın elindeki dekont, görüşme kayıtları ve belgelerle vakit kaybetmeden savcılığa suç duyurusunda bulunması gerektiğini vurguladı.

Kiralama işlemlerinde resmi kurumların devreye girmediğini de hatırlatan Ekin, şu uyarıda bulundu:

"Kiralama işlemlerinde ilgili tapu müdürlüğünden herhangi bir mesaj gelmez. Kiralama genelde Türkiye’de şahıslar arasında adi sözleşme olarak yapılıyor. Tapu müdürlüğünün bu sözleşmede herhangi bir dahli olmuyor. Kesinlikle vatandaşlarımız, 'tapudan mesaj gelecek' gibi şeylere inanmasın."

ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerin petrol ve doğal gaz fiyatlarını yukarı çekmesi, gayrimenkul sektöründe sürdürülebilir enerji çözümlerini stratejik zorunluluk haline getiriyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerin petrol ve doğal gaz fiyatlarını yukarı çekmesi, gayrimenkul sektöründe sürdürülebilir enerji çözümlerini stratejik zorunluluk haline getiriyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan 2026 Küresel Enerji Politikaları Görünümü ve sektör raporlarından derlediği bilgilere göre, Orta Doğu'daki çatışmaların tetiklediği arz kesintileri, yenilenebilir enerjiye yönelik destek mekanizmalarında dönüşümü hızlandırıyor.

Rapora göre, birçok ülkede sabit fiyatlı desteklerden piyasa bazlı mekanizmalara geçiş yaşanırken 2025-2030 döneminde devreye alınacak yeni kapasitenin yaklaşık yüzde 60'ının bu yöntemlerle sağlanması öngörülüyor.

IEA, mevcut kriz ortamını 1970’lerdeki petrol şoklarına benzer şekilde enerji politikalarında köklü değişimlere yol açabilecek bir kırılma noktası olarak değerlendiriyor. Halihazırda 150 ülke yenilenebilir ve nükleer enerji yatırımlarını destekleyen politikalara sahipken 130 ülke enerji verimliliği ve elektrifikasyon stratejileri uyguluyor.

Kurum, mevcut teknolojik ve politik altyapının fosil yakıtlara bağımlılığın geçmişe kıyasla daha hızlı azaltılmasına imkan tanıdığına işaret ediyor.

Bu kapsamda uzmanlar, krizlerin kısa vadede belirsizlik yaratsa da uzun vadede enerji dönüşümünü hızlandırdığını, Orta Doğu'daki mevcut tablonun yenilenebilir enerji ve akıllı teknolojiler için güçlü bir büyüme zemini oluşturduğunu belirtiyor.

Artan enerji fiyatları gayrimenkul sektöründe yenilenebilir yatırımlarını hızlandırıyor

Gayrimenkul Yatırım ve Teknolojileri Derneği Başkanı Burak Ustaoğlu, enerji piyasalarındaki oynaklığın yatırımcıları daha öngörülebilir ve sürdürülebilir çözümlere yönlendirdiğini söyledi.

Bu doğrultuda güneş enerjisi ve enerji depolama sistemlerinin artık çevresel tercih olmanın ötesine geçtiğini ve stratejik bir gereklilik haline geldiğini belirten Ustaoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Petrol fiyatlarındaki artış, enerji verimliliği odaklı teknolojilere yönelik talebi artırıyor. Bu kapsamda akıllı ev sistemleri öne çıkıyor. Enerji tüketimini optimize eden, maliyetleri düşüren ve kullanıcıya daha fazla kontrol imkanı sunan çözümler, yükselen enerji fiyatlarıyla birlikte daha hızlı benimseniyor. Jeopolitik risklerin sürmesi halinde küresel ölçekte farkındalığın daha fazla artması ve yatırım tercihlerinin yenilenebilir enerji sistemleriyle entegre, yapay zeka destekli akıllı konutlara yönelmesi bekleniyor."

Yeni nesil yatırımcı tercihi yenilenebilir enerji donanımlı konutlar

Ustaoğlu, yeni nesil yatırımcıların konut tercihlerinde yenilenebilir enerji altyapısına öncelik verdiğine işaret ederek, "Yeni nesil yatırımcılar, yenilenebilir enerji sistemleriyle donatılmış konutlara daha fazla yöneliyor. Çünkü bu tür projeler, elektrikli araçların şarjı açısından da kullanıcıya önemli avantajlar sağlıyor." dedi.

Bunun yanı sıra yapay zekanın akıllı ev sistemlerindeki kullanımının da hızla genişlediğini ifade eden Ustaoğlu, "Yapay zeka destekli teknolojilerle konutlarda enerji tüketimine göre sistemler optimize edilebiliyor. Gelecekte, gayrimenkul sektöründe yapay zeka ve yenilenebilir enerji çözümlerine uyum sağlayamayan aktörler bunun bedelini rekabet gücünü kaybederek ödeyecek." diye konuştu.

Ustaoğlu, yenilenebilir enerji sistemleriyle donatılmış konutlara yönelik talebin finansman imkanlarının genişletilmesiyle daha da artabileceğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Yenilenebilir enerji teknolojilerini kullanan konutların, uygun politika destekleriyle daha erişilebilir hale gelmesi durumunda bu sistemler kısa sürede kendini amorti edebiliyor. Özellikle düşük faizli kredi gibi finansman imkanları talebi destekleyebilir. Buna karşın, yüksek başlangıç kurulum maliyetleri ve sınırlı finansman seçenekleri talebi baskılıyor. Tüketiciler elektrik faturalarını aylık olarak ödeyebiliyor ancak güneş paneli gibi yatırımlar için gereken toplu bütçeye ulaşmakta zorlanıyor. Ancak mevcut kriz ortamı, yenilenebilir enerji teknolojilerine yönelik talebi artırarak yatırım teşvik süreçlerini de hızlandırabilir."

Türk ihracatçılar, geçen yılın aynı dönemine göre ihracatını değerde yüzde 7, miktarda ise yüzde 11,5 artırdı.

En fazla makarna ihracatı 36 milyon 315 bin dolarla Somali'ye yapılırken Irak 22 milyon 686 bin dolarla ikinci, Gana ise 21 milyon 514 bin dolarla üçüncü sırada yer aldı.

Dünya makarna ticaretinin yüzde 25'i Türkiye'de

TİM Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri Sektör Kurulu Başkanı Ahmet Tiryakioğlu, sektörün yaklaşık 50 bin kişiye istihdam sağladığını ve yıllık 2 milyar dolarlık ihracat hacmine sahip olduğunu belirtti.

Türkiye'nin dünya makarna ticaretinde tonaj bazında yüzde 25 paya sahip olduğunu ifade eden Tiryakioğlu, şunları kaydetti:

"Dünyanın farklı bölgelerindeki talep ve kalite standartlarına yanıt verebilecek üretim esnekliğine sahip sektörümüz, ihracat hacmini korurken birim değerini de artırabilecek olgunluktadır. Bugün geldiğimiz noktada, küresel makarna ithalatının yaklaşık yüzde 30'unu gerçekleştiren ABD, Japonya ve Almanya gibi önde gelen pazarlara en fazla makarna tedarik eden ilk 5 ülke arasında yer almamız, üretim kalitemizin en somut göstergesidir."

Ahmet Tiryakioğlu, Uzak Doğu pazarlarında karşılaşılan vergi dezavantajlarının giderilmesi ve Avrupa Birliği'ndeki kota limitlerinin sektörün potansiyeline uygun şekilde güncellenmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Buna göre, geçen yılın son çeyreğinde, yurt içinde ikamet eden 9 milyon 264 bin kişi seyahate çıktı. Seyahate çıkanların bir ve daha fazla geceleme kaydıyla ülke içinde yaptıkları toplam seyahat sayısı, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3,9 azalarak 11 milyon 23 bin olarak gerçekleşti. Bu dönemde seyahate çıkanlar, 60 milyon 957 bin geceleme yaptı. Ortalama geceleme sayısı 5,5 oldu.

Yıllık olarak değerlendirildiğinde, 2025'te toplam seyahat sayısı bir önceki yıla göre yüzde 1,5 artarak 67 milyon 851 bine ulaştı. 2025'te seyahate çıkanların toplam geceleme sayısı, bir önceki yıla göre yüzde 1,6 azalarak 476 milyon 307 bin oldu. Ortalama geceleme sayısı 7 olarak kayıtlara geçti.

Seyahate çıkanlar son çeyrekte 85,6 milyar lira harcadı

Yerli turistlerin yurt içinde yaptıkları seyahat harcamalarının tutarı 2025'in son çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 29,6 artarak 85 milyar 594 milyon 583 bin liraya yükseldi. Bu harcamaların yüzde 92,5'ini 79 milyar 134 milyon 51 bin lirayla kişisel harcamalar, yüzde 7,5'ini ise 6 milyar 460 milyon 532 bin lirayla paket tur harcamaları oluşturdu. Seyahat başına yapılan ortalama harcama ise 7 bin 765 lira oldu.

Yurt içindeki seyahatlerde yapılan toplam harcamaların tutarı, 2025'te yıllık bazda yüzde 32,4 artarak 555 milyar 68 milyon 767 bin lira olarak kayıtlara geçti. Bu harcamaların yüzde 87,1'ini 483 milyar 696 milyon 988 bin lirayla kişisel harcamalar, yüzde 12,9'unu ise 71 milyar 371 milyon 779 bin lirayla paket tur harcamaları oluşturdu. Seyahat başına ortalama harcama tutarı 8 bin 181 lira oldu.

Son çeyrekte harcama türlerinin toplam seyahat harcamaları içindeki dağılımı incelendiğinde, en fazla paya yüzde 32,1 ile yeme, içme harcamaları, yüzde 26,8 ile ulaştırma harcamaları ve yüzde 13,3 ile konaklama harcamalarının sahip olduğu görüldü.

Bu harcama türlerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranlarına bakıldığında, yeme, içme harcamalarında yüzde 23,2, ulaştırma harcamalarında yüzde 25 ve konaklama harcamalarında yüzde 43,1'lik artış yaşandı.

Yıllık olarak harcama türlerinin seyahat harcamaları içindeki dağılımı değerlendirildiğinde, en fazla pay yüzde 30,3 ile yeme, içme harcamalarının, yüzde 23,1 ile ulaştırma harcamalarının ve yüzde 18,7 ile konaklama harcamalarının oldu. Bu harcama türlerinin değişim oranlarına bakıldığında, yeme, içme harcamalarında yüzde 26,4, ulaştırma harcamalarında yüzde 25,6 ve konaklama harcamalarında yüzde 48,2'lik artış görüldü.

Yakınları ziyaret amacıyla yapılan seyahatler ilk sırada

2025'in son çeyreğinde yakınları ziyaret amacıyla yapılan seyahatler yüzde 61,8 ile ilk sıraya yerleşti. İkinci sırada yüzde 26 ile "gezi, eğlence, tatil", üçüncü sırada yüzde 4,9 ile "sağlık" yer aldı.

Seyahate çıkış amaçları yıllık olarak değerlendirildiğinde ise yüzde 57,7 ile "yakınları ziyaret" birinci sırada yer alırken, bunu yüzde 34,4 ile "gezi, eğlence, tatil", yüzde 3,5 ile "sağlık" amacıyla yapılan seyahatler izledi.

Bu çeyrekte seyahate çıkanlar 44 milyon 285 bin geceleme sayısıyla en çok "arkadaş veya akraba evinde" kaldı. Konaklama türlerine göre geceleme sayısında ikinci sırada 6 milyon 856 bin gecelemeyle "kendi evi" yer alırken, "otel" 6 milyon 185 bin geceleme sayısıyla üçüncü sırayı aldı.

Konaklama türleri yıllık olarak değerlendirildiğinde, seyahate çıkanlar 313 milyon 72 bin geceleme sayısıyla en çok "arkadaş veya akraba evinde" kaldı. İkinci sırada 81 milyon 86 bin gecelemeyle "kendi evi" yer alırken, "otel" 47 milyon 236 bin gecelem

Salgın döneminde oyuncak sektörünün altın çağını yaşadığını hatırlatan Akar, sektörün en büyük rakibinin Çin olduğunu dile getirdi.

Akar, sektörün ithal ürünlere bağımlılığının artarak devam ettiğini aktararak, "Bu da üreticilerimiz ve ihracatçılarımız için olumsuz bir durum oluşturmaktadır. Şu an her kriz aslında bir fırsattır. Orta Doğu'da olan gelişmeler, dünyadaki gelişmeler belki bizler için bir fırsat oluşturabilir. Oyuncakta vergi yükümüz çok fazla." ifadelerini kullandı.

Oyuncağın önemine değinen Akar, "Oyuncak eskiden çocukların belki vakit geçirmesi için alınan bir metaydı. Fakat günümüzde artık çocukların motor becerileri, muhakeme yeteneği, el becerisi gibi pek çok konuyu geliştiriyor. Anneler, babalar çok bilinçli, oyuncak alırken çocuğun eğlenmesinin yanında öğrenmesini de ön planda tutuyorlar. Oyuncağa özel işbirlikleri yaparak çeşitli kurumların, oyuncağın gelişimi, çocuğa ulaşımıyla alakalı projeler yürütülmesi gerektiğini düşünüyoruz." şeklinde konuştu.

"Yerli üreticilerimiz dünya kalitesinde ürünler üretiyor"

Akar, Avrupa ve Afrika ülkelerine ihracat yapıldığını belirterek, navlun avantajı olan ürünlerin yoğun olarak ihraç edildiğini söyledi.

Fotoğraf : Aylin Rana Aydin Kuş/AA

Tüketicilerin en çok lego, yapboz ve küçük metal arabaları satın aldığını kaydeden Akar, "Küçük metal arabalarda artış var. Bunu sadece çocuklar oynamıyor, büyükler de koleksiyonlarını topluyor. Çocukların oynadığı ürünler, oyuncak olmaktan çıktı. Herkesin oynayabildiği, koleksiyonlarını topladığı ürünler haline geldiler." dedi.

Akar, sektördeki merdiven altı üretime değinerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Yerli üreticilerimiz dünya kalitesinde ürünler üretiyor. Altın değerinde firmalarımız var. Pek çok firmamız artık oyuncak kalitesi, oyuncakların işaretlenmesi, çeşitli testler konusunda ciddi bir deneyim kazandı. Tüketicilerimiz bir oyuncak aldığı zaman oyuncağın arkasında mutlaka üretici firmaları görmeli. Üretici firmanın adresi, telefon numarası veya sosyal medya hesapları görmesi lazım. Bunlar olduğu zaman ürünleri son derece gönül rahatlığıyla alabilirler. Bakanlığımız da piyasa denetimleri yapıyor.

Piyasa denetimlerinde de usule aykırı veya farklı bir durum oluştuğu zaman ceza, uyarı gibi yöntemlerle üreticileri belirli bir disipline sokuyor. Zaten pek çok üretici bunun farkında. İthal ürünler de aynı şekilde gümrüklerde ciddi bir denetim söz konusu. Tüketiciler uygun oyuncağı bulmak için ilk önce gözle muayene etmeliler. Ürün üzerindeki etiket kısmına mutlaka bakılmalı. Burada üretici, ithalatçı firmanın adı, sosyal medya hesabı, adreslerine bakılmalı, 'CE' işareti çok önemli. 'CE' işareti, yaş grupları olduktan sonra anne babalar ürünleri gönül rahatlığıyla alabilirler."

Sektörün plastikteki ham madde fiyatlarındaki artıştan etkilendiğini söyleyen Akar, "Eskiden vade ile ham madde alınabiliyorken şu an önden para yollanıyor. Daha sonra ham madde geliyor. Bu da firmalarımıza finansal anlamda zorluk yarattı. Karlılıkla ilgili ciddi bir problem var. Yaşanan son süreçten sonra belki firmalar Uzak Doğu yerine, Avrupa, Balkanlar ve Afrika'daki firmalar farklı tedarikçilere yönelebilirler. Orta Doğu da aynı şekilde. Bu da bizim ülkemiz için bir şans olabilir." ifadelerini kullandı.

Dönemler itibarıyla bakıldığında, geçen yılın birinci çeyreğinde 3 milyon 30 bin 737, ikinci çeyreğinde 4 milyon 958 bin 583, üçüncü çeyreğinde 4 milyon 896 bin 14 ve son çeyreğinde 4 milyon 948 bin 293 olmak üzere 2025'te 17 milyon 833 bin 627 mobil numara taşıma işlemi yapıldı.

Geçen yılın sonu itibarıyla 210,7 milyon numara taşındı

Numara taşıma hizmetinin başlangıcından geçen yılın sonuna kadar da 210 milyon 709 bin 15 numara taşındı. Böylece numara taşıma sayısı, 86 milyon 92 bin 168 olan ülke nüfusunun 2,4 katını geçti.

Sabit telefonlarda numara taşıma sayısı 2,9 milyonda kaldı

Türkiye'de 10 Eylül 2009'da başlatılan sabit hatlarda numara taşınabilirliği uygulaması ise beklenen ilgiyi görmedi. Geçen yılın sonu itibarıyla sabit hatlarda 2 milyon 874 bin 970 numaranın taşınma işlemi yapıldı.

Faturalı hat oranı yüzde 82,6

Türkiye'deki mobil abonelerin abonelik türlerine bakıldığında, 2025 yılının dördüncü çeyreği itibarıyla mobil abonelerin yüzde 17,4'ünü ön ödemeli aboneler oluşturuyor. Son 1 yıl içinde ise faturalı abonelerin oranı yüzde 78,2'den yüzde 82,6'ya çıkarken, mobil işletmecilerin abone portföyünün yaklaşık yüzde 79'u bireysel, yüzde 21'i ise kurumsal hatlardan oluştu.

Anayasa Mahkemesi, ÖTV istisnasından yararlanma açısından engellilik oranı yüzde 90'ın altında olan ortopedik engelli kişilerin bu engel nedeniyle ehliyet alamaması durumunda tıpkı yüzde 90'ın üzerinde engelli olanlarda olduğu gibi kendisi kullanmasa da ÖTV'siz araç almasına kanun maddesinin engel olmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle ilgili hükmü iptal etmişti.

Yapılan düzenlemeyle, engel oranı yüzde 40-90 olanlar bakımından ortopedik engellilerin, bu engel nedeniyle ehliyet alamamaları durumunda kendileri adına ÖTV'siz araç alabilmelerine imkan verildi.

Tebliğle de engel oranı yüzde 40 ve üzeri olan ortopedik engellilerden bu engelleri nedeniyle hakkında sürücü belgesi alamayacağına karar verilenlerin, söz konusu yararlanmalarına ilişkin düzenleme yapıldı.

Buna göre, motor silindir hacmine bakılmaksızın, hesaplanması gereken ÖTV ve diğer her türlü vergiler dahil bedeli 2 milyon 873 bin 900 liranın altındaki binek otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jip, steyşın vagonlar, eşya taşımaya mahsus, 2 bin 800 santimetreküp veya altında motor silindir hacmine sahip van, panelvan, kamyonet, pick-up, motor silindir hacmine bakılmaksızın motosikletlerin engel oranı yüzde 40 ve üzerindeki ortopedik engellilerden ortopedik engelleri nedeniyle hakkında sürücü belgesi alamayacağına karar verilen malul veya engelliler tarafından ilk iktisabı ÖTV'den müstesna olacak.

İstisna uygulanarak ilk iktisap kapsamında teslim edilen taşıtlar için de mükellefler tarafından ÖTV beyannamesi verilecek ancak beyannamede vergi hesaplanmayacak.

Alıcının ortopedik engel oranının yüzde 40 ve üzerinde olduğu belirtilen ve ortopedik engeli nedeniyle hakkında sürücü belgesi alamayacağına dair değerlendirmeyi içeren engellilik sağlık kurulu raporunun bir örneği, satış faturasının aslının aynı olduğu işletme yetkililerince imzalanarak ve kaşe tatbik edilerek onaylanmış fotokopisi, mükellef tarafından beyannamenin verildiği vergi dairesine iletilecek.

Vergi dairesince beyanname ve söz konusu belgeler incelenerek, engellilik sağlık kurulu raporundaki ortopedik engel oranının yüzde 40 ve üzerinde olduğu ve kişinin ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamadığı tespit edilecek.

Malul veya engellinin engel oranı yüzde 40'ın altında birden fazla ortopedik engelinin bulunması halinde, ortopedik engel oranları, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde belirlenen hesaplama yöntemiyle toplanacak.

Bu tespitler ve sağlık kurulu raporunun Sağlık Bakanlığı sistemi üzerinden elektronik ortamda teyit edilmesinin ardından istisna uygulandığını gösteren "ÖTV ödeme belgesi" mükellefe verilecek.

Ticaret Bakanı Bolat'ın yarın Kosova'ya yapacağı ziyaret kapsamında ikili ilişkilerin mevcut seyrinin ele alınması, ticaret hacminin artırılması ve özel sektörler arasındaki işbirliğinin desteklenmesine yönelik adımların değerlendirilmesi bekleniyor.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın yarın Kosova'ya yapacağı ziyaret kapsamında ikili ilişkilerin mevcut seyrinin ele alınması, ticaret hacminin artırılması, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve özel sektörler arasındaki işbirliğinin desteklenmesine yönelik adımların değerlendirilmesi bekleniyor.

Bolat, programı kapsamında Kosova Başbakanı Albin Kurti, Başbakan Yardımcısı Fikrim Damka ve Sanayi, Girişimcilik, Ticaret ve İnovasyon Bakanı Mimoza Kusari-Lila ile görüşecek.

Ziyaretin, iki ülke arasındaki güçlü dostluk ilişkilerinin ve çok boyutlu işbirliğinin daha da gelişmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Bakan Bolat'ın ziyaret kapsamında yapacağı görüşmelerde, ikili ilişkilerin mevcut seyrinin ele alınması, ticaret hacminin artırılması, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve özel sektörler arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik somut adımların ele alınması planlanıyor.

NATO önderliğindeki çok uluslu barış gücü Kosova Gücü (KFOR) Karargahı'nı da ziyaret etmesi beklenen Bolat'ın, burada KFOR Komutanı Tümgeneral Özkan Ulutaş ile görüşmesi öngörülüyor.

Görüşmede, bölgesel barış ve istikrarın muhafazası, güvenlik alanındaki işbirliği ve Türkiye'nin uluslararası misyonlara sağladığı katkıların ele alınması planlanıyor.

Bakan Bolat'ın, Kosova Türkleri Milli Bayramı kapsamında düzenlenecek resepsiyonda da Kosovalı soydaşlarla bir araya gelmesi bekleniyor.

İkili ticaret yaklaşık 1 milyar dolara ulaştı

Öte yandan, Avrupa Birliği'nin "Batı Balkanlar Büyüme Planı" kapsamında ortaya çıkan fırsatların yanı sıra 2030 yılında Akdeniz Oyunları'na ev sahipliği yapacak Kosova'nın altyapı ve üstyapı ihtiyaçları doğrultusunda müteahhitlik alanındaki desteğin de temaslarda ele alınması planlanıyor.

İki ülke arasında serbest ticaret anlaşmasıyla ivme kazanan ticaret hacmi geçen yıl itibarıyla 1 milyar dolara yaklaşırken, Türk müteahhitlik firmaları bu ülkede 1,5 milyar dolarlık proje üstlendi.

Karara göre, hibrit kapasite başvuruları, en düşük kapasite faktörüne sahip santrallerden başlanarak sıralanacak ve toplam tahsis miktarına ulaşılana kadar devam edecek. Başvuru yapacak tesislerin kısmen ya da tamamen işletmede olması şartı aranırken bir hidroelektrik santral (HES) için tahsis edilebilecek kapasite üst sınırı 20 megavat olarak belirlendi.

Böylece son yıllarda kuraklık koşulları nedeniyle finansal sürdürülebilirlik riskiyle karşı karşıya kalan HES'ler için hibrit kapasite talebine yönelik uzun süredir yürütülen girişimler sonuç verdi.

"Kararı sektör olarak olumlu karşılıyoruz"

Hidroelektrik Santralleri Sanayi İş İnsanları Derneği (HESİAD) Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, karara ilişkin değerlendirmesinde tahsisin genel çerçevede olumlu olduğunu ancak mevcut koşullar altında yatırım fizibilitesinin halen geliştirilmesi gerektiğini belirtti.

Güven, dernek olarak uzun süredir HES'ler için hibrit kapasite açıklanması adına yoğun temaslarda bulunduklarını, 2026 kış döneminde yüksek kar yağışlarının üretimi artırdığını ve son yıllardaki kuraklığın etkilerini kısmen hafiflettiğini ifade etti.

Ancak Türkiye'de güneş enerjisi santrallerinin (GES) kurulu gücündeki artışın piyasa takas fiyatlarını gündüz saatlerinde aşağı çektiğine dikkati çeken Güven, bu durumun HES üreticilerinin en yüksek üretim yaptıkları bahar aylarında dahi maliyetlerinin altında üretim gerçekleştirmek zorunda kalmalarına neden olduğunu belirtti.

Güven, EPDK'nin son kararında belirlenen düşük fiyat seviyelerinin hibrit yatırımların geri dönüş sürelerini uzattığını vurgulayarak, "Bu durum, fizibiliteler açısından halen iyileştirilmesi gereken bir noktada olduğumuza işaret ediyor. Bununla birlikte kararı sektör olarak olumlu karşılıyoruz, bu konuda geliştirmeler için ilgili kurumlarla temaslarımızı sürdüreceğiz." ifadelerini kullandı.

"HES'ler, enerji arz güvenliğimizde ‘nirengi noktası’ olmaya devam edecek"

HES'lerin enerji arz güvenliğindeki rolüne de değinen Güven, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmelerin küresel enerji piyasalarında ciddi etkiler yarattığını belirtti.

Güven, bu süreçte HES'lerden sağlanan üretimin Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve cari açığın azaltılması açısından önemini bir kez daha ortaya koyduğunun altını çizerek, "HES'ler enerji arz güvenliğimizde ‘nirengi noktası’ olmaya devam edecek." değerlendirmesinde bulundu.

Uzun süredir zorlu bir dönemden geçen HES'lerin milli kaynak niteliği taşıdığına işaret eden Güven, hibrit kapasite düzenlemeleri ve pompaj depolamalı HES projelerine yönelik adımların enerji arz güvenliğini güçlendireceğini vurguladı.

Güven, belirlenen fiyatların fizibilite raporlarına olumsuz yansımaması için ilgili kurumlarla görüşmelerin sürdüğünü kaydederek, HES'lerin finansal dayanıklılığının korunmasının hem yerli ve yenilenebilir enerji üretiminin sürdürülebilirliği hem de olası krizlere karşı hazırlık açısından kritik olduğunun altını çizdi.

Geçen yılın ocak-mart döneminde 433 milyon 91 bin 663 dolar olan turunçgil ihracatı, bu yılın aynı döneminde yüzde 61 artarak 697 milyon 678 bin 706 dolar seviyesine ulaştı.

İlk çeyrekte yurt dışına 429 bin 771 ton mandalina, 101 bin 247 ton limon, 63 bin 920 ton portakal, 43 bin 504 ton greyfurt gönderildi.

Türkiye'nin 3 aylık turunçgil dış satımında 245 milyon dolarla ilk sırada yer alan Irak'ı, 206 milyon dolarla Rusya, 39 milyon dolarla Ukrayna, 30 milyon dolarla Polonya, 23 milyon dolarla Romanya takip etti.

"Yaş meyve, sebze grubunun lokomotifi haline geldi"

Ulusal Turunçgil Konseyi Başkan Vekili Kemal Kaçmaz, dış satımdaki yükselişten memnun olduklarını söyledi.

Birçok hedef pazarda Türk turunçgiline ilginin arttığını dile getiren Kaçmaz, şöyle konuştu:

"Turunçgil ihracatında yaşanan artış, üretim kalitesi ve uluslararası pazarlardaki talebin yükselişiyle desteklendi. Ocak-mart döneminde toplam turunçgil ihracatı miktar bazında önemli büyüme kaydederken döviz girdisi açısından da paralel olarak yükseldi. Yaş meyve, sebze ürün grubunun 3 aylık dış satımında en büyük pay turunçgil sektörünün olmuştur. Turunçgil, sektör ihracatının adeta lokomotifi haline gelmiştir."

Kaçmaz, üretim sezonunda hava şartlarının iyi olmasının turunçgil rekoltesini olumlu etkilediğini ifade etti.

Dış satımın daha iyi noktaya gelmesi için çalışmalara devam ettiklerini belirten Kaçmaz, "Piyasaların beklentisine cevap verebildik ve bizden istenen ürünleri gönderebildik. Turunçgilde hem üretim hem de ihracatta söz sahibiyiz. İhracat rakamları bunu göstermektedir." dedi.

Türkiye'den 2025 ve 2026'nın ocak-mart dönemlerinde ihraç edilen turunçgil ürünleri ve değerleri şöyle:

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu'daki saldırılarda 84 enerji tesisinin zarar gördüğünü ve bunlardan 34'ünün "ciddi ve çok ciddi hasarlı" olduğunu belirterek, "Hürmüz Boğazı güvenli ve herkesi ikna edecek şekilde hemen açılsa bile petrol ve doğal gaz arzının savaş öncesine dönmesini beklemek iyimserlik olur. Bu tesislerde üretimin normal seviyeye dönmesi en az 2 yıl sürebilir, bazıları için bu süreç 2 yılı da geçebilir." dedi.

Birol, Orta Doğu'daki savaşın enerji piyasalarındaki etkileri ve bu konudaki öngörülerine ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Uzun yıllardır dünya ekonomisinin bu kadar dar bir boğaza bağlı olmasının "akıl karı" olmadığına dikkati çektiklerini söyleyen Birol, Hürmüz Boğazı'nın kapanması halinde ekonominin felce uğrayabileceği uyarısında bulunduklarını ifade etti.

Birol, büyüklüğü 110 trilyon doları aşan küresel ekonomi için Boğaz'ın kapalı olmasının büyük bir enerji güvenliği riski yarattığını dile getirerek, tüm ülkelerin bundan sonrasında kısa ve orta vadede neler yapılabileceğine ilişkin planları düşünmeye başladığını dile getirdi.

Kısa vade açısından petrol arzında günlük 13 milyon varil ham petrol kaybı olduğu bilgisini veren Birol, şöyle devam etti:

"Dünyanın günlük petrol talebinin 100 milyon varil seviyesinde olduğunu düşündüğümüzde, 13 milyon varil büyük bir kayıp. Doğal gaz tedarikinde de 100 milyar metreküp civarında bir kayıp var. Tüm ikisine baktığımızda, şimdiye kadarki enerji krizlerinin toplamından daha büyük bir krizle karşı karşıyayız. Bu sadece bir petrol ve gaz krizi de değil, dünya ekonomisi için son derece hayati önemde olan bazı emtialar açısından da zor bir durum söz konusu. Gübre, sülfür, helyum ve petrokimya ürünleri gibi arz zincirleri için kritik önemdeki emtialar açısından da çok büyük bir sorun var."

200 petrol ve 10 LNG tankeri dolu halde Boğaz'ın açılmasını bekliyor

Birol, Körfez bölgesinde halihazırda 200'ün üzerinde ham petrol ve petrol ürünleri tankeriyle 10 sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerinin dolu beklediğini belirtti.

Hürmüz Boğazı'nın açılmasıyla bu arzın piyasaya geleceğini ve bir nebze rahatlama görülebileceğini ifade eden Birol, "Ancak Hürmüz Boğazı güvenli ve herkesi ikna edecek şekilde hemen açılsa bile petrol ve doğal gaz arzının savaş öncesine dönmesini beklemek iyimserlik olur. Elimizdeki en güncel veriler gösteriyor ki petrol ve gaz sahaları, rafineriler ve LNG terminalleri dahil 84 enerji tesisi şu anda hasar görmüş vaziyette. Bunlardan 34 tanesi de ciddi ve çok ciddi hasar görmüş halde. Bu tesislerde üretimin normal seviyeye dönmesi en az 2 yıl sürebilir, bazıları için bu süreç 2 yılı da geçebilir." dedi.

"Önümüzdeki aylarda oynak bir petrol piyasasına hazır olmak gerek"

Birol, petrol piyasalarına yönelik öngörülerini de paylaşarak, fiyatları belirleyecek en önemli etkenin Hürmüz Boğazı'nın açılması ve bundan sonra da açık olacağının tüm aktörler tarafından güvence altına alınması olduğunu söyledi.

Ancak bu şekilde sigorta şirketlerinin gemileri sigortalayacağını ve ticaret akışının sürebileceğini dile getiren Birol, "Hepimizin önümüzdeki aylar için oynak bir petrol piyasasına hazır olması lazım. Petrol fiyatlarının yüksek olması özellikle gelişmekte olan ülkeler için büyük risk. Petrol fiyatlarının yüksek olması, birçok gelişmekte olan ülkede hem enflasyonun hızlanmasına yol açacak hem de dış ticaret açığının büyümesine neden olacak. Benim en büyük korkum, bu durumun birçok ülke için dış borç girdabı yaratma riski." diye konuştu.

Birol, geçen hafta Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası başkanlarıyla ortak bir acil kriz koordinasyon grubu oluşturduklarını anımsatarak, bu grubun özellikle gelişmekte olan ülkelere direkt mali ve rehberlik desteği verilmesi konusunda çalışacağını söyledi.

"Türkiye için birkaç alternatif var"

Savaşla birlikte tüm ülkelerin alternatif arayışının hızlandığını, alternatif petrol ve gaz güzergahları, teknolojiler, yakıtlar ve enerji partnerlerinin gündeme geleceğini belirten Birol, "Bu kapsamda Türkiye'nin önünde birkaç alternatif var. Türkiye'nin bakması gereken alternatif projelerden biri Basra ile Ceyhan arasında bir boru hattı ve mevcut boru hattının daha da geliştirilmesi. Diğeri de yine Bakü-Ceyhan boru hattının daha da genişletilmesi olabilir." dedi.

Birol, bu dönemde gündeme gelebilecek projelerin siyasi, finansal ve yasal olarak sağlam bir zeminde oluşturulması gerektiğinin altını çizerek, "Birçok proje birbiriyle rekabet halinde olacaktır. Ama ülkemizin avantajı, Türkiye'ye gelecek olan petrol ve gazın hem Akdeniz hem de Avrupa'ya taşınma ihtimali. Bu da çok önemli bir avantaj." değerlendirmesinde bulundu.

Bölgedeki enerji tesislerindeki durum

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın 28 Şubat'ta başlamasının ardından gerçekleştirilen saldırılarda, Orta Doğu'daki enerji altyapısı önemli ölçüde hasar gördü.

Bunlar arasında dünyanın en büyük LNG üreticilerinden Katar'da, QatarEnergy'e ait Ras Laffan ve Mesaieed sanayi şehirlerindeki LNG üretim tesisleri yer alıyor.

Ayrıca, Bahreyn, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak dahil bölgedeki ülkelerde birçok tesiste önemli altyapı sorunları meydana geldi.

Küle, Kurum faaliyetlere ilişkin değerlendirmede bulundu.

Rekabet Kurulu olarak geçen yıl çok fazla soruşturma sonuçlandırdıklarını ve yeni soruşturmalara başladıklarını bildiren Küle, bu dönemde sektör araştırmalarına da önem verdiklerini söyledi.

Küle, soruşturma ve sektör araştırmaları anlamında bu yıla da hızlı başladıklarına işaret ederek, "Özellikle tarım sektöründe tohum, fide konusunda ciddi soruşturmalarımız var. Bu soruşturmalardan devam edenler var, uzlaşmayla sona erdirdiklerimiz var. Ancak şunu gördük ki özellikle tohum ve fide alanında rekabet hukuku bilinci çok yerleşmemiş. Çok fazla ihlalle karşılaştık. Ancak sektör adapte oluyor. Teşebbüslerin bir daha bu konuda ihlaller olmaması için aldıkları önlemler bizi mutlu ediyor. Yaklaşık 190 milyon liraya yakın ceza söz konusu oldu." diye konuştu.

"Daha rekabetçi süt piyasası için çalışıyoruz"

Süt ve süt karşılığı yem alanlarına yönelik de soruşturmaları olduğunu anımsatan Küle, süt üreticilerinin birtakım sıkıntıları olduğunu, bu sıkıntılarla ilgili yaptıkları çalışmalarda hem çiğ süt alımı hem de çiğ süt karşılığı yem konusunda iki ayrı soruşturma açtıklarını ifade etti.

Küle, bu soruşturmada uzlaşma başvurularını kabul etmediklerine dikkati çekerek, "Bunun nedeni, soruşturmayı bitirirken, nihai kararımızı alırken, süt üreticisini koruyucu, süt sanayinde de rekabetçi, adil, şeffaf bir piyasa için düzenleme çalışmalarımız var. Düzenleme çalışmalarımızla ilgili uzmanlarımız 7 gün 24 saat çalışıyor. Bu konuda nihai kararda açıklayacağımız yükümlülüklerle birlikte hem çiğ süt tarafında hem de yem karşılığı süt alımlarında rekabetçi, şeffaf ve daha düzenli bir piyasanın oluşacağını düşünüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Bankacılık ve sigortacılık sektöründeki soruşturmaların devam ettiğini aktaran Küle, bu soruşturmada iş gücü mobilizasyonunun engellenmesine yönelik çok sayıda ihlalle karşılaştıklarını anlattı.

Küle, yaklaşık 5 yıldır çok sayıda iş gücü dosyası yürüttüklerini dile getiren, "İş gücü mobilizasyonunun engellenmesi, bizim için asla kabul edilemez bir şey. Bu, gelişimin önünde de bir engel. Gelir dağılımını da son derece bozan ve yurt dışına beyin göçünü tetikleyen bir unsur." ifadesini kullandı.

Eğitim ile yemek ve kırtasiye gibi yan hizmetleri fiyatları nedeniyle açtıkları soruşturmayı anımsatan Küle, "Özel okullar alanında da 19 teşebbüse soruşturma başlattık. Ancak sayının artacağını düşünüyorum. Her birimizin çocukları özel okullara gidiyor. Özel okullara ilişkin çok fazla şikayet geliyor bize. Bu şikayetler bizim soruşturma açmamıza neden oldu. Bu konuda çok sayıda şikayet vardı. Tahmin ediyorum ki özel okullar soruşturması ciddi anlamda artan sayıyla devam edecek." dedi.

"Hızlı tüketim mallarında el terminallerinin kullanımını inceliyoruz"

Küle, dijital platformlarla ilgili çalışmalarının hızla devam ettiğini kaydederek, "Apple, Google, Yemek Sepeti, Sahibinden gibi soruşturmalarımız oldu, devam edenler var. Alternatif ödeme sistemlerinin kısıtlanmasıyla çok karşılaşıyoruz burada. Bununla ilgili incelemelerimiz, soruşturmamız devam ediyor. Veri gücünün kullanımının rekabeti kısıtlayıcı etkisiyle çok karşılaşıyoruz." diye konuştu.

Sektör incelemelerinin, piyasaları bütüncül şekilde analiz etmelerini sağladığını belirten Küle, bunların, olası rekabet sorunlarının ortaya çıkmadan tespiti için son derece önemli olduğunu söyledi.

Küle, birkaç alandaki sektör incelemesinin sürdüğünü dile getirerek, hızlı tüketim mallarında el terminallerinin kullanımını incelediklerini ve bu çalışmanın bitmek üzere olduğunu anlattı.

İlaç sektörüyle ilgili iki yılı aşkın süredir devam ettirdikleri bir inceleme olduğunu bildiren Küle, "Bu sektör incelemesinde hem ilaç sanayisini, hem Sağlık ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarını ilgilendiren önemli bulgular elde ettik. Bunun belki eylülde çalıştayını yapacağız ve bu konuyu kamuoyuyla paylaşacağız." diye konuştu.

Küle, ayrıca konteyner taşımacılığı ve liman işletmeciliği hizmetlerinde sektör incelemelerinin devam ettiğini ifade etti.

"Dijital mecralara ilişkin net politika belirleme aşamasındayız"

Dünyada rekabet otoritelerinin dijital mecrada, çok karmaşık ve boyutlu sorunla karşı karşıya olduğunu belirten Küle, her dosyada ve vakada yeni şeyler öğrendiklerini anlattı.

Küle, rekabet otoritelerinin dikkatsiz ve katı davranması halinde yeniliklerin önünde set olabileceğini dile getirerek, "Hem yeniliklere karşı gelmemek, yenilikleri engellememek için çaba sarf ediyoruz hem de burada dijital platformların pazarda hakim durumlarını kötüye kullanarak pazarı rakiplere kapatmalarının, mevcut pazardaki rakiplerini dışlamalarının önüne geçmek istiyoruz." ifadesini kullandı.

Bu sektörde verinin önemine işaret eden Küle, "Bu alanda hem sektör incelemelerimiz var hem soruşturmalar var. Mesela Google'da 9'uncu soruşturmamız devam ediyor. Apple ile ilgili şu anda devam eden iki soruşturmamız var, bir telefon fiziki pazarında, bir de Apple'ın uygulama alanında devam eden soruşturmamız var. Bir de henüz yeni aldığımız bir karar var. Dijital Çağda Rekabet Politikaları adı altında bir sektör incelemesi başlattık. Aslında net bir politika belirleme aşamasındayız. Bununla ilgili de yakın tarihte çalıştay yapacağız. Bütün paydaşları oraya davet edeceğiz, herkesin görüşünü, düşüncelerini almak istiyoruz. Üzerinde yoğun şekilde çalışacağız." değerlendirmesinde bulundu.

"Yapay zeka ile 550 sektörü aynı anda inceleyebiliyoruz"

Küle, yapay zekanın, kurumsal kapasitelerini artıran stratejik ve önemli bir araç olduğunu, bu teknolojiyi çok yönlü kullandıklarını belirtti.

Yapay zekayı inceleme ve denetim sürecinde kullandıklarını bildiren Küle, şu bilgileri paylaştı:

"Yapay zekayla daha önce çok uzun vakit alacağını bildiğimiz çalışmalarımızı ve analizlerimizi daha kolay ve daha kısa sürede yapmaya başladık. Ayrıca, adli bilişim ve veri analizinde kullanıyoruz. Yerinde incelemelerde teknolojiyi son derece iyi kullanan bir kurumuz. Adli bilişim ve denetimin veri analizi sürecinde yapay zekayı olabildiğince zorlayarak, kapasitemizi olabildiğince zorlayarak kullanıyoruz. Bir de eğitim ve kurumsal kapasite geliştirirken yapay zekadan çok yararlanıyoruz. Yapay zeka ile risk tespiti algoritmaları oluşturuyoruz. Daha önce konvansiyonel yöntemlerle yapılması çok zor olan şeyleri yapmaya başladık. Örneğin 550 sektörü aynı anda inceleyebiliyoruz, aynı anda mercek altına alabiliyoruz."

Küle, Kamu İhale Kurumu ile yaptıkları protokol çerçevesinde kamu ihale verilerini alabildiklerine işaret ederek, "Burada algoritmik danışıklılık projemiz var. Kamu ihalelerinde danışıklı tekliflerin tespitini, her ihale için kartel riski skorunu belirleyebiliyoruz. Bu bizim için artık çok kolay. Kamu ihalelerinde teklif dağılımları, firma davranışları, fiyat örüntüleri ve ihale dinamiklerini bütün bu değişkenleri birlikte analiz edebiliyoruz. Yapay zeka bu konuda bize çok önemli katkılar sundu." dedi.

Kurumun Türkiye'de diğer ülkelerin rekabet otoritelerine göre çok iyi yerde olduğunu belirten Küle, şunları kaydetti:

"Bizi çok fazla soruşturmada görüyor vatandaşlarımız. Türkiye'de sürdürülebilir büyümeyi sağlamak için pazarda rekabetçi şartların mutlaka olması lazım, bütün amacımız bu. Bu da yetmez, Türkiye'nin kalkınması gerekiyor. Şu andaki durumundan çok daha ötede bir kalkınmışlık düzeyine ihtiyacımız var. Bunun için de rekabet olmazsa olmaz. Bütün çalışmalarımız daha iyi, daha kalkınmış bir Türkiye için."

Yenilenebilir kaynakların sistemdeki ağırlığının artması, Türkiye'nin enerji ithalatı faturasını aşağı çekiyor.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) ve Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) verilerinden derlediği bilgilere göre, martta yağışlar geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 182, uzun yıllar ortalamasına göre ise yüzde 33 daha yüksek gerçekleşti.

Marttaki elektrik üretim verileri, yüksek yağışların etkisiyle hidroelektrik kaynakların üretimde belirleyici rolünü sürdürdüğünü ortaya koydu.

Bu dönemde hidroelektrik santrallerinin toplam üretim içindeki payı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 19'dan yüzde 36'ya yükseldi. Hidroelektrikten üretim yaklaşık 2 katına çıkarken barajlı santrallerde kapasite faktörü yüzde 45 ile mart rekoruna ulaştı.

Doğal gazın payı son 9 yılın en düşük seviyesinde

Hidroelektrikteki artış, doğal gaz santrallerinin üretimdeki payını belirgin şekilde düşürdü. Doğal gazdan elektrik üretimi geçen yılın aynı dönemine göre bazda yüzde 61 azalırken toplam üretimdeki payı yüzde 7'ye geriledi. Bu oran, aylık bazda son 9 yılın en düşük seviyesi oldu. Söz konusu düşüş sayesinde martta yaklaşık 185 milyon dolarlık enerji ithalatı önlendi.

Güneş enerjisinin üretimdeki payı ise yüzde 11'e ulaştı. Rüzgar santrallerinin kapasite faktörü yüzde 33 ile normal seviyelerde kalırken kurulu güçteki yüzde 14'lük artışın etkisiyle üretimdeki payı yüzde 12,5'e yükselerek en yüksek mart ayı seviyesine ulaştı.

Ocak ve şubatta olduğu gibi martta da üretilen elektriğin beşte birinden fazlasına karşılık gelen yüzde 23,4'ü rüzgar ve güneşten sağlandı. İthal kömür santrallerinin payı yüzde 15'e gerilerken yerli kömür santrallerinin payı yüzde 12,3 seviyesinde yatay seyretti.

Yenilenebilir kaynaklar fiyatları aşağı çekti

Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember'de Enerji Analisti Çağlar Çeliköz, doğal gaz fiyatlarının küresel savaşın etkisiyle geçen yıla göre yüzde 25 yüksek seyrettiği bu dönemde, yenilenebilir kaynakların devreye girmesinin, Türkiye'nin enerji faturasını azaltmak açısından kritik önem taşıdığını söyledi.

Çeliköz, yenilenebilir enerjinin toplam elektrik üretimindeki payının yüzde 65'e ulaştığını hatırlatarak, "Bu sayede Mart 2026’da geçen yılın aynı dönemine göre toptan elektrik fiyatları yüzde 24, elektrik faturaları ise yüzde 10 düştü." ifadesini kullandı.

Ancak yüksek yağışların gösterdiği olumlu tablonun geçici olabileceğini dile getiren Çeliköz, "Son 30 yılda yaşanan kuraklıkların Türkiye'ye maliyeti yıllık ortalama 1,8 milyar dolarlık ek enerji ithalatı oldu. Dolayısıyla enerji planlamamızı kuraklık riskini merkeze alarak yapmalıyız." dedi.

Çeliköz, bu noktada rüzgar ve güneş enerjisindeki pozitif ivmenin umut verici olduğunu belirterek, "2025'te elektriğin beşte birinden fazlasını sağlayan bu kaynakların payı, bu sene martta yüzde 23'e yükseldi. Başta rüzgar ve güneş olmak üzere yenilenebilir enerjiyi merkeze alan politikalar sayesinde enerji ithalatı ve elektrik faturaları daha da düşürülebilir." değerlendirmesinde bulundu.

Buna göre, Hazine alacakları, mart sonu itibarıyla 252,3 milyar lira oldu. Alacak stoku içindeki en yüksek payı 217,5 milyar lirayla Türkiye Varlık Fonu oluşturdu.

Söz konusu tarihe kadar Hazine alacaklarından 974 milyon lira tahsil edildi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mart ayına ilişkin toplam sanayi üretici fiyat endeksi göstergelerini yayımladı.

Buna göre, endeks geçen ay bir önceki aya kıyasla yüzde 2,81, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,33, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 8,56 ve 12 aylık ortalamalara kıyasla yüzde 27,29 yükseldi.

Sanayinin alt sektörlerinin yıllık değişimlerine bakıldığında, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 35,74, imalatta yüzde 31,31, elektrik, gaz, buhar, iklimlendirme üretimi ve dağıtımında yüzde 14,32, su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetlerinde yüzde 38,25 artış görüldü.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri dikkate alındığında, ara mallarında yüzde 26,98, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 33,54, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 33,91, enerjide yüzde 36,93 ve sermaye mallarında yüzde 27,56 yükseliş gerçekleşti.

Aylık değişimler

Sanayinin alt sektörlerinin aylık değişimleri incelendiğinde ise madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1,85, imalatta yüzde 3,52, su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetlerinde yüzde 2,94 artış kaydedilirken, elektrik, gaz, buhar, iklimlendirme üretimi ve dağıtımı ise yüzde 7,51 azaldı.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerine bakıldığında, ara mallarında yüzde 2,03, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,89, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 2,13, sermaye mallarında yüzde 0,27 ve enerjide yüzde 12,86 artış kaydedildi.

Açıklamada sözlerine yer verilen BMD Başkanı Sinan Öncel, martta Ramazan Bayramı alışverişinin etkisiyle özellikle hazır giyim ve ayakkabı satışlarında önemli bir canlanma olduğunu belirtti.

Dernek üyesi markaların yüzde 79’unun mart ayında bir önceki aya göre adet satışlarını artırdığını, aynı dönemde cirosunu artıran üyelerin oranının ise yüzde 87 olduğunu ifade eden Öncel, "Gerçekçi bir değerlendirme yapabilmek için biz cirodan çok adet satışına bakıyoruz. Mart ayında her beş markadan hemen hemen dördünün adet satışını artırması önemli. Özellikle hazır giyim ve ayakkabı markalarımız açısından mart ayının verimli geçtiğini söyleyebilirim." değerlendirmesinde bulundu.

Öncel, yılın ilk aylarındaki daralma eğilimine rağmen Ramazan Bayramı alışverişiyle sektörde yeniden bir canlanma görüldüğünü anlatarak, şunları kaydetti:

"Ramazan Bayramı alışverişinin etkisiyle martta ibrenin yeniden yukarı döndüğünü görüyoruz. Geçen ay hazır giyim markalarımızın yüzde 86’sı, ayakkabı markalarımızın ise yüzde 82’si adet satışlarını artırdı. Giyim markalarımızın yüzde 36’sının, ayakkabı markalarımızın ise yüzde 21’inin adet satışlarında yüzde 40 ve üzerinde artış olması sektöre moral verdi. Merkez Bankası verilerinde de anketimize paralel bir sonuç dikkat çekiyor. Merkez Bankası’na göre, martta giyim ve ayakkabı satışlarında kartlı işlem adedinin yüzde 40,6, harcama tutarının ise yüzde 41,3 arttığını görüyoruz. Artışta bayram alışverişinin yanı sıra şubata göre mart ayının üç gün daha uzun olmasının etkisini görmezden gelemeyiz. Yine de her şeye rağmen bayramın hazır giyim ve ayakkabı markalarımıza nefes aldırdığını söyleyebiliriz."

Buna göre, sanayiciler bu yıl üretimin durgun seyretmesini beklerken BDI ocak ayında üretimin yüzde 1 artacağını öngörmüştü.

BDI Başkanı Peter Leibinger, Hannover Sanayi Fuarı’nın açılışında yaptığı konuşmada, Alman sanayisi için büyüme beklentilerinin yerini durgunluğa bıraktığını bildirdi. Leibinger, İran'daki savaşın ve küresel krizlerin Alman ekonomisi üzerindeki baskıyı artırdığını vurgulayarak hükümete acil reform çağrısında bulundu.

Yılın zayıf başlaması ve Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle ocakta yapılan yüzde 1’lik büyüme tahminini revize ettiklerini belirten Leibinger, sanayi üretiminin 2022'den bu yana her yıl düştüğüne dikkati çekti.

Leibinger, "Bu yıl için artık bir toparlanma değil, durgunluk bekliyoruz. Deniz taşımacılığındaki aksamalar sürerse, imalat sektöründe üst üste beşinci yıl üretim düşüşü yaşanabilir." uyarısında bulundu.

"Sorun dışsal değil, yapısal"

Alman ekonomisindeki zayıflığın sadece jeopolitik krizlerden kaynaklanmadığını, asıl sorunun yapısal olduğunu ifade eden Leibinger, yüksek iş gücü maliyetleri, ağır vergi yükü, bürokrasi ve enerji fiyatlarının ülkenin rekabet gücünü erittiğini söyledi.

Leibinger, "Maliyetler çok yüksek. Artık bir iş merkezi olarak rekabetçi değiliz. Jeopolitik gelişmeler bu durumu sadece derinleştiriyor. Asıl sebep kendi içimizdeki yapısal eksikliklerdir." ifadelerini kullandı.

BDI Başkanı Peter Leibinger, mevcut durumu, "Yukarı değil, yana doğru hareket ediyoruz. Diğer ekonomiler büyürken biz geride kalıyoruz." sözleriyle özetledi.

Hükümetin şimdiye kadar açıkladığı önlemleri "yetersiz" olarak nitelendiren Leibinger, yaza kadar kapsamlı bir büyüme paketi üzerinde anlaşılması gerektiğini belirtti.

Leibinger, devletin her krizi vergi mükelleflerinin kaynaklarıyla sübvanse edemeyeceğini vurgulayarak, vergi indirimi, yatırım teşvikleri ve bürokrasinin azaltılması gibi somut adımların atılmasını talep etti.

Peter Leibinger ayrıca, kamu yönetiminin daha hızlı ve dijital bir yapıya kavuşması gerektiğini savundu.

Yasama süreçlerinde "Kod Olarak Hukuk prensibinin" benimsenerek süreçlerin pratikleştirilmesini öneren Leibinger, "Elimizde büyümeyi tetikleyecek ücretsiz imkanlar var, yeter ki doğru siyasi irade sergilensin" dedi.

Verilere göre, Avro Bölgesi'nde inşaat üretimi şubatta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,2, geçen yılın aynı dönemine kıyasla da yüzde 1,9 azaldı.

AB'de ise inşaat üretimi şubatta aylık bazda yüzde 0,1 artarken, yıllık bazda yüzde 2 geriledi.

AB ülkeleri arasında şubatta inşaat üretiminde önceki aya oranla en fazla düşüş yüzde 3,7 ile Polonya'da, yüzde 1,4 ile Belçika ve Fransa'da, yüzde 1,2 ile Almanya'da ölçüldü. En fazla artış ise yüzde 8,7 ile Romanya'da, yüzde 5,5 ile Slovenya'da ve yüzde 5,4 ile Slovakya'da belirlendi.

İnşaat üretimi yıllık bazda Polonya'da yüzde 13,7, İspanya'da yüzde 10,2 ve Fransa'da yüzde 3,5 azalırken, Slovenya'da yüzde 24,1, Romanya'da yüzde 15,6 ve Slovakya'da yüzde 8,2 arttı.

Buna göre YD-ÜFE, geçen ay bir önceki aya kıyasla yüzde 3,94, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 10,73, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 35,4 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 30,23 yükseldi.

Sanayinin iki sektörünün yıllık değişimlerine bakıldığında, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 53,25, imalatta yüzde 35,1 artış görüldü.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri dikkate alındığında, ara mallarında yüzde 29,85, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 39,86, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 39,45, enerjide yüzde 88,91, sermaye mallarında yüzde 27,93 artış gerçekleşti.

Sanayinin iki sektörünün aylık değişimleri, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1,97, imalatta yüzde 3,98 artış olarak hesaplandı.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerine bakıldığında, ara mallarında yüzde 1,91, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,9, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 0,99, enerjide yüzde 58,87 artış, sermaye mallarında yüzde 0,07 azalış kaydedildi.

YD-ÜFE'nin aylık ve yıllık değişim oranları şöyle:

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca (BDDK) kredi kartı limitlerine ilişkin düzenlemeler çerçevesinde teknik ve idari çalışmaların devam ettiği ve bu düzenlemelere yönelik alınmış yeni bir kararın bulunmadığı bildirildi.

BDDK'den yapılan açıklamada, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun 29 Ocak 2026 tarihli ve 11367 sayılı Kararı kapsamında, kredi kartı limitlerine ilişkin düzenlemeler çerçevesinde bankalar ve ilgili kamu kurumlarıyla işbirliği içerisinde yürütülen teknik ve idari çalışmaların devam ettiği belirtildi.

Açıklamada, mevcut durumda söz konusu düzenlemelere yönelik alınmış yeni bir kararın bulunmadığı ifade edildi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı kapsamında, Marmara Bölgesi'nin yatırım üssü niteliği pekiştirilecek, böylece İstanbul'un kalkınmadaki yükü diğer şehirler tarafından da paylaşılacak.

Marmara Bölgesi'ndeki illerde yapılacak yatırımlara yönelik yerel kalkınma desteklerine yer verildi.

Program kapsamında, Marmara Bölgesi'ndeki 11 ilde yerel üretim potansiyelinin değerlendirilmesi amacıyla destekler verilecek.

Böylece bölgedeki illerin potansiyelinin ortaya çıkarılması, bölgenin yatırım üssü niteliğinin pekiştirilmesi ve stratejik yatırımlara hız kazandırılması hedefleniyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen programla, belirlenen alanlardaki yatırımlara boyutuna göre vergi indiriminden sigorta primi desteğine, faiz veya kar payı katkısından yatırım yeri tahsisi ve gelir vergisi muafiyetine kadar çeşitli destekler sunulacak. Yapılacak her yatırım için 301 milyon liraya kadar nakdi destek ve yatırımın yüzde 50'si kadar vergi indirimi sağlanması öngörülüyor.

Başvurular, 15 Mayıs'a kadar "https://yerelkalkinmahamlesi.sanayi.gov.tr" internet adresi üzerinden gerçekleştirilebilecek.

İstanbul'da "kültür endüstrisi", Bursa'ya "kauçuk ürünler" desteklenecek

Programa göre mega şehir İstanbul'da girişimcilik ekosistemini destekleyecek büyük ölçekli ortak hizmet alanları, dikey ve akıllı tarım uygulamaları, kültür endüstrilerine yönelik yatırımlarla tasarım ve döngüsel üretim odaklı atölye projeleri öncelikli olarak desteklenecek.

Bursa'da destek verilecek alanlar olarak, havacılık ve savunma sanayisine yönelik alt sistem bileşenleri üretimi, yüksek katma değerli kauçuk ürünler, taşıt soğutma sistemi parçaları ile teknik tekstil ve fonksiyonel kumaş üretimi öne çıkıyor.

Çanakkale'de yeşil hidrojene destek

Çanakkale'de ağaç ve orman ürünlerinden katma değerli üretim, asgari 2 bin küçükbaş entegre süt hayvancılığı, yeşil hidrojen ve türevleri ile zeytin ve atıklarından yenilikçi ürün geliştirme yatırımlarına destek sağlanacak.

Sanayinin öne çıkan merkezlerinden Kocaeli'de yüksek nitelikli elektrikli ve piroteknik cihaz üretimi, raylı sistemlere yönelik elastomer bazlı ürünler, su geri kazanım teknolojileri ile deprem dayanımına yönelik yüksek teknoloji ürünleri ve test altyapıları teşvik edilecek.

Sakarya'da akıllı ölçüm sistemleri, araçlara yönelik sanitasyon teknolojileri, tarımsal ürün ve atıklardan katma değerli üretim ile endüstriyel gıda işleme makineleri ve kritik bileşenlerin üretimi desteklenecek.

Balıkesir'de jeotermal sera, Tekirdağ'da tıbbi cihaz üretimi öne çıkacak

Balıkesir'de desteklenecek alanlar arasında, asgari 20 dekar entegre jeotermal sera yatırımları, entegre kırmızı et işleme tesisleri, termal turizm konseptli konaklama ve kongre merkezleri ile zeytinyağı lisanslı depoculuk projeleri öne çıkıyor.

Tekirdağ'da motorlu taşıt aksam ve parçaları, savunma ve sivil havacılık sanayisine yönelik yapısal bileşenler, tekstil makineleri ve tıbbi cihaz üretimi desteklenecek alanlar arasında yer alıyor.

Yalova'da deniz araçları kritik parçalarının üretimi, tarımsal ürünlerden katma değerli üretim, sera malzemeleri ile termal kaynaklara dayalı konaklama ve sağlık yatırımları teşvik edilecek.

Bilecik'te asgari 1000 küçükbaş hayvancılık, mermer atıklarının değerlendirilmesi, tarımsal ürünlerden katma değerli üretim ve teknik seramik ürünleri üretimi desteklenecek öncelikli yatırım alanları arasında bulunuyor.

Trakya'da hayvancılık yatırımlarına destek

Kırklareli'nde asgari 500 büyükbaş entegre hayvancılık, orman ürünleri ve modüler mobilya üretimi, üzüm ve yan ürünlerinden katma değerli üretim ile endüstriyel süt ürünleri yatırımları destek kapsamına alındı.

Edirne'de asgari 500 büyükbaş hayvancılık yatırımları, akıllı tarım teknolojileri, izolasyon malzemeleri üretimi ile tahıl ürünlerinden yüksek katma değerli üretim projelerine teşvik verilecek.

Programla Marmara Bölgesi'nin üretim, teknoloji ve ihracat kapasitesinin artırılması, iller arası gelişmişlik farklarının azaltılması ve sürdürülebilir kalkınmanın desteklenmesi amaçlanıyor. Böylece, bölgedeki diğer illerin İstanbul'un kalkınma yolundaki öncülüğüne eşlik etmeleri hedefleniyor.

Buna göre, 39 gıda kontrol laboratuvar müdürlüğü, Bursa Gıda ve Yem Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ile Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğünde 2025'te 256 bin 339 numune analiz edildi.

İstanbul Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünün yeni hizmet binasında bu yıl numune kabulüne başlanılması hedefleniyor. Hatay Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünün yeni hizmet binası inşaatına başlanırken, deprem bölgesindeki gıda güvenliği ve kontrol sisteminin güçlendirilmesi için de çalışmalar devam ediyor.

Sektörel gıda denetimi yapıldı

Bakanlıkça rutin yanında risk esaslı, şikayet üzerine ve izlenebilirlik esaslı denetimler yapılıyor. İlave olarak, gıda işletmelerinin ilgili mevzuatça belirlenen teknik ve hijyenik gerekliliklere ve kanun tarafından tanımlanan işletmeci sorumluluklarına uygunluklarının doğrulanması amacıyla 81 ilde ilk defa eş zamanlı olarak 300 bin sektörel gıda denetimi gerçekleştirildi.

Yeni gıda kamuoyu duyurusu sistemiyle, 2 bin 55 taklit veya tağşiş yapılmış, 290 da sağlığı tehlikeye düşürebilecek gıda maddesi olmak üzere 2 bin 345 parti ürün, "guvenilirgida.tarimorman.gov.tr" internet sitesinden kamuoyuna duyuruldu. Söz konusu sistemle 2024 sonu itibarıyla, 880 taklit veya tağşiş yapılmış, 180 de sağlığı tehlikeye düşürebilecek gıda maddesi olmak üzere 1060 parti ürün ilan edilmişti.

Ayrıca, Bakanlığın resmi gıda kontrolü sayısı geçen yıl 2024'e göre 35 bin 827 artarak 1 milyon 365 bin 585'e çıktı. Bu denetimlerde 33 bin 680 idari para cezası uygulanırken, 593 dosya savcılığa iletildi.

ALO174 Gıda Hattı'na yapılan başvuru sayısı 150 bine yaklaştı

​Tüketicilerin gıda güvenilirliği ile ilgili her türlü ihbar ve şikayette bulunabilmesi, iletişimin tek merkezden yönlendirilmesi amacıyla kurulan ALO174 Gıda Hattı'na da vatandaşlar yoğun ilgi gösterdi.

ALO174 Gıda Hattı'na 2024'te 108 bin 484 başvuru yapılırken, bu sayı 2025'te 149 bin 72'ye yükseldi. Hatta yapılan başvuruların tamamı sonuçlanarak 9 bin 158 başvurunun sonucuna göre cezai işlem uygulandı.

Söz konusu dönemde ALO 174 WhatsApp İhbar Hattı'nda 9 bin 390 başvuru oluşturulurken, bu başvuruların tamamı sonuçlandırıldı ve 958 başvuru için cezai işlem gerçekleştirildi.

Bu süreçte, enerji güvenliğinde yalnızca kaynak çeşitliliğinin değil, tedarik zincirlerinin sürekliliği ve sistem dayanıklılığının da belirleyici olduğu açıkça görüldü. Enerji depolama sistemleri ise arz şoklarına karşı elektrik sistemlerinin esnekliğini artıran ve şebeke istikrarını destekleyen kritik bir altyapı unsuru olarak öne çıktı.

Dünyada yenilenebilir enerji yatırımlarının artmasıyla üretimin daha değişken olması, arz-talep dengesinin yönetimini daha önemli hale getirirken, batarya depolama sistemleri bu dengenin sağlanmasında kilit rol oynuyor. Düşük talep dönemlerinde üretilen elektriğin depolanması ve ihtiyaç anında sisteme verilmesi, enerji güvenliği ile dönüşümün sürdürülebilirliğini destekliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, küresel batarya depolama kapasitesi 2023'e kıyasla 14 kat artarak 2030'da 1200 gigavata ulaşacak. Yatırımlarda ise yüzde 400 artış bekleniyor.

Türkiye, bu alanda ortaya koyduğu kapsamlı planla dikkati çekiyor. Londra merkezli düşünce kuruluşu Ember'e göre, Türkiye, üretimde payı artan rüzgar ve güneş enerjisini destekleyerek şebeke güvenliğini artıracak batarya projelerinde Avrupa'da öne çıkıyor. Türkiye, bugüne kadar mevcut güneş ile rüzgar kapasitesinin yüzde 83'üne denk gelen 33 gigavatlık proje kapasitesi tahsis etti.

"Tedarik zincirinde tıkanıklık yok"

Enerji Depolama Sistemleri Derneği (EDSİS) Yönetim Kurulu Başkanı Can Tutaşı, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enerji arz güvenliği konusunun yeniden ülkelerin öncelikli gündem maddeleri arasına girdiğini söyledi.

Tutaşı, dışa bağımlılığı azaltarak arz şoklarına karşı direnç sağlayan yenilenebilir enerjinin ülkelerin enerji güvenliği stratejilerinde kritik rol üstlendiğini, ancak bu kaynakların üretiminin doğası gereği değişken olduğunu ifade etti.

Enerji arzında sürekliliğin önemine işaret eden Tutaşı, yenilenebilir enerjiye entegre edilen batarya depolama sistemleriyle elektriğin depolanabildiğini ve ihtiyaç halinde yeniden şebekeye verildiğini, bu sayede enerji arz güvenliğinin güçlendiğini dile getirdi.

Tutaşı, son dönemde yaşanan jeopolitik gelişmelerin sektörün stratejik önemini daha görünür hale getirdiğini, piyasa tepkilerinin de bunu ortaya koyduğunu belirterek, "ABD/İsrail ile İran arasındaki gerilimin başlamasının ardından Çinli büyük batarya üreticilerinin piyasa değerlerinde yaklaşık yüzde 20'lik bir artış yaşandı. Bu artış yaklaşık 70 milyar dolarlık bir değere karşılık geliyor. Çok kısa sürede gerçekleşen bu yükseliş, enerji arz güvenliğinin yeniden ön plana çıktığı bir dönemde batarya teknolojilerinin ne kadar stratejik hale geldiğini gösteriyor." diye konuştu.

Sürecin şu ana kadar batarya tedarik zinciri üzerinde büyük bir etkisi olmadığını aktaran Tutaşı, "Tedarik zincirinde şu an için tıkanıklık yok, ancak ilerleyen dönemlerde yaşanmayacağı anlamına gelmiyor." ifadesini kullandı.

Türkiye'de depolamanın temelleri 2022'de atıldı

Tutaşı, elektrik sistemlerinin giderek daha dağıtık bir yapıya dönüştüğüne dikkati çekerek, elektriğin tüketildiği yerde üretildiği çatı tipi güneş enerji santralleri, elektrikli araçlar ve farklı ölçeklerde batarya sistemlerinin bu yapının önemli parçası haline geldiğini anlattı.

Batarya konusunda hızlı aksiyon alan ülkelere bakıldığında, ortak noktanın bu dağıtık yapıyı yönetebilmek için bataryalara ciddi ölçekte ihtiyaç duymaları olduğunu vurgulayan Tutaşı, Türkiye'nin de bu ülkeler arasında yer aldığını söyledi.

Tutaşı, Türkiye'de yenilenebilir arttıkça sistem yönetiminin de daha kritik hale geldiğini belirterek, "Olası riskleri yönetebilmek amacıyla 2022 yılında depolama yönetmeliğinin temelleri atıldı. Artık kurulumlar başladı ve 2025'te ilk bataryalı sistemler devreye alındı. Hedefimiz, yenilenebilir enerji santrallerini batarya destekli hale getirerek şebeke üzerindeki olumsuz etkileri azaltmak." değerlendirmesinde bulundu.

Bugüne kadar tahsis edilen 33 bin megavatlık depolama kapasitesine değinen Tutaşı, şunları kaydetti:

"Bu oldukça büyük bir miktar. Yerli yatırımcı çok istekliydi. Nitekim kapasitenin yaklaşık 10 katı başvuru yapıldı. Kapasite kurulumlarında henüz yolun başında olsak da, 2026 sektör açısından kritik bir kırılma noktası olacak. İdari süreçleri tamamlanmış projeler için 2026 artık yatırım ve devreye alma dönemi olacak. Bu kapsamda, 33 bin megavatlık kapasitenin yaklaşık yüzde 10'una karşılık gelen 2-3 bin megavatlık bölümünün 2026'da devreye alınmasını bekliyoruz."

Tutaşı, güneş projelerinde idari süreçlerin daha hızlı ilerlediğini, rüzgar projelerinin devreye girmeye başlamasıyla sektördeki büyümenin hızlanacağını vurguladı.

Üretim santraline bağlı olmayan müstakil depolama tesisleri için ise yaklaşık 6-7 bin megavatlık kapasite tahsis edildiğini, bu tesislerin özellikle sanayinin yoğun olduğu bölgelerde kritik rol üstleneceğini dile getiren Tutaşı, depolama yatırımlarının coğrafi dağılımında dengeli ve şebeke odaklı bir planlama yapıldığını söyledi.

Tutaşı, "Türkiye'nin enerji stratejisinin bir parçası olan batarya depolama sistemleri bugün geldiğimiz noktada artık çok daha kritik bir unsur haline geldi. 2035'te elektrik kurulu gücünde geçen yıla oranla yüzde 65'lik artış bekleniyor ve bunun yarısından fazlasının yenilenebilir kaynaklardan karşılanması hedefleniyor. Bu hedefe ulaşabilmek için de batarya depolama sistemlerinin devreye alınması zorunlu." ifadelerini kullandı.

"Teknoloji ve bilgi transferini eş zamanlı gerçekleştiriyoruz"

Yurt dışı yatırımcısının ilgisine de değinen Tutaşı, "Çin ve Avrupa başta olmak üzere birçok ülkeden yatırımcı ve teknoloji üreticisi Türkiye pazarını yakından takip etmeye başladı. Bu aktörlerin bir kısmı kurulum tarafında, bir kısmı ürün tedariki tarafında, bir kısmı ise doğrudan yatırımcı olarak projelerin içinde yer almak istiyor. Bu da Türkiye açısından ciddi bir ticaret ve teknoloji akışı anlamına geliyor." değerlendirmesinde bulundu.

Tutaşı, ülkenin coğrafi konumunun batarya teknolojileri açısından avantajlı olduğunun altını çizerek "Avrupa'da yenilenebilir enerji kapasitesi hızla artarken, Orta Doğu'da üretim büyük ölçüde konvansiyonel kaynaklara dayanıyor. Türkiye, bu iki farklı enerji sisteminin tam ortasında, bir köprü konumunda yer alıyor. Bu geçiş hattı boyunca batarya sistemlerinde hem donanım hem de yazılım tarafında önemli bir rol üstlenebileceğimizi görüyoruz. Bu nedenle her iki alanda da hızlı aksiyon aldık. Yurt dışından teknoloji ve bilgi transferini eş zamanlı gerçekleştiriyoruz." diye konuştu.

Küresel ölçekte batarya üretiminin büyük bölümünün Uzak Doğu ülkelerinde yoğunlaştığına işaret eden Tutaşı, "Biz de bu merkezlerden Türkiye'ye doğru teknoloji ve bilgi transferi süreci başlattık. Bugün ülkemizde yerli batarya hücresi üretimine yönelik çalışmalar yürütülüyor. Bu çalışmaların entegrasyonuyla kısmi yerli ürünler üretilmeye başlandı." bilgisini paylaştı.

"Kritik nokta yazılım"

Tutaşı, bu sistemlerde asıl farkı yaratan unsurun ise yazılım olduğunun altını çizerek, "Şebekedeki çok sayıda bileşeni manuel olarak yönetmenin artık bir karşılığı kalmadı. Gelişmiş yazılımlara ihtiyaç var. Bu yazılımların yerli ve milli olması da ayrıca büyük önem taşıyor. Türkiye bu alanda güçlü bir mühendislik altyapısına sahip. Geliştirilen yerli yazılımlar yurt dışına ihraç edilmeye başlandı." ifadelerini kullandı.

Avrupa'da özellikle Uzak Doğu menşeli yazılımların kullanımına yönelik kısıtlamaların Türkiye için yeni fırsatlar yarattığını anlatan Tutaşı, bu durumun Türkiye'yi yazılım tarafında doğal bir pazar haline getirdiğini ve çok kısa sürede ciddi mesafe kat edilerek katma değer üretilmeye başlandığını sözlerine ekledi.

Bölgeden bu yılın ilk üç ayında 11 bin 289 ton su ürünü ihraç edilerek 85 milyon 610 bin 687 dolar gelir sağlandı.

Geçen yılın aynı döneminde ise 8 bin 665 ton karşılığı 61 milyon 918 bin 4 dolarlık su ürünü dış satımı gerçekleşti. Böylece Karadeniz'den yapılan su ürünü ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre miktarda yüzde 30, değerde ise yüzde 38 artış oldu.

Su ürünlerine en çok talep ise Rusya, Yunanistan ve Birleşik Krallık'tan geldi.

Karadeniz'den ilk çeyrekte Rusya Federasyonu'na 33 milyon 517 bin 534 dolar, Yunanistan'a 12 milyon 17 bin 595 dolar, Birleşik Krallık'a da 11 milyon 35 bin 92 dolar değerinde su ürünü dış satımı yapıldı.

Bölgeden geçen yılın aynı döneminden farklı Filipinler, İspanya, Portekiz ve Avustralya'ya da bu dönem su ürünü ihraç edildi.

"Hedefimiz, yeni ülkelere açılarak ihracat ağımızı daha da genişletmek"

DKİB Yönetim Kurulu Başkanı Saffet Kalyoncu, yılın ilk çeyreğinde su ürünleri ihracatındaki artıştan memnun olduklarını söyledi.

Su ürünlerinin bölgenin önemli ihraç kalemlerinden olduğuna dikkati çeken Kalyoncu, sektörün uluslararası pazarda her geçen gün daha fazla talep gördüğünü ifade etti.

Kalyoncu, sektör açısından yeni pazarlara ihracat gerçekleştirilmesinin son derece önemli bir gelişme olduğunu vurgulayarak, "Önümüzdeki süreçte hedefimiz, yeni ülkelere açılarak ihracat ağımızı daha da genişletmek. Özellikle Uzak Doğu ve farklı kıtalarda alternatif pazarlara yönelik çalışmalarımız sürüyor. Yıl sonu itibarıyla su ürünleri ihracatında daha yüksek rakamlara ulaşacağımıza inanıyoruz. " ifadelerini kullandı.

Sektör olarak üretimden ihracata kadar tüm aşamalarda kaliteyi ön planda tutarak ülke ekonomisine katkı sağlamayı sürdüreceklerine işaret eden Kalyoncu, "Hem avcılıkta hem de yetiştiricilikte sürdürülebilirliği esas alan bir anlayışla hareket ediyoruz. Bu doğrultuda kalite standartlarını yükseltmeye, izlenebilirliği artırmaya ve uluslararası kriterlere uygun üretimi yaygınlaştırmaya yönelik çalışmalarımız devam ediyor." dedi.

Türkiye'nin önemli bir platforma ev sahipliği yapmasının ülke için çok değerli olduğuna işaret eden Kacır, "Dünyada büyük dönüşümlerin yaşandığı bir çağdayız. Maalesef bu dönüşümler, savaşlarla da eş zamanlı olarak cereyan ediyor. Umut ediyoruz ki artık savaşlar son bulsun." diye konuştu.

Kacır, insanlığın diyalogla, işbirliğiyle geleceğe yürümesini dileyerek, Türkiye'nin bu konuda attığı adımların, üstlendiği rolün, dünya tarafından da çok yakından izlenip takdir edildiğini vurguladı.

Türkiye'nin bölgenin ana istikrar unsuru olmayı sürdürdüğünü ifade eden Kacır, şöyle konuştu:

"Küresel ekonomideki dönüşümde ülkemizin etkin şekilde varlık göstermesini çok önemsiyoruz. Dünyadaki değişim özellikle yüksek teknolojinin tetiklediği bir süreç. Küresel ekonomide özellikle son 80 yıldır benimsenmiş olan pek çok kabul artık terk ediliyor. Serbest ticaret, liberal ekonomi gibi yaklaşımlar yerini daha fazla yerinde üretime yakından tedarik, dostlardan tedarik yaklaşımlarına, küreselleşme yerini daha fazla bölgesel işbirliğine, ikili ortaklıklara bırakıyor. Dolayısıyla Türkiye sahip olduğu konumun getirdiği tüm avantajları, imkanları en etkin şekilde kullanarak hem tüm enerji bağlantılarının merkez ülkesi olabilmek hem ticaret koridorlarının orta yerinde yer alabilme fırsatlarını değerlendirerek, hem de sahip olduğu sanayi ve teknoloji kabiliyetleri, üretim yetkinlikleriyle bu dönüşümün öncü ülkelerinden biri."

Bakan Kacır, ADF'de dünyanın dört bir yanından gelen katılımcılarla Türkiye ile yürütülebilecek ekonomik işbirlikleri konusunda istişarelerde bulunduklarını anlattı.

Kendisinin de görüşmeler gerçekleştirdiğini dile getiren Kacır, "Türkiye bir üretim gücü. Türkiye, yüksek teknoloji, AR-GE ve inovasyon ülkesi. Bu imkan ve kabiliyetlerimizi dostlarımızla daha fazla paylaşmayı ve birlikte yeni işlere, yeni işbirliklerine adımlar atmayı amaçlıyoruz." dedi.

"Türkiye'nin 2030 Yapay Zeka Stratejisi haziranda açıklanacak"

Kacır, 2030 Yapay Zeka Stratejisi'ni hazırladıklarını belirterek, bu sürece kamuoyunun katkısını da talep ettiklerini, binlerce öneriyle çok sayıda girişimci, araştırmacı, genç ve kadının bu sürece katıldığını söyledi.

Bakan Kacır, şöyle devam etti:

"Haziranda, Türkiye'nin 2030 Yapay Zeka Stratejisi'ni dünyaya duyuracağız. Ümit ediyorum ki yapay zekada insanlık için fırsat niteliğinde olan adımların önde ülkelerinden biri olacak Türkiye. Burada tabii altyapı önemli. Altyapı yatırımlarını hızlandırmak, Türkiye'nin yapay zeka, hesaplama kabiliyetini, kapasitesini daha ileri seviyeye taşıyabilmek önemli bir boyut. Aynı zamanda insan kaynağına daha fazla yatırım yapmak. Büyük veriyi işleyecek programlara öncülük edebilmek, kamudaki veri altyapısını girişimcilerle buluşturabilmek ve çok sayıda sektörde değer yaratacak uygulamaların önünü açmak, Türkiye'nin yapay zeka stratejisinin ana yaklaşımlarını oluşturacak."

Anadolu'da yeni sanayi gelişim koridorları oluşturulacak

Türkiye'nin bağlantısallık fırsatlarının önemine dikkati çeken Kacır, Hazar geçişi ve Zengezur Koridoru'nun önemli fonksiyon üstleneceğini anlattı.

Kacır, Türkiye'nin bağlantısallığına güç katacak yeni fırsatların Anadolu'daki sanayileşme planlarına da yön vermesini arzu ettiklerini vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bunun için de Anadolu'da yeni sanayi gelişim koridorları hazırlıyoruz. Samsun-Mersin, Mersin-Şırnak, Sivas-Iğdır ve Trabzon-Şırnak Sanayi Gelişim Koridorları Türk sanayinin gelecek 30 yılında yeni mega endüstriyel bölgelere ev sahipliği yapacak alanlar olacak. Burada özellikle raylı sistemlerle limanlara bağlanmış olacak. Kalkınmada Zengezur Koridoru gibi yeni bağlantısallık fırsatlarıyla entegre olmuş, sanayi alanları, sanayi bölgeleri oluşturacağız."

Bakan Kacır, Türk sanayisinin gelecek 30 yılda sadece belli bölgelerde yoğunlaşması yerine Anadolu'ya daha dengeli şekilde yayılmasını çok dikkatli ve hızlı bir planlamayla hayata geçireceklerini kaydetti.

Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı ile 81 ilde sanayi ve üretim kapasitesinin güçlendirilmesi hedeflenirken, özellikle kırsal bölgelerde faaliyet gösteren işletmelere finansman, eğitim ve altyapı desteği sağlanması hedefleniyor.

Bu kapsamda, bölgelerdeki istihdamın artırılması, göçün azaltılması ve yerel potansiyelin harekete geçirilmesi de hedefleniyor.

Programla depremden etkilenen illerde sanayi ve üretim kapasitesinin de güçlendirilmesi planlanıyor. Bunun için afetin yaralarını sarmaya çalışan 11 ilde yapılacak yatırımlar çeşitli desteklerden yararlandırılacak.

İleri katma değerli ürünlerden tarıma kadar projelere destek

Programa göre, Adana'da nişasta tabanlı kimyasal türevler ve ileri katma değerli ürünler üretimi, su ürünleri üretimi ve işleme tesisi, tarımsal ürünler ve atıklarından katma değerli üretim ile temizlik kimyasalları üretimi desteklenecek.

Adıyaman'a asgari 300 büyükbaş kapasiteli entegre et ve süt hayvancılığı yatırımları, badem işleme, konaklama tesisleri ve su ürünleri üretimi için teşvikler verilecek.

Diyarbakır'da alüminyumdan katma değerli ürünler, bitkisel girdilerden endüstriyel üretim, paketli gıda ve tekstil yan sanayi yatırımları öne çıkacak.

Elazığ'da asgari 1000 büyükbaş hayvancılık yatırımları, su ürünleri tesisleri, Hazar Gölü çevresinde konaklama yatırımları ve üzümden katma değerli üretim desteklenecek.

Gaziantep'te çevre dostu ambalaj üretimi, yüksek nitelikli sanayi girdileri, makine üretimi ve teknik tekstil yatırımları teşvik kapsamında yer alıyor.

Kahramanmaraş'ta havacılığa, Hatay'da ayakkabıcılığa destek

Depremin en çok etkilediği illerden Hatay'da ayakkabı ve mobilya yan sanayisi, ileri metal üretimi ve su ürünleri işleme tesisleri desteklenecek.

Afetin merkez üssü Kahramanmaraş'ta altın rafinerisi, su ürünleri üretimi, havacılık ve uzay sanayisine yönelik üretim ile teknik tekstil yatırımları öne çıkacak.

Kilis'te asgari 300 büyükbaş entegre et ve süt hayvancılığı yatırımları, konaklama tesisleri ile üzüm ve zeytin işleme alanlarında destek sağlanacak.

Malatya'da hayvancılık yatırımları, Şanlıurfa'da pamuk destek kapsamında

Malatya'da asgari 1000 büyükbaş entegre et ve süt hayvancılığı yatırımları, endüstriyel ve ileri teknoloji elektronik sistemlere yönelik kablo ve bağlantı ürünleri ile haberleşme sistemleri üretimi, meyve, sebze ve doğal kaynaklardan katma değerli ürünler üretimi, tıbbi cihaz üretimi teşvik edilecek.

Osmaniye'de sera yatırımları, çelik ürün üretimi, geri kazanım tesisleri ve tarımsal üretim desteklenecek.

Şanlıurfa'da pamuk ve yan ürünlerinden katma değerli üretim, tarım makineleri üretimi ve taş yünü üretimi yatırımları öncelikli alanlar arasında yer alıyor.

Bu sektörlere sağlanacak desteklerle 6 Şubat 2023'te yaşanan depremlerin olumsuz izlerinin ortadan kaldırılması, buradaki illerin potansiyelinin ortaya çıkarılması hedefleniyor. Böylece, söz konusu iller birer yatırım üssüne dönüştürülecek.

Kayseri'de İncesu Organize Sanayi Bölgesi (OSB) ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) Genel Müdürlüğünün desteğiyle hayata geçirilen "Demiryolu Lojistik Merkezi Projesi" çalışmasının yüzde 70'i tamamlandı.

Proje kapsamında hem Kayseri hem de çevre illerdeki sanayicilerin üreteceği ürünlerin taşınacağı merkezde çalışmalar devam ediyor.

Yaklaşık 170 bin metrekare alanda ve 2,5 kilometrelik uzunluğa sahip demir yoluyla, bölgenin en büyük raylı sistem yük merkezi oluşturulacak.

Merkezle sanayicinin ürünleri Mersin, İskenderun limanlarından deniz ulaşımıyla diğer limanlara taşınacak.

Kayseri-Niğde demir yoluna entegre edilecek merkez sayesinde, deniz yoluyla buluşacak sanayiciler, ürünlerini uluslararası piyasaya daha kolay ve uygun maliyetle ulaştırabilecek.

Kayseri Valisi Gökmen Çiçek, Kayseri'nin sanayide önemli kentlerden biri olduğunu söyledi.

Üretilen ürünlerin limanlara ulaştırılmasının maliyetli olduğunu belirten Çiçek, 2025 yılında devletin desteğiyle hayallerinin gerçeğe dönüştüğünü dile getirdi.

İncesu OSB ile TCDD'nin desteğiyle çalışmaların tüm hızıyla devam ettiğini vurgulayan Çiçek, "Çalışmaların şu an yüzde 70'lik kısmının tamamlandığı tren yolu hattındayız. Düşünebiliyor musunuz, ana tren yolu hattından gelen hat içeriye doğru girecek ve 8 ayrı hattan sanayicilerimiz yüklerini buradan yüklediklerinde Mersin, İskenderun, Samsun, İzmir limanlarına hiç durmadan hareket etmiş olacak. Bu bize inanılmaz konfor sağlayacak hem de yeşil enerji açısından baktığımızda kara yollarında gidecek maliyetimizi ortadan kaldırmış olacak. Sanayicimize de büyük bir kolaylık, zaman tasarrufu ve ekonomik yönden de maliyet kolaylığı sağlayacak." dedi.

"Mersin Limanı'na yılda 70 bin konteyner gidiyor"

Vali Çiçek, sanayicinin ihraç mallarının limanlara daha kolay taşınacağına dikkati çekerek, bu sayede birçok ekstra işten bir seferde kurtulacaklarını söyledi.

Projenin detaylarından bahseden Çiçek, "Gerçekten çok kıymetli bir projeden bahsediyoruz. 20 milyon dolara mal olmuş. Bittiğinde birçok alanda avantaj sağlayacak. Bunun Türkiye'de sadece 4 OSB'de olduğunu da özellikle söylemek isterim. Bütün yatırımcılar için çok büyük bir avantaj. Kayseri'den Mersin Limanı'na yılda 70 bin konteyner gidiyor. Bunun yüzde 50 maliyet düşümüyle taşınacak olması da hem sanayicimiz hem Kayseri'miz hem de milli servetimiz açısından çok büyük bir avantaj." ifadelerini kullandı.

Otomotiv sektörünün alt gruplarından çekici ihracatı, ilk çeyrekte, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 26 artarak 372 milyon 516 bin dolardan 469 milyon 709 bin dolara ulaştı.

İlk sıradaki Almanya'ya çekici ihracatı 80 milyon doları aştı

Sektör temsilcileri ilk 3 ayda 43 ülke arasında en fazla dış satımı Almanya'ya yaptı. Bu ülkeye ihracat ocak-mart döneminde, 2025'in aynı aylarına kıyasla yüzde 15,4 artarak 71 milyon 14 bin dolardan 81 milyon 953 bin dolara çıktı.

Çekici ihracatında ikinci sırada yer alan Birleşik Krallık'a ocak-mart dönemindeki dış satım yüzde 14,5 azalarak 68 milyon 111 bin dolardan 58 milyon 226 bin dolara geriledi.

Üçüncü sırada yer alan Slovenya'ya yüzde 5,1 yükselişle 52 milyon 231 bin dolar, dördüncü sırada yer alan Belçika'ya yüzde 19 düşüşle 46 milyon 981 bin dolarlık çekici ihraç edildi.

Polonya'ya geçen yılın ilk üç ayında 9 milyon 820 bin dolar olan çekici ihracatı, bu yılın aynı döneminde yüzde 362'lik artışla 45 milyon 353 bin dolara ulaştı.

İtalya'ya yüzde 233'lük artış

Altıncı sırada yer alan Fransa'ya çekici ihracatı 23 milyon 439 bin dolardan yüzde 89 yükselişle 44 milyon 212 bin dolara çıktı.

Yüzde 234'lük yükseliş yaşanan İtalya'ya geçen yılın ilk üç ayında 10 milyon 933 bin dolar olan ihracat bu yıl 36 milyon 450 bin dolara ulaştı.

Ocak-mart dönemindeki çekici ihracatında 2025'in aynı dönemine göre İspanya 25 milyon 887 bin dolarla 8'inci, Danimarka 16 milyon 610 bin dolarla 9'uncu ve Hollanda ise 11 milyon 568 bin dolarla 10'uncu sırada bulunuyor.

Geçen sene ocak-mart aylarında bu sektörde dış satımın yapılmadığı İrlanda'ya bu yılın aynı döneminde 6 milyon 788 bin, Yeni Zelanda'ya 2 milyon 283 bin, Yunanistan'a da 1 milyon 273 bin dolarlık çekici satıldı.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların 7. haftasında, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı tüm ticari gemilere açacağına yönelik açıklaması, küresel enerji piyasalarında fiyatların sert gerilemesine yol açtı.

13 Nisan ile başlayan haftada dalgalı seyir izleyen enerji fiyatları, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın ateşkes süresince açık kalacağını duyurmasının ardından aşağı yönlü hareket etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Lübnan'daki ateşkese paralel olarak, İran Limanlar ve Denizcilik Teşkilatı tarafından halihazırda duyurulan koordineli rota üzerinden, tüm ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişi, ateşkesin kalan süresi boyunca tamamen açık ilan edilmiştir." ifadelerini kullandı.

Açıklama öncesinde, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda İran limanlarına giriş-çıkış yapan gemilere yönelik deniz ablukasını başlatmasının etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı hafta içinde 103,87 doları test etti. Ancak haftalık bazda fiyatlar geçen haftaya göre yüzde 4,5 düşüşle 90,92 dolardan kapandı.

Aynı dönemde Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı da yüzde 11,9 gerileyerek haftayı 85,06 dolardan tamamladı.

Buna rağmen, fiyatların çatışma öncesi seviyelerin üzerinde kalmaya devam ettiği görülüyor. Saldırılar öncesinde yaklaşık 70 dolar seviyesinde bulunan Brent petrol, mevcut seviyeleriyle yüzde 26’nın üzerinde artışını korurken, WTI da bu dönemde yaklaşık yüzde 20 değer kazandı.

Avrupa doğal gaz kontratları geriledi

Avrupa doğal gaz piyasasında da benzer bir eğilim izlendi. Küresel LNG ticaretinin önemli geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’na ilişkin risklerin azalmasıyla fiyatlar geriledi.

Hollanda merkezli sanal ticaret noktası TTF’de işlem gören Mayıs vadeli doğal gaz kontratları, haftayı yaklaşık yüzde 16,5 düşüşle megavatsaat başına 38,7 avrodan tamamladı. Söz konusu kontratlar bir önceki haftayı 43,63 avro seviyesinden kapatmıştı.

Bununla birlikte, doğal gaz fiyatlarının saldırı öncesi döneme kıyasla yaklaşık yüzde 23 daha yüksek seviyede seyrettiği kaydedildi.

Kömür fiyatlarında da düşüş görüldü

Kömür piyasasında da doğal gaz arzına yönelik endişelerin azalmasıyla birlikte fiyatlar aşağı yönlü hareket etti.

Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür mayıs vadeli kontratı, 13 Nisan ile başlayan haftayı önceki hafta kapanışına göre yüzde 1,92 düşüşle 132,3 avro seviyesinden tamamladı.

Ancak kömür fiyatlarının da çatışma öncesi seviyelere kıyasla daha yüksek seviyelerde kaldığı görüldü.

Jeopolitik riskler sürüyor

Küresel enerji arzının kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’ine ve LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sine ev sahipliği yapıyor.

Boğazın açık kalacağına yönelik açıklamalar kısa vadede fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluştururken, bölgede devam eden jeopolitik riskler düşüşlerin sınırlı kalmasına neden oluyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la anlaşma sağlanana kadar deniz ablukasının süreceğini belirtmesi de piyasalarda temkinli görünümün korunmasına yol açıyor.

İran cephesinden yapılan açıklamalarda ise Hürmüz Boğazı’nın sınırlı ve şartlı şekilde açılmasının karşı tarafın adımlarını test etmeye yönelik olduğu vurgulanarak, "Sözlerinde durmazlarsa kötü sonuçlarla karşılaşırlar." ifadeleri kullanıldı.

Küresel piyasalar, "abluka" altında başladığı haftayı, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla pozitif tamamlarken, gözler yurt dışında yoğun veri gündemine yurt içinde ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararına çevrildi.

Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. ABD donanmasının Hürmüz Boğazı'ndaki kontrol girişimiyle yükselen risk algısı, haftanın son işlem gününde İran'ın Hürmüz Boğazından tüm ticari gemilerin geçebileceğini açıklamasıyla yatıştı.

Haberin ardında petrol fiyatlarında sert düşüşler görülürken, gözler hafta sonu başlaması beklenen ikinci tur görüşmelere çevrildi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Lübnan'daki ateşkes doğrultusunda, ateşkes süresinin sonuna kadar Hürmüz Boğazı'nın tüm ticari gemilerin geçişine açık olacağını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump da Hürmüz Boğazı'nın tamamen açıldığını ancak İran'la anlaşma süreci tamamlanana kadar ablukanın süreceğini belirtti.

Açıklanan makroekonomik veriler ve şirket bilançoları üzerinden çatışmanın büyüme ve enflasyon üzerindeki etkileri değerlendiriliyor.

Öte yandan ABD Başkanı Trump, İsrail ile Lübnan'ın 10 günlük ateşkes konusunda mutabık kaldıklarını belirterek, İran'la anlaşma yapmaya da çok yakın olduklarını söyledi.

Savaşın nihai olarak sona erebileceği ve küresel ekonomik aktivitenin pozitif ivmeleneceği beklentilerine paralel, olumlu gelen bilançolar da piyasalarda risk iştahının devam etmesini destekledi.

Petrol arzına yönelik süregelen endişeler ise küresel enflasyon beklentilerinin yukarı yönlü şekillenmesine neden oldu.

ABD'de açıklanan üretici enflasyonu verileri beklentilerin altında kalsa da yıllık bazda önceki aya göre hızlanmaya işaret ederek, Şubat 2023'ten bu yana en yüksek artışını kaydetti. Üretici enflasyonundaki ivmelenmeye en büyük etki, tüketici tarafında olduğu gibi enerji kaleminden geldi.

Analistler, savaşın sona erebileceğine yönelik iyimserliğin korunmasına karşın, petrol fiyatlarındaki geri çekilmenin zamana yayılabilen etkileriyle küresel çapta enflasyonist baskıların bir süre devam edebileceğini kaydetti.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ise ABD Merkez Bankası’nın (Fed) temkinli duruşunu sürdüreceğine yönelik beklentiler güçlü kalmaya devam etti.

Fed'e yönelik "siyasi baskı" endişeleri yeniden gündemde

Bu gelişmelerle gelecek dönemde küresel merkez bankalarının politika adımlarını daha temkinli atacağına ilişkin öngörüler güçlü kalmaya devam ediyor.

ABD ekonomisi enflasyon-resesyon ikilemi arasında yol almaya devam ederken, Fed'deki başkanlık değişimi süreci gelecek dönemde uygulanacak para politikalarına ilişkin belirsizlikleri artırıyor.

Başkanlık değişim süreci içindeki Fed'in mevcut enflasyon ve büyüme riskleri sürerken alacağı kararlar merak ediliyor. Buna ek olarak banka üzerindeki siyasi baskıların gelecek günlerde artabileceği ihtimalleri yeniden gündeme taşındı.

Trump, verdiği bir röportajda Fed Jerome Powell'a yönelik eleştirilerini sürdürürken, Fed binasının yenilenmesine ilişkin soruşturmanın devam etmesi gerektiğini belirtti.

Powell'ı görevden almakla tehdit eden Trump, "O zaman onu kovmak zorunda kalacağım, eğer zamanında ayrılmazsa." dedi.

Fed Başkanı Powell'ın ise Trump'ın aday gösterdiği Kevin Warsh'ın Senato tarafından onaylanmaması durumunda, başkanlık görevine devam etmesi bekleniyor.

ABD Senatosunun bazı Demokrat üyeleri, Trump'ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh'un atanma sürecinin, Fed Başkanı Jerome Powell ve Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook hakkında yürütülen soruşturmalar kapatılana kadar durdurulmasını talep etti.

Mevcut gelişmelerin yanında Fed yetkililerinin de birbirinden ayrışan sözle yönlendirmeleri, bankanın önümüzdeki dönemlerde atacağı politika adımlarına yönelik beklenti oluşumunu güçleştiriyor.

Öte yandan Fed'in yayımladığı "Bej Kitap" raporu, Orta Doğu'daki çatışmanın, ABD'li şirketler için belirsizlik kaynağı olduğunu gösterdi.

Raporda, Orta Doğu'daki çatışma, istihdam, fiyatlandırma ve sermaye yatırımıyla ilgili karar alma süreçlerini zorlaştıran başlıca belirsizlik kaynağı olarak gösterilirken, "Birçok firma bekle-gör tutumunu benimsedi." değerlendirmesi yer aldı.

Bu arada Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu'daki çatışmanın yol açtığı aksaklıkların etkisiyle küresel ekonomik büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3,3'ten yüzde 3,1'e düşürdü.

Finansal koşulların gevşeyeceğine ilişkin iyimserlikle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda 8 baz puan düşüşle yüzde 4,23'e geriledi.

Jeopolitik risklerin hafiflemesi yatırımcıların güvenli liman varlık talebini azaltırken, dolar endeksi yüzde 0,6 düşüşle 98,1 seviyesine indi.

Brent petrolün varil fiyatı, Hürmüz Boğazı'nın tüm ticari gemilerin geçişine tamamen açık olacağının açıklamasının ardından hafifleyen arz endişeleriyle yüzde 4 azalarak 88,2 dolara geriledi.

Petrol tedarikine ilişkin endişelerin azalmasıyla enflasyonist baskıların hafifleyeceği ve faiz indirimlerine zemin oluşacağına yönelik iyimserlik altın fiyatlarını desteklerken, altının onsu haftayı yüzde 1,8 artışla 4 bin 832 dolara yükseldi.

New York borsasında rekorlar kırıldı

New York borsasında geçen hafta jeopolitik gerilimlerin azalması ve olumlu gelen şirket bilançolarının etkisiyle pozitif bir seyir izlendi.

Kurumsal tarafta, ABD'nin büyük bankalarından Bank of America ile Morgan Stanley'nin hisseleri, yayımladıkları ilk çeyrek bilançosunda beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmeleri sonrasında haftalık bazda sırasıyla yüzde 2,6 ve yüzde 6,3 değer kazandı.

JPMorgan Chase'in karı ve gelirinin de beklentileri aşması sonrasında şirketin hisseleri geçen hafta yüzde 0,1 arttı. Citigroup'un hisseleri de bankanın hem geliri hem karının beklentileri geride bırakması sonrasında yüzde 6,3 artış gösterdi.

Bu gelişmelerle haftalık bazda Dow Jones endeksi yüzde 3,19, S&P 500 endeksi yüzde 4,54 ve Nasdaq endeksi yüzde 6,84 değer kazandı.

S&P 500 endeksi 7.147,52 puanla, Nasdaq endeksi 24.519,51 puanla rekor seviyeyi gördü.

ABD'de gelecek hafta salı perakende satışlar ve bekleyen konut satışları, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları, imalat sanayi PMI, cuma Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi açıklanacak.

Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsalarında da geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir hakimdi.

Avro Bölgesi'nde mart ayında enflasyonun hızlanması dikkati çekti. Bölgede enflasyon yıllık bazda yüzde 2,6, aylık bazda da yüzde 1,3 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Bölgede enerji tedarikine yönelik endişeler sürerken, enerji fiyatlarındaki oynaklığın enflasyon üzerindeki etkileri de belirginleşiyor. Bu kapsamda, aylık enflasyona en büyük katkının ulaşım kaleminden gelmesi dikkati çekti.

İngiltere ekonomisi ise şubatta aylık bazda yüzde 0,5 ile piyasa beklentilerinin üzerinde büyüdü. Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Google'a arama motoru verilerini üçüncü taraflarla paylaşmasını teklif etti.

IMF ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları kapsamında açıklamalarda bulunan Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, yükselen enerji maliyetlerinin Avro Bölgesi'ni, ECB’nin temel senaryosundan uzaklaştırdığını ancak bunun henüz faiz artışına yönelmeyi gerektirecek düzeyde olmadığını söyledi.

Lagarde, veriye bağlı olduklarını ancak gerektiğinde harekete geçmekten çekinmeyeceklerini vurguladı.

İngiltere Merkez Bankası (BoE) Para Politikası Kurulu Üyesi Alan Taylor da ABD/İsrail-İran savaşının neden olduğu yüksek enerji maliyetlerinin ekonominin geneline yansıması konusunda daha fazla netlik bekleyen merkez bankasının, borçlanma maliyetlerindeki değişiklik konusunda beklemede kalması gerektiğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,63, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 2,64, Almanya'da DAX endeksi yüzde 3,77 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2 arttı.

Gelecek hafta pazartesi Almanya'da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), salı İngiltere'de işsizlik oranı, çarşamba İngiltere'de enflasyon, perşembe İngiltere, Avro Bölgesi ve Almanya'da açıklanacak imalat sanayi PMI, cuma Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksi açıklanacak.

Asya borsaları sert yükseldi

Asya borsalarında ABD-İran arasındaki müzakerelere yönelik iyimserlik risk iştahını artırırken, Çin'in beklentilerin üzerinde büyüme kaydetmesi pozitif görünüme katkı verdi.

Ulusal İstatistik Bürosunun (UİB) yayımladığı verilere göre, Çin'in Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) Ocak-Mart 2026 döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 arttı.

Birinci çeyrekte büyüme, Orta Doğu'daki savaşın etkilerinin mart ayı verilerine olumsuz yansımasına rağmen, hükümetin bu yıl için "yüzde 4,5 ila 5" olarak belirlediği hedef doğrultusunda gelişim gösterdi.

GSYH, ilk çeyrekte geçen yılın 4. çeyreğine kıyasla yüzde 1,3 artış kaydetti.

Çin ekonomisi 2025'in 4. çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,5, yıl genelinde ise yüzde 5 büyüme kaydetmişti. Hükümet, büyümedeki ivme kaybı karşısında önceki 3 yılda "yüzde 5 civarında" belirlediği yıllık büyüme hedefini "yüzde 4,5 ila 5" olarak belirlemişti.

Öte yandan Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, Washington'da düzenlenen IMF ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları kapsamında düzenlediği basın toplantısında, faiz artışı tahminlerini sınırlayan açıklamalar yaptı.

Japonya'da enflasyonun talepten ziyade olumsuz arz şokundan kaynaklandığını ve bu enflasyonu para politikasıyla kontrol altına almanın zor olduğunu ifade eden Kazuo'nun sözle yönlendirmelerinin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda BoJ'a yönelik faiz artırımı tahminleri azaldı.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,68, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,03, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,73 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,64 yükseldi.

Japonya'da Nikkei 225 endeksi 59.688,10 puanla rekor seviyeyi gördü.

Gelecek hafta Japonya'da çarşamba dış ticaret dengesi, cuma Japonya'da enflasyon takip edilecek.

Borsa haftayı rekorlarla tamamladı

Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 3,65 yükselişle 14.587,93 puana çıkarak tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu 14.601,12 puana taşıdı.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,5 üzerinde 44,8575'ten tamamladı.

Öte yandan Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), Türkiye'nin kredi notlarını "BB-/B" olarak teyit etti, not görünümünü "durağan" olarak tuttu.

Gelecek hafta salı reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanımı, çarşamba Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararı, tüketici güven endeksi takip edilecek.

AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, gelecek hafta gerçekleşecek Para Politikası Kurulu toplantısında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.

Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 33 oldu.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), mevcut santrallerin hibrit (çok kaynaklı) üretim yapısına dönüşümünü desteklemek amacıyla hidroelektrik, biyokütle ve jeotermal santraller için kapasite tahsisine ilişkin yeni düzenlemeyi yürürlüğe aldı.

Kurulun 16 Nisan 2026 tarihli ve 14482 sayılı kararına göre, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) tarafından bildirilen toplam 1500 megavatlık (MW) kapasitenin 1300 megavatı hidroelektrik, 100'er megavatı biyokütle ve jeotermal santrallere tahsis edildi.

HES'lerde başvurular düşük kapasite faktörüne göre sıralanacak

Karara göre, birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüşüm talepleri kapsamında başvuru yapılabilecek tesislerin kısmen veya tamamen işletmeye geçmiş santraller olması şartı getirildi.

Hidroelektrik santraller için yapılacak başvurularda, tesislerin son 5 yıllık üretim ve kurulu güç verileri dikkate alınarak ortalama kapasite faktörü hesaplanacak.

Başvurular, en düşük kapasite faktörüne sahip santralden başlanarak sıralanacak ve açıklanan toplam tahsis kapasitelerine ulaşılana kadar kapasite tahsisi yapılacak.

İşletmede 5 yıldan az süredir bulunan santrallerde hesaplamalar mevcut işletme süresi üzerinden yapılacak. Son 5 yıl içerisinde farklı zamanlarda işletmeye geçmiş kapasitelerin bulunması halinde ise her bir kapasite için ayrı ayrı hesaplama yapılacak.

Hidroelektrik santrallerde, işletmedeki toplam elektriksel kurulu gücü 5 megavat elektrik (MWe) ve altında olan tesisler için tahsis edilebilecek kapasite, işletmedeki kurulu güce kadar olacak.

5 MWe'nin üzerindeki hidroelektrik santraller için tahsis edilebilecek kapasite ise kurulu gücün 5 MWe'yi aşan kısmının yüzde 25'inin söz konusu 5 MWe'ye ilave edilmesiyle belirlenecek.

Bu kapsamda, bir hidroelektrik santral için tahsis edilebilir kapasite miktarı azami 20 megavat ile sınırlandırılacak.

Başvuruya konu santral için daha önce alınmış olan kapasitenin belirlenen limitlerin üzerinde olması halinde başvuru iade edilecek, belirlenen limitlerin altında olması halinde ise eksik kalan miktar kadar kapasite TEİAŞ tarafından tahsis edilecek.

Biyokütle ve jeotermalde YEKDEM şartı

Karara göre, birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüşüm talepleri kapsamında başvuru yapılabilecek biyokütle ve jeotermal santrallerin, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) süresini tamamlamış olması gerekecek.

Başvuru yapılan her bir biyokütle ve jeotermal santral için, son 5 yıla ait üretim ve kurulu güç verileri kullanılarak ortalama kapasite faktörü hesaplanacak.

Başvurular, en yüksek kapasite faktörüne sahip santralden başlanarak sıralanacak ve açıklanan toplam tahsis kapasitelerine ulaşılana kadar kapasite tahsisi yapılacak.

Son 5 yıl içerisinde farklı zamanlarda işletmeye geçmiş kapasitelerin bulunması halinde, her bir kapasite için işletmedeki süre ve kurulu güç dikkate alınarak ayrı hesaplama yapılacak.

Biyokütle ve jeotermal santrallerde, işletmedeki toplam elektriksel kurulu gücü 3 MWe ve altında olan tesisler için tahsis edilebilecek kapasite, işletmedeki kurulu güce kadar olacak.

3 MWe'nin üzerindeki tesislerde ise tahsis edilebilecek kapasite, kurulu gücün 3 MWe'yi aşan kısmının yüzde 25'inin söz konusu 3 MWe'ye ilave edilmesiyle belirlenecek.

Bu kapsamda, bir biyokütle ve jeotermal santral için tahsis edilebilir kapasite miktarı azami 10 megavat ile sınırlandırılacak.

Başvuruya konu santral için daha önce alınmış olan kapasitenin belirlenen limitlerin üzerinde olması halinde başvuru iade edilecek, belirlenen limitlerin altında olması halinde ise eksik kalan miktar kadar kapasite TEİAŞ tarafından tahsis edilecek.

Başvurular 30 Haziran'a kadar alınacak

Karar kapsamında kapasite tahsisi için başvuruların 30 Haziran 2026'ya kadar alınacağı bildirildi.

Ayrıca henüz sonuçlandırılmamış mevcut başvuruların da yeni başvurularla birlikte değerlendirileceği kaydedildi.

Türkiye ve Fas'ın gerçekleştirdiği yoğun temaslar ve 2006 yılında yürürlüğe giren Türkiye-Fas Serbest Ticaret Anlaşması'nın ardından iki ülkenin ekonomik ilişkileri hızlandı.

İki ülke hem Avrupa Birliği'ne (AB) hem Afrika'ya hem de ABD'ye açılım noktasında çok stratejik bir konumda bulunuyor. Türkiye'nin Fas'taki yatırımlarının ağırlıklı olarak otomotiv perakende temizlik ürünleri, tekstil, madencilik, lojistik gibi sektörlerde yoğunlaşıyor.

Ayrıca Fas Türk Ticaret ve Sanayi Odası (Chambre Turque de Commerce et d’Industrie au Maroc - CTCIM), Kazablanka’da yaptığı ilk yönetim kurulu toplantısının ardından aralık ayı itibarıyla faaliyetlerini sürdürüyor.

Söz konusu gelişmeler olumlu sonuçlarını iki ülke arasındaki ihracat verilerinde gösteriyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye, Fas'a 1 milyar 26 milyon 405,6 bin dolarla tüm zamanların en yüksek ilk çeyrek ihracatını gerçekleştirdi.

Türkiye'nin Fas'a ihracatı, yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,8 arttı. Türk ihracatçılar, Fas'a 2025'in aynı döneminde 886,6 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirmişti.

Geçen ocak-mart döneminde Türkiye'nin en fazla ihracat yaptığı 17. ülke olan Fas, bu yılın aynı döneminde en fazla dış satım yapılan 14. ülke olarak kayıtlara geçti.

İhracatta lider kimya sektörü

Yılın ilk çeyreğinde Fas'a en fazla ihracatı 312,3 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri sektörü yaptı.

Bu sektörü, 163,8 milyon dolarla otomotiv endüstrisi, 126,6 milyon dolarla çelik, 107,1 milyon dolarla tekstil ve ham maddeleri, 67,7 milyon dolarla mobilya kağıt ve orman ürünleri izledi.

Ülkeye, elektrik ve elektronik sektörü 59,7 milyon dolar, demir ve demir dışı metaller 45,8 milyon dolar, makine ve aksamları 43,3 milyon dolar, iklimlendirme sanayi 25,9 milyon dolar, hazırgiyim ve konfeksiyon 17,8 milyon dolar tutarında ihracat gerçekleştirdi.

Kimyevi maddeler ve mamulleri Fas'a ihracat artışında da lider konumda bulunuyor. Sektörün bu ülkeye dış satımı yılın ilk çeyreğinde 196,7 milyon dolar arttı.

İhracat artışında bu sektörü 43,2 milyon dolarla otomotiv endüstrisi, 12,8 milyon dolarla makine ve aksamları, 11,6 milyon dolarla elektrik ve elektronik, 6,3 milyon dolarla madencilik ürünleri takip etti.

TİM verilerine göre, 2026 ocak-mart döneminde Fas'a en fazla ihracat gerçekleştiren sektörler şöyle:

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) Genel Direktörü Francesco La Camera, ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın, fosil yakıtlara dayalı enerji sistemlerinin enerji güvenliğini sağlamada yetersiz kaldığını ortaya koyduğunu bildirdi.

Orta Doğu'da yaşanan gelişmelerin yalnızca bir enerji krizi olarak değerlendirilemeyeceğini belirten La Camera, bunun aynı zamanda merkezi ve fosil yakıtlara dayalı enerji sisteminin yapısal bir krizi olduğunu ifade etti.

IRENA Genel Direktörü La Camera, "Bu aslında merkezi yapıya sahip, fosil yakıtlara dayalı enerji sisteminin derin bir krizidir. Yaşanan gelişmeler açıkça gösteriyor ki fosil yakıtlara dayalı bir enerji sistemi enerji güvenliğini sağlayamaz." diye konuştu.

Son yıllarda yenilenebilir enerji yatırımlarındaki artışa dikkati çeken La Camera, yeni kurulan elektrik üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 90–92'sinin yenilenebilir kaynaklardan oluştuğunu aktardı.

Francesco La Camera, mevcut tablonun enerji dönüşümünü hızlandırdığını vurgulayarak "Bu durum, içinde bulunduğumuz tabloyu tamamen değiştiriyor. Orta Doğu ile başlayan ve tüm dünyayı etkisi altına alan enerji krizi ve enerji güvenliğinin yenilenebilir kaynaklar yoluyla sağlanabileceğini bir kez daha ortaya koyduğunu düşünüyorum. Çözüm ise merkezi olmayan (dağıtık) enerji sistemlerine ve yenilenebilir enerjiye daha fazla yatırım yapılması." değerlendirmesinde bulundu.

IRENA'dan bölgesel işbirliği vurgusu

La Camera, IRENA'nın yenilenebilir enerjinin yaygınlaştırılması amacıyla farklı coğrafyalarda çalışmalar yürüttüğünü belirtti.

Afrika'da yenilenebilir enerjinin yaygınlaştırılmasına yönelik ortaklık başlattıklarını ifade eden La Camera, Orta Asya'da da yatırımları artırmaya yönelik girişimlerin sürdüğünü söyledi.

IRENA Genel Direktörü La Camera bu kapsamda Azerbaycan'ın desteğiyle Bakü'de bir yatırım forumu düzenleneceğini aktararak ülkelerle işbirliğinin bölgesel girişimler ve yerel ortaklıklar üzerinden yürütüldüğünü dile getirdi.

Enerji dönüşümü finansman platformu aracılığıyla yatırım süreçlerinin kolaylaştırıldığını belirten La Camera, platformda 14 çok taraflı finans kuruluşunun yer aldığını kaydetti.

"COP31'in tam anlamıyla başarılı bir zirve olması için çalışıyoruz"

Francesco La Camera, kasımda Antalya'da yapılacak BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) yönelik hazırlıkların devam ettiğini ve rapor üzerinde çalışıldığını anlattı.

Yenilenebilir enerjinin artırılması ve enerji verimliliğinin iki katına çıkarılmasının izlenmesine ilişkin raporun, eylülde New York'taki BM Genel Kurulu açılışı sırasında Türkiye'nin New York Başkonsolosluğu'nda sunacaklarını ifade eden La Camera, şöyle devam etti:

"Ayrıca, Brezilya'nın COP başkanlığının girişimi kapsamında, fosil yakıtlardan çıkışa yönelik bir yol haritası için analitik çalışmalar yürütüyoruz. Bu konu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile yaptığımız görüşmede de ele alındı. COP31 kapsamında elektrifikasyon hedeflerinin belirlenmesi de gündemde. Bu hedefler, ister eylem gündeminde ister müzakere sürecinde yer alabilir. Şunu memnuniyetle söyleyebilirim ki Türkiye ile iş birliğimiz son derece güçlü ve karşılıklı saygıya dayalı şekilde ilerliyor. Aynı zamanda Avustralya ile de diyalog başlatıyoruz. Amacımız COP31'in tam anlamıyla başarılı bir zirve olması."

IRENA Genel Direktörü La Camera, Antalya Diplomasi Forumu'na ilişkin değerlendirmesinde Orta Doğu'daki gerilimlerin gölgesinde düzenlenmesine rağmen zamanlamasının son derece etkili olduğunu belirterek şunları kaydetti:

"Diplomasiye, insanlığın ortak geleceğini inşa etmenin merkezinde yer verilmesi vizyoner bir yaklaşım. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açılış konuşmasını özellikle etkileyici buldum. Program oldukça zengin ve üst düzey katılım dikkat çekici. Bu forumun, ortak geleceği şekillendirmek için diplomasiyi güçlendiren önemli bir platform haline geldiğini düşünüyorum."

Kamuoyunda "bilinmeyen numaralar" olarak da bilinen telefonda rehberlik hizmetleri veren işletmecilerin geliri geçen yıl 128 milyon 281 bin 932 liraya ulaştı.

Teknolojik gelişmelerle klasik telefon rehberlerinin yerini alan bu hizmetler, 2010 yılının başında birden fazla şirketin sektöre girmesi ve reklam kampanyalarıyla ivme kazandı.

Telefon işletmecilerinin numara veri tabanlarına erişerek elde edilen bilgilerin kullanıcılara ulaştırılmasını içeren hizmet "118"li numaralarla başladı.

Sonraki dönemlerde bu hizmetin kapsamına nöbetçi eczane, ulaşım tarifeleri, vergi borcu sorgulama gibi hizmetler de dahil oldu.

Geçen yıl çağrı süresi 3,4 milyon dakikayı geçti

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) "Türkiye Elektronik Haberleşme Sektörü Üç Aylık Pazar Verileri Raporu'ndan" derlediği bilgilere göre, geçen yıl rehberlik hizmeti veren işletmecilerin geliri 218 milyon 281 bin 932 lira oldu.

Rehberlik hizmeti sunan işletmecilerin gelirlerinin çeyrekler itibarıyla dağılımına bakıldığında 2025 yılının birinci çeyreğinde 25 milyon 725 bin 577 lira, ikinci çeyreğinde 29 milyon 149 bin 239 lira, üçüncü çeyreğinde 31 milyon 353 bin 394 lira, dördüncü çeyreğinde 42 milyon 53 bin 722 lira gelir elde edildi.

Geçen yıl rehberlik hizmeti almak için işletmecilere yapılan çağrı sayısının ise 943 bin 478 olduğu görüldü. Rehberlik hizmeti sunmak üzere yetkilendirilen 7 aktif işletmecinin, aldığı çağrıların toplam süresi 1 milyon 551 bin 633 dakika oldu.

Bu dönemde 1 milyon 721 bin 78 isimle, 11 milyon 980 bin 602 numarayla sorgulama yapıldı. Hizmet alanların 2 milyon 196 bin 78'i bireysel ve 586 bin 449'u kurumsal numara sorguladı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin sanayi ve teknoloji kabiliyetleriyle dünyada dönüşümün öncülerinden olduğunu belirterek, "Küresel ekonomide özellikle son 80 yıldır benimsenmiş olan pek çok kabul artık terk ediliyor." dedi.

Antalya'nın Belek Turizm Merkezi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen "Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026" kapsamında ADF'nin beşinci yılında küresel düzeyde etki uyandıracak bir diyalog platformu olarak insanlığın geleceğine hizmet sunduğunu söyledi.

Türkiye'nin önemli bir platforma ev sahipliği yapmasının ülke için çok değerli olduğuna işaret eden Kacır, "Dünyada büyük dönüşümlerin yaşandığı bir çağdayız. Maalesef bu dönüşümler, savaşlarla da eş zamanlı olarak cereyan ediyor. Umut ediyoruz ki artık savaşlar son bulsun." diye konuştu.

Kacır, insanlığın diyalogla, işbirliğiyle geleceğe yürümesini dileyerek, Türkiye'nin bu konuda attığı adımların, üstlendiği rolün, dünya tarafından da çok yakından izlenip takdir edildiğini vurguladı.

Türkiye'nin bölgenin ana istikrar unsuru olmayı sürdürdüğünü ifade eden Kacır, şöyle konuştu:

"Küresel ekonomideki dönüşümde ülkemizin etkin şekilde varlık göstermesini çok önemsiyoruz. Dünyadaki değişim özellikle yüksek teknolojinin tetiklediği bir süreç. Küresel ekonomide özellikle son 80 yıldır benimsenmiş olan pek çok kabul artık terk ediliyor. Serbest ticaret, liberal ekonomi gibi yaklaşımlar yerini daha fazla yerinde üretime yakından tedarik, dostlardan tedarik yaklaşımlarına, küreselleşme yerini daha fazla bölgesel işbirliğine, ikili ortaklıklara bırakıyor. Dolayısıyla Türkiye sahip olduğu konumun getirdiği tüm avantajları, imkanları en etkin şekilde kullanarak hem tüm enerji bağlantılarının merkez ülkesi olabilmek hem ticaret koridorlarının orta yerinde yer alabilme fırsatlarını değerlendirerek, hem de sahip olduğu sanayi ve teknoloji kabiliyetleri, üretim yetkinlikleriyle bu dönüşümün öncü ülkelerinden biri."

Bakan Kacır, ADF'de dünyanın dört bir yanından gelen katılımcılarla Türkiye ile yürütülebilecek ekonomik işbirlikleri konusunda istişarelerde bulunduklarını anlattı.

Kendisinin de görüşmeler gerçekleştirdiğini dile getiren Kacır, "Türkiye bir üretim gücü. Türkiye, yüksek teknoloji, AR-GE ve inovasyon ülkesi. Bu imkan ve kabiliyetlerimizi dostlarımızla daha fazla paylaşmayı ve birlikte yeni işlere, yeni işbirliklerine adımlar atmayı amaçlıyoruz." dedi.

"Türkiye'nin 2030 Yapay Zeka Stratejisi haziranda açıklanacak"

Kacır, 2030 Yapay Zeka Stratejisi'ni hazırladıklarını belirterek, bu sürece kamuoyunun katkısını da talep ettiklerini, binlerce öneriyle çok sayıda girişimci, araştırmacı, genç ve kadının bu sürece katıldığını söyledi.

Bakan Kacır, şöyle devam etti:

"Haziranda, Türkiye'nin 2030 Yapay Zeka Stratejisi'ni dünyaya duyuracağız. Ümit ediyorum ki yapay zekada insanlık için fırsat niteliğinde olan adımların önde ülkelerinden biri olacak Türkiye. Burada tabii altyapı önemli. Altyapı yatırımlarını hızlandırmak, Türkiye'nin yapay zeka, hesaplama kabiliyetini, kapasitesini daha ileri seviyeye taşıyabilmek önemli bir boyut. Aynı zamanda insan kaynağına daha fazla yatırım yapmak. Büyük veriyi işleyecek programlara öncülük edebilmek, kamudaki veri altyapısını girişimcilerle buluşturabilmek ve çok sayıda sektörde değer yaratacak uygulamaların önünü açmak, Türkiye'nin yapay zeka stratejisinin ana yaklaşımlarını oluşturacak."

Anadolu'da yeni sanayi gelişim koridorları oluşturulacak

Türkiye'nin bağlantısallık fırsatlarının önemine dikkati çeken Kacır, Hazar geçişi ve Zengezur Koridoru'nun önemli fonksiyon üstleneceğini anlattı.

Kacır, Türkiye'nin bağlantısallığına güç katacak yeni fırsatların Anadolu'daki sanayileşme planlarına da yön vermesini arzu ettiklerini vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bunun için de Anadolu'da yeni sanayi gelişim koridorları hazırlıyoruz. Samsun-Mersin, Mersin-Şırnak, Sivas-Iğdır ve Trabzon-Şırnak Sanayi Gelişim Koridorları Türk sanayinin gelecek 30 yılında yeni mega endüstriyel bölgelere ev sahipliği yapacak alanlar olacak. Burada özellikle raylı sistemlerle limanlara bağlanmış olacak. Kalkınmada Zengezur Koridoru gibi yeni bağlantısallık fırsatlarıyla entegre olmuş, sanayi alanları, sanayi bölgeleri oluşturacağız."

Bakan Kacır, Türk sanayisinin gelecek 30 yılda sadece belli bölgelerde yoğunlaşması yerine Anadolu'ya daha dengeli şekilde yayılmasını çok dikkatli ve hızlı bir planlamayla hayata geçireceklerini kaydetti.

ABD Hazine Bakanlığı, küresel piyasalardaki arz sıkıntısını hafifletmek amacıyla dün itibarıyla tankerlere yüklenen Rus petrolüne yönelik yaptırım muafiyetini uzatma kararı aldı.

Hazine Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, 17 Nisan Cuma günü itibarıyla tankerlere yüklenmiş Rus petrolünün teslimatı, 30 gün boyunca yaptırımlardan muaf tutulacak.

Yeni düzenleme kapsamında 11 Nisan'da süresi dolan Rus petrolüne ilişkin ilk yaptırım muafiyeti, 16 Mayıs'a kadar uzatılmış oldu.

Denizdeki Rus petrolüne bir aylık yaptırım muafiyeti getirilmişti

ABD yönetimi, martta, mevcut petrol arzının küresel erişimini artırmak için denizde mahsur kalmış Rus petrolünün satın alınmasına geçici olarak izin vermişti.

Böylelikle yaptırımlar kapsamında yasak olan Rusya menşeli petrol veya petrol ürünlerinin satışı, teslimi ya da gemiden boşaltılması için gerekli işlemler, bu ürünlerin 12 Mart'a kadar bir gemiye yüklenmesi şartıyla 11 Nisan'a kadar serbest bırakılmıştı.

Kredi derecelendirme kuruluşundan yapılan açıklamada, Türkiye'nin döviz ve yerel para cinsinden uzun ve kısa vadeli kredi notlarının "BB-/B" olarak teyit edildiği bildirildi.

Not görünümünün ise "durağan" olduğu belirtilen açıklamada, bunun Türkiye ekonomisinin devam eden enerji fiyat şokunu, yetkililerin sıkı para politikası ve ücret belirleme politikalarını sürdürmesi ve döviz rezervlerinde ilave erimeyi önlemesi varsayımıyla atlatacağı yönündeki görüşü yansıttığı ifade edildi.

Açıklamada, Orta Doğu'daki savaşın tetiklediği enerji fiyat şokuna işaret edilerek, çatışmanın yatışacağı, enerji fiyatlarının düşeceği ve yurt içi politika bileşiminin ihtiyatlı kalacağı varsayımıyla ekonomik etkilerin sınırlı kalacağının düşünüldüğü kaydedildi.

Küresel enerji fiyatlarının daha uzun süre yüksek seyretmesinin bu varsayımlar açısından risk oluşturduğu belirtilen açıklamada, Türkiye'nin döviz rezervlerinin toparlanması ve Türk lirasına yönelik uzun vadeli güven yeniden tesis edilirken enflasyonun tek haneli seviyelere düşürülmesinde daha fazla ilerleme kaydedilmesi halinde kredi notunun yükseltilebileceği bildirildi.

Ticaret Bakanlığı, bir marketler zincirinde satışa sunulduğu iddia edilen ayakkabıda domuz derisi bulunduğuna ilişkin "Söz konusu ürünün satışına rastlanmamış olup, ilgili ürünün güncel satışta bulunmadığı tespit edilmiştir. ifadesini kullandı.

Ticaret Bakanlığının NSosyal hesabından konuya ilişkin paylaşım yapıldı.

Bazı sosyal medya mecralarında, bir marketler zincirinde satışa sunulduğu iddia edilen ayakkabı ürününde domuz derisi bulunduğuna ilişkin paylaşımlar üzerine derhal inceleme ve denetim başlatıldığı bildirilen paylaşımda, şunlar kaydedildi:

"İstanbul Ticaret İl Müdürlüğümüz denetim ekiplerince 17 Nisan'da farklı şubelerde gerçekleştirilen denetimlerde söz konusu ürünün satışına rastlanmamış olup, ilgili ürünün güncel satışta bulunmadığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan, Reklam Kurulumuz tarafından daha önce yürütülen incelemeler kapsamında, ürün içeriğinde hayvansal menşeli bileşen bulunmasına rağmen bu hususu tüketicilere açık şekilde bildirmeyen firmalara yönelik idari yaptırımlar uygulanmış, mevzuata aykırı tanıtım ve ilanlara ilişkin durdurma cezaları verilmiştir."

Ayrıca 9 Nisan 2025 tarihli mevzuat düzenlemesiyle hayvansal menşeli parça içeren tüketici ürünlerinde, bu parçanın hangi hayvandan elde edildiğine ilişkin bilginin etiket, ambalaj veya ürün açıklamalarında açıkça belirtilmesinin zorunlu hale getirildiğine işaret edilen paylaşımda, "Ticaret Bakanlığı olarak, tüketicilerimizin doğru ve eksiksiz bilgilendirilmesi amacıyla piyasadaki ürünlere yönelik denetimlerimiz kesintisiz şekilde sürdürülmekte olup, mevzuata aykırı uygulamalara karşı gerekli idari yaptırımlar kararlılıkla uygulanmaktadır." ifadelerine yer verildi.

Kanuna göre, kurum kazancının tespitinde her türlü şans ve bahis oyunlarına ait ilan ve reklam giderleri, gider olarak kabul edilmeyecek.

Yükseköğretim Kanunu'ndaki düzenlemeyle, vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren sağlık kuruluşları, kurumlar vergisi muafiyetinin kapsamı dışında tutuldu. Katma Değer Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflarca kurulan yükseköğretim kurumlarına bağlı hastane ve benzeri sağlık kuruluşlarına sağlanan KDV istisnası kaldırıldı.

Serbest Bölgeler Kanunu'ndaki değişiklikle, serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin yurt dışına, serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelere satışından elde ettikleri kazançları gelir veya kurumlar vergisinden istisna olacak.

İşsizlik Sigortası Kanunu'ndaki değişikliğe göre, işsizlik sigortası primindeki yüzde 1 devlet payını yarısına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

BOTAŞ'a ilişkin düzenleme

Kanunla, Doğal Gaz Piyasası Kanunu'na BOTAŞ'a ilişkin geçici madde eklendi. Buna göre, BOTAŞ'ın, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geldiği halde ödenmemiş her türlü vergi, fon ve paylar, idari para cezaları ile bunlara bağlı gecikme zammı ve gecikme faizi borçları şirketin Hazineden görevlendirme bedeli alacaklarına karşılık, merkezi yönetim bütçesinin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahsup suretiyle Bakanlığa terkin edilecek.

BOTAŞ'ın Hazineden görevlendirme bedeli alacağı tutarını tespit etmeye ve mahsup suretiyle yapılacak terkin işlemlerini belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak.

Özelleştirmeler

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli 2, 3 ve 4 sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları ile kurdukları birlik, müessese, şirket ve işletmeler, fonlar, döner sermayeler, Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye tabi olup özelleştirme kapsam ve programında bulunmayan kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketlerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar, ilgili idarelerin talebi halinde özelleştirme kapsam ve programına alınacak.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, engel oranı yüzde 40 ve üzeri olan ortopedik engellilerden ortopedik engelleri nedeniyle hakkında sürücü belgesi alamayacağına karar verilen engelli bireylere de Kanun kapsamında belirlenen taşıtların ilk iktisabında 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV istisnası uygulanacak.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Gelir İdaresi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'da defterdarın görev ve sorumlulukları da düzenlendi.

Sigortalarda düzenleme

Kanunla, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "prime esas kazançlar" hükmüne ilişkin de düzenleme yapıldı.

Buna göre, ayni yardımlar, ölüm, doğum, evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev, kıdem, ihbar ve kasa tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödemeler, keşif ücreti, kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin yüzde 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, işverence iş yerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 lirasına kadar olan kısmı, prime esas kazanca tabi tutulmayacak.

Bu tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu'nun ilgili fıkrasına göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacak. Bu şekilde hesaplanan tutarın yüzde 5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmayacak.

Kanunla, Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, kurum kazancının tespitinde her türlü şans ve bahis oyunlarına ait ilan ve reklam giderleri, gider olarak kabul edilmeyecek.

Bedelli askerlik ücreti yüzde 25 arttı

Kanunla, bedelli askerlik yapmak üzere başvuranlardan tahsil edilecek tutar yüzde 25 artırıldı.

Askeralma Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, istekli ve askerliğe elverişli olanlardan Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı dikkate alınarak Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek sayıda yükümlü, 300.000 gösterge rakamının ödemenin yapıldığı gün geçerli olan memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak bedel tutarını silahaltına alınmadan önce Bakanlıkça belirlenecek sürede peşin ödemeleri ve bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamaları halinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacak.

Afet konutları ve iş yerlerinin borçlanma bedellerine indirim

6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde yürütülen ulusal ve uluslararası projeler kapsamında üretilen konutlara ve iş yerlerine ilişkin borçlandırma bedellerinin, Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ve Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında hak sahibi olarak kabul edilenler tarafından 31 Aralık'a kadar defaten ödenmesi halinde bu bedele en fazla bir konut için yüzde 74, en fazla bir iş yeri için yüzde 48 indirim uygulanacak.

IOC yetkililerince yapılan açıklamada, zeytinyağı fiyatlarının temelde arz ve talep tarafından belirlendiği, son hasat yıllarında kuraklık ve diğer iklim kaynaklı faktörlerin neden olduğu düşük üretim nedeniyle fiyatların yükseldiği ifade edildi.

Üretimin son dönemde önemli ölçüde arttığına işaret edilen açıklamada, bunun arz kısıtlarını hafifletmeye yardımcı olduğu ve bu çerçevede 2026 yılında fiyatlarda bir miktar istikrar beklenmesinin makul olduğu vurgulandı.

Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Arz toparlandıkça, talebin nispeten sabit kalması durumunda fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşması beklenir. Bununla birlikte, fiyatlar geçmişteki düşük seviyelere tamamen dönmeyebilir çünkü iklim değişkenliği, artan üretim maliyetleri, güçlü küresel talep ve jeopolitik gelişmeler gibi yapısal faktörler fiyatların geçmişe kıyasla bir miktar yüksek kalmasına neden olabilir. Özetle, üretimdeki iyileşme sayesinde 2026 yılında fiyatların dengelenmesi veya ılımlı hale gelmesi muhtemeldir. Ancak piyasa beklentileri, bir sonraki hasat yılının görünümüne bağlı olmaya devam edecektir."

Açıklamada ayrıca, "Her piyasada olduğu gibi, arzda meydana gelen değişimler fiyatlar üzerinde yukarı veya aşağı yönlü baskı oluşturur. IOC, başlıca üretici ülkelerdeki gelişmeleri yakından izlemektedir." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, 2021-2022 hasat yılında küresel zeytinyağı tüketiminin 3 milyon 328 bin ton ile tarihsel bir zirveye ulaştığı, ithalatın da 1 milyon 177 bin ton ile rekor kırdığı bildirildi.

2022 yazındaki sıcak hava dalgasının Akdeniz bölgesindeki başlıca üretici ülkeleri ciddi etkilediği belirtilen açıklamada, İspanya'da yüzde 55, Fas'ta yüzde 44, Portekiz'de yüzde 39, İtalya'da yüzde 27, Tunus'ta yüzde 10 ve Cezayir'de yüzde 20 düşüş yaşandığı aktarıldı.

Buna karşılık Yunanistan'da yüzde 49 ve Türkiye'de yüzde 92 artış yaşandığı, Doğu Akdeniz ülkelerinin bu sıcak hava dalgasından etkilenmeyerek üretimlerini artırdığı vurgulandı.

Genel olarak 2022-2023 hasat yılında küresel zeytinyağı üretiminin yüzde 19 azalarak 2 milyon 760 bin tona düştüğünün tahmin edildiği belirtilen açıklamada, "2023-2024 sezonunda üretim sınırlı kaldı. Bunun sonucunda, İspanya'nın Jaen bölgesinde natürel sızma zeytinyağı fiyatları hızla yükselmiş ve Eylül 2023 ortasında 100 kilogram başına 842 avro ile zirveye ulaşmıştır.' denildi.

"2024-2025 hasat yılında küresel üretim 3 milyon 572 bin ton oldu"

Açıklamada, 2024-2025 hasat yılında geçici verilere göre küresel üretimin 3 milyon 572 bin ton ile tarihsel bir zirveye ulaştığı, 2025-2026 sezonu için üretimin 3 milyon 440 bin ton olarak tahmin edildiği, artan arz ortamında fiyatların yaklaşık 100 kilogram başına 430 avro seviyelerine gerilediği bildirildi.

İklim kaynaklı aksaklıkların giderek daha kalıcı ve öngörülemez hale geldiğine dikkati çekilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Bunun sonucunda üretim dalgalanmalarının artması ve arzın yıldan yıla daha istikrarsız hale gelmesi beklenmektedir. Özellikle olumsuz hava koşullarının aynı anda birden fazla üretim bölgesini etkilemesi durumunda, tekrarlayan arz şoklarının görülme olasılığı artmaktadır. Bu duruma karşı üreticiler, sulama yatırımları, daha dayanıklı zeytin çeşitlerinin geliştirilmesi ve üretimin Portekiz gibi yeni bölgelere, hatta geleneksel olmayan alanlara yayılması gibi yöntemlerle uyum sağlamaya çalışmaktadır. Ancak bu uyum süreci zaman almakta ve kısa vadede riskleri tamamen ortadan kaldırmayabilir."

Açıklamada, iklim değişikliğinin zeytinyağı piyasasında önemli bir yapısal faktör olmaya devam edeceği, bunun da önümüzdeki yıllarda daha yüksek dalgalanma ve dönemsel arz sıkıntılarına yol açabileceği belirtildi.

Üretim kalıplarındaki değişim ve artan küresel talebin, yeni ülkelerin zeytinyağı piyasasında daha belirgin rol üstlenmesine yol açabileceği ifade edilen açıklamada, İspanya, İtalya ve Yunanistan gibi geleneksel üreticilerin baskın konumlarını koruyacakları ancak Tunus ve Türkiye gibi ülkelerin üretimlerini artırarak küresel ticarette daha belirgin hale geldiği kaydedildi.

Açıklamada, Türkiye'nin üretim ve ihracattaki artışla küresel pazarda rekabetçi bir tedarikçi olarak öne çıktığı vurgulandı.

Açıklamada, "ABD ithalatı açısından bakıldığında, İspanya ve İtalya başlıca tedarikçiler olmaya devam ederken, onları Tunus ve Türkiye takip etmektedir. Özellikle Türkiye'den yapılan ithalatın son sezonlarda artması, ülkenin küresel pazarda rekabetçi bir tedarikçi olarak yükselen rolünü göstermektedir." ifadelerine yer verildi.

Çin Devlet Konseyinden yapılan açıklamaya göre, Başbakan Yardımcısı Ding Şüeşiang, enerji ve altyapı alanlarında işbirliğini genişletmek üzere 15-17 Nisan tarihlerinde Türkmenistan'ı ziyaret etti.

Ziyarette Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov ile görüşen Ding, iki ülkenin doğal gaz alanında işbirliğini derinleştirmesini, bağlantılılık, ticaret, yatırımlar, bilimsel ve teknolojik inovasyon alanlarında pratik işbirliğinde yeni atılımlar yaratmasını dilediklerini belirtti.

Görüşmede, Berdimuhamedov da Türkmenistan'ın Çin ile doğal gaz alanında işbirliğine öncelik vermeyi sürdüreceğini, altyapı ve yüksek teknoloji alanlarında pratik işbirliğini güçlendireceğini vurguladı.

Galkınış gaz sahasının dördüncü etabı Çin ortaklığında geliştirilecek

Başbakan Yardımcısı Ding, iki ülke arasında martta imzalanan anlaşma uyarınca, Çin Ulusal Petrol Şirketi (CNPC) ile Türkmengaz'ın ortaklığında geliştirilmesi öngörülen Galkınış Gaz Sahası'nın dördüncü etabının temel atma törenine katıldı.

Dünyanın ikinci büyük doğal gaz yatağı olma özelliğini taşıyan Galkınış Gaz Sahası'nın dördüncü aşamasında yılda 10 milyar metreküp doğal gaz üretilmesi hedefleniyor.

Ding, ayrıca Çin ile Türkmenistan arasında 3 Nisan 2006 tarihinde imzalanan doğal gaz boru hattı ve uzun vadeli tedarik anlaşmasının imzalanmasıyla başlayan doğal gaz sektöründe stratejik işbirliğinin 20. yılı dolayısıyla Aşkabat'ta düzenlenen konferansa katıldı.

Burada yaptığı konuşmada Ding, doğal gaz alanında işbirliğinin, Çin-Türkmenistan ilişkilerinin köşe taşı olduğunu, doğal gaz endüstri zincirinin tüm aşamalarında geliştirilen işbirliğinin her iki ülke halkına somut fayda sağladığını ifade etti.

Ding, küresel enerji güvenliğinin korunması, enerji üretiminin ve akışının istikrarının sağlanması, enerji piyasalarının istikrarlı işleyişi ve daha eşit, adil, dengeli ve kapsayıcı bir küresel enerji yönetim sisteminin inşası için iki ülkenin birlikte çalışması çağrısında bulundu.

Türkmenistan Çin'e yılda 40 milyar metreküp doğal gaz ihraç ediyor

Türkmenistan, Çin'e yılda yaklaşık 40 milyar metreküp doğal gaz ihraç ediyor. Bunun 30 milyar metreküpü Türkmenistan'dan Özbekistan ve Kazakistan aracılığıyla Çin'e uzanan Orta-Asya Çin Doğal Gaz Boru Hattı ile naklediliyor.

Türkmenistan hükümeti, yeni saha çalışmaları ve ilave boru hatlarıyla Çin'e gaz ihracatını yılda 65 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.

Küresel enerji ticareti için kritik bir geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda Orta Doğu'daki savaş nedeniyle yaşanan kesintiler, bölgeden ciddi miktarda petrol ve doğal gaz ithal eden Çin'in enerji tedarikinde sıkıntılara yol açtı.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Çin'in doğal gaz ithalatı savaş nedeniyle azaldı

Çin Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, ülkenin boru hatları üzerinden ve sıvılaştırılmış halde aldığı doğal gaz ithalatı, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintilerin etkilerinin hissedildiği mart ayında yıllık bazda yüzde 11 azalarak 8,2 milyon tona geriledi.

Türkmenistan, Çin'in savaş nedeniyle oluşan açığı karşılamak üzere başvurabileceği ana kaynaklardan biri konumunda bulunuyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, "Yakıt, ekonomi, teknoloji açısından yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanmak istiyoruz. Bu teknolojileri geliştirmek, rüzgar ve güneşten faydalanmak istiyoruz." dedi.

Türkiye, Antalya

Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olarak yer aldığı, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen Antalya Diplomasi Forumu 2026 kapsamında "Küresel Enerji Haritasının Yeniden Çizilmesi: Güvenlik ve Belirsizlik" başlıklı panel düzenlendi.

Bakan Bayraktar, panelde yaptığı konuşmada, enerji krizinin Türkiye'yi de etkilediğini söyledi.

Türkiye'de enerji piyasalarının oldukça dirençli olduğunu ifade eden Bayraktar, Türkiye'nin geçmiş dönemlerde krizler yaşadığını, etrafında belirsizlikler, bölgesinde savaşlar olduğunu, pandemiyle tedarik zincirinde bir dönem belirsizlik yaşandığını, emtia fiyatlarının dalgalandığını anlattı.

Fotoğraf : Abdullah Güçlü/AA

Bayraktar, bütün bunların Türkiye'yi dirençli hale getirdiğini, Türkiye'nin krizle mücadele etmeye oldukça alışkın bir ülke olduğunu belirtti.

Türkiye'de ortaya konulan vizyon politikaların bu tür krizlerle mücadele etme konusunda ülkeyi daha dirençli ve güvenli hale getirdiğine dikkati çeken Bayraktar, "Son 25 yıldır Türkiye'deki enerji piyasaları büyük bir dönüşümden geçti. Enerji sektöründe piyasa yapısı değişti. Kendi piyasalarımızı özel yatırımlara, girişimlere açtık. Bu anlamda bir dönüşüm yaşadık. Bölgesel olarak işbirlikleri gerçekleştirdik. Enerjide çok büyük altyapılar inşa ettik. Çeşitlendirmeyi enerji stratejimizin kalbine yerleştirdik." diye konuştu.

Bayraktar, Azerbaycan ve komşu ülkelerle çok başarılı projeler yürüttüklerini, uzun vadeli enerji ihtiyacını bu strateji ile karşılamayı başardıklarını dile getirdi.

"Yapay zekaya dayanan merkezler, elektrikli araçlar enerji ihtiyacını artırıyor"

Türkiye'de enerji talebinin istikrarlı bir şekilde arttığını, bu talepteki büyümenin de önlerindeki on yıllar boyunca devam edeceğini beklediklerini ifade eden Bayraktar, şunları kaydetti:

"Yapay zekaya dayanan merkezler, elektrikli araçlar enerji ihtiyacını artırıyor. İthalat bağımızı azaltmak istiyoruz. Türkiye ekonomisinin cari açığını ithalat tetikliyor. Kasım ayında Antalya'da düzenleyeceğimiz COP 31 ile iklim hedeflerimiz var. Cumhurbaşkanımızın açıkladığı gibi Türkiye 2053 yılına kadar karbon nötr hedefine sahip. Enerji kaynaklarımızı çeşitlendirmek bizler için oldukça önemli. Yakıt, ekonomi, teknoloji açısından yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanmak istiyoruz. Bu teknolojileri geliştirmek, rüzgar ve güneşten faydalanmak istiyoruz."

Fotoğraf : Abdullah Güçlü/AA

"Türkiye'de her gün 22 milyon hanenin yemek ve ısınmak için doğal gaza ihtiyacı var"

Fosil yakıtlara sırtlarını dönmeden enerji kapasitelerini arttırmak istediklerine işaret eden Bayraktar, şöyle devam etti:

"Doğal gaz, petrol boru hatlarımız işlevselliğini sürdürüyor. Bir enerji mimarisine ihtiyacımız var. Türkiye'de önemli güneş enerjisi yatırımı yapıyoruz. Bu enerji dönüşümü kesinlikle engellenemez. Fakat burada akıllı enerji dönüşümünden bahsetmeliyiz. Akıllı enerji dönüşümü dediğimiz zaman kriz anında müdahale edilebilir olmalı. Evet fosil yakıt kriziyle karşı karşıyayız ama petrol ya da doğal gaz sadece Hürmüz Boğazı'ndan geçmiyor. Karbonsuz enerji ihtiyacımız var tabi ki ama Türkiye'de her gün 40 milyon araç yollarda. Dolayısıyla bizim onlara ciddi bir yakıt arzı sağlamamız gerekiyor. Türkiye'de her gün 22 milyon hanenin yemek ve ısınmak için doğal gaza ihtiyacı var. 86 milyon insanın elektriğe ihtiyacı var bu ülkede. Bu sayıları aklımızda tutarak çok daha rasyonel planlar gerçekleştirmek gerekiyor."

Bayraktar, petrol ve doğal gazı kullanmaya devam ederken Türkiye'nin yenilenebilir enerji kaynakları ile nükleer enerji varlıklarını arttıracağını vurguladı.

Türkiye olarak Güney Gaz Koridoru gibi birçok uluslararası projeye yatırım yaptıklarını anımsatan Bayraktar, bu projelerin çok yüksek bir politik ve ekonomik irade gerektiğinin altını çizdi.

"Ekonomimizde anahtar kelime yenilenebilir enerji"

Türkiye olarak bağlantısallık kapasitelerini artırmaları gerektiğini ifade eden Bayraktar, bu konuda Suudi Arabistan gibi farklı ülkelerle projeler geliştirdiklerini, güzergahları çeşitlendirdiklerini, alt yapıya daha fazla yatırım yaptıklarını söyledi.

İlerleyen yıllarda da enerji krizleriyle karşılaşmaya devam edeceklerine değinen Bayraktar, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu krizlerden derslerimizi almalı, Türkiye olarak yapmamız gerekenleri yapmalıyız. Çok güçlü bir hedefimiz var. 2050 yılına kadar karbon nötr bir ekonomiye sahip olmak istiyoruz. 30 yıl bir zamanımız kaldı. Ulaşım, alt yapı, tarım tüm bunlarda bir değişim göreceğiz. Ekonomimizde anahtar kelime yenilenebilir enerji. Karşı karşıya olduğumuz her bir kriz, bağımlılığın çözülmesi bu yenilenebilir enerjilerin kullanımından geçiyor. Kapasitelerinin artırılması, güvenliğinin sağlanması, depolanması ile yenilenebilir enerjinin kullanılması bu hedeflerin gerçekleşmesi noktasında anahtar rol olacaktır. Yakında çok büyük bir ilanımız olacak. Bu 2050 hedefimizi 2035'e çekeceğiz. Bu henüz kesinleşmedi. Enerji verimliliği artırmak alanında hem özel hem de kamu sektörü oyuncuları ile çalışıyoruz."

"Türkiye ile enerji güvenliğine çok büyük katkı sağlıyoruz"

Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov ise enerji güvenliğin ulusların güvenlik portföyünün önemli bir unsuru haline geldiğini dile getirdi.

Dünya tarihinin en önemli enerji krizlerinden birisiyle karşı karşıya olduklarını belirten Şahbazov, "Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün bir kısmı Avrupa'ya aktarılıyordu. Bu aktarım olmadığı için Avrupa enerjide kırılgan hale geldi. Azerbaycan olarak arz güzergahlarımızı çeşitlendirdik. Yaklaşık 20 ülkeye 40 milyon varil arz gerçekleştiriyoruz. Yakın zamanda Avrupa'daki 16 ülkeye doğal gaz tedarik etmeye başladık." dedi.

Hem doğal gaz hem de petrol anlamında üretici ülke olarak bu krizin sonuçlarından çok da etkilenmeyen bir ülke olduklarını aktaran Şahbazov, üretici ülkelerin bu krizden çok fazla para kazanıyor algısının da gerçeği yansıtmadığını dile getirdi.

Dengeli petrol fiyatını önemsediklerini anlatan Şahbazov, "Türkiye ile olan işbirliği iki dost, kardeş ülkenin enerji güvenliğine katkı sağlamasının çok güzel bir nişanesi. Bu işbirliği ile oluşan projeler sayesinde enerji sektörünün direncini temin ediyoruz. Türkiye ile enerji güvenliğine çok büyük katkı sağlıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Slovenya Çevre, İklim ve Enerji Bakanı Bojan Kumer ise Slovenya'nın Körfez ülkelerindeki çatışmalardan enerji anlamında etkilendiğini söyledi.

Ülkede hem fiyatların arttığını hem de miktar açısından azalma olduğunu dile getiren Kumer, "Petrolümüzün yüzde 100'ünü ithal ediyoruz. Yüzde 100 dışarıya bağımlıyız. Ülkemizde fiyatlar oldukça düşük seyrediyordu. Avusturya'dan İtalya'dan sınırımıza kadar gelip bizden petrol temin ediyorlardı. Sadece Slovenya'nın değil diğer ülkelerin de petrol ihtiyacını gideriyorduk. Bu çatışmalar yaşandıktan sonra fiyatlar arttı. Kriz bizi doğru zamanda bulmadı. Tarım ve çiftçiliğin başladığı bir dönemde bu krizle karşı karşıya kalmanın sıkıntısını yaşıyoruz." diye konuştu.

"Türkiye, jeotermal, güneş ve rüzgar enerjilerine daha fazla yatırım yapıyor"

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı Genel Direktörü Francesco La Camera, krizin enerji olarak değil fosil yakıt krizi olduğunu kaydetti.

Bu durumun dünyayı yenilenebilir enerjiye daha fazla kaydıracağına inandığını belirten La Camera, "Yenilenebilir enerji dünyada büyük bir atakta. Enerji güvenliğinin fosil yakıtlar üzerinden yönetilmesi başarısızlık getiren bir durum. Fosil yakıtlı enerji sisteminin alt yapısı yeterli değil. İspanya sistemlerinin yüzde 60'ını yenilenebilir enerji yaptı. Türkiye de aynı şeyi yapıyor. Türkiye, jeotermal, güneş ve rüzgar enerjilerine daha fazla yatırım yapıyor. Yenilenebilir enerjiye yatırım yapmak bizi enerji sektöründe krizlere karşı dirençli hale getirecek. Depolanmasını da çözersek fosil yakıtlara karış daha fazla rekabet edebileceğiz." ifadelerini kullandı.

Yağışlarda mevsim normaline göre yüzde 33 ve geçen yılın mart ayına kıyasla yüzde 100'den fazla artış gözlendi.

Ülkede 1 Ekim 2025-31 Mart 2026 kümülatif dönemde yağışlar, 468,8 milimetreyi buldu. Normali 374,3 milimetre (1991-2020 dönemi ortalaması) ve geçen yıl 250,2 milimetre ölçülen yağışlar, normalin yüzde 25, geçen yıl yağışlarının yüzde 87 üzerinde gerçekleşti. Böylece Türkiye geneli 6 aylık su yılı yağışları, son 38 senenin en yüksek seviyesine ulaştı.

Kış ve mart yağışları, bitki gelişimini olumlu etkiledi

Hububat gelişiminin bölgesel olarak incelendiği rapora göre İç Anadolu Bölgesi'nde hububat gelişimi genel olarak güçlü seyrediyor. Bitkide kardeşlenme büyük ölçüde tamamlandı ve bitkiler sapa kalkma dönemine geçti. Bazı alanlarda aşırı yağışlara bağlı suya doygunluk, yabancı ot yoğunluğu ve lokal hastalık riskleri oluştu.

Ürün, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde genel olarak kardeşlenmeyi tamamlayarak sapa kalkma dönemine geçerken genel gelişim durumu iyi seviyede. Yağışların yüksek seyretmesi, bitki gelişimini desteklerken taban arazilerde su birikintilerine bağlı olarak sararma, kök çürüklüğü ve gelişim geriliği riskleri oluştu. Bu alanlarda ilaçlama yapılması durumunda kalite sorununun yaşanması beklenmiyor.

Marmara Bölgesi'nde hububatta üst gübreleme uygulamaları tamamlandı ve gelişim olumlu seyrediyor ancak aşırı yağışlar nedeniyle bazı alanlarda sararmalar, kök gelişim problemleri ve ilerleyen süreçte yatma riski ile fungal hastalık (mantar) ihtimali öne çıkıyor.

Karadeniz Bölgesi'nde de yeterli yağışlar sayesinde bitkiler sağlıklı gelişim gösterdi. Yüksek kesimlerde ve geç ekili alanlarda gelişim daha geriden gelirken genel görünüm olumlu seyrediyor.

Akdeniz Bölgesi'nde hububat generatif (üreme) evreye ulaştı, birçok alanda başaklanma süreci başladı. Kıyı ve taban arazilerde gelişim hızlı ilerlerken yüksek kesimlerde kardeşlenme devam ediyor. Aşırı yağışlar, özellikle Hatay'da göllenme, kök çürüklüğü ve sararmalara neden olurken ilaçlama ve bakım faaliyetleri sürdürülüyor.

Doğu Anadolu Bölgesi'nde yağışların fazla olması, yazlık ekilişleri geciktirdi. Güzlük ekili alanlarda kardeşlenme devam ederken kar örtüsünün kalktığı alanlarda gelişim sağlıklı. Muş ve çevresinde su fazlalığına bağlı azot eksikliği ve fizyolojik kuraklık riski öne çıkıyor.

Ege ve İç Batı Anadolu'da genel olarak bitki gelişiminin özellikle kıyı kesimlerde ileri seviyede olduğu gözlendi. İzmir Söke, Menemen, Menderes ve Torbalı çevresinde yaşanan taşkınlar nedeniyle bazı alanlar olumsuz etkilendi. Bölgede ayrıca pas, septorya ve kök hastalıklarına karşı mücadele devam ediyor.

Yazlık ekilişlerin tamamlanması önem taşıyor

Rapora göre bu yılın hububat sezonunda Türkiye genelinde kış ve mart ayı yağışları, mevsim normallerinin üzerinde seyretti. Bu durum bitki gelişimini büyük ölçüde olumlu etkilerken çıkış, kök gelişimi ve kardeşlenme süreçleri genel olarak sağlıklı ilerledi ve birçok bölgede bitkiler sapa kalkma evresine ulaştı.

Ülkede yağışların yeterli ve düzenli olması, hububatta verim potansiyelini artırdı. Bölgesel olarak aşırı yağışlara bağlı su stresi, hastalık riski ve lokal zararlar görülmesine karşın tarımsal mücadele ve gübreleme faaliyetleri zamanında ve etkin yürütülüyor.

Özellikle nisan ve mayıs yağışları ile sıcaklık seyrinin hem verim hem de kalite açısından belirleyici olması öngörülüyor. Mevcut olumlu koşulların dengeli şekilde devam etmesiyle 2026 üretim sezonunda Türkiye genelinde yüksek verim ve ortalamanın üzerinde üretim bekleniyor.

Rapora göre bu süreçte üreticilerin yazlık ekilişleri hava koşulları uygun olur olmaz tamamlamaları, üst gübreleme ve ilaçlamaları zamanında yapmaları, su tutan arazilerde su birikintilerine karşı önlem almaları, yabancı ot ve fungal hastalık risklerini düzenli kontrol etmeleri önem taşıyor.

Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği (TÜREB) Başkanı İbrahim Erden, Türkiye'nin rüzgar enerjisinde potansiyel aşamasını geride bırakarak somut bir sanayi üssüne dönüştüğünü bildirdi.

Erden, yaptığı açıklamada, Türkiye'de yaklaşık 150 sanayi şirketinin rüzgar enerjisi ekosistemine hizmet verdiğini söyledi.

Türkiye'nin yalnızca proje geliştiren değil, aynı zamanda güçlü bir ekipman üreticisi olduğunu vurgulayan Erden, Türkiye'nin halihazırda bölgesel bir üretim merkezi konumuna ulaştığını, bu konumun küresel ölçekte üst lige taşınabilmesi için ölçek ekonomisinin büyütülmesi, pazar sürekliliğinin sağlanması ve ihracat destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Türkiye ekipman üretiminde avantaj sağlıyor

Türkiye'nin üretim kapasitesinin coğrafi avantajlarla birleştiğini belirten Erden, Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika, Kafkasya ve Orta Asya pazarlarına yakınlığın önemli bir avantaj yarattığını dile getirdi.

Erden, "Rüzgar ekosisteminde 150 sanayi şirketi, 7 kule, 3 kanat, 4 jeneratör ve dişli kutusu tesisi ile geniş bir üretim altyapısı bulunuyor. Sanayi, inşaat, işletme ve bakım alanlarında 20 binden fazla kişiye istihdam sağlanıyor." dedi.

Türkiye'nin hızlı teslimat, maliyet avantajı ve mühendislik kabiliyetiyle öne çıktığını belirten Erden, bu rolün sürdürülebilirliği için iç pazarın sürekliliğinin kritik olduğunu kaydetti.

"Düzenli YEKA takvimi, öngörülebilir kurulum temposu ve ihracatı destekleyen politikalar, üreticilerin uzun vadeli kapasite yatırımı kararları açısından belirleyici." diyen Erden, 2025'teki 2,1 gigavatlık yeni kurulum ve ardışık YEKA ihalelerinin sektöre görünürlük sağladığını ifade etti.

Offshore projeler yeni yatırımları tetikleyebilir

Erden, deniz üstü (offshore) rüzgar projelerinin devreye girmesiyle kule, kanat, kablo ve liman lojistiği gibi alanlarda yeni yatırımların tetiklenebileceğini söyledi.

EÜAŞ-ASELSAN işbirliğiyle geliştirilen ve yüzde 80 yerlilik oranına ulaşan 4,3 megavatlık türbinin, Türkiye'nin teknoloji geliştirme kapasitesine işaret ettiğini belirtti.

Şebeke altyapısı ve finansman belirleyici olacak

Rüzgar enerjisinde büyümenin sınırını artık türbin teknolojisinden çok sistem entegrasyonunun belirlediğini ifade eden Erden, kurulu kapasitenin şebekeye güvenli ve esnek şekilde bağlanmasının kritik olduğunu vurguladı.

Erden, "TEİAŞ'ın yatırımları hızlandırması, kapasite darboğazlarını önceden açıklaması ve yatırımcıya orta vadeli bağlantı görünürlüğü sunması kritik." değerlendirmesinde bulundu.

Finansman tarafında ise maliyet, kur riski ve gelir belirsizliğinin projeleri yavaşlattığını kaydeden Erden, uzun vadeli alım mekanizmaları ve net gelir projeksiyonlarının önemine işaret etti.

"2035 için öngörülen 7,5 gigavat batarya kapasitesi, enerji dönüşümünün depolamayla birlikte ilerleyeceğini gösteriyor." ifadesini kullanan Erden, yatırımcı açısından en kritik unsurun belirsizliğin azaltılması olduğunu sözlerine ekledi.

Petrol tedarikine ilişkin bozulmaların yenilenebilir enerjiye ilgiyi artırmasıyla, bu alanda fazlaca kullanılan bakır ve gümüşe talebin yükseleceği tahmin ediliyor.

Orta Doğu'da Hürmüz Boğazı kaynaklı sıkıntılar dolayısıyla petrol arzı büyük ölçüde azalırken, bu durum petrol fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu.

Özellikle Asya ve Avrupa ülkelerinin fosil yakıtlara ulaşımının sınırlı hale gelmesiyle bu ülkeler, yenilenebilir enerji tarafına tekrar yoğunlaştı.

Petrol arzının belirli bir coğrafyada yoğunlaşması, bölgesel gerilimlerin küresel enerji fiyatları üzerinden hızla yayılmasına neden olurken, enerji ithalatçısı ülkeler açısından maliyet enflasyonunun kolayca tetiklenmesine yol açıyor.

Öte yandan, enerji arz güvenliğine ilişkin belirsizlikler, sadece kısa vadeli fiyatlamaları değil, orta-uzun vadede tedarik zincirinde çeşitlendirme, enerji dönüşümü ve stratejik rezerv politikalarının önemini de artırıyor.

Söz konusu riskler, ekonomileri petrole olan bağımlılıktan kurtulma arayışına sevk ederken, bu anlamda yenilenebilir enerjiye yönelimin artacağı öngörülüyor.

Buradan hareketle, özellikle güneş panellerinde yoğun olarak kullanılan bakır ve gümüşe ilginin daha da artması bekleniyor.

Orta Doğu ülkelerinde güneş paneli, rüzgar gülü ve yenilenebilir enerji rüzgar santrali talebi artacak

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, yaptığı değerlendirmede, savaş öncesinde yenilenebilir enerji tarafına ciddi bir talep olduğunu belirterek, son dönemde özellikle Uzak Doğu'da bu talebin arttığını söyledi. Ergezen, Çin'in özellikle petrol ithalatı yüksek ülkelerden biri olduğuna dikkati çekti.

O yüzden de Çin'in daha önce bunu çeşitlendirmeye yönelik adımlar attığını dile getiren Ergezen, şu değerlendirmede bulundu:

"Çin şu anda dünyanın en büyük nükleer enerji kapasitesini, yatırımlarını yapıyor. Bu anlamda önemli. Nükleer enerji tarafında en yakın rakibiyle çok ciddi bir mesafe açacak derecede yatırımları var. Bu durum yenilenebilir enerji tarafında da söz konusu. Bu bilinç Çin tarafında vardı. Bunun şimdi dünya geneline yayıldığını görüyoruz. Avrupa tarafında zaten sürdürülebilirlik kapsamında yenilenebilir enerji talebinin ciddi şekilde arttığını görmüştük. Bunlardan kaynaklı zaten bakır talebinin ciddi anlamda arttığını görüyorduk. Gümüş talebinin de arttığını görüyorduk. Bu savaşla birlikte bunun etkisi daha da artacaktır diye düşünüyorum."

Ergezen, yenilenebilir enerji talebinin gelişmekte olan ülkelere yayılacağı öngörüsünde bulundu.

Orta Doğu ülkelerinde güneş paneli, rüzgar gülü ve yenilenebilir enerji rüzgar santrali talebinin ciddi şekilde artacağını söyleyen Ergezen, "Bunun yanı sıra şunu da unutmamak lazım, yapay zeka tarafında da çok ciddi bir enerji talebi var." dedi.

Ergezen, buna yönelik birçok yeni yatırım bulunduğunu dile getirdi.

Fiziksel talep daha da artabilir

Fiziksel talebin daha da artacağı bir döneme girildiğini vurgulayan Ergezen, şunları kaydetti:

"ABD/İsrail-İran savaşının başlamasıyla özellikle petrole dayalı enerjinin küresel anlamda ne kadar sıkıntılara yol açtığı yeniden görülmüş oldu. Buna benzer bir görüntüyü daha önce Rusya-Ukrayna Savaşı, pandemi krizi esnasında da görmüştük. Yavaş yavaş ülkeler bu tarz stratejilerini de geliştiriyor olacaklar. Belki son bir nokta şunu da söylemek mümkün olabilir. Genel anlamda zaten hem yenilenebilir enerji talebi, yani sürdürülebilirlik kapsamında hem enerji bağımlılığını azaltma anlamında hem de bu tarz fosil yakıtlara dayalı enerji ihtiyacını çeşitlendirmeye yönelik hamleler gelecek. Bu artarak devam edecektir. Bakır bu hamlelerden pozitif etkilenecek ama gümüş de bundan olumlu etkilenecektir."

Buna göre, Türkiye genelinde satılan ilk el konut sayısı, mart ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,3 artarak 35 bin 725'e yükselirken, ikinci el konut sayısı yüzde 3,6 azalarak 77 bin 642'ye geriledi. Böylece, geçen ay satılan toplam konut sayısı 2025'in aynı ayına göre yüzde 2,1 azalışla 113 bin 367 olarak hesaplandı. 

Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışlarının payı yüzde 31,5, ikinci el konut satışlarının payı yüzde 68,5 oldu.

Bu yılın ocak-mart döneminde geçen yılın aynı dönemine göre ilk el konut satış sayısı yüzde 1,7 artarak 107 bin 579'a yükselirken, ikinci el konut satış sayısı yüzde 1,2 azalarak 241 bin 817 oldu. Böylece söz konusu dönemde satılan toplam konut sayısı, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 0,3 azalışla 349 bin 396 olarak kayıtlara geçti.

İpotekli satışlar arttı

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları, mart ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 35,9 artarak 25 bin 978 olarak hesaplandı.

Diğer konut satışları ise martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,6 azalarak 87 bin 389 olarak gerçekleşti. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 22,9, diğer satışların payı yüzde 77,1 oldu.

Ocak-mart döneminde ipotekli konut satışı, yüzde 31,5 artışla 71 bin 276'ya çıktı. Bu yılın ilk 3 aylık döneminde diğer konut satışları, yüzde 6,1 azalışla 278 bin 120'ye geriledi.

Takvim etkilerinden arındırılmış serilerde, 2025'in aynı ayına göre ilk el konut satışları martta yüzde 1,8, ikinci el konut satışları yüzde 6,2 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde de bir önceki aya göre ilk el konut satışları yüzde 9,6, ikinci el konut satışları yüzde 5,5 azalış gösterdi.

Yabancılara 1353 konut satıldı

Yabancılara yapılan konut satışları, mart ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 20 azalarak 1353 oldu. Mart ayında toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 1,2 olarak gerçekleşti.

Ocak-mart döneminde yabancılara yapılan konut satışları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14,9 azalarak 4 bin 165 oldu.

Geçen ay ülke uyruklarına göre en fazla konut satışı, 229 ile Rusya Federasyonu, 130 ile İran ve 84 ile Almanya vatandaşlarına yapıldı.

Buna göre, Türkiye genelinde ilk el iş yeri satış sayısı martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,4 azalışla 3 bin 787 oldu. İkinci el iş yeri satışları da yıllık bazda yüzde 12,3 düşüşle 9 bin 712'ye geriledi.

Böylece geçen ay satılan toplam iş yeri sayısı, 2025'in aynı ayına göre yüzde 10,5 azalışla 13 bin 499 olarak hesaplandı.

Toplam iş yeri satışları içinde ilk el iş yeri satışlarının payı yüzde 28,1, ikinci el iş yeri satışlarının payı yüzde 71,9 oldu.

Ülke genelinde ipotekli iş yeri satışları, martta geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 60,1 artışla 698 olurken, diğer iş yeri satışları yıllık bazda yüzde 12,6 azalarak 12 bin 801 olarak kayıtlara geçti.

Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, martta geçen yılın aynı ayına göre ilk el iş yeri satışları yüzde 8,3, ikinci el iş yeri satışları yüzde 14,8 azalış gösterdi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre de bir önceki aya göre ilk el iş yeri satışları yüzde 4,3, ikinci el iş yeri satışları yüzde 7,1 geriledi.

Ocak-mart dönemi

Türkiye'de ocak-mart döneminde ilk el iş yeri satış sayısı yıllık bazda yüzde 6,6 azalarak 11 bin 212, ikinci el iş yeri satışları da yüzde 8,9 gerileyerek 30 bin 623 oldu.

Böylece yılın ilk 3 ayında satılan toplam iş yeri sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,3 azalışla 41 bin 835 olarak hesaplandı.

Ocak-mart döneminde ipotekli iş yeri satışı, yüzde 64,7 artışla 1966'ya çıktı. Bu yılın aynı döneminde diğer iş yeri satışları, yüzde 10,2 azalışla 39 bin 869'a geriledi.

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ile Lübnan'ın 10 günlük bir ateşkes konusunda mutabık kaldıklarını belirterek, İran'la anlaşma yapmaya da çok yakın olduklarını söyledi.

Analistler, piyasalarda zayıf da olsa "barış" fiyatlamalarının devam ettiğini, ancak nükleer program, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve petrol fiyatlarının yüksek seyrini koruması gibi başlıklarda süregelen belirsizliklerin kısa vadede ortadan kalkmasının zor olduğunu ifade etti.

Taraflar arasında sağlanan ateşkes risk algısını aşağı çekerken, savaşın makroekonomik görünüme etkilerinin geçici mi yoksa daha kalıcı ve büyüme üzerinde baskı oluşturacak nitelikte mi olacağına yönelik belirsizlikler devam ediyor.

Analistler, petrol arzının belirli bir coğrafyada yoğunlaşması nedeniyle jeopolitik tansiyonun yükseldiği dönemlerde petrol fiyatlarında gözlenen oynaklıkların, enerji bağımlılığı yüksek ekonomileri alternatif arayışına yöneltebileceğini kaydetti.

Petrol arzına yönelik süregelen endişeler ise küresel enflasyon beklentilerinin yukarı yönlü şekillenmesine neden oluyor.

ABD ekonomisi enflasyon-resesyon ikilemi arasında yol almaya devam ederken, ABD Merkez Bankasındaki (Fed) başkanlık değişimi süreci gelecek dönemde uygulanacak para politikalarına ilişkin belirsizlikleri artırıyor.

ABD Senatosunun bazı Demokrat üyeleri, Trump'ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh'un atanma sürecinin, Fed Başkanı Jerome Powell ve Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook hakkında yürütülen soruşturmalar kapatılana kadar durdurulmasını talep etti.

Mevcut gelişmelerin yanında Fed yetkililerinin de birbirinden ayrışan sözle yönlendirmeleri, bankanın önümüzdeki dönemlerde atacağı politika adımlarına yönelik beklenti oluşumunu güçleştiriyor.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 11 Nisan ile biten haftada 207 bine gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti. ABD'de sanayi üretimi de martta aylık bazda yüzde 0,5 azaldı.

New York borsasında endeksler rekor seviyeden kapandı

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,28'de, dolar endeksi yatay seyirle 98,2 seviyesinde bulunuyor. Tahvil faizlerindeki ılımlı yükseliş finansal koşulların tamamen gevşemediğini gösteriyor. Altının onsu yüzde 0,1 artışla 4 bin 794 dolarda işlem görürken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,2 düşüşle 94 dolarda seyrediyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,26, Nasdaq endeksi yüzde 0,36 ve Dow Jones endeksi de yüzde 0,24 yükseldi. S&P 500 ve Nasdaq endeksleri kapanış rekorlarını tazeledi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Avro Bölgesi karışık seyretti

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir öne çıkarken, Avro Bölgesinde mart ayında enflasyonun hızlanması dikkati çekti. Bölgede enflasyon yıllık bazda yüzde 2,6, aylık bazda da yüzde 1,3 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Bölgede enerji tedarikine yönelik endişeler sürerken, enerji fiyatlarındaki oynaklığın enflasyon üzerindeki etkileri de belirginleşiyor. Bu kapsamda, aylık enflasyona en büyük katkının ulaşım kaleminden gelmesi dikkati çekti.

Avro Bölgesinde bugün dış ticaret ve cari işlemler dengesi verileri takip edilecek.

İngiltere ekonomisi ise şubatta aylık bazda yüzde 0,5 ile piyasa beklentilerinin üzerinde büyüdü. Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Google'a arama motoru verilerini üçüncü taraflarla paylaşmasını teklif etti.

İngiltere Merkez Bankası (BoE) Para Politikası Kurulu üyesi Alan Taylor, ABD/İsrail-İran savaşının neden olduğu yüksek enerji maliyetlerinin ekonominin geneline yansıması konusunda daha fazla netlik bekleyen merkez bankasının, borçlanma maliyetlerindeki değişiklik konusunda beklemede kalması gerektiğini söyledi.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,29 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,36 yükseldi. Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,14 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 0,27 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Asya borsalarında satıcılı bir seyir hakim

Asya borsalarında Orta Doğu'daki gerilimlerin azalacağı beklentileri mevcudiyetini korumasına karşın, yatırımcıların hafta sonu öncesinde riskten kaçış eğiliminin öne çıkmasıyla satıcılı bir seyir hakim.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, Washington'da düzenlenen IMF ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları kapsamında düzenlediği basın toplantısında, faiz artışı tahminlerini sınırlayan açıklamalar yaptı.

Ueda Japonya'da, enflasyonun talepten ziyade olumsuz arz şokundan kaynaklandığını ve bu enflasyonu para politikasıyla kontrol altına almanın zor olduğunu kaydetti. Ueda'nın sözle yönlendirmelerinin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda BoJ'a yönelik faiz artırımı tahminleri azaldı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,9, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,4, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 düştü.

S&P'nin beklenen Türkiye değerlendirmesi takip edilecek

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,36 değer kaybederek 14.201,05 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 1,36 yükseldi.

Dolar/TL, dünü 44,8040'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,8520'den işlem görüyor.

Öte yandan bu akşam uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P'nin beklenen Türkiye değerlendirmesi takip edilecek.

Analistler, bugün yurt içinde TCMB'nin piyasa katılımcıları anketi, kısa vadeli dış borç istatistikleri ve konut satış istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde cari işlemler dengesi ve dış ticaret dengesi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Orta Doğu'daki çatışma ortamından müzakere sürecine geçilmesinin olumlu etkileri ve ABD'de tahminleri aşan şirket bilançoları, küresel piyasalarda risk iştahının canlı kalmasını destekliyor.

Piyasalarda ABD ile İran arasında yürütülen görüşmelerden bir anlaşma çıkabileceğine yönelik umutlar korunurken, açıklanan makroekonomik veriler ve şirket bilançoları üzerinden çatışmanın büyüme ve enflasyon üzerindeki etkileri değerlendiriliyor.

Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin sahadan müzakere masasına taşınmasıyla birlikte petrol fiyatlarında gözlenen geri çekilme, ekonomik büyümeye yönelik endişeleri bir nebze azalttı.

Çin ekonomisi, Orta Doğu'daki savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkilerinin hissedildiği yılın ilk çeyreğinde yüzde 5 ile öngörülerin üzerinde büyüme kaydetti.

Savaşın nihai olarak sona erebileceği ve küresel ekonomik aktivitenin pozitif ivmeleneceği beklentilerine paralel, olumlu gelen bilançolar da piyasalarda risk iştahının devam etmesini destekliyor.

New York borsasında S&P 500 ve Nasdaq endeksleri rekor seviyelerden kapanırken, jeopolitik gerilimlerin piyasalarda yarattığı kayıpların hemen hemen tamamı geri alındı.

Fed'e yönelik "siyasi baskı" endişeleri yeniden gündemde

Bu gelişmelerin yanı sıra jeopolitik gerilimler azalsa da petrol fiyatlarının önceki düşük seviyelerine uzak kalması küresel ölçekte enflasyon risklerinin devam etmesine neden oluyor.

Bu gelişmelerle gelecek dönemde küresel merkez bankalarının politika adımlarını daha temkinli atacağına ilişkin öngörüler güçlü kalmaya devam ediyor. Başkanlık değişim süreci içindeki ABD Merkez Bankasının (Fed) mevcut enflasyon ve büyüme riskleri sürerken alacağı kararlar merak ediliyor. Buna ek olarak banka üzerindeki siyasi baskıların gelecek günlerde artabileceği ihtimalleri yeniden gündeme taşındı.

ABD Başkanı Donald Trump, verdiği bir röportajda Fed Başkanı Jerome Powell'a yönelik eleştirilerini sürdürürken, Fed binasının yenilenmesine ilişkin soruşturmanın devam etmesi gerektiğini belirtti.

Powell'ı görevden almakla tehdit eden Trump, "O zaman onu kovmak zorunda kalacağım, eğer zamanında ayrılmazsa." dedi.

Fed Başkanı Powell'ın ise Trump'ın aday gösterdiği Kevin Warsh'ın Senato tarafından onaylanmaması durumunda, başkanlık görevine devam etmesi bekleniyor.

Öte yandan Fed'in yayımladığı "Bej Kitap" raporu, Orta Doğu'daki çatışmanın, ABD'li şirketler için belirsizlik kaynağı olduğunu gösterdi.

Raporda, "Orta Doğu'daki çatışma istihdam, fiyatlandırma ve sermaye yatırımıyla ilgili karar alma süreçlerini zorlaştıran başlıca belirsizlik kaynağı olarak gösterildi, birçok firma bekle-gör tutumunu benimsedi." değerlendirmesi yer aldı.

Dolar endeksi savaş öncesindeki seviyesine yaklaştı

Bahsedilen gelişmeler ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,29 seviyesinde bulunurken, savaş sırasında güvenli varlık olarak tercih edilen dolar, çatışmaların biteceğine yönelik iyimserliklerle zayıflamaya devam ediyor.

Dolar endeksi de yüzde 0,3 düşüşle 98,1'e gerileyerek düşüş eğilimini 4. işlem gününe taşıdı. Dolar endeksi dün yüzde 0,1 düşüşle 98 seviyesine inerek son 5 işlem gününde geriledi. Endeks, yeni günde de 97,9'a inerek savaş öncesi seviyesine yaklaştı.

Dün yüzde 1 düşüşle 4 bin 791 dolardan günü tamamlayan altının ons fiyatı ise yeni işlem gününde yüzde 0,8 artışla 4 bin 827 dolardan alıcı buluyor.

Kurumsal tarafta, ABD'nin büyük bankalarından Bank of America ile Morgan Stanley'nin hisseleri, bugün yayımladıkları ilk çeyrek bilançosunda beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmeleri sonrasında sırasıyla yüzde 1,8 ve yüzde 4,5 değer kazandı.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,8, Nasdaq endeksi yüzde 1,59 yükselirken, iki endeks de tüm zamanların en yüksek kapanış değerine ulaştı. Dow Jones endeksi yüzde 0,15 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Avro Bölgesi karışık seyretti

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir öne çıkarken, bugün Avro Bölgesinin enflasyon ile İngiltere'de büyüme verileri bölge gündeminin odağında yer alıyor.

Avro Bölgesi enflasyon verilerinin, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerle artan petrol fiyatlarının makroekonomik görünüm üzerindeki etkilerine dair bilgi vermesi bekleniyor.

Analistler, piyasa beklentilerinin bölgede enflasyonun mart ayında yıllık bazda yüzde 2,5, aylık bazda yüzde 1,2 seviyesinde gerçekleşmesi yönünde oluştuğunu kaydetti.

Bölgede dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi şubatta bir önceki aya göre yüzde 0,4 artarken, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,6 düşüş gösterdi.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,47 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,64 düşerken, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,09 yükseldi. İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi ise yatay seyretti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Çin ekonomisi tahminlerin üzerinde büyüdü

Asya borsalarında ABD-İran arasındaki müzakerelere yönelik iyimserlik risk iştahını artırmaya devam ederken, Çin'in beklentilerin üzerinde büyüme kaydetmesi pozitif görünüme katkı verdi.

Ulusal İstatistik Bürosunun (UİB) yayımladığı verilere göre, Çin'in Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) Ocak-Mart 2026 döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 arttı.

Birinci çeyrekte büyüme, Orta Doğu'daki savaşın etkilerinin mart ayı verilerine olumsuz yansımasına rağmen, hükümetin bu yıl için "yüzde 4,5 ila 5" olarak belirlediği hedef doğrultusunda gelişim gösterdi.

GSYH, ilk çeyrekte geçen yılın 4. çeyreğine kıyasla yüzde 1,3 artış kaydetti.

Çin ekonomisi 2025'in 4. çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,5, yıl genelinde ise yüzde 5 büyüme kaydetmişti. Hükümet, büyümedeki ivme kaybı karşısında önceki 3 yılda "yüzde 5 civarında" belirlediği yıllık büyüme hedefini "yüzde 4,5 ila 5" olarak belirlemişti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,7, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 yükseldi.

Borsa günü yükselişle tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,35 değer kazanarak 14.252,38 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,26 yükseldi.

Dolar/TL, dünü 44,7450'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 44,7620'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksi ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde enflasyon, ABD'de sanayi üretimi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtirken, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.500 puanın direnç, 14.100 ve 14.000 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Buna göre, Şubat 2025'te 15 milyon 297 bin 723 kişi olan sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, şubatta yüzde 1,3 artışla 15 milyon 501 bin 511 kişiye yükseldi.

Söz konusu ayda ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yıllık bazda yüzde 3,2 azaldı, inşaat sektöründe yüzde 4,5 ve ticaret-hizmet sektöründe yüzde 3,3 arttı.

Aylık değişim

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı şubatta, ocağa göre yüzde 0,4 artış sergiledi.

Bu dönemde ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yüzde 0,1, inşaat sektöründe yüzde 0,9, ticaret-hizmet sektöründe yüzde 0,5 artış gösterdi.

İzmir, Manisa, Denizli, Muğla, Aydın, Afyonkarahisar, Kütahya ve Uşak'ın yer aldığı Ege Bölgesi, ocak-mart döneminde ülke ekonomisine 6 milyar 418 milyon dolarlık dış satım katkısı sağladı.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgiye göre, Ege Bölgesi'ndeki iller ilk çeyrekte 6 milyar 418 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

Dış satımda bölgenin lokomotif kenti İzmir oldu. Kent, bu dönemde 3 milyar 379 milyon 257 bin dolarlık ihracatla Ege'nin dış satımının yaklaşık yüzde 52,6'sını tek başına gerçekleştirdi. İzmir'in ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,5 arttı. En fazla gelir 579 milyon 961 bin dolarla kimyevi maddeler ve mamullerinden elde edildi. Bu sektörü 306 milyon 339 bin dolarla hazır giyim ve konfeksiyon, 277 milyon 287 bin dolarla çelik ve 265 milyon 315 bin dolarla otomotiv endüstrisi izledi.

Denizli ve Manisa da milyar dolarlık katkı sundu

Bölgenin önemli sanayi kentlerinden Denizli, bu dönemde 1 milyar 146 milyon 769 bin dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Kentin ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 0,9 arttı.

Denizli, en fazla geliri 272 milyon 120 bin dolarla elektrik ve elektronik sektöründen elde etti. Bu sektörü hazır giyim ve konfeksiyon, demir ve demir dışı metaller takip etti.

Bölgenin bir diğer önemli sanayi kenti Manisa, bu dönem ihracatta yüzde 13'lük azalış yaşadı. Ocak-mart döneminde 1 milyar 67 milyon 705 bin dolarlık ihracata imza atan kent en fazla geliri 238 milyon 985 bin dolarla elektrik ve elektronik sektöründen elde etti. İklimlendirme sanayisi ve otomotiv endüstrisi de ihracatta ilk sıralarda yer aldı.

Muğla ihracatını su ürünleri sırtladı

Turizm kenti Muğla, bu dönemde yüzde 15'lik artışla 308 milyon 311 bin dolarlık ihracat gerçekleştirdi. En fazla dış satım 226 milyon 495 bin dolarla su ürünleri ve hayvansal mamuller sektöründe gerçekleşti. Su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörü, kentin toplam ihracatının büyük bölümünü oluşturdu.

Bu sektörü madencilik ürünleri ve hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri izledi.

Aydın madencilik ve kuru meyveyle öne çıktı

Aydın'ın ihracat katkısı 241 milyon 348 bin dolar oldu. Kentin ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,2 artış gösterdi. İhracat gelirinde en büyük pay 51 milyon 605 bin dolarla madencilik ürünlerine ait.

Afyonkarahisar yüzde 3,9 azalışla 101 milyon 825 bin dolarlık dış satım gerçekleştirdi. Kent, ihracatının büyük bölümünü 63 milyon 746 bin dolarla madencilik ürünlerinden sağladı.

Kütahya'nın 97 milyon 48 bin dolarlık ihracatında en büyük pay 46 milyon 577 bin dolarla çimento, cam, seramik ve toprak ürünlerinin oldu. Çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri ile demir ve demir dışı metaller sektörleri, toplam ihracatın yaklaşık yüzde 75'ini oluşturarak kentin dış satımında ağırlık kazandı.

Bölgenin en düşük ihracat hacmine sahip kenti Uşak, bu dönemde dış satımını bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 10 artırarak 75 milyon 892 bin dolara yükseltti. En fazla ihracat 24 milyon 57 bin dolarla halı sektöründe gerçekleştirildi.

Artan nüfus, yükselen enerji talebi ve fosil yakıt ithalatından kaynaklanan cari açığın azaltılması hedefleri doğrultusunda, özellikle rüzgar ve güneş enerjisi yatırımlarına hız verildi.

Türkiye'nin güneş enerjisi kurulu gücü geçen yıl mart sonunda 22 bin 462 megavat seviyesindeyken, bu yıl aynı dönemde yüzde 17,3 artışla 26 bin 339 megavata yükseldi.

Rüzgar enerjisi kurulu gücü ise geçen yıl mart sonunda 13 bin 214 megavat iken bu yıl aynı dönemde yüzde 14 artarak 15 bin 66 megavata ulaştı.

Bu gelişmeyle rüzgar ve güneş enerjisinin toplam kurulu güç içindeki payı geçen yıl mart sonunda yüzde 30 seviyesindeyken bu yıl yüzde 33'e çıktı.

Yenilenebilir kurulu güç 77 bin megavatı aştı

Türkiye'nin toplam elektrik kurulu gücündeki yenilenebilir enerji kapasitesi mart sonunda 77 bin 601 megavata yükseldi.

Bu dönemde hidroelektrik santrallerin kurulu gücü 32 bin 304 megavat, jeotermal enerji 1772 megavat ve biyoenerji 2 bin 120 megavat olarak kayıtlara geçti.

Güneş ve rüzgar enerjisinin yanı sıra hidroelektrik, jeotermal ve biyoenerji kaynaklarını kapsayan yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam kurulu güç içindeki payı geçen yıl mart sonunda yüzde 60 seviyesindeyken bu yıl yüzde 62,1'e yükseldi.

Santral sayısında güneş enerjisi 39 bin 760 tesisle ilk sırada yer alırken, hidroelektrik santralleri 775, rüzgar santralleri 407, biyoenerji santralleri 367 ve jeotermal santraller 68 olarak kaydedildi.

Türkiye'de yenilenebilir enerji yatırımlarındaki artışla birlikte elektrik üretiminde bu kaynakların payının yükselmesi ve yeni rekorların görülmesi bekleniyor.c

Türkiye'deki konutların kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini izlemek amacıyla hesaplanan KFE, martta bir önceki aya göre yüzde 2 artarak 219,7 seviyesinde gerçekleşti.

Bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 26,4 artan KFE, aynı dönemde reel olarak yüzde 3,4 azaldı.

KFE mart ayında, bir önceki aya göre İstanbul'da yüzde 2,2, Ankara'da yüzde 2,5 ve İzmir'de yüzde 2,8 arttı.

Endeks değerleri bir önceki yılın aynı ayına göre, İstanbul, Ankara ve İzmir'de sırasıyla yüzde 27,8, 30,4 ve 24,3 artış gösterdi.

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre bölgelerin yıllık konut fiyat endeksi değişimleri incelendiğinde, Mart 2026 döneminde en yüksek yıllık artış yüzde 31,5 ile Nevşehir, Niğde, Aksaray, Kırıkkale, Kırşehir, Kayseri, Sivas, Yozgat bölgesinde, en düşük yıllık artış ise yüzde 21,1 ile Edirne, Kırklareli, Tekirdağ bölgesinde gözlendi.

YKKE yüzde 2 arttı

Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 2 artan YKKE, bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 34,4, reel olarak ise yüzde 2,7 artış kaydetti.

YKKE, söz konusu dönemde İstanbul'da yüzde 2,2, Ankara'da yüzde 2,4 ve İzmir'de yüzde 3,6 yükseldi.

Endeks değerleri bir önceki yılın aynı ayına göre, İstanbul'da yüzde 39,4, Ankara'da yüzde 37,7 ve İzmir'de yüzde 35 arttı.

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre bölgelerin yıllık yeni kiracı kira endeksi değişimleri incelendiğinde, mart ayında en yüksek yıllık artış yüzde 40,5 ile Erzurum, Erzincan, Bayburt, Ağrı, Ardahan, Kars, Iğdır bölgesinde, en düşük yıllık artış ise yüzde 25,7 ile Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye bölgesinde gözlendi.

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi'ndeki (OKS) devlet katkısı ile katılımcı fon tutarlarının toplam büyüklüğü 2 trilyon 349 milyar 539,3 milyon liraya ulaşırken toplam katılımcı sayısı 17 milyon 932 bin 876 oldu.

Bireylerin emeklilik dönemlerinde refah seviyelerinin düşmemesini hedefleyen, aynı zamanda yurt içinde uzun vadeli tasarruf seviyesini yükselterek yarattığı fonlarla ülke ekonomisine katkı sağlayan BES, Türkiye'de 27 Ekim 2003'te başlayarak 23. yılını doldurmak üzere emin adımlarla ilerliyor.

BES'ten emekli sayısı 460 bini aştı

Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerinden derlediği bilgilere göre, mart sonu itibarıyla BES'teki katılımcı sayısı 10 milyon 220 bin 358 oldu. Bu dönemde katılımcıların fon tutarı ile devlet katkısı fon tutarının toplam büyüklüğü 2 trilyon 210 milyar 478,2 milyon lira olarak gerçekleşti.

Aynı dönemde OKS tarafında katılımcı sayısı 7 milyon 712 bin 518 olurken, çalışan ile devlet katkısı fon tutarının toplamıyla hesaplanan toplam fon büyüklüğü 139 milyar 61,1 milyon lira olarak kaydedildi.

Böylece, mart sonu itibarıyla BES ve OKS'deki toplam katılımcı sayısı 17 milyon 932 bin 876 olurken, devlet katkısı ile katılımcı fon tutarlarının toplam büyüklüğü 2 trilyon 349 milyar 539,3 milyon liraya ulaştı.

Bu dönemde 18 yaş altı katılımcıların devlet katkısı dahil fon büyüklüğü 95 milyar 559,7 milyon lirayı bulurken, sistemde 1 milyon 678 bin 467 çocuk yer aldı. BES'ten emekli olan kişi sayısı ise 461 bin 407'ye ulaştı.

Fon büyüklüğündeki artış 3 ayda 187 milyar liraya yaklaştı

Geçen yılı BES, OKS ve iki sistemdeki devlet katkıları toplamda 2 trilyon 163 milyar 164,7 milyon lira fon büyüklüğüyle, havuzdaki toplam katılımcı sayısı ise 17 milyon 935 bin 495 ile kapatmıştı.

Yılın ilk çeyreği itibarıyla BES havuzunda katılımcıların fon tutarında, devlet katkısı fon tutarları da dikkate alındığında 186 milyar 374,6 milyon liralık ve yüzde 8,6'lık artış görüldü.

Aynı dönemde BES ve OKS'de toplam katılımcı sayısı ise geçen yılın sonuna göre 2 bin 619 azalış kaydetti. Öte yandan, 18 yaş altı BES katılımcı sayısında 37 bin 485, BES'ten emekli olan kişi sayısında 28 bin 614 artış görüldü.

Martta aylık bazda toplam katılımcı sayısı arttı

Sistemin son bir aylık performansı incelendiğinde, toplam katılımcı sayısında artış görüldü. Mart sonu itibarıyla BES ve OKS'deki katılımcı sayısı şubat sonuna göre 4 bin 607 yükseldi.

Öte yandan, aynı dönemde BES havuzunda toplam fon büyüklüğü azalış kaydetti. Şubat sonunda 2 trilyon 508 milyar 611,2 milyon lirayı bulan fon tutarı, martta 159 milyar 71,9 milyon lira azaldı.

Bu düşüşte, söz konusu dönemde Orta Doğu'daki savaş ortamının etkisiyle kıymetli madenler ve küresel pay piyasalarında görülen satışların etkili olduğu değerlendiriliyor.

Altının ons fiyatı, bu gerilimlerden kaynaklı olarak martta aylık bazda yüzde 11,3 gerileyerek 2008 Küresel Finansal Krizi'nden bu yana en sert aylık değer kaybını yaşamıştı.

Bu dönemde altının onsu 4 bin 99,52 dolara kadar inerek Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi de görmüştü.

Bununla birlikte, gümüşün ons fiyatında da ciddi kayıp görülmüştü. Gümüşün onsu mart ayını aylık yüzde 19,9 düşüşle 75,1 dolardan tamamlamıştı.

"Aksi bir durum olmadıkça BES'in büyüme eğilimi devam edecektir"

BES'in çeyreklik ve aylık performansı ile sistemdeki katılımcı sayılarına ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulunan bireysel emeklilik uzmanı Zeynep Candan Aktaş, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın küresel hisse senedi piyasaları ile kıymetli maden piyasalarında satışlara yol açtığını aktardı.

Aktaş, altının ons bazında 5 bin 200 dolar seviyelerinden 4 bin dolar bandına gerilediğini, gümüşün onsunun da 93 dolar civarından 63 dolar düzeyine kadar düştüğünü belirterek, "Bunun sisteme yansıması BES havuzundaki kıymetli maden ve hisse senedi fonlarının değer kaybetmesi şeklindeydi. Piyasalar tekrar toparlanıyor, katılımcı sayısı artıyor, fakat henüz eski zirveler geçilmedi." diye konuştu.

Mart ayında toplam katılımcı sayısındaki aylık artışa işaret eden Aktaş, toplumda BES'e yönelik bilinirlik arttıkça hem gönüllü tarafta hem de OKS'de katılımın artış gösterdiğini söyledi.

Aktaş, katılımcıların fonlarını daha doğru yönetmeyi öğrendiğini söyleyerek, "Bu durum, katılımcıların ortalama getirilerinin artmasına, sistemin büyümesine katkı sağlıyor. Çok aksi bir durum olmadıkça BES'in büyüme eğilimi devam edecektir." dedi.

Yılın ilk çeyreğinde fon büyüklüğünde görülen artışa ilişkin olarak ise Aktaş, "BES'te katılımcılar yılın ilk ve son 3 ayında sisteme maksimum seviyeden ek katkı payı yatırmaya çalışıyorlar. Özellikle emeklilik hakkı yaklaşan veya emeklilik hakkını kullanacak olanlar hem biten hem de yeni başlayan yılın katkı paylarını maksimumdan yatırarak devlet katkılarına en üst seviyeden hak kazanmaya çalışıyorlar. BES havuzundaki hızlı büyümede bu eğilimin etkisi çok güçlü." şeklinde konuştu.

İklim krizinin en dramatik etkilerinden birinin kuraklık olduğuna işaret eden Marangoz, kuraklıkla birlikte su santrallerinin daha az elektrik ürettiğini söyledi. Marangoz, "Son 5 yıldır iklim krizine karşı önlemler alıyoruz. Portföyümüzün yüzde 70'ten fazlası su santrali. Ne yapmaya başladık? Rüzgar santrallerine yatırım yapmaya başladık. 1200 megavatın üzerine 700 megavat daha yapacağız. Bu 700 megavatlık portföyün de tamamı rüzgar ve güneş. Bunları hayata geçirdiğimizde, portföyümüzdeki su santrallerinin oranı yüzde 40'lara kadar düşecek." dedi.

Marangoz, enerji üretimini dengelediklerini, rüzgar santrallerinin yanına hibrit güneş santralleri yaptıklarını söyledi. Verimli üretim için rüzgar olmadığı zaman güneşten, güneş olmadığında rüzgardan faydalandıklarına dikkati çeken Marangoz, hidroelektrik santrallerinin ağırlığını azaltıp, rüzgar ve güneşe yatırım yaparak daha sürdürülebilir yapıya kavuştuklarını belirtti.

"Yapay zekayı kayıpları önlemek için kullanıyoruz"

Sektör olarak teknolojiyi de yakından takip ettiklerini dile getiren Marangoz, yapay zeka ve siber güvenlik konularını çok önemsediklerini söyledi. Yapay zekayı, arızadan kaynaklı üretim kayıplarını engellemek için kullandıklarını ifade eden Marangoz, bunun önleyici hizmet olarak çok işe yaradığını belirtti.

Marangoz, rüzgar santrallerinde türbin kanatlarındaki mikro kritikleri tespit edebilecek düzeyde veri kullandıklarını, yapay zeka ile enerji santrallerindeki gelişmeleri anlık olarak takip ettiklerini anlattı.

Dağıtım kısmında da teknolojiyi kullandıklarını belirten Marangoz, müşterilerin faturayla ilgili sorularını da yapay zeka üzerinden yanıtladıklarını ifade etti.

"Hidroelektrik ve rüzgar enerjisinde Türkiye'de güçlü üretim var"

Marangoz, dağıtım ve yenilenebilir enerji alanlarında büyümeyi devam ettirmek istediklerini belirterek, 5 yıllık (2026-2030) tarife dönemine girdiklerini ifade etti. Tarife döneminde dağıtım sektörüne yıllık yaklaşık 450 milyon dolarlık kaynak ayıracaklarını dile getiren Marangoz, Aydın, Denizli, Muğla, İzmir, Manisa ve sahil şeridi ile tüm ilçeler dahil bu şehirlere toplamda 2,2 milyar doların üzerinde yatırım yapacaklarını söyledi.

1200 megavat yenilenebilir enerji kurulu güçleri bulunduğunu, 700 megavat gücünde yeni proje havuzlarının olduğunu ve bu projeleri gelecek 5 yılda hayata geçirmeyi planladıklarını belirten Marangoz, böylece yatırım tutarının yaklaşık 400 milyon dolarlara ulaşacağını dile getirdi. Marangoz, "Aydem Enerji Grubu olarak 5 yılda 2,5-3 milyar dolar civarında yatırım yapmayı öngörüyoruz." dedi.

Marangoz, portföylerindeki 1200 megavatlık yenilenebilir enerjinin yaklaşık yüzde 70'inin hidroelektrik santrallerinden oluştuğunu ifade ederek, "Portföyümüzün 850 megavattan fazlası hidroelektrik santrallerden oluşuyor. Hidroelektrik üretiminin ilk 3 ayına baktığımızda, geçen yılın neredeyse 2,5 katı kadar üretim var ve tüm Türkiye'de de güçlü üretim görüyoruz. Aynı zamanda bu sene rüzgar enerjisinde de güçlü üretim var. Geçen yıla göre rüzgar enerjisinde yüzde 25'e varan artış yaşandı. Toplam portföyde, ilk çeyrekte geçen yılın iki katına yakın üretim yaptık." dedi.

Kulüplerin yeşil sahalarda taraftarlarını memnun edememesi ve mali durumlarında yaşadıkları zorluklar da kulüplerin borsa performanslarına yansıyor.

Manchester United yatırımcısını sevindirdi

Yılın ilk çeyreğinde İngiliz ekibi Manchester United'ın hisseleri yüzde 5,7, İtalyan ekibi Lazio'nun hisseleri yüzde 0,4 arttı.

İngiltere Premier Lig'de bu sene 3. sıradaki yerini koruyan Manchester United, ligdeki çıkışını sürdürüyor.

Manchester United 31 Aralık'ta sona eren çeyrekte 4,2 milyon sterlin net kar elde etti. Bu rakam, 2024'ün aynı döneminde 27,7 milyon sterlinlik zararla karşılaştırıldığında önemli bir iyileşmeyi gösteriyor. Finansal anlamda toparlanma ve yeşil sahalardaki performansın iyileşmesi kulübün hisse performansını da olumlu etkiledi.

Yatırımcısına Hollanda ekibi Ajax yüzde 0,5, İskoçya ekibi Celtic yüzde 2, Portekiz ekipleri Benfica yüzde 2,2, Sporting Lizbon yüzde 3,5 kaybettirdi.

Alman ekibi Borussia Dortmund'un hisseleri yüzde 8, diğer bir Portekiz ekibi Porto'nun hisseleri yüzde 17,7, Juventus'un hisseleri yüzde 30,6 geriledi.

Ajax, Hollanda Birinci Futbol Ligi'nde (Eredivisie) zirveden uzak bir performans sergiliyor.

Celtic'in net karı düştü

31 Aralık 2025'te sona eren altı aylık dönemde, Celtic'in vergi öncesi karı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 70 düşüşle 43,9 milyon sterlinden 13,2 milyon sterline gerilerken gelirleri de yüzde 29 düşüşle 83,5 milyon sterlinden 59,4 milyon sterline indi.

Borussia Dortmund, UEFA Şampiyonlar Ligi'nde son 16 play-off turu rövanş maçında Atalanta'ya elenmişti. Analistler, bu durumun kulübün yayın, prim, sponsorluk gibi gelirlerinin azalacağına yönelik beklentileri öne çıkardığını belirtti.

Juventus ise UEFA Şampiyonlar Ligi son 16 play-off etabında Galatasaray'a elenmişti. Kulüp Serie A'da şampiyonluk yarışında da geride.

Bu gelişmelerle birlikte dünyanın önde gelen halka açık 9 futbol kulübünün hisselerinin ilk çeyrekteki performansları şöyle:

İhraç aynı gün sonuçlanırken, ihraç miktarı 2 milyar dolar olarak gerçekleşti. İhraç tutarı, 22 Nisan'da Bakanlığın hesaplarına girecek.

Tahvilin kupon oranı yüzde 6,375, getiri oranı yüzde 6,4 seviyesinde gerçekleşti.

İhraç tutarının 3 katına yakın talep

İhraca yaklaşık 180 yatırımcıdan, ihraç tutarının 3 katına yakın talep geldi. Tahvilin yüzde 44'ü Birleşik Krallık ve İrlanda, yüzde 33'ü ABD, yüzde 13'ü diğer Avrupa, yüzde 8'i Orta Doğu ülkeleri ve yüzde 2'si diğer ülkelerdeki yatırımcılara tahsis edildi.

Bu tahvil ihracıyla birlikte 2026 yılında uluslararası sermaye piyasalarından sağlanan finansman tutarı yaklaşık 7,9 milyar dolara ulaştı.

Buna göre, 2024'te hizmet ihracatının yüzde 62,3'ü, hizmet ithalatının ise yüzde 56'sı büyük ölçekli girişimler tarafından yapıldı.

Hizmet ihracatının yüzde 8,7'sini yapan 1-9 çalışanı olan mikro ölçekli girişimler, toplam hizmet ihracatı gerçekleştiren girişimlerin yüzde 74,3'ünü oluşturdu.

Çalışan sayısı 10-49 kişi olan küçük ölçekli girişimlerin hizmet ihracatındaki payı yüzde 12,3 iken, 50-249 kişi olan orta ölçekli girişimlerin ihracattaki payı yüzde 16,4 oldu. Hizmet ihracatı yapan girişimlerin yüzde 1,9'unu oluşturan 250 veya daha fazla kişinin çalıştığı büyük ölçekli girişimler, hizmet ihracatının yüzde 62,3'ünü yaptı.

Hizmet ithalatı yapan girişimlerin yüzde 53,2'sini oluşturan 1-9 çalışanı olan mikro ölçekli girişimler, hizmet ithalatının yüzde 7,9'unu gerçekleştirdi.

Çalışan sayısı 10-49 kişi olan küçük ölçekli girişimlerin hizmet ithalatındaki payı yüzde 7,2'yi bulurken, 50-249 kişi olan orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 17,7 olarak tespit edildi. Hizmet ithalatı yapan girişim sayısının yüzde 4,6'sını oluşturan 250 veya daha fazla kişinin çalıştığı büyük ölçekli girişimler, toplam hizmet ithalatının yüzde 56'sını gerçekleştirdi.

Ulaştırma ve depolamada 40 milyar 252 milyon dolarlık hizmet ihracatı

Hizmet ihracatının yüzde 66,1'ini, ulaştırma ve depolama faaliyetindeki girişimler yaptı. Söz konusu dönemde, 60 milyar 913 milyon dolar olan hizmet ihracatının 40 milyar 252 milyon dolarını, ulaştırma ve depolama faaliyetindeki girişimlerin gerçekleştirdiği belirlendi.

Bilgi ve iletişim faaliyetindeki girişimlerin hizmet ihracatı, 5 milyar 906 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Hizmet ihracatında 4 milyar 284 milyon dolarlık kısım imalat sanayisindeki girişimler tarafından yapılırken, ana faaliyeti finans ve sigorta olan girişimlerin hizmet ihracatı 2 milyar 929 milyon dolar oldu.

Hizmet ticaretinde 48 milyar 462 milyon dolarlık ithalatın 12 milyar 752 milyon doları, imalat sanayisinde faaliyet gösteren girişimler tarafından gerçekleştirildi. Hizmet ithalatındaki 9 milyar 660 milyon dolar ana faaliyeti toptan ve perakende ticaret olan girişimlere ait iken, 3 milyar 826 milyon dolarlık hizmet ithalatı finans ve sigorta faaliyetinde bulunan girişimlerin oldu. Bilgi ve iletişim faaliyetindeki girişimler ise 2 milyar 728 milyon dolar hizmet ithalatı yaptı.

Hizmet ticaretinde en yüksek paya sahip olan taşımacılık hizmetlerinde yapılan ihracatın yüzde 90,2'sinin, ithalatın ise yüzde 76,2'sinin Türkiye kontrolündeki girişimler tarafından gerçekleştirildiği tespit edildi.

Hizmet ihracatının yüzde 18,8'ini, ithalatının ise yüzde 32'sini yabancı kontrollü girişimler yaptı. Diğer iş hizmetleri ihracatında Türkiye kontrollü girişimlerin payı yüzde 58,1 iken, yabancı kontrollü girişimlerin payı yüzde 41,9 oldu.

Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri ihracatının yüzde 51,4'ü, ithalatının ise yüzde 32,3'ü yabancı kontrollü girişimler tarafından gerçekleştirildi.

Bu dönemde motorin türleri ithalatı ise yüzde 30,93 azalarak 702 bin 189 ton oldu. İthalatın kalan kısmını, benzin ve fuel-oil türleri, havacılık ve denizcilik yakıtları ile diğer ürünler oluşturdu.

Böylece toplam ithalat, şubatta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,84 azalarak 3 milyon 512 bin 919 ton olarak kayıtlara geçti.

En fazla ham petrol ve petrol ürünleri ithalatı, 1 milyon 508 bin 282 tonla Rusya’dan yapılırken, bu ülkeyi 645 bin 346 tonla Irak ve 550 bin 184 tonla Kazakistan izledi.

Yurt içi benzin satışları şubatta geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 17,73 artarak 417 bin 803 ton oldu. Petrol ürünleri satışları yüzde 3,71 artarak 2 milyon 378 bin 526 ton, motorin satışları yüzde 1,11 artarak 1 milyon 834 bin 490 ton olarak gerçekleşti.

Petrol piyasasında ihracat yüzde 18,62 azaldı

Aynı dönemde petrol piyasasında toplam ihracat yüzde 18,62 düşüşle 910 bin 559 ton oldu.

Türkiye'nin havacılık yakıtları ihracatı yüzde 30,07 artarak 401 bin 899 ton olurken, motorin türleri ihracatı yüzde 83,43 azalarak 86 bin 439 ton olarak kayıtlara geçti.

Denizcilik yakıtları ihracatı yüzde 29,96 azalarak 52 bin 538 ton, benzin türleri ihracatı ise yüzde 36,90 artarak 7 bin 224 ton oldu

Rafineri petrol ürünleri üretimi yüzde 2,80 arttı

Aynı dönemde toplam rafineri petrol ürünleri üretimi yüzde 2,80 artışla 2 milyon 972 bin 124 ton olarak gerçekleşti.

Havacılık yakıtları üretimi şubatta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17,55 artarak 488 bin 28 ton, benzin türleri üretimi yüzde 9,57 artarak 398 bin 990 ton oldu. Motorin türleri üretimi ise yüzde 9,72 azalarak 1 milyon 203 bin 133 ton olarak kaydedildi.

Böylece toplam doğal gaz ithalatı, söz konusu dönemde yıllık bazda yüzde 19,34 azalışla yaklaşık 5 milyar 259 milyon metreküp olarak kayıtlara geçti.

Söz konusu dönemde en fazla boru gazı ithalatı 1 milyar 89 milyon metreküple Rusya'dan yapıldı. Bunu 803 milyon metreküple İran ve 428 milyon metreküple Azerbaycan takip etti.

Bu dönemde LNG ithalatında ise ABD 1 milyar 431 milyon metreküple ilk sırada yer aldı. ABD'yi 544 milyon metreküple Nijerya, 385 milyon metreküple Cezayir, 309 milyon metreküple Ekvator Ginesi, 96 milyon metreküple Angola, 91 milyon metreküple Avustralya ve 80 milyon metreküple Umman takip etti.

Konutlarda gaz tüketimi 4 milyar metreküpü aştı

Ülkede toplam doğal gaz tüketimi, şubatta yıllık bazda yüzde 10,31 azalarak yaklaşık 6 milyar 786 milyon metreküp oldu.

Sanayi sektörünün doğal gaz tüketimi 1 milyar 125 milyon metreküp olarak kayıtlara geçti. Elektrik üretimini de kapsayan dönüşüm/çevrim sektöründe doğal gaz tüketimi ise 609 milyon metreküp oldu.

Konutlarda doğal gaz tüketimi bu dönemde 4 milyar 35 milyon metreküpe ulaştı.

Türkiye'de doğal gaz stok miktarı şubat sonunda 4 milyar 224 milyon metreküp olarak kayıtlara geçti.

Doğal gaz stokunun 3 milyar 719 milyon metreküpü yer altı depolama tesislerinde, 504 milyon metreküpü ise LNG terminallerinde bulundu.

Türkiye'nin lisanslı elektrik üretimi şubatta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,09 azalışla 26 milyon 480 bin 919 megavatsaat oldu.

Faturalanan elektrik tüketim miktarı ise aynı dönemde yüzde 0,64 artarak 23 milyon 341 bin 27 megavatsaat olarak gerçekleşti.

Tüketimin yüzde 39,6'sı sanayi, yüzde 30,9'u mesken ve yüzde 26,2'si kamu ve özel hizmetler sektörü ile diğer aboneler tarafından yapıldı. Tüketimde aydınlatmanın payı yüzde 2,1, tarımsal faaliyetlerin payı ise yaklaşık yüzde 1,2 olarak kayıtlara geçti.

Tüketici sayısı ve kurulu güç arttı

Elektrikte tüketici sayısı, şubatta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,53 artarak 52 milyon 140 bin 186'ya ulaştı.

Bu dönemde, sanayi tüketicilerinin sayısında yüzde 1,7, mesken tüketicilerinin sayısında yüzde 2,5, aydınlatma tüketicilerinin sayısında yüzde 2,3, kamu ve özel hizmetler sektörü ve diğer tüketicilerin sayısında yüzde 2,2 ve tarımsal faaliyet tüketicileri sayısında yaklaşık yüzde 1,8 artış görüldü.

Türkiye'nin lisanslı elektrik kurulu gücü de bu dönemde yüzde 2,51 artarak 100 bin 90 megavat oldu.

Kurulu gücün yaklaşık yüzde 24,3'ünü doğal gaz, yüzde 23,85'ini barajlı hidrolik, yüzde 14,79'unu rüzgar, yüzde 10,45'ini ithal kömür ve yüzde 10,22'sini linyit santralleri, kalan bölümünü ise diğer enerji kaynaklarından elektrik üreten tesisler oluşturdu.

LPG ithalatı, şubatta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,98 artarak 245 bin 958 ton olarak gerçekleşti.

Rapora göre, rafinerici ve dağıtıcı lisansı sahiplerince bu dönemde gerçekleştirilen LPG ihracatı da yüzde 6,20 artarak 62 bin 527 ton oldu.

Türkiye, söz konusu dönemde Suriye, Ukrayna, Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün, Bulgaristan, KKTC, Marshall Adaları, Lübnan ve Türkiye Serbest Bölge olmak üzere 9 farklı ülke ve bölgeye LPG ihraç etti.

Satışlarda oto gaz ilk sırada

LPG üretimi ise yüzde 0,84 azalarak 80 bin 409 ton olarak gerçekleşti.

Dağıtıcı lisansı sahiplerince şubatta geçen yılın aynı ayına göre yapılan toplam LPG satışı 269 bin 583 ton olarak hesaplandı.

Satışlarda yüzde 82,82 pazar payıyla oto gaz birinci sırada yer aldı. Bunu, yüzde 13,63 ile tüplü LPG ve yüzde 3,55 ile dökme LPG satışları izledi.

Birinci çeyrekte büyüme, Orta Doğu'daki savaşın etkilerinin mart ayı verilerine olumsuz yansımasına rağmen, hükümetin bu yıl için "yüzde 4,5 ila 5" olarak belirlediği hedef doğrultusunda gelişim gösterdi.

GSYH, ilk çeyrekte geçen yılın 4. çeyreğine kıyasla yüzde 1,3 artış kaydetti.

Çin ekonomisi 2025'in 4. çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,5, yıl genelinde ise yüzde 5 büyüme kaydetmişti. Hükümet, büyümedeki ivme kaybı karşısında önceki 3 yılda "yüzde 5 civarında" belirlediği yıllık büyüme hedefini "yüzde 4,5 ila 5" olarak belirlemişti.

UİB Direktör Yardımcısı Mao Şıngyong, Çin ekonomisinin ilk çeyrekte yıla güçlü bir başlangıç yaptığını, ancak giderek karmaşık ve kırılgan hale gelen dış koşullar ve içeride güçlü arz ile zayıf talep arasındaki dengesizliğin sürmesi nedeniyle ekonomik büyümenin temelinin daha fazla güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Üretim ve tüketimdeki ivme yavaşladı

UİB'nin yayımladığı mart ayı ekonomik verilerine göre, savaşın etkilerinin hissedildiği ayda ülkede üretim ve tüketimdeki artış, ocak ve şubat aylarına kıyasla yavaşladı, yatırımlar ise geriledi.

Yıllık cirosu 20 milyon yuanın (yaklaşık 2,9 milyon dolar) üzerindeki sanayi işletmelerinin üretim çıktılarının hesaplandığı sanayi üretimi, martta yıllık bazda yüzde 5,7 artarken ocak ve şubat aylarındaki yüzde 6,3 artışın altında kaldı.

Tüketimin ölçüsü olarak kabul edilen perakende satışlar ise martta, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,7 artarken ilk iki aydaki yüzde 2,8'lik artışın gerisine düştü.

Yatırımlar geriledi

Altyapı, taşınmazlar, makine ve donanım harcamalarını içeren sabit sermaye yatırımları yılın ilk 3 ayında yüzde 1,7 artarken ilk 2 aydaki yüzde 1,8'lik artışa kıyasla geriledi.

Son 3 yıldaki gerilemesiyle sabit sermaye yatırımlarını olumsuz etkileyen gayrimenkul sektöründe düşüş, bu yılın ilk çeyreğinde de devam etti. Gayrimenkul yatırımları, ilk 3 ayda, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,2 azaldı.

Yatırımcı güveninin göstergesi olarak görülen özel sektör yatırımları da ilk çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,2 düşüş kaydetti.

Ülkede Şubat 2025 sonunda yüzde 5,3 olan kentlerdeki genel işsizlik oranı, mart ayı sonunda 0,1 puan artışla yüzde 5,4 oldu.

IMF, Çin'in büyüme tahminini düşürmüştü

Uluslararası Para Fonu (IMF), 14 Nisan'da Çin'in 2026 büyüme tahminini, zayıf iç ekonomik etkinlik ve İran savaşının etkilerini gerekçe göstererek yüzde 4,5'ten yüzde 4,4'e düşürdüğünü bildirmişti.

Orta Doğu'daki savaşın enerji fiyatlarında yol açtığı artışın hammadde maliyetlerinden enflasyon beklentilerine kadar tüm ülkeleri olumsuz etkileyeceğine işaret eden IMF, ABD, Avro bölgesi ve diğer majör ekonomiler için de büyüme tahminlerini düşürmüştü.

Orta Doğu'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleri ile Basra Körfezi'nde tırmanan çatışma nedeniyle, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik bir geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ın hidrokarbon kaynaklarını dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiğindeki kesintiler küresel petrol tedarikinde aksamalara, petrol fiyatlarında artışa yol açmış durumda.

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu'daki çatışmaların devam etmesi ve petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması durumunda, küresel ekonominin zorlu bir dönemle karşı karşıya kalacağı konusunda uyardı.

Georgieva, Washington'da gerçekleştirilen "IMF ve Dünya Bankasının Bahar Toplantıları" çerçevesinde basın toplantısı düzenledi.

Orta Doğu'daki gelişmeleri yakından takip ettiklerini vurgulayan Georgieva, mevcut ateşkesin kalıcı bir barışa zemin hazırlamasını umduğunu söyledi.

Georgieva, çatışmanın küresel ekonomi üzerindeki etkisinin şimdiden görüldüğüne işaret ederek, "Çatışma, devam eder ve petrol fiyatları uzun bir süre yüksek seyrederse, önümüzdeki zorlu dönemlere hazırlıklı olmalıyız." dedi.

IMF Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'ndaki tahminlere dikkati çeken Georgieva, tüm ülkelerin artan enerji fiyatlarından etkilendiğini ancak enerji ithalatçısı ülkelerdeki olumsuz etkilerin daha belirgin olduğunu anlattı.

"Hedef odaklı olmayan mali önlemler sorunları uzatır"

Georgieva, üye ülkelere makroekonomik ve finansal istikrarın korunmasına yönelik kısa vadeli politika tavsiyelerinden bahsetti.

Ülkelere, para politikası alanında adım atmadan önce durumu iyice değerlendirmelerini tavsiye eden Georgieva, "Şok öncesinde para politikası uygulamaları iyi ayarlanmış olan ve beklentilerin istikrarlı seyrini koruduğu ülkeler için 'bekle ve gör' yaklaşımı doğru bir tercihtir, diğer ülkelerde ise mali politika alanında erken tedbirler alınması gerekebilir." diye konuştu.

Georgieva, bir süredir kamu borçlarının mali politika uygulama alanını kısıtladığına dair uyarılar yaptıklarını, şokların üst üste gelmesinden kaynaklanan kümülatif etki nedeniyle borç seviyelerinin yüksek noktalara ulaştığını dile getirdi.

Birçok ülkenin şu ana kadar hedef odaklı olmayan vergi indirimlerinden, enerji sübvansiyonlarından ve fiyat kontrollerinden kaçındığını aktaran Georgieva, ancak bazı ülkelerin hedef odaklı olmayan önlemler, ihracat kontrolleri veya geniş kapsamlı vergi indirimleri uygulamaya koyduğuna işaret etti.

Georgieva, "Bu önlemlerin ardındaki niyet iyi olsa da halkı şoktan korumak amacıyla atılan hedef odaklı olmayan adımlar, yüksek fiyatların yol açtığı sıkıntıyı sadece uzatacaktır." ifadesini kullandı.

"Koşulların nasıl gelişeceğini bekleyin"

Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Georgieva, tedarik zincirlerinde yaşanan fiziksel aksaklıklar konusunda endişeli olduklarını söyledi.

Georgieva, özellikle Körfez bölgesinden yapılan ithalata büyük ölçüde bağımlı olan Asya'da, sadece petrol ve doğal gazda değil, bazı diğer ürünlerde de sıkıntılar yaşandığını belirterek, "Savaş, yarın sona erse bile bu sorun bir gecede ortadan kalkmayacak." şeklinde konuştu.

Merkez bankalarına tavsiyelere de değinen Georgieva, şöyle devam etti:

"Eğer yüksek bir güvenilirliğe sahipseniz, hedefinizin fiyat istikrarını korumak olduğunu gösterin ancak acele etmeyin. Koşulların nasıl gelişeceğini bekleyin. Savaştan daha hızlı çıkabilirsek, harekete geçmek gerekmeyebilir. Ancak bu güvenilirliğe sahip olmayan merkez bankalarının daha güçlü sinyaller vermeleri gerekebilir. Dolayısıyla bu durum, ülkeye göre değişecektir."

"Uzun vadeli enflasyon beklentileri çıpalanmış durumda"

Georgieva, 2026 yılına ilişkin enflasyon tahminlerini yukarı yönlü revize ettiklerine işaret ederek, enflasyonun gerilemekte olduğu oldukça iyi bir seyir izlendiğini ancak kısmi bir geri dönüşün söz konusu olduğunu anlattı.

ABD ve Avro Bölgesinde kısa vadeli enflasyon beklentilerinin yükseldiğine değinen Georgieva, "Ancak şimdilik iyi haber şu ki uzun vadeli enflasyon beklentileri sağlam bir şekilde çıpalanmış durumda. Bu da çatışmaların daha hızlı şekilde çözülmesinin hala mümkün olduğu bir dönemde olduğumuzu gösteriyor." dedi.

Georgieva, enflasyonun gıda fiyatlarına sıçrama riskinden endişe duyduklarını ifade ederek, gübre tedarikinin makul bir fiyattan kısa sürede yeniden başlamaması durumunda, gıda fiyatları üzerinde baskı oluşabileceğini kaydetti.

Ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik ham petrol stokları da 4 milyon 100 bin varil azalarak 409 milyon 200 bin varil seviyesine düştü.

Bu dönemde ABD'nin benzin stokları ise yaklaşık 6 milyon 300 bin varil azalışla 232 milyon 900 bin varil olarak kayıtlara geçti.

Petrol üretimi değişmedi

ABD'nin günlük ham petrol üretimi, 4-10 Nisan haftasında değişmeyerek 13 milyon 596 bin varil seviyesinde kaldı.

Öte yandan, ülkenin ham petrol ithalatı, geçen hafta önceki haftaya göre günlük 1 milyon 33 bin varil azalışla 5 milyon 291 bin varil, ham petrol ihracatı ise günlük 1 milyon 76 bin varil artışla 5 milyon 225 bin varil oldu.

EIA'nın "Nisan 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu"na göre, ABD'nin günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 510 bin varil olması bekleniyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel kamu borcunun Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranının 2029'da daha önce yalnızca İkinci Dünya Savaşı'nın ardından görülen bir seviye olan yüzde 100'e ulaşmasının beklendiğini bildirdi.

IMF, Mali İzleme Raporu'nun nisan sayısını yayımladı.

Raporda, küresel kamu borcu dinamiklerinde 2025 yılında kayda değer bir iyileşme yaşanmadığı, Orta Doğu'da savaşın çıkmasının ise halihazırda gergin olan küresel tabloya yeni bir mali baskı kaynağı eklediği belirtildi.

Çatışmanın enerji arzını aksatarak, finansal koşulları sıkılaştırarak ve hükümetleri fiyat artışlarını dizginlemek ile mali alanı muhafaza etmek arasında seçim yapmaya zorlayarak küresel çapta önemli etkilere yol açtığına işaret edilen raporda, mali etkisinin oldukça asimetrik olduğu vurgulandı.

Raporda, ekonomik görünüme bir yıl önce hakim olan politika belirsizliğindeki keskin artış zirve noktasından gerilese de temel mali ve jeopolitik baskıların hafiflemediği kaydedildi.

Faiz ödemeleri küresel GSYH'nın yaklaşık yüzde 3'üne yükseldi

Küresel ekonominin direnç göstermesine rağmen mali görünümün kötüleştiğine işaret edilen raporda, küresel brüt kamu borcunun 2025'te GSYH'nin yüzde 93,9'una yükseldiği, mevcut gidişatla 2029 yılına kadar daha önce yalnızca İkinci Dünya Savaşı'nın ardından görülen bir seviye olan yüzde 100'e ulaşmasının beklendiği bildirildi.

Raporda, küresel kamu borcunun GSYH'ye oranının 2026'da yüzde 95,3, 2027'de yüzde 97,2 ve 2028'de yüzde 98,8 olmasının öngörüldüğü belirtildi.

Küresel borcun yüksek seviyesinin yanı sıra mevcut mali düzenlemelerin işaret ettiği gidişatın temel endişe kaynağı olduğu kaydedilen raporda, yüksek faiz oranları ve piyasaların mali haberlere duyarlılığının artmasının bu gidişatı karşılayacak alanın daraldığını gösterdiği ifade edildi.

Raporda, borç dinamiklerinin iyileştiği ülkelerde bile kamu borç seviyelerinin birçok durumda Kovid-19 krizi sırasındaki zirve noktalarının üzerinde kalmaya devam ettiği belirtilerek, faiz ödemelerinin ise sadece 4 yılda küresel GSYH'nin yüzde 2'sinden yaklaşık yüzde 3'üne keskin bir şekilde yükseldiği aktarıldı.

Orta Doğu'daki çatışma kamu maliyelerini daha da zorlayabilir

ABD'nin GSYH'nin yüzde 7 ila yüzde 8'i oranında genel kamu açığı verdiğine dikkati çekilen raporda, ülkenin görünürde bir borç konsolidasyon planı bulunmadığı ve brüt borcunun 2031 yılına kadar GSYH'nin yüzde 142,1'ine ulaşmasının beklendiği belirtildi.

Raporda, Çin'in ise deflasyonist baskılar altında iç talebi desteklemeyi amaçlayan kısa vadeli mali genişlemesinin ülkenin genel açığını GSYH'nin yaklaşık yüzde 8'ine çıkardığı ve devam eden büyük açıkların ülkenin borcunu 2031'e kadar GSYH'nin yüzde 126,8'ine taşımasının beklendiği kaydedildi.

IMF'nin raporunda, Orta Doğu'daki savaşın yüksek küresel faiz oranları, doların değer kazanması ve enerji fiyatlarındaki artışlar yoluyla olumsuz finansal ve emtia fiyat dinamiklerini güçlendirme tehdidi oluşturduğu, yükselen piyasa ve gelişmekte olan ekonomilerdeki makroekonomik baskıları daha da artırdığı ifade edildi.

Çatışmanın daha yüksek gıda ve yakıt fiyatları, sıkılaşan finansal koşullar, düşen ekonomik faaliyet ve artan savunma giderleri yoluyla kamu maliyelerini daha da zorlayabileceği vurgulanan raporda, çatışmanın uzadığı bir senaryoda risk altındaki küresel borcun 4 puan artabileceği kaydedildi.

Raporda, yapay zeka bağlantılı varlık değerlemelerinde yaşanacak bir düzeltmenin de risk altındaki küresel borcu 2,4 puan daha artırabileceği uyarısında bulunuldu.

IMF'nin raporunda, Türkiye'nin genel kamu borcunun GSYH'ye oranının ise 2026'da yüzde 25,5, 2027'de yüzde 26,9, 2028'de yüzde 27,3, 2029'da yüzde 27,4, 2030'da yüzde 28 ve 2031'de yüzde 27,5 olmasının beklendiği belirtildi.

Bank of America'dan yapılan açıklamaya göre, Bankanın net karı bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 17 artarak 8,6 milyar dolara yükseldi. Banka, 2025'in ilk çeyreğinde 7,4 milyar dolarlık net kar açıklamıştı.

Kurumun geçen yılın ilk çeyreğinde 89 sent olan hisse başına karı da bu yılın ilk çeyreğinde 1,11 dolara çıktı.

Bank of America'nın geliri ise yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7 artarak 30,3 milyar dolara ulaştı. Banka, 2025'in aynı döneminde 28,2 milyar dolar gelir elde etmişti.

Morgan Stanley'nin net karı yüzde 29 yükseldi

Morgan Stanley'den yapılan açıklamaya göre, Bankanın geliri bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 16 artarak 20,6 milyar dolara ulaştı. Bankanın geliri, 2025'in ilk çeyreğinde 17,7 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Kurumun net karı, yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 29 artarak 5,6 milyar dolara yükseldi. Banka, geçen yılın ilk çeyreğinde 4,3 milyar dolar net kar elde etmişti.

Morgan Stanley'nin geçen yılın ilk çeyreğinde 2,60 dolar olan hisse başına karı da bu yılın aynı döneminde 3,43 dolara çıktı.

Alman hava yolu şirketi Lufthansa ile pilot sendikası Vereinigung Cockpit (VC) arasındaki toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde uzlaşı sağlanamadı.

Tarafların tahkim sürecinin kapsamı konusunda anlaşamaması üzerine perşembe ve cuma günleri için planlanan grevlerin yapılacağı açıklandı.

VC'den yapılan açıklamada, Lufthansa yönetimi ve sendikanın, kilitlenen ücret pazarlığını çözmek amacıyla masaya oturduğu ancak müzakerelerden sonuç çıkmadığı belirtildi.

VC Başkanı Andreas Pinheiro, Lufthansa’yı yapıcı çözüm önerilerini geri çevirmekle suçladı.

İşverenin, mevcut ve uzun vadeli toplu iş sözleşmelerini tartışmaya açmak gibi ağır şartlar öne sürdüğünü belirten Pinheiro, "Müzakere edilebilir bir teklif sunmayıp önerilerimizi reddedenler, gerilimi düşürmek yerine iş uyuşmazlığının tırmanma riskini kabul etmiş sayılır." değerlendirmesinde bulundu.

Lufthansa'dan yapılan açıklamada ise arabuluculuk sürecinin ancak tüm ihtilafları gidermesi durumunda bir anlam ifade edeceği savunuldu. Şirket sözcüsü, sendikanın grev yapma hakkını saklı tutma isteği nedeniyle kapsamlı bir çözüme ulaşılamadığını kaydetti.

Şirket "kapsamlı tahkim" istiyor

Lufthansa yönetimi, kalıcı bir uzlaşı için tüm ana meselelerin tahkim sürecine dahil edilmesi gerektiğini yineledi. Şirket sözcüsü, "Yeni bir başlangıç için emeklilik hakları, geçiş ödenekleri, ücretlendirme ve çalışma koşulları gibi tüm temel konuların bu sürecin bir parçası olması şarttır." ifadelerini kullandı.

Sendika kanadı ise işverenin taleplerini "anayasanın sorgulanmasına" benzeterek, bu tutumun güvene dayalı işbirliğini zedelediğini vurguladı. Yaşanan uyuşmazlık nedeniyle yolcuların ve şirketin zarar gördüğünü belirten sendika yetkilileri, sorumluluğun işverende olduğunu savundu.

Alman pilot sendikasının açıklamasında taraflar arasındaki görüş ayrılıklarına rağmen üyelerinin ve şirketin çıkarlarını koruyacak "adil ve sürdürülebilir" bir anlaşma için diyaloğa açık kalmaya devam edileceği vurgulandı.

Kabin görevlileri de eylemde

Pilotların yanı sıra Bağımsız Kabin Personeli Organizasyonu sendikasına bağlı yaklaşık 20 bin kabin görevlisinin de greve katılmasıyla, Frankfurt ve Münih gibi ana merkezlerde uçuş trafiği felç oldu. Sadece hafta başından bu yana binlerce sefer iptal edildi.

Grev dalgası, Lufthansa'nın 100. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen ve Başbakan Friedrich Merz'in katılması beklenen resmi törenleri de gölgede bıraktı. Sendikaların, kutlamaların yapıldığı şirket merkezi önünde geniş katılımlı protestolar düzenlemesi bekleniyor.

Pilotlardan 48 saatlik yeni grev kararı almıştı

Alman pilot sendikası Vereinigung Cockpit'ten (VC) yapılan açıklamada, ana şirket Deutsche Lufthansa AG, Lufthansa Cargo ve Lufthansa CityLine bünyesindeki pilotların 16 Nisan Perşembe yerel saatle 00.01'den 17 Nisan Cuma günü saat 23.59'a kadar iş bırakacağı ifade edildi.

Eurowings bünyesindeki pilotların ise 16 Nisan Perşembe günü 24 saatlik grev yapacağı belirtildi.

Almanya kalkışlı uçuşları büyük ölçüde etkileyecek grevde Orta Doğu varışlı seferler ise bölgedeki hassas durum nedeniyle kapsam dışında tutuldu.

Savaşla birlikte 327 baz puana kadar yükselen Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi, ABD-İran görüşmelerinin başlamasıyla 230,4 baz puana kadar gerileyerek 27 Şubat'tan beri en düşük seviyesine geriledi.

ABD/İsrail ile İran arasındaki çatışmaların arttığı mart ayında 327 baz puana kadar yükselen Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), jeopolitik gerilimlerin azalacağı beklentileriyle yaklaşık 100 baz puan gerileyerek 230,4 baz puana indi ve çatışma öncesi seviyelere döndü.

ABD ile İran arasındaki müzakere sürecine ilişkin iyimserlikler risk algısının azalmasına katkı verdi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın 2 gün içinde Pakistan’da yeni bir görüşmenin yapılabileceğini söylemesi, tarafların müzakereci tutumunun sürdüğünü gösterdi. Trump’ın savaşa ilişkin verdiği bir röportajda da “(Savaş) sanırım bitmeye çok yakın.” ifadesini kullanması söz konusu iyimserliği artırdı.

İki ülkenin kısa sürede bir anlaşma sağlayabileceğine dair beklentilerle petrol fiyatlarındaki geri çekilme, küresel çapta enflasyon endişelerinin de bir miktar azalmasını sağladı.

Savaşın yakın zamanda sona erebileceğine dair yeşeren umutlar, başta ABD Merkez Bankasının (Fed) olası “şahin” adımlarına yönelik endişelerin ortadan kalkması ve doların güç kaybetmesiyle tahvil piyasalarında talebi artırdı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in yıl sonuna kadar temkinli duruşunu sürdüreceğine yönelik beklentiler güçlü kalmaya devam ederken küresel tahvil piyasalarında görülen alıcılı seyirle birlikte borçlanma maliyetleri de gerileme eğilimine girdi.

Bu gelişmelerle dün ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 5 baz puan düşüşle yüzde 4,26’ya inerken yeni günde de yüzde 4,25 seviyesinde bulunuyor. Ülkenin 5 yıllık tahvil getirisi de yüzde 3,8710’a gerileyerek yaklaşık bir ayın en düşük seviyesini gördü.

Uluslararası piyasalarda tahvil faizlerindeki gerileme ve jeopolitik risklerin azalabileceğine yönelik beklentilerle Türkiye'nin CDS'i de düşüşe geçti.

Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi, ABD-İran görüşmelerinin başlamasıyla birlikte 230,4 baz puana inerek 27 Şubat'tan beri en düşük seviyesine geriledi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları başlamadan önce 235 baz puan seviyelerinde olan Türkiye'nin CDS'i mart ayında 327 baz puana kadar çıkmıştı. Böylece bu süreçte 100 baz puana yakın bir düşüş gerçekleşmiş oldu.

Buna ek olarak Türkiye ve gelişmekte olan piyasalar CDS'i arasındaki fark 74,6'ya inerek 7 Şubat 2020'den bu yana en düşük seviyeyi gördü.

TCMB rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu

Savaş süresince TCMB, döviz piyasalarında belirgin hareketleri önlemek için etkili adımlar attı. TCMB, rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu.

Bankalar TCMB ile swap işlemlerine yeniden yönelirken, bu durum sistemde bir döviz likiditesi sıkıntısı olmadığını ve uygulanan kur rejiminin sağlıklı bir şekilde işlediğini gösteriyor.

Bankalara Türk lirası likidite yönetiminde esneklik sağlamak amacıyla Döviz Karşılığı Türk Lirası swap işlemlerine başlayan TCMB, bu adımıyla hem kredi hem de faiz tarafında oynaklığı önlemeyi amaçlıyor. Döviz Karşılığı Türk Lirası swap işlemleriyle Türk lirası üzerindeki baskının da hafiflemesi hedefleniyor.

Bu önlemle birlikte hem piyasalardaki Türk lirası sıkışıklığı önlenecek hem de bankaların likidite sıkıntısı yaşamasının önüne geçilecek. Böylece kredi koşulları da daha makul hale gelecek.

Söz konusu adım, hem bankacılık sistemindeki Türk lirası likiditesinin desteklenmesi hem de döviz rezervlerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilirken TCMB bu hamlesiyle bankalardan döviz alınıp karşılığında Türk lirası verilmesi yoluyla piyasadaki likiditeyi artırmayı hedefliyor.

Erdoğan Bağlar, yaptığı açıklamada, son dönemde evden eve nakliye sektöründe vatandaşların en sık yaşadığı mağduriyetlerin başında sosyal medya ve internet üzerinden faaliyet gösteren kayıt dışı firmalarla kurumsal firmaların ayırt edilememesinin geldiğini söyledi.

Vatandaşların bu tür mağduriyetler yaşamaması için sosyal medya üzerinden yapılan anlaşmalarda dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Bağlar, "15-20 bin lira gibi rakamlar yazıp insanları yanıltarak kendi ağlarına düşürüp mağdur edebiliyorlar. Taşınmadan önce anlaşılan fiyat dışında, taşınma esnasında farklı rakamlar talep edilebiliyor." şeklinde konuştu.

END Başkanı Bağlar, internet ve özellikle sosyal medya platformları üzerinden "korsan" olarak tabir edilen firmalarla iletişime geçildiğine dikkati çekerek, "Bu firmalar vatandaşın evini taşırken eşyalarının yarısını paketliyorlar, ardından aşağı indirdikten sonra müşteriye 'biz 20 bin liraya anlaştık ama sizin eşyalarınız fazla' deyip 40-50 bin lira para isteyebiliyorlar." ifadelerini kullandı.

Bağlar, yakın zamanda Maltepe'de yaşanan bir olaya da değinerek, "Hiçbir belgesi olmayan bir firma, müşteriyle 20 bin liraya anlaşıyor. Eşyaları yükledikten sonra ‘bu 70 bin lira’ diyor. Müşteri derneğimizle iletişime geçti. Biz gerekeni yaptık, bakanlık da cezai işlem uyguladı." dedi.

Vatandaşlara kurumsal firmaları tercih etmeleri çağrısında bulunan Bağlar, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından verilen, ticari amaçla yurt içi ev ve büro eşyası taşımacılığı (evden eve nakliyat) yapacak gerçek ve tüzel kişilerin alması zorunlu olan yetki belgesi olarak bilinen K3 yetki belgesine sahip firmalarla çalışılması gerektiğini söyledi.

"Bir web sitesi açıp onu kurumsal görünüme getirip 'biz kurumsalız' diyorlar"

Bağlar, sektörde yaşanan sorunların çözümü için denetimlerin artırılması gerektiğini dile getirerek, denetimlerin yetersiz olması durumunda hiçbir vergi ödemeden faaliyet gösteren kaçak firmaların ortaya çıktığını ifade etti.

END Başkanı Bağlar, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Vatandaşları genellikle sosyal medya ve internet mecralarından yanıltabiliyorlar. Platformlar üzerinden müşteri teklif oluşturuyor ya da müşteriye teklif veriyorlar. Ancak orada bu firmalara atılan yorumların neredeyse hepsi sahte. Müşteriler zaman zaman bu yorumları okuyarak 'ya bu çok kaliteli bir firma, biz bu firmaya eşyalarımızı taşıtalım' diyor. Anlaşıyorlar, halbuki öyle bir firma yok ya da herhangi bir K3 belgesi yok. Biz sözleşme ile ya da bir web sitesi açmakla bu iş olmuyor. Bir web sitesi açıp onu kurumsal görünüme getirip 'biz kurumsalız' diyorlar ama halbuki bunlar hiçbir belgeleri olmayan firmalar. Kayıt dışı çalışan çok şu anda."

İstanbul'da günlük ortalama 2 bin ila 2 bin 200 arasında ev taşındığını aktaran Bağlar, bu taşımaların bir kısmının kayıt dışı kişiler tarafından gerçekleştirildiğini söyledi.

Bağlar, firmanın K3 belgesinin öncelikle kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayarak, "Çünkü mesela herhangi bir kaçak firmanın sahibi de bir matbaadan sözleşme basıp gelip o şekilde sözleşme gösterebiliyor. Fiyat politikası da sektörün zaten ortalama olarak belli. Ev taşımada şu an bedeller 15-20 bin lira bandında değil. En düşük olarak 2+1 bir evin taşınması 45-50 bin lira bandında. Yani insanlar sosyal medya üzerinden 'korsan' dediğimiz kayıt dışı firmaları bulup 15-20 bin liraya bir rakamla anlaşıyorlar, sonra mağduriyet doğuyor." dedi.

Vatandaşların mağduriyet yaşamaması için eksper talep etmeleri gerektiğini belirten Bağlar, "Kurumsal firmalar olarak müşterimizle sözleşme yapar ve fatura keseriz. Nakliyeci eşyayı yerinde görmeli, karşılıklı sözleşme yapılmalı." diye konuştu.

"Cezaların artırılmasını istiyoruz"

Bağlar, denetimlere ilişkin değerlendirmede bulunarak, "Denetimlerin daha da sıkılaştırılması gerekiyor. Denetim istasyonlarında belge kontrolü yapılmasını talep ediyoruz." yorumunda bulundu.

Mağduriyet yaşayan vatandaşların tüketici haklarına başvurması gerektiğini ifade eden Bağlar, "Derneğimize de ulaşabilirler. Araç plakasını bakanlığa iletiyoruz ve gerekli cezai işlemler uygulanıyor." dedi.

Caydırıcı cezaların yetersiz olduğunu belirten Bağlar, "Cezaların artırılmasını istiyoruz. Derneğimize günlük 100-150 şikayet geliyor. Kayıt dışı firmalarla ilgili çoğu zaman muhatap bulamıyoruz." şeklinde konuştu.

Sektörde kurumsallaşma ve markalaşmanın önemine dikkati çeken Bağlar, "Biz insanların evlerine giren, özel alanlarına dokunan bir sektörüz. Türkiye'de 1530 markalı firmamız var ve bunların büyük çoğunluğu derneğimize üye." açıklamasını yaptı.

Kayıt dışı firmaların ekonomiye de zarar verdiğini vurgulayan Bağlar, "Vergi ödemiyorlar, sigortasız işçi çalıştırıyorlar. Bu durum kurallara uygun çalışan firmaları zor durumda bırakıyor." ifadelerini kullandı.