Uluslararası Para Fonu (IMF) Sözcüsü Julie Kozack, 2022'deki hayat pahalılığı krizinin ardından başlayan dezenflasyon sürecinin bir miktar durakladığını belirterek, merkez bankalarına "fiyat istikrarı hedeflerine odaklanmayı sürdürmeleri" tavsiyesinde bulundu.

Kozack, düzenlediği basın toplantısında küresel ekonomideki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Orta Doğu'daki 6 aylık savaşa rağmen küresel ekonominin dirençli kaldığını söyleyen Kozack, ekonominin enerji şoku başta olmak üzere sarsıntıları korkulandan daha iyi atlattığını ifade etti.

Kozack, dünya ekonomisinin yüzde 3'lük büyüme patikasında kalmaya devam ettiğini belirterek, belirsizliğin ise yüksek kalmayı sürdürdüğünü anlattı.

Küresel ekonominin enerji kaynaklı bir arz şoku ve yapay zeka öncülüğündeki talep şokuyla zıt yönlere çekildiğine değinen Kozack, "Bu iki güç, küresel ekonomiyi farklı yönlere sürüklüyor. Fakat bu dinamiklerin ekonomileri tek tek nasıl etkilediği konusunda oldukça belirgin farklar mevcut. Bu nedenle ekonomik görünüme yönelik risklerin yüksek seyretmeye devam ettiğini değerlendiriyoruz." dedi.

Kozack, enerji şokunun henüz sona ermediğini vurgulayarak, petrol ve doğal gaz fiyatlarının yüksek kalmaya devam ettiğini kaydetti.

"Kamu borcunun küresel çapta daha da artacağını tahmin ediyoruz"

Kamu borcu konusunda da baskıların arttığına dikkati çeken Kozack, küresel kamu borcunun Gayri Safi Yurt İçi Hasılaya (GSYH) oranının neredeyse yüzde 100'e ulaştığını belirtti. Kozack, bunun da İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana görülen en yüksek seviye olduğuna değinerek, kamu borcunun küresel çapta daha da artacağını tahmin ettiklerini dile getirdi.

IMF Sözcüsü Kozack, "2022'deki hayat pahalılığı krizinin ardından başlayan dezenflasyon sürecinin bir miktar durakladığını söyleyebilirim." diye konuştu.

Temmuz ayındaki Dünya Ekonomik Görünümü raporu güncellemesinde, 2026 yılı küresel enflasyon tahminini yüzde 4,7'ye revize ettiklerini anımsatan Kozack, enflasyon beklentilerinin bu yıl için yükseldiğini, ancak uzun vadede çıpalı kalmaya devam ettiğini anlattı.

"Gelişmiş ülkelerde tahvil faizlerinin yükselmesi tüm ülkeleri etkiliyor"

Kozack, ABD, Fransa ve Japonya gibi kilit gelişmiş ekonomilerin 10 yıllık hazine tahvili faizlerinin uzun süredir görülmemiş en yüksek seviyelerde olduğuna işaret ederek, "Gelişmiş ekonomilerdeki gösterge borçlanma maliyetleri yükseldiğinde, bunun neredeyse tüm ülkeler üzerinde bir etkisi oluyor. Gelişmekte olan birçok ekonomi son yıllarda politika çerçevelerini güçlendirmek ve bağımsız merkez bankacılığına geçmek için ciddi adımlar atıp risk primlerini daraltmayı başarmış olsa da, bu primler artık daha yüksek gösterge faizlerin üzerine ekleniyor." ifadelerini kullandı. Dolayısıyla gösterge faizlerdeki artışın risk primlerindeki gerilemeyi dengelediğini belirten Kozack, bu zorlukların politika yapıcıların hem çevik hem de güvenilir olmalarını gerektirdiğini kaydetti.

Kozack, "Enflasyon tarafında merkez bankalarına tavsiyemiz, fiyat istikrarı hedeflerine odaklanmayı sürdürmeleridir. Mali otoriteleri ise orta vadeli, inandırıcı mali konsolidasyon planları hazırlamaları yönünde teşvik etmeye devam ediyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Bütçe açıklarının ve borcun nasıl düşürüleceğine dair net bir plan ve stratejiye sahip olmanın mali otoriteler için önemine işaret eden Kozack, üyelere büyümeyi canlandırma tavsiyesinde de bulunduklarını anlattı.

"Yapay zeka büyümeye kısa vadede pozitif etki yapacak"

Kozack, ABD'nin İran'a yönelik yürüttüğü "Ekonomik Dışlama Operasyonu" kapsamındaki ikincil yaptırımlara değinerek, "Konuyu titizlikle izliyoruz, hem Dünya Ekonomik Görünümü raporumuzda hem de Orta Doğu bölge değerlendirmelerimizde bu hususa daha kapsamlı yer vereceğiz." dedi.

Yapay zekanın büyüme üzerindeki etkilerine ilişkin Kozack, kısa vadede pozitif talep şokuyla büyümeye katkı yapacağını dile getirdi. Kozack, "Orta vadede yapay zeka tarafında asıl odaklanacağımız konu ise bunun verimlilik artışına ve nihayetinde kalıcı bir büyüme ivmesine yol açıp açmayacağıdır. Yapay zekanın büyüme, iş gücü piyasası ve istihdam üzerindeki orta vadeli etkileri araştırma gündemimizde yer almaya devam ediyor." diye konuştu.

Çin-ABD ticari ilişkilerine yönelik soru üzerine Kozack, şu ifadeleri kullandı:

"Dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderlerinin bir araya gelmesini, diyalog kurmasını ve aralarındaki gerilimleri ya da anlaşmazlıkları çözme yollarını müzakere etmesini son derece memnuniyetle karşılıyor ve çok önemsiyoruz. ABD ve Çin'in temas halinde olması ve gerilimleri aşmanın yollarını araması hem ABD hem Çin, dolayısıyla tüm küresel ekonomi için olumlu bir gelişme."

Buna göre, AB ülkeleri, 2026'nın ilk 6 ayında yaklaşık 332 bin uluslararası koruma başvurusu aldı.

Başvuru sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17 azalırken, yılın ilk yarısında 2021'den bu yana kaydedilen en düşük seviyeye geriledi.

2024'ün sonlarından bu yana devam eden düşüşün, Suriye'deki "kırılgan ancak devam eden siyasi geçiş" sürecinin etkisiyle iltica başvurusu yapanların uyruklarının değişmesinin yanı sıra AB'nin menşe ve transit ülkelerle işbirliğini yansıttığı belirtildi.

En fazla başvuru Afganlardan

İlk 6 ayda en fazla iltica başvurusu yapan grup 39 bin başvuruyla Afganlar oldu. Afganların başvuruları da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7 azaldı.

Venezuelalıların başvuruları yaklaşık üçte bir oranında düşerek 33 bine gerilerken, bu başvuruların yüzde 93'ü İspanya'da yapıldı.

Bangladeşlilerin başvuruları ise yüzde 13 artarak 20 bine ulaştı.

En fazla başvuru Fransa'ya

AB ülkeleri arasında yılın ilk yarısında en fazla iltica başvurusu 69 bin ile Fransa'ya yapıldı.

Fransa, genel başvuruların yaklaşık beşte birini alırken, ülkeyi 66 bin başvuruyla İtalya, 55'er bin başvuruyla İspanya ve Almanya takip etti.

Nüfusa oranla en fazla başvuru ise Yunanistan'da kaydedildi. Yunanistan, 23 bin başvuruyla yaklaşık her 400 kişiye bir iltica başvurusu düşen ülke oldu.

2026'nın ilk yarısında AB ülkelerinde ilk derece kararlarında uluslararası koruma tanıma oranı yüzde 31 olarak gerçekleşti.

Dava dosyasında, hamile çalışanlara “temel olanakların sağlanmadığı”, bazı hastane ziyaretleri için izin isteyen çalışanların veya ihtiyaç molası alan bebekli annelerin cezalandırıldıkları iddia edildi.

New York'taki bir federal mahkemede görülen davada dört kadın Amazon'u, 2022 Hamile Çalışanların Adil Muamele Yasası'nı ihlal etmekle suçlayarak ülke çapında toplu dava açma önerisinde bulundu.

Diğer taraftan, Amazon tarafından yapılan açıklamada, söz konusu iddialar reddedilirken, dava dilekçesindeki olayların anlatımının yanlış olduğu öne sürüldü.

Davacılar, Amazon deposundaki yöneticilerin hamile bir çalışana tabure sağlamayı veya tuvalet molası vermeyi reddederek federal yasayı ihlal etmekle suçladı.

2022 Hamile Çalışanların Adil Muamele Yasası, ABD Kongresi tarafından iki partinin de desteğiyle kabul edilmiş ve Haziran 2023'te yürürlüğe girmişti.

Bu yasa, 15 veya daha fazla çalışanı olan işverenlerin hamilelik ve doğumla ilgili tıbbi durumlar için "makul bir düzenleme" sağlamasını gerektiriyor.

ABD Hazine Bakanlığından yapılan açıklamada, Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisinin (OFAC) Amerikalıları hedef alan siber dolandırıcılık, kara para aklama ve diğer suç faaliyetlerini desteklemek amacıyla kullanılan Çince bir platform olan Xinbi Guarantee'ye yaptırım uyguladığı bildirildi.

Xinbi Guarantee'nin büyük ve yasa dışı bir çevrim içi pazar yerini işlettiğine değinilen açıklamada, platformun Çinli siber suçlular tarafından yoğun biçimde kullanıldığı kaydedildi.

Açıklamada, OFAC'ın ayrıca dijital para birimi ve diğer finansal hizmetleri sağlayarak platformun faaliyetlerini destekleyen iki kuruluşu da yaptırım listesine eklediği bildirildi.

Xinbi Guarantee'nin 2022'den bu yana platformları üzerinden 24 milyar doların üzerinde dijital varlık ve itibari para işlemi gerçekleştirdiği belirtilen açıklamada, platformun faaliyetlerinde mesajlaşma uygulaması ile XinbiPay kripto cüzdanının kullanıldığı aktarıldı.

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Güneydoğu Asya'daki dolandırıcılık merkezlerinin her yıl Amerikalı kurbanlardan milyarlarca dolar çaldığını belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin bu suç örgütlerini ortadan kaldırma konusunda birlik içinde hareket ettiğini vurgulayan Bessent, "Hazine Bakanlığı, bu dolandırıcılığın arkasındaki ağları çökertmek ve Amerikalıları korumak için araçlarını kullanmaya devam edecektir." ifadesini kullandı.

Şirketten yapılan açıklamada, ABD merkezli teknoloji devinin 2027 ve 2028 yıllarında hayata geçireceği bu projenin, Google'ın Avrupa'da tek seferde gerçekleştireceği en büyük yatırım olacağı belirtildi. Yatırım kapsamında veri merkezleri inşa edilecek, elektrik şebekeleri iyileştirilecek, temiz enerji ve batarya projeleri devreye alınacak. Bu altyapı adımları, Gemini, Google Arama, Haritalar ve YouTube gibi temel servislerin hızla büyüyen küresel talebini karşılayacak.

İstihdama ve ülke ekonomisine milyarlarca avroluk katkı

Google Küresel Altyapıdan Sorumlu Başkan Yardımcısı Bikash Koley, projenin inşaat aşamasında ülke genelinde 37 binden fazla istihdamın destekleneceğini belirtti. Yatırımın, Finlandiya'nın Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'na (GSYH) yıllık yaklaşık 3,6 milyar avro katkı sağlaması öngörülüyor. Tesisler tam kapasiteyle faaliyete geçtiğinde ise mühendislerden güvenlik ve operasyon personeline kadar binlerce kişiye kalıcı iş imkanı sunulacak.

Google, Hamina, Kajaani, Muhos ve Vaala bölgelerindeki yerel toplulukları, eğitimi ve ekonomik büyümeyi desteklemek amacıyla 4 yıl için 31 milyon avroluk bütçe ayırdı. Bu kaynakla yerel kolejlerle ortaklıklar kurularak 4 bin 400'den fazla çalışana yapay zeka alanında yetkinlik kazandırılacak. Ayrıca, 100 Finlandiyalı öğrenciye veri merkezlerinde kariyer yapmaya yönelik özel eğitim fırsatları sunulacak.

Nükleer güç ve temiz enerji ortaklığı

Sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda Finlandiya'nın enerji şebekesini desteklemek isteyen Google, Loviisa Nükleer Güç Santrali'nin işletme ömrünün uzatılması amacıyla 22 yıllık bir anlaşmaya imza attı. Şirket, şebekeye yeni karasal rüzgar enerjisi kapasitesi eklemenin yanı sıra soğuk ve rüzgarsız dönemlerde enerji fiyatlarını dengelemek için 94 megavatlık yeni bir batarya sistemi kurmayı da taahhüt etti.

Serin iklimi yatırım çekiyor

Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, Google'ın dev yatırım kararını, "Ülkemizin güçlü yönlerinin açık bir kanıtı." şeklinde değerlendirdi.

Bu arada, Finlandiya, veri merkezlerinin soğutma ihtiyacını azaltan serin iklimi ve zengin düşük karbonlu elektrik kaynakları nedeniyle küresel teknoloji şirketleri için stratejik bir merkez konumunda bulunuyor. Microsoft ve TikTok'un sahibi ByteDance gibi diğer küresel şirketler de enerji maliyetlerini düşürmek ve iklim hedeflerine ulaşmak için yatırımlarında Finlandiya'yı tercih ediyor.

ECB açısından temel risk enerji fiyatları olarak öne çıkıyor. Orta Doğu'daki çatışmaların etkisiyle petrol fiyatları yeniden 100 doları görürken, Avrupa'da doğal gaz fiyatları 2023'ten bu yana görülmeyen seviyelere yükseldi.

Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon, enerji fiyatlarındaki hızlı artışın etkisiyle ağustos ayında yüzde 3,3'e çıkarak yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesini gördü.

ING Group Başekonomisti Peter Vanden Houte, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Avro Bölgesi ekonomisinin oldukça dirençli bir seyir izlemesi ve yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu yeniden yüzde 3'ün üzerine çıkarması nedeniyle ECB'nin mevduat faiz oranını 25 baz puan artırarak yüzde 2,5'e yükselteceği öngörüsünde bulundu.

Bununla birlikte mevcut enflasyonist baskıların büyük ölçüde enerji kaynaklı olduğunu belirten Houte, çekirdek enflasyon ve hizmetler enflasyonunun daha geniş kapsamlı enflasyon endişelerine işaret etmediğini, bunun da bankanın basın toplantısında aşırı şahin bir tutum sergilemesini engelleyebileceğini ifade etti.

Houte, "ECB’nin yeni projeksiyonlarında, büyüme ve enflasyon tahminlerine yalnızca ılımlı bir yukarı yönlü revizyon yapılmasını bekliyoruz. Finans piyasaları bu yılın ilerleyen dönemlerinde faiz oranlarında yeni artışların olacağını fiyatlara yansıtıyor olsa da biz biraz daha temkinliyiz." dedi.

Eylül ayındaki faiz artırımının ardından ECB'nin muhtemelen bekle-gör tutumuna geçebileceğini dile getiren Houte, "Ancak Orta Doğu'daki çatışmaların uzaması ve bunun sonucunda enerji fiyatlarının daha da yükselme ihtimali ortaya çıkarsa, ECB aralık ayında faiz oranlarını yeniden artırmayı düşünebilir." diye konuştu.

Piyasalar, güncellenen makroekonomik tahminleri takip edecek

ABN AMRO Makro Araştırma Başkanı ve Kıdemli Avro Bölgesi Ekonomisti Bill Diviney de ECB'nin politika faizini artırmasının beklendiğini belirtti.

Piyasaların dikkatini en çok çekecek konuların güncellenecek makroekonomik tahminler ve Lagarde'ın basın toplantısındaki açıklamaları olacağını ifade eden Diviney, ECB'nin 2027 yılı enflasyon tahmininde yukarı yönlü bir revizyon görülebileceğini aktardı.

Diviney, "Piyasalar, eylül ayındaki faiz artışının ardından yaklaşık iki faiz artışı daha fiyatlamış durumda olduğundan, Lagarde'a gelecekteki adımlarla ilgili sorular yöneltilmesi muhtemeldir. Enflasyon konusunda şahin bir söylem beklesek de Lagarde'ın ECB'nin 'toplantı bazında' yaklaşımını yinelemesi muhtemeldir." şeklinde konuştu.

Natixis Avrupa Makro Araştırmalar Başkanı Alain Durre ise ECB Başkanı Christine Lagarde'ın yakın gelecekte tüm seçenekleri açık tutmak ve uzun süreli bir faiz artırımı döngüsü beklentilerini tetiklemekten kaçınmak amacıyla tarafsız bir üslup benimseyebileceğini, böylelikle veriye dayalı ve toplantı bazında belirlenen ECB politika yaklaşımını tekrarlayacağını öngördü.

Eylül ayından sonra, karmaşık bir ekonomik dengeye rağmen üç ana faktörün desteğiyle 2027 yılının sonuna kadar faiz artırımlarına ara verilmesini beklediğini dile getiren Durre, şöyle devam etti:

"Öncelikle, Orta Doğu'daki çatışmaların ocak ayı başlarına kadar çözülmesi enerji fiyatlarını düşürebilir. İkincisi, o zamana kadar işgücü piyasasındaki koşulların gevşemesi, ikinci tur etkilerin ortaya çıkma riskini sınırlayabilir. Üçüncüsü, avroda öngörülen değer kazanımı, hem genel enflasyonu hem de çekirdek enflasyonu daha da düşürebilir."

Commerzbank Kıdemli Ekonomisti Marco Wagner de "Eylül ayındaki faiz artırımının ardından ne olacağı kesin değil. Vadeli işlem piyasalarındaki yatırımcılar, önümüzdeki yılın ortasına kadar iki faiz artırımının daha yapılmasını bekliyor. Ancak önümüzdeki aylarda ana faiz oranlarının değişmeyeceği ihtimalini daha olası görüyoruz." ifadelerini kullandı.

Avrupa'nın en büyük enerji tüketicisi olan ülkede, doğal gaz depolama tesislerindeki doluluk oranlarının tarihi dip seviyelere gerilemesi, yaklaşan kış dönemi öncesinde arz güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

Almanya Gaz Depolama Girişimi (INES), 8 Eylül'de tesislerdeki doluluk oranlarının eylül başında yüzde 53'e gerileyerek son 15 yılın en düşük seviyesine indiğini duyurmuş ve çetin bir kış senaryosunda ocak ayında arz kesintileri yaşanabileceği uyarısında bulunmuştu. Doğal gaz depolarındaki doluluk oranı geçen yılın aynı döneminde yüzde 71 seviyesindeydi.

INES'e göre, kış sezonunun resmi başlangıcı kabul edilen 1 Kasım 2026'ya kadar teknik olarak yüzde 77'lik bir doluluk seviyesine ulaşılması hala mümkün ancak bunun için gelecek iki ayda, geçmiş üç ayın toplamından daha fazla gazın depolanması gerekiyor.

INES'in hassasiyet analizlerine göre, 1 Kasım'da ulaşılabilecek yüzde 77'lik doluluk oranı normal kış sıcaklıklarında arz güvenliğini sağlarken dondurucu soğukların yaşandığı bir senaryoda yetersiz kalacak. Aşırı soğuk hava dalgalarının oluşması durumunda, özellikle ocak ayında gaz arzında yüzde 25'i aşan açıklar meydana gelebilecek.

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ise arz güvenliğine yönelik endişelerin yersiz olduğunu savunuyor.

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katherina Reiche, Federal Meclis'teki bütçe görüşmeleri sırasında yaptığı açıklamada, gaz depolama lobisinin uyarılarını ve muhalefetin sert eleştirilerini reddederek enerji arzının güvende olduğunu bildirdi.

Depolama tesislerinin önemli bir rol oynadığını ancak bunun sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminalleriyle desteklendiğini belirten Reiche, hükümetin her türlü senaryoya hazırlıklı olduğunu ve gerekli mekanizmaları oluşturduğunu vurguladı.

Bakan Reiche, Almanya'nın mevcut gaz ihtiyacının yüzde 38'ini Hollanda ve Belçika'dan, yüzde 36'sını boru hatlarıyla Norveç'ten ve yüzde 18'ini LNG olarak tedarik ettiğini açıkladı.

Hürmüz Boğazı krizi depolamayı ticari açıdan cazip olmaktan çıkardı

Sektör temsilcileri, depolardaki yavaş dolum hızının arkasında Orta Doğu'daki gerilimlerin ardından bozulan ekonomik dengelerin yattığına dikkati çekiyor. Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının ardından artan gaz fiyatları ve yaz-kış dönemleri arasındaki negatif fiyat makası, piyasa oyuncuları için depolamayı ticari açıdan cazip olmaktan çıkardı.

Gelecek kış dönemi için vadeli doğal gaz fiyatlarının şu an satın alınıp depolanacak gazın maliyetinden daha ucuz olması nedeniyle INES, depolama maliyetlerinin düşürülmesini içeren acil önlem paketi talep ediyor.

Gelişmeler üzerine Federal Meclis Ekonomi Komitesi, gaz arzını görüşmek üzere özel bir oturum gerçekleştirdi.

Alman basınına sızan komite raporlarına göre, bakanlık fiyat riskini kabul etse de fiziki bir gaz kıtlığı tehlikesi görmüyor. Mecliste muhalefet ise Alman hükümetini ihmalkarlıkla suçlayarak depoların boş olduğunu ve ciddi bir krizin kapıda olduğunu savunuyor.

Hükümet ve enerji şirketleri arasında "arz güvenliği" trafiği

Öte yandan Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı, Norveç'ten boru hatlarıyla yapılan kesintisiz teslimatları ve yeni devreye giren LNG terminallerini gerekçe göstererek mevcut aşamada devlet müdahalesine ihtiyaç duyulmadığını açıkladı.

Alman ve uluslararası basında yer alan haberlere göre, Alman hükümeti kamulaştırılan enerji şirketleri Uniper ve Sefe Energy ile kış öncesi gaz depolarının doldurulmasına yönelik finansal destek senaryolarını ele alıyor.

Konuya ilişkin Sefe ve Uniper'den yapılan açıklamalarda ise arz güvenliğinin tam olarak sağlanması ve taahhütlerin eksiksiz yerine getirilmesi adına Ekonomi Bakanlığı başta olmak üzere tüm ilgili piyasa aktörleriyle yakın temasın sürdürüldüğü teyit edildi.

Cormann, yarın açıklanacak PISA 2025 kapsamında, Türkiye'nin performansına yönelik beklentiler ve eğitim sistemlerinde küresel ölçekteki niteliksel dönüşüme ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Pandemi sürecinin 2022 PISA sonuçları üzerindeki etkisini, "mevcut sorunun daha da kötüleşmesi" olarak niteleyen Cormann, "Amaç sadece eski seviyemize geri dönmek değil. OECD ülkelerinde okuma ve fen bilimlerindeki ortalama sonuçlar, Kovid-19'dan yaklaşık 10 yıl öncesinden itibaren düşüş gösteriyordu. Ardından matematik, 2018 ile 2022 arasında yaklaşık 15 puanlık, yani yaklaşık 3 çeyrek okul yılı öğrenme kaybıyla keskin bir düşüş yaşadı." açıklamasını yaptı.

Pandeminin öğrenme rutinlerini bozup öğrencileri öğretmenlerinden ve sınıf arkadaşlarından ayırdığını, buna rağmen bazı eğitim sistemlerinin iyi performans sergilediğini belirten Cormann, "PISA 2022, bu daha dirençli sistemlerin daha güçlü ebeveyn desteğine ve daha güvenli, daha düzenli sınıflara sahip olma eğiliminde olduğunu ortaya koydu. Bu dersler bugün de geçerli. Şimdi asıl sınav, sadece pandemi öncesi seviyelere geri dönmek değil. Daha iyi öğrenmeyi destekleyen koşulları, güçlü temel becerileri, okulda aidiyet duygusunu, ilgili velileri, güvenli ve iyi yönetilen sınıfları ve bağımsız öğrenme yeteneğini güçlendirmek amaçlanıyor." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin üzerine inşa edebileceği gerçek bir başarı geçmişi bulunduğunu dile getiren Cormann, 2003'te ilk kez katıldığından beri PISA sonuçlarının, yol boyunca bazı iniş çıkışlarla birlikte yükseldiğini söyledi.

Cormann, "PISA 2022'de Türkiye'nin matematik ve fen bilimlerindeki puanları şimdiye kadarki en iyileri arasındaydı ve okuma uzun vadeli ortalamasına yakındı. Türkiye ayrıca az sayıda ülkenin başardığı bir şeyi de yapıyor, dezavantajlı öğrencilerden güçlü sonuçlar alıyor. Türkiye'deki öğrencilerin üçte biri, sınava giren tüm öğrenciler arasında en dezavantajlı gruptan geliyordu. Buna rağmen, ortalama matematik puanları, benzer geçmişe sahip öğrenciler arasında dünyanın her yerindeki en yüksek puanlar arasındaydı." değerlendirmesini yaptı.

"En güçlü eğitim sistemleri, dezavantajlı öğrencinin potansiyeline ulaşmasını sağlayanlar olacak"

Cormann, 2022'de Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 61'inin matematikte temel yeterliliğe ve yüzde 5'inin en yüksek seviyelere ulaştığı, OECD genelinde bu oranların yüzde 69 ve yüzde 9 olduğu bilgisini verdi.

İlerlemenin sürdürülmesi için her iki tarafta da sonuçları yükseltmek gerektiğine işaret eden Cormann, şu ifadeleri kullandı:

"Daha fazla öğrencinin temelleri öğrenmesine ve daha fazla öğrencinin en üst seviyeye ulaşmasına yardımcı olmak gerekiyor. Reformların 15 yaşındaki öğrencilerin sonuçlarında kendini göstermesi zaman alır. Bu nedenle ilerleme, tek bir PISA döngüsünde değil, birkaç PISA döngüsünde değerlendirilmeli. Türkiye'nin uzun vadeli istikameti umut vaat edici. Şimdi asıl zorluk, bunu tüm öğrenciler tarafından paylaşılan tutarlı ve güçlü sonuçlara dönüştürmekte. PISA 2025, Türkiye'nin bu ilerlemeyi sürdürüp sürdürmediğine dair bir sonraki göstergeyi verecek."

Cormann, OECD'nin dezavantajlı geçmişe sahip olup kendi ülkesinin en iyi çeyreğinde performans gösteren öğrencileri "akademik olarak dirençli" şeklinde tanımladığını belirterek, şöyle devam etti:

"PISA 2022'de Türkiye'deki dezavantajlı öğrencilerin yüzde 12'si matematikte akademik olarak dirençliydi, bu oran OECD ortalaması olan yüzde 10'a kıyasla oldukça yüksekti. Dezavantaj, bir öğrencinin geleceğini belirlemek zorunda değil. Ebeveynler ve öğretmenlerden güçlü destek ile güvenli, düzenli sınıflar fark yaratıyor. Ayrıca öğrencilerin öğrenme yeteneklerine inanmaları, motive kalmaları, hedefler belirlemeleri ve bunları takip etmeleri de yardımcı oluyor. Amaç, bir çocuğun okul başarısını etkileyen en önemli faktörün aile geçmişi olmasını azaltmak, bu da dezavantajlı öğrencilere yüksek kaliteli eğitime erişim ve yeterli öğrenme fırsatı sağlamak anlamına geliyor. İlerleyen süreçte, en güçlü eğitim sistemleri yüksek performansı adil fırsatlarla birleştiren ve daha fazla dezavantajlı öğrencinin potansiyeline ulaşmasını sağlayan sistemler olacaktır."

"PISA 2029, Medya ve Yapay Zeka Okuryazarlığını değerlendirecek"

OECD Genel Sekreteri Cormann, beklenen PISA 2025 sonuçları ışığında eğitimdeki küresel eğilimlere ilişkin de şu bilgileri paylaştı:

"Üç şey öne çıkıyor. Birincisi, temel bilgiler hala en önemli alan. PISA 2022'de OECD ülkelerindeki öğrencilerin yüzde 31'i matematikte, yüzde 26'sı okumada ve yüzde 24'ü fen bilimlerinde temel yeterlilik seviyesinin altında performans gösterdi. Yeni beceriler, güçlü okuma, matematik ve bilimsel anlayışın yerini almamalı, üzerine inşa edilmeli. Öğrenciler yaşamları boyunca öğrenmeyi sürdürmeye hazır olmalı. İkincisi, yapay zeka öğrencilerin nasıl öğrendiği konusunda riski yükseltiyor. Üretken yapay zeka, öğrencilerin bir görevi tamamlamasına yardımcı olabilir, ancak yapay zeka bilgi ve becerilerin geliştiği düşünme ve çaba süreçlerinin yerini aldığında, öğrenme süreci olumsuz etkilenebiliyor. Bu durum, öğrencilerin kendi öğrenmelerinin sorumluluğunu üstlenmelerini ve öğretmenlerin onlara rehberlik etmelerini daha da önemli hale getiriyor.

Üçüncüsü ise PISA'nın bu değişiklikleri yansıtacak şekilde geliştiği. 8 Eylül'de açıklanacak PISA 2025 sonuçları, öğrencilerin okul çalışmalarında yapay zeka kullanımına, meraklarına, azimlerine ve öğrenme sorumluluğunu üstlenme yeteneklerine dair yeni kanıtlar sunacak. Daha ilerisi için konuşursak, PISA 2029 Medya ve Yapay Zeka Okuryazarlığını değerlendirecek. Bu, öğrencilerin dijital içeriği değerlendirebilme ve yapay zekayı etkili, etik ve sorumlu bir şekilde kullanabilme yeteneklerini de içeriyor. "

Avrupa Çelik, Boru ve Metal Dağıtım ve Ticaret Federasyonu (EUROMETAL) öncülüğündeki sektör temsilcileri, "Üretimi Avrupa'da Tutun" teması kapsamında Brüksel'de AB kurumlarının bulunduğu Schuman Meydanı'nda bir araya geldi.

Göstericiler, "Ucuz ithalatı durdurun", "AB'de üretimi koruyun", "AB çelik talebi huzur içinde yatsın", "Avrupa fabrikaları huzur içinde yatsın" yazılı pankartlar taşıdı.

Eylemciler, Avrupa'da üretim kapasitesi ve istihdam kaybına dikkati çekmek amacıyla AB Komisyonunun binası çevresinde üzerinde "Huzur içinde yatsın" yazılı 10 sembolik tabut taşıdı.

Göstericiler, AB'deki çelik fabrikaların ucuz ithalat nedeniyle zor durumda olduklarına dikkati çekti.

EUROMETAL, Avrupa'daki üreticilerin AB'nin çevre ve iklim kurallarına uymak için yüksek maliyetlere katlandığını, buna karşılık AB dışından gelen bazı ürünlerin aynı yükümlülüklere tabi olmadığını savunuyor.

AB'ye ithal edilen çelik, kota, ticaret savunma önlemleri ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) kapsamında çeşitli kurallara tabi tutuluyor. Ancak çeliğin AB dışında işlenerek makine, otomotiv parçası veya diğer mamul ürünlere dönüştürülmesi halinde bu ürünler aynı kurallara tabi olmadan AB pazarına erişebiliyor.

Sektör temsilcileri, bu durumun ithal ürünlere maliyet avantajı sağladığını, Avrupalı üreticilerin rekabet gücünü azalttığını ve üretimin AB dışına kaymasına yol açabileceğini ifade ediyor.

Gazze Şeridi'nde binlerce Filistinlinin uzuvlarını kaybetmesine neden olan İsrail ordusundan emekli Shalev Biton'u "tek ayakkabı hizmeti" için reklam yüzü olarak tercih etmesi, markaya karşı tepkileri ve boykot çağrılarını artırdı.

ABD'li sosyal medya fenomeni Guy Christensen, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Gazze'deki çocukların bir daha asla yürüyemeyebileceğini bilmek gerçekten iğrenç." ifadesini kullanarak şirkete karşı boykot çağrısında bulundu.

"Filistinliler için Boykot, Tecrit ve Yaptırım" (BDS) hareketinin parçası olan "İsrail'in Akademik ve Kültürel Boykotu için Filistin Kampanyası"nın (PACBI) koordinatörü Stephanie Westbrook da Adidas'ın kampanyasını "Filistinlilere hakaret" olarak niteledi.

Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) tahminlerine göre Ekim 2023'ten bu yana 5 binden fazla Filistinlinin uzuv kaybı yaşadığına dikkati çeken Westbrook, "Bu, sadece Adidas'ın duyarsızlığı veya hassasiyeti değil. İsrail tarafından öldürülen, sevdiklerini kaybeden veya İsrail yüzünden uzuvlarını kaybeden Filistinlilere karşı mutlak bir hakarettir." değerlendirmesinde bulundu.

"Markalar suçluları seçtiğinde insanlar da direnişi seçer"

İtalyan aktivist Vincenzo Fullone de sosyal medya hesabından reklam filmine ilişkin paylaşımda bulundu.

Adidas marka ayakkabıların çöpe atıldığı anların videosunu paylaşan Fullone, "Markalar suçluları seçtiğinde insanlar da direnişi seçer." ifadesine yer vererek boykot çağrısında bulundu.

İspanyol aktör Javier Bardem de Fullone'nin çektiği videoyu sosyal medya hesabından paylaşarak Adidas'ın boykot edilmesini istedi.

Arizona Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Prof. Dr. Khaled Beydoun da Adidas'ın reklam filmine tepki gösteren isimlerden oldu.

Gazze'de ampute edilmiş çocuğun görseli ile Adidas'ın reklam filminde oynayan İsrailli askerin fotoğrafını paylaşan Beydoun, "Adidas, İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) askerini öne çıkaran tek ayakkabı programını başlattı ancak Gazze'de bacakları kesilmiş çocukları görmezden gelmeye devam ediyor." ifadesini kullandı.

"Filistinli mağdurların trajedisini tamamen görmezden geliyor"

Shalev Biton'un ve İsrail'deki Kanal 12'nin Instagram hesaplarından Biton'un reklam yüzü olmasına ilişkin yapılan ortak paylaşıma da çok sayıda tepki geldi. 

"Özgür Filistin", "Filistin için Adalet", "Filistinlilerin acılarını görmezden gelmeyin" ve "Boykot Adidas" yazılı yorumlarda Adidas'a ve İsrail'e karşı çok sayıda tepki yer aldı.

Adidas'ın X hesabından yaptığı farklı paylaşımların altına da reklama yönelik birçok tepki gösterildi. Paylaşımlarda, "Asla başka ürün almayacağım", "Ürünlerinizi asla tekrar almayacağım", "Adidas çocuk katillerini desteklememeli", "Bir savaş suçlusuna sponsor oluyorsunuz" ve "İsrail'in soykırımını desteklediği için Adidas'ı boykot ediyorum" gibi çok sayıda yorum yer aldı.

"Eye on Palestine" tarafından Adidas reklamına ilişkin sosyal medya paylaşımında ise markanın ampute bireylere yönelik "tek ayakkabı" hizmetini tanıttığı İsrailli asker Shalev Biton'un 2021'de Gazze'ye yapılan saldırılar sırasında bir ayağını kaybettiği belirtildi.

Paylaşımda, bu reklamın tepki aldığına işaret edilerek, "(Reklam) Dünyada en fazla çocuğun ampute edilmesinden sorumlu bir işgal ordusu mensubuna dikkati çekiyor ve şu anda devam eden saldırılar nedeniyle uzuvlarını kaybeden Filistinli mağdurların trajedisini tamamen görmezden geliyor." ifadesi kullanıldı.

Paylaşıma gelen çok sayıda yorumda reklam tercihi nedeniyle Adidas'a yönelik boykot çağrısı yapıldı.

"Adidas'a soykırımı desteklemenin bedelini öğretin"

Avrupa Parlamentosu (AP) üyesi Rima Hassan da ABD merkezli sosyal medya platformu Instagram hesabından Adidas'ın reklamına ilişkin paylaşımında, dünyada çocukların en fazla ampute edilme oranının Gazze'de olduğuna dikkati çekti. Bu paylaşımın altında çok sayıda boykot çağrısı yapıldı.

Amerikalı yazar ve insan hakları savunucusu Susan Abulhawa, X hesabından yaptığı paylaşımda, "Adidas'a soykırımı desteklemenin bedelini öğretin ve bu ders, şirketin temelleri tamamen sarsılana kadar etkisini sürdürsün." çağrısında bulundu.

İsrail'e yönelik "muafiyet" Alman politikası

İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi İslam Dünyası ve Küresel İlişkiler Uygulama ve Araştırma Merkezi Direktörü Prof. Dr. Sami Al Arian, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Almanya menşeli firmanın "Alman politikası" izlediğini ve İsrail'e yönelik "muafiyet" uyguladığını söyledi.

Arian, "Şirket, yaşananlardan ders çıkarmıyor. Bu, bir siyonist tavırdır. Burada şirketin ders çıkarabileceği tek yaptırım boykottur. Herkes tarafından desteklenmeli ve tanıtılmalı." dedi.

Adidas, Filistin kökenli Amerikalı model Hadid'i reklamdan çıkarmıştı

Şirket, 2024 yılında da Filistin’e verdiği destekle bilinen ünlü model Bella Hadid’i reklam kampanyasından çıkarması sonrası boykot çağrılarının hedefi olmuştu.

Paylaşımda Hadid "antisemitizm" ile suçlanmış ve şiddet çağrısında bulunan bir isim olduğu öne sürülmüştü.

Şirketin sözcüsü, Hadid'in, 1972 Münih Olimpiyatları'nda kullanılan ayakkabının reklamında yer almasının "üzüntü ve sıkıntıya" sebep olduğunu savunarak özür dilemişti. Sözcü, ayakkabı reklamı nedeniyle "trajik tarihi olaylar" ile bağlantı kurulduğunu iddia etmişti.

Neden boykot ediliyor?

İsrail askeri Biton'un "tek ayakkabı hizmeti" için reklam yüzü olarak tercih edilmesi, markaya karşı tepkileri ve boykot çağrılarını artırdı.

BDS hareketinin sosyal medya hesaplarındaki açıklamalara göre İsrail askerini reklam yüzü seçen Adidas, uzun yıllar İsrail Futbol Federasyonunun (IFA) sponsorluğunu yapmıştı.

İsrail merkezli tekstil şirketi Delta Galil ile 2019'da küresel iç çamaşırı lisans anlaşması yapan Adidas, Maccabi Haifa ve Maccabi Tel Aviv gibi İsrail merkezli spor kulüpleriyle güncel ticari ortaklıklar yürütüyor.

İsrail pazarına özel resmi internet sitesi ve sosyal medya hesaplarına sahip şirket, Tel Aviv, Kudüs ve Hayfa gibi büyük şehirlerde birçok resmi mağaza işletiyor.

Şirket, Tel Aviv Maratonu dahil bazı spor etkinliklerinde de sponsorluklar üstlendi.

Adidas Foundation'ın internet sitesindeki açıklamaya göre, "kurucu şirketle güçlü bir ilişkiye sahip bağımsız bir kuruluş" olarak tanımlanan kurum, Yafa merkezli ve 2007-2014'te İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres'in kurduğu "Peres Center for Peace and Innovation" (Peres Barış ve İnovasyon Merkezi) kuruluşuna 2025-2028 dönemi için 700 bin avro hibe anlaşması sağlamıştı.

Kendisini "tarafsız" olarak tanımlayan şirket, tek uzvunu kaybeden müşterilere ihtiyaç duydukları tek ayakkabıyı, çift ayakkabı fiyatının yüzde 50'sine satın alabilme fırsatı veriyor.

Endonezya'nın Tangerang kentinde bulunan Soekarno-Hatta Uluslararası Havalimanı'nda, Anak Krakatau Yanardağı'ndaki patlamanın ardından yayılan volkanik küller nedeniyle uçuşlar güvenlik gerekçesiyle iptal edildi.

İptallerin ardından havalimanındaki check-in alanları boş kalırken, yolcular bilet iadelerini almak için uzun kuyruklar oluşturdu.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansına göre Zemaniyan, "Ekonomik Savaş Karargahı" hakkında açıklamalarda bulundu.

Ekonomi Bakanlığı bünyesindeki Ekonomik Savaş Karargahı'nın, savaş koşullarından kaynaklanan ekonomik sorunlara hızlı çözüm üretilmesi ve ilgili kurumlar arasında koordinasyonun sağlanması amacıyla kurulduğunu belirten Zemaniyan, bu mekanizma sayesinde sorunların çözümünde bürokratik gecikmelerin önüne geçileceğini ifade etti.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye'nin ihracatı bu yıl ocak-ağustosta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 artarak 177,9 milyar dolardan 185 milyar dolara çıktı.

Türkiye, bu yılın ocak-ağustos döneminde en fazla dış satımı Almanya'ya yaptı. Söz konusu dönemde Almanya'ya yapılan ihracat yüzde 3,8 artışla 13 milyar 576 milyon 381 bin dolar seviyesine ulaştı.

Söz konusu dönemde en çok dış satım yapılan Almanya'yı, 9 milyar 636,6 milyon dolarla ABD, 9 milyar 219,3 milyon dolarla Birleşik Krallık, 8 milyar 561,6 milyon dolarla İtalya, 7 milyar 238,9 milyon dolarla İspanya, 6 milyar 925,8 milyon dolarla Fransa izledi.

Ocak-ağustos döneminde dış satım yıllık bazda ABD'de yüzde 12,9, Birleşik Krallık'ta yüzde 2,6, İtalya'da yüzde 4,3, İspanya'da yüzde 7,4 ve Fransa'da yüzde 5,2 artış gösterdi.

Almanya'ya bu dönemde en fazla ihracat İstanbul'dan

Söz konusu dönemde Almanya'ya en fazla ihracat, İstanbul'dan gerçekleştirildi. İstanbullu şirketlerin Almanya'ya dış satımı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1 artarak 5 milyar 235,9 milyon dolara yükseldi.

İstanbul'u 1 milyar 988,1 milyon dolarla Bursa, 1 milyar 552,8 milyon dolarla Kocaeli, 979,7 milyon dolarla İzmir ve 734,7 milyon dolarla Ankara izledi.

Almanya'ya en fazla ihracat gerçekleştiren sektör ise otomotiv endüstrisi olarak kayıtlara geçti.

Otomotiv endüstrisinin Almanya'ya dış satımı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,4 artarak 4 milyar 441,3 milyon dolara çıktı.

Almanya'ya ihracatta dikkati çeken artışlardan biri yaş meyve ve sebze sektöründe görüldü

Otomotiv endüstrisinin ardından Almanya'ya en fazla ihracat gerçekleştiren sektör hazır giyim ve konfeksiyon oldu. Hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün Almanya'ya ihracatı, ocak-ağustos döneminde 1 milyar 610,9 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Söz konusu dönemde Almanya'ya demir ve demir dışı metaller sektörünün ihracatı yüzde 13,2 artışla 1 milyar 187,5 milyon dolara, elektrik ve elektronik sektörünün ihracatı yüzde 8,5 yükselişle 969,8 milyon dolara, kimyevi maddeler ve mamulleri sektörünün ihracatı da yüzde 11 artarak 965,6 milyon dolara ulaştı.

Almanya'ya makine ve aksamları ihracatı yüzde 9,9 artışla 751,6 milyon dolar, iklimlendirme sanayisi ihracatı yüzde 10 yükselişle 555,8 milyon dolar, çelik sektörünün ihracatı ise yüzde 6,3 artışla 548,1 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Almanya'ya ihracatta dikkati çeken artışlardan biri yaş meyve ve sebze sektöründe görüldü. Sektörün Almanya'ya dış satımı, ocak-ağustosta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 47,9 artarak 182,9 milyon dolardan 270,6 milyon dolara çıktı.

ABD Çalışma Bakanlığı, ağustos ayına ilişkin istihdam raporunu açıkladı.

Buna göre, ülkede tarım dışı sektörlerde istihdam ağustosta 162 bin kişi artış kaydetti.

Piyasa beklentileri, tarım dışı istihdamın bu dönemde 55 bin kişi artması yönündeydi.

Yiyecek ve içecek hizmetleri ile yerel yönetimlere bağlı eğitim sektörlerinde istihdam artışı yaşanırken bilgi sektöründe istihdam kaybı görüldü.

Tarım dışı istihdama ilişkin haziran ve temmuz verilerinde ise yukarı yönlü revizyona gidildi.

Tarım dışı istihdamda haziranda kaydedilen artış 20 binden 31 bine çıkarılırken, temmuz ayındaki 23 binlik azalış 21 bin artış olarak revize edildi. Böylece haziran ve temmuza ilişkin toplam istihdam seviyesi, daha önce açıklanandan 55 bin kişi daha fazla gerçekleşti.

İşsizlik oranı değişmedi

ABD'de işsizlik oranı ağustosta değişim göstermeyerek yüzde 4,1 oldu. Piyasa beklentileri de işsizlik oranının aynı seviyede gerçekleşmesi yönündeydi.

Ülkedeki işsiz sayısı ağustosta 115 bin artarak 7 milyon 31 bine ulaştı. İş gücüne katılım oranı da 0,2 puan artışla yüzde 61,6'ya çıktı.

Haftalık ortalama çalışma saati, ağustosta 0,1 saat artarak 34,4 oldu.

ABD Merkez Bankasının (Fed) yakından izlediği ortalama saatlik kazanç ise aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,3 ve yıllık bazda yüzde 3,1 artarak 37,75 dolara çıktı.

Ortalama saatlik kazançtaki yıllık artış, Mayıs 2021'den bu yana kaydedilen en düşük seviyede gerçekleşti.

Ağustosta aylık bazda piyasa beklentilerine paralel artan ortalama saatlik kazancın yıllık bazda yüzde 3 yükseleceği öngörülüyordu. Ortalama saatlik kazanç temmuzda aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 3,2 artmıştı.

Belçika Temsilciler Meclisinin 2024'te kabul ettiği yeni ceza kanunu, eylül ayı itibarıyla uygulanmaya başlandı.

Yeni kanunda ekokırım, "eylem veya ihmal yoluyla çevreye ciddi, geniş çaplı ve uzun süreli zarar veren yasa dışı bir fiilin, söz konusu zarara neden olduğu bilinerek kasıtlı biçimde gerçekleştirilmesi" olarak tanımlandı.

Düzenleme kapsamında, büyük petrol sızıntıları, denizlerin geniş ölçekte kirletilmesi ve nükleer atıkların çevrede ağır tahribata yol açması gibi durumlar ekokırım suçu kapsamında değerlendirilebilecek.

Ekokırım suçunu işleyen gerçek kişiler 15 yıldan 20 yıla kadar hapis, tüzel kişiler ise 1,2 milyon avrodan 1,6 milyon avroya kadar para cezasına çarptırılabilecek.

Bir fiilin ekokırım sayılabilmesi için zararın ciddi, geniş çaplı ve uzun süreli olması, fiilin kasıtlı gerçekleştirilmesi ve failin yol açtığı zararı bilmesi gerekiyor.

Belçika'da, söz konusu kanun Kuzey Denizi, radyasyon ve radyoaktif atık yönetimi gibi federal hükümetin yetki alanına giren konularda uygulanabilecek.

Böylece, Belçika, ekokırımı bu adla bağımsız ve ağır bir suç olarak ceza kanununda düzenleyen ilk Avrupa Birliği (AB) ülkesi oldu.

Öte yandan, ekolojik kırımın kısaltması olarak kullanılan ekokırım (ecocide) kavramı Avrupa Hukuk Enstitüsünce "Hayat pahasına da olsa çevrenin yıkımı ve tahrip edilmesi" olarak tanımlanıyor.

Jeopolitik arz şoklarına karşı Stratejik Petrol Rezervi'ni devreye sokan ABD, kısa vadeli fiyat istikrarı sağlarken uzun vadeli enerji güvenliği tamponunu daraltıyor.

Jeopolitik krizlerin etkisiyle yükselen petrol fiyatlarının iç piyasadaki yakıt maliyetlerine yansımasını Stratejik Petrol Rezervi'ni (SPR) devreye sokarak sınırlamaya çalışan ABD yönetimi, kısa vadede fiyat istikrarını sağlarken uzun vadeli enerji güvenliğini riske atıyor.

Dünyanın en büyük ham petrol üreticisi ABD'nin küresel arz şoklarının petrol fiyatları ve iç piyasadaki yakıt maliyetleri üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla SPR'ye yönelmesiyle, ülkenin stratejik stoklarındaki ham petrol miktarı 286,6 milyon varile inerek 1982'den bu yana en düşük seviyesini gördü.

AA muhabirinin ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerinden derlediği bilgiye göre, Washington'ın stratejik stoklarındaki ilk büyük kırılma Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından yaşandı.

Küresel arz kesintilerinin etkisini hafifletmek ve yakıt fiyatlarındaki yükselişi sınırlamak amacıyla SPR tarihinin en büyük acil durum salımını gerçekleştiren ABD'nin rezervleri, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başladığı Şubat 2022'de yaklaşık 580 milyon varil seviyesindeyken, aynı yılın sonunda yaklaşık yüzde 36 düşüşle 372 milyon varile, 2023 sonunda ise 354,7 milyon varile kadar geriledi.

Stratejik rezervlerdeki toparlanma çabası yeni krizle son buldu

Dengeyi yeniden sağlamak ve kendini güvence altına almak isteyen Washington yönetimi, kaybettiği stratejik tamponu yeniden doldurmaya yöneldi.

Stoklar 2024 sonunda 393,6 milyon varile, 2025 sonunda 413,5 milyon varile yükselse de Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başladığı dönemdeki seviyesine dönemedi. Söz konusu toparlanma, ABD ve İsrail ile İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından küresel petrol akışının sekteye uğramasıyla son buldu. Yılın başında 415,2 milyon varil olarak kayıtlara geçen SPR, şubatta 415,4 milyon varille sınırlı yükseldi.

Ancak ABD/İsrail-İran Savaşı'nın Hürmüz Boğazı'nda yol açtığı arz kesintilerinin ardından Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkelerin martta küresel arz sıkıntısını hafifletmek amacıyla acil rezervlerden 400 milyon varil petrolü piyasaya sunma planı kapsamında Washington'ın SPR'den 172 milyon varillik salıma onay vermesiyle stratejik stoklar yeniden gerilemeye başladı.

EIA'nın haftalık verilerine göre düşüş yaz aylarında da devam etti. Stoklar temmuz sonunda 304,8 milyon varile, 28 Ağustos'ta ise 286,6 milyon varile kadar düştü.

Böylece ABD, İran savaşına yaklaşık 415 milyon varillik stratejik rezervle girerken, 6 ayda bu tamponun yaklaşık yüzde 30'unu kaybetti. SPR, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başladığı döneme kıyasla ise yarı yarıya küçülerek 1982'den bu yana en düşük düzeyini gördü.

Piyasaya hızla ilave petrol sağlayabilen SPR, Washington'a arz şoklarının fiyatlara yansımasını sınırlamak için güçlü bir araç sunuyor. Ancak aynı araç her kullanıldığında ABD'yi bir sonraki kriz için savunmasız bırakıyor.

EIA verilerine göre, ABD'nin toplam petrol ürünü tüketimiyle karşılaştırıldığında, 2022 başında yaklaşık 1 aylık tüketime eş değer olan stratejik stoklar bugün yaklaşık 2 haftaya kadar gerilemiş durumda.

Trump'ın gözü Venezuela petrolünde

Rezervlerde görülen bu tarihi gerileme, Washington'ın kaybettiği stratejik tamponu nasıl ve ne kadar hızlı yeniden oluşturacağı sorusunu gündeme getirirken, ABD Başkanı Donald Trump'ın Venezuela hamlesi dikkati çekiyor.

Trump, 30 Ağustos'ta Venezuela ile varılan yeni petrol anlaşmasının ardından, Venezuela petrolünü SPR'yi yeniden doldurmak için kullanacağını ve sürecin kısa süre içinde başlayacağını açıkladı.

Anlaşma kapsamında Washington, Venezuela'da 65 milyar varilden fazla kanıtlanmış rezerve sahip 17 petrol sahası için 100 yıllık imtiyaz elde ederken, üretimin yüzde 20'sini maliyet fiyatından satın alma hakkı da kazandı.

Öte yandan, ABD’nin Venezuela'nın petrol sektöründeki varlığını artırmaya yönelik adımları bununla sınırlı kalmadı. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Venezuela'ya gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında Karakas'ta yaptığı açıklamada, ülkenin petrol üretiminin yeni yatırımlar ve anlaşmalarla gelecek birkaç yıl içinde iki kattan fazla artabileceğini söyledi.

Ayrıca, ziyaret sırasında Chevron, Eni ve GE Vernova'nın da aralarında bulunduğu uluslararası enerji şirketleri, ülkedeki petrol üretimini artırmaya yönelik projelerini genişletme taahhüdünde bulundu.

Söz konusu gelişmeler, Washington yönetiminin bir yandan 1982'den bu yana en düşük seviyesine gerileyen stratejik stoklarını yeniden oluşturmayı, diğer yandan Venezuela petrolünü uzun vadeli bir arz kaynağına dönüştürmeyi hedeflediğine işaret ediyor.

Ancak Venezuela'nın devasa yeraltı rezervlerinin kısa sürede üretilebilir petrole dönüşüp dönüşemeyeceği belirsizliğini koruyor. Petrol üretimi günlük yaklaşık 1,2 milyon varil seviyesinde bulunan ve uzun yıllardır yetersiz yatırımla karşı karşıya kalan ülkede, üretimin artırılması için milyarlarca dolarlık yatırım ve altyapı çalışmalarına ihtiyaç duyulacağı değerlendiriliyor.

SPR eridikçe Washington'ın hareket alanı daralıyor

Londra merkezli Energy Intelligence Group Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, SPR'nin esas olarak acil durum tamponu olarak tasarlandığını, ABD'deki benzin fiyatlarını rutin şekilde yönetmeye yönelik bir araç olmadığını söyledi.

Mathonniere, SPR'nin son 4 yıldaki iki büyük arz şokunun etkisini hafifletmede amacına uygun şekilde çalıştığını belirterek, "SPR kullanımı amacına uygun şekilde işledi, daha sert fiyat artışlarının önüne geçerek bu şokların etkisini sınırladı. Ancak yalnızca zaman kazandırıyor ve bunun da bir sınırı var." dedi.

Rezervden çekilen petrolün yerine konulmasının olası kriz durumlarında güvenlik tamponu oluşturulması için büyük önem arz ettiğinin altını çizen Mathonniere, "ABD bugün sağladığı istikrarın bedelini gelecekteki hareket alanını daraltarak ödüyor." değerlendirmesinde bulundu.

Mathonniere, Hürmüz Boğazı'ndaki mevcut koşulların petrol fiyatlarında SPR'yi yeniden doldurmayı kolaylaştıracak bir düşüşü zorlaştırdığına işaret ederek, anlamlı bir yeniden dolum sürecinin Orta Doğu'daki jeopolitik koşulların iyileşmesine bağlı olarak 2027'nin ikinci veya üçüncü çeyreğine kadar gecikebileceğini ifade etti.

Venezuela petrolü hızlı çözüm olmayabilir

Trump'ın Venezuela petrolünü SPR'yi yeniden doldurmak için kullanma planını ABD'nin "stratejik kırılganlığını giderme çabası" olarak değerlendiren Mathonniere, bunun aynı zamanda rezervleri yeniden oluşturmanın yalnızca petrol satın almaktan çok daha zor hale geldiğini gösterdiğini aktardı.

Mathonniere, Venezuela'nın dev petrol rezervlerine erişim ile bu petrolün kısa sürede SPR'ye ulaştırılmasının farklı konular olduğuna dikkati çekerek, "Temel soru, Venezuela petrolünün ne kadarının SPR'ye gerçekten ulaştırılabileceği, bunun ne kadar hızlı gerçekleştirilebileceği ve yıllardır süren yetersiz yatırımlar dikkate alındığında gerçek maliyetin ne olacağı." diye konuştu.

SPR'deki azalmanın ABD dış politikasını da sınırlı ölçüde etkileyebileceğini belirten Mathonniere, bunun Washington'ın Venezuela veya İran politikasını doğrudan belirleyen bir unsur olarak görülmemesi gerektiğini, söz konusu politikalarda daha geniş jeopolitik faktörlerin belirleyici olduğunu kaydetti.

ADP Araştırma Enstitüsünün, Stanford Digital Economy Lab işbirliğiyle hazırladığı ağustos ayına ilişkin Ulusal İstihdam Raporu yayımlandı.

Buna göre, ABD'de özel sektör istihdamı ağustosta 38 bin kişi arttı. Piyasa beklentisi, özel sektör istihdamının bu dönemde 48 bin kişi artması yönündeydi. Özel sektör istihdamında temmuzda yaşanan artışa ilişkin veri ise 44 binden 46 bine revize edildi.

Söz konusu dönemde istihdam hizmet sektöründe 48 bin kişi artarken, üretim sektöründe istihdam 10 bin kişi azaldı.

ABD'de 26 milyondan fazla özel sektör çalışanının bordro bilgileri kullanılarak hesaplanan ADP verilerine göre, yıllık ücret artışı ağustosta işinde kalan çalışanlar için yüzde 4,4 olurken, iş değiştiren çalışanlar için yüzde 7,3 olarak kaydedildi.

ADP Araştırma Enstitüsü Başekonomisti Nela Richardson, verilere ilişkin değerlendirmesinde, ücretlerin dalgalı işe alım süreçlerine dair ipucu verebileceğini belirtti.

Richardson, işe alım eğilimlerini anlamak için ücret artışının nerede hızlandığına, nerede yavaşladığına ve bu durumun kimleri etkilediğine derinlemesine bakılması gerektiğini kaydetti.

- Ülkede açık iş sayısı temmuzda bir önceki aya kıyasla 89 bin artış gösterdi

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

ABD Çalışma Bakanlığı, temmuz ayına ilişkin JOLTS açık iş sayısı verilerini açıkladı.

Buna göre, ülkedeki açık iş sayısı temmuzda önceki aya kıyasla 89 bin artarak 7 milyon 271 bine ulaştı.

Piyasa beklentisi açık iş sayısının bu dönemde 7 milyon 330 bin olması yönündeydi.

Açık iş sayısı haziranda 7 milyon 182 bin olarak kaydedilmişti.

Temmuzda açık iş pozisyonları dayanıklı mal imalatı, sağlık ve sosyal yardım ile toptan ticaret ve inşaat sektörlerinde artarken, ulaştırma, depolama ve kamu hizmetleri ile profesyonel ve ticari hizmetler sektörlerinde azaldı.

İşe alım sayısı ise temmuzda önceki aya göre 278 bin azalarak 5 milyon 54 bine düştü.

İstifa, işten çıkarma ve diğer ayrılmaları kapsayan toplam işten ayrılma sayısı ise aynı dönemde 265 bin azalışla 5 milyon 72 bine geriledi.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

AB Komisyonu Sözcüsü Eva Hrncirova, Brüksel'de düzenlenen günlük basın toplantısında Brezilya'dan AB'ye et ithalatı konusunda açıklamalarda bulundu.

AB'de gıda güvenliğine yönelik sıkı kurallar olduğunu belirten Hrncirova, hayvanların büyümesini hızlandırmak amacıyla antimikrobiyal kullanılmasının yasak olduğunu, insan tedavisi için ayrılan bazı antibiyotiklerin de hayvanlara uygulanamadığını ifade etti.

Hrncirova, "3 Eylül’den itibaren AB'ye ihraç edilen hayvanlar ile hayvansal ürünlerin antimikrobiyallerle ilgili kurallara uyması gerekiyor. Bu kapsamda 3 Eylül'de antimikrobiyallerle ilgili kurallarımıza uyan ülkelerin listesi yürürlüğe giriyor. Brezilya şu anda listede değil." dedi.

İhracatçı ülkelerden söz konusu kurallara uyduklarına dair güvence talep edildiğini aktaran Hrncirova, Brezilya'nın gerekli güvenceleri henüz sağlayamadığı için AB’nin onaylı ülkeler listesinde yer almadığını anlattı.

Hrncirova, Brezilya makamlarından kümes hayvanları ve bal konusunda da bazı yazılı güvenceler aldıklarını ancak AB kurallarının hayvanların bütün yaşam döngüsünü kapsayacak güvenceler gerektirdiğini anlattı.

Özellikle sığır eti konusunda gerekli güvencelerin henüz sunulmadığını kaydeden Hrncirova, AB’nin Brezilyalı yetkililerle yakın temas halinde çalışmayı sürdürdüğünü ifade etti.

Hrncirova, Brezilya’nın gerekli koşulları yerine getirmesinin ardından ithalatın mümkün olabileceğini söyledi.

Uygulama kapsamında Brezilya'dan kümes hayvanları eti, sığır eti, yumurta ve bal gibi ürünlerin AB'ye ithalatı askıya alınacak.

Brezilya, 2025'te İngiltere'nin ardından AB'nin ikinci büyük sığır eti tedarikçisi olmuş, Birliğe 713 milyon avroyu aşan 92 bin tondan fazla sığır eti ihraç etmişti.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

AB Komisyonunun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic, Politico internet sitesine, birliğin Çin'le ticaretine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Ticaret açığının giderilmesi için AB ürünlerinin Çin’e ihracatının artırılması gerektiğini belirten Sefcovic, "Çin'in AB'ye ihracatını nasıl daha iyi yönetebileceğimize bakmamız gerekiyor." ifadesini kullandı.

Sefcovic, AB ile Çin arasındaki ticari sorunların her iki tarafın atacağı adımlarla ele alınmasının ilişkilerin geleceği açısından en etkili yöntem olacağını anlattı.

AB üyesi ülkelerin liderlerinin AB Komisyonundan Çin'le ticaret açığını azaltacak yeni araçlar geliştirmesini istediğini hatırlatan Sefcovic, ekim ortasına kadar somut sonuçlar ortaya koymaları gerektiğini belirtti.

Sefcovic, Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao ile eylül ortasında video konferans yöntemiyle görüşeceğini, ekim başında da Pekin’i ziyaret edeceğini bildirdi.

AB müzakere heyetinin bu hafta Çin'de temaslarda bulunduğuna işaret eden Sefcovic, görüşmelerin açık ve zorlu geçtiğini, bütün konuların masada olduğunu ifade etti.

Sefcovic, AB liderlerinin Çin'deki arz fazlasının yol açtığı sorunların giderilmesine yönelik adımlar beklediğine dikkati çekerek, "Ekime kadar somut sonuçlara ulaşmamız gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

AB'nin Çin'e tarım ürünleri, tıbbi cihazlar ve otomobiller gibi ürünlerin ihracatını artırmak istediğini aktaran Sefcovic, Çin'den Avrupa'ya ihracattaki artışın yalnızca ekonomik performans veya piyasa koşullarından kaynaklanmadığını, Pekin yönetiminin sağladığı devlet desteklerinin rekabeti bozduğunu ifade etti.

Sefcovic, Pekin yönetimiyle yürütülen temaslardan sonuç alınamaması halinde AB’nin ticari savunma araçlarını tam olarak kullanabileceğini ve pazarını Çin ürünlerine karşı daha fazla koruyabileceğini kaydetti.

AB Komisyonunun, hızlı ithalat artışlarının Avrupalı üreticilere zarar vermesi halinde ithalatı geçici olarak sınırlandıran korunma tedbirlerini geliştirmeyi planladığını aktaran Sefcovic, Avrupa şirketlerinin alternatif tedarikçilere yönelmesini teşvik edecek bir çeşitlendirme aracı üzerinde de çalıştıklarını bildirdi.

Geçen yıl AB’nin Çin’le ticaret açığı 360 milyar avroya ulaşarak şimdiye kadarki en yüksek seviyesini gördü.

Günlük ortalama yaklaşık 1 milyar avroya karşılık gelen bu açık, AB yönetimini Çin’le ticari ilişkileri yeniden dengeleyecek önlemler aramaya yöneltti.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

Belçika'daki ACV Puls işçi sendikası, Brussels Airlines'ın, bu aydan itibaren Tel Aviv'e uçuşlara yeniden başlamayı planladığını ve bu amaçla personelin zorunlu görevlendirildiğini açıkladı.

Şirketin, Tel Aviv seferlerinde yalnızca "gönüllü" personel çalıştırılacağı yönünde sendikalarla varılan mutabakata uymadığı belirtilen açıklamada, çalışanların bu uçuşların fiziksel güvenlik ile psikolojik ve etik etkileri konusunda ciddi endişeler taşıdığı kaydedildi.

Açıklamada, zorunlu görevlendirmenin, işverenin çalışanlarını güvenlik ve sağlık risklerine karşı koruma sorumluluğuna aykırı olduğu bildirildi.

ACV Puls'un, Brussels Airlines'ın uçuşlara yeniden başlamak için yeterince güvenli olduğu değerlendirmesine karşı çıktığına işaret edilen açıklamada Belçika Dışişleri Bakanlığı'nın bölgeye zorunlu olmayan seyahatlerden kaçınılmasını tavsiye ettiği hatırlatılırken Tel Aviv'in normal bir faaliyet yeri olmadığı ifade edildi.

Açıklamada, Brussels Airlines'ın çalışanları İsrail'e uçmaya zorlaması nedeniyle verilen grev ilanının 1 Eylül'de yürürlüğe girdiği, kararın geri çekilmemesi halinde ilave adımlar atılacağı kaydedildi.

ACV Puls'un temsilcisi Jolinde Defieuw ise konuyla ilgili açıklamasında, "Personel arasında hem fiziksel güvenlik hem de uçuşların zihinsel ve etik etkileri konusunda ciddi endişeler var." ifadesini kullandı.

Brussels Airlines'ın çalışanlara bu tür görevleri reddetme seçeneği sunmadığını anımsatan Defieuw, "Bu, devam eden savaş ve Gazze'deki soykırım bağlamında özellikle ciddi bir durum. Gönüllü eksikliği, çalışanları zorlamak için bir bahane olamaz. Ciddi güvenlik veya vicdani itirazları olan herkes, mali, mesleki veya disiplin cezası almadan bu uçuşları reddedebilmelidir." değerlendirmesinde bulundu.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

UKMTO'nun ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda ihbar edilen denizcilik olayının Umman'ın Hasab kentinin 17 deniz mili doğusunda meydana geldiği aktarıldı.

Bir tankere kaynağı ve türü bilinmeyen 3 mühimmatın isabet ettiği kaydedilen açıklamada, olayda can kaybı yaşanmadığı ve herhangi bir çevresel etkiye yol açmadığı ifade edildi.

Yetkililerin olayla ilgili soruşturma başlattığı aktarılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı geçen gemilere dikkatli olmaları ve herhangi bir şüpheli durumu UKMTO'ya bildirmeleri tavsiye edildi.

İzlanda kamu yayın kuruluşu RUV'un paylaştığı verilere göre, yaklaşık 400 bin nüfuslu İzlanda'da dün yapılan referandumda yüzde 52,5'lik kesim, AB'ye üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılmasını istemedi.

AB müzakereleri için düzenlenen referandumda oyların yüzde 70'e yakını sayıldı, yüzde 47,5 oranında "Evet" oyu çıktı.

İzlanda Başbakanı Kristrun Frostadottir, yaptığı açıklamada, referanduma katılımdan son derece memnun olduğunu, hükümetin sonuca göre hareket edeceğini söyledi.

Süreç askıya alınmıştı

İzlanda, AB üyelik başvurusunu 2009'da yapmış, üyelik müzakerelerinin devam ettiği 2013'te AB karşıtı hükümetin başa gelmesiyle süreç askıya alınmıştı.

Ülkede 2024'te yapılan son seçimde Sosyal Demokrat İttifakı liderliğinde kurulan koalisyon, müzakerelerin yeniden başlatılıp başlatılmaması konusunda referanduma gitme kararı almıştı.

Almanya'da eylül ayında yapılacak kritik eyalet seçimleri öncesinde, göçmen karşıtı söylemleriyle bilinen aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin yükselişi, ülkenin ekonomik geleceğine yönelik endişeleri artırıyor.

Ekonomistler, AfD'nin yabancı düşmanı politikalarının iş gücü piyasasına ve ekonomik büyümeye ağır darbe vuracağı uyarısında bulunuyor.

Almanya'da 6 Eylül'de Saksonya-Anhalt'ta, 20 Eylül'de ise Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern'de seçimler gerçekleştirilecek.

Son anketler, bu eyaletlerde Sol Parti (Die Linke) ve göçmen karşıtı AfD'nin sandıktan en güçlü yapılar olarak çıkabileceğine işaret ediyor.

Berlin'de "aşırı sağ" ve "sol" kıskacı

Başkent Berlin'de 20 Eylül'de yapılması planlanan seçimler öncesinde siyasi kutuplaşma zirveye ulaştı.

Kentte idareyi elinde bulunduran Başbakan Friedrich Merz liderliğindeki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ile Sosyal Demokrat Parti (SPD) koalisyonunun ise kan kaybettiği değerlendiriliyor.

Berlin Eyalet Başkanı Kai Wegner'in istifasının ardından CDU'nun adayı olan Stefan Evers'in tanınırlığının düşük olmasının, seçim sonuçlarını daha da belirsiz hale getirdiği ifade ediliyor.

Seçim sonrası Berlin'de Sol Parti, Yeşiller ve SPD'den oluşan üçlü bir sol koalisyon ihtimali de masada bulunuyor.

Alman kamuoyu araştırma şirketi INSA tarafından yapılan son araştırmaya göre AfD, Berlin genelinde yüzde 17 ile üçüncü sırada yer aldı.

AfD, Berlin'deki konut krizini de göçmenlere bağlayarak, sosyal konutların sadece "yerlilere" verilmesi vaadiyle kampanya yürütüyor.

AfD'nin ekonomi programı ve eleştiriler

Siyasi kulislerde bu tartışmalar sürerken, ekonomi dünyasından AfD'nin ekonomi programına ve ideolojisine yönelik sert eleştiriler geliyor.

Alman basınında yer alan analizlerde, AfD’nin iktidara gelmesi durumunda ülke ekonomisinde yaşanabilecek kırılmalar; ekonomik refahın daralma riski, göç politikalarının yaratacağı iş gücü açığı, Avro Bölgesi'nden çıkış senaryolarının doğuracağı ihracat zararları, bütçede oluşabilecek açıklar ve iklim politikalarının dışa bağımlılığı artırma tehlikesi olmak üzere 5 temel başlıkta ele alınıyor. Bu değerlendirmelere göre, popülist hükümetlerin uyguladığı ekonomi politikaları uzun vadede üretimi ortalama yüzde 10 daraltabilir.

Bu durum, Almanya için yaklaşık 450 milyar avroluk devasa bir ekonomik kayıp anlamına geliyor. Ülkedeki şirketlerin yüzde 93'ünün hukukun üstünlüğünü en önemli yatırım kriteri olarak görmesi, demokratik kurumların zarar görmesi halinde uluslararası yatırımların tamamen durabileceğini ortaya koyuyor.

AfD’nin kitlesel sınır dışı ve göç karşıtı söylemleri, yaşlanan Alman nüfusu karşısında ciddi bir iş gücü krizini tetikliyor. Uzmanlar, göçün durması halinde gelecek 15 yılda 7 milyon iş gücü açığı yaşanacağını öngörüyor. Halihazırda göçmenler, Doğu Almanya Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'nın (GSYH) yüzde 11’ini (68 milyar avro), Almanya genelinin ise yüzde 14’ünü (572 milyar avro) üretiyor.

Partinin "Brexit" benzeri bir süreçle Avrupa Birliği (AB) ve Avro Bölgesi'nden ayrılma politikası ise ihracat odaklı Alman modeline en büyük darbeyi vuracak nitelikte görülüyor.

Olası bir ayrılığın 5 yıl içinde 700 milyar avro kayba ve 2,5 milyon istihdamın riske girmesine yol açacağı hesaplanıyor. Bu senaryoda, Saksonya-Anhalt eyaletinde hane halkı gelirlerinin yüzde 6'dan fazla düşeceği tahmin ediliyor.

Mali tarafta ise AfD'nin vergi ve emeklilik vaatlerinin bütçede 180 milyar avroluk bir delik açacağı, önerilen vergi sisteminin dar gelirliyi değil, sadece yüksek gelirlileri desteklediği vurgulanıyor.

Ayrıca partinin yenilenebilir enerji karşıtlığı ve yeniden Rus gazına bağımlılık odaklı iklim politikalarının, Almanya’nın enerjide dışa bağımlılığını ve kırılganlığını artıracağı belirtiliyor.

Ekonomistlerden "AfD" uyarısı: "Büyümeyi yarı yarıya düşürür"

Halle Ekonomik Araştırma Enstitüsü (IWH) Başkanı Reint Gropp, AfD’nin yönetime gelmesi durumunda eyalet ekonomilerinin büyük zarar göreceğini vurguladı.

Yabancı düşmanı politikaların ekonomi için yıkıcı olduğunu belirten Gropp, "AfD’nin yöneteceği bir eyalette yıllık ekonomik büyüme yüzde 0,5 ile yüzde 1 arasında düşebilir. İnsanlar ekonomik gerçeklerle değil, artık var olmayan hayali bir 'mavi gözlü, sarışın Alman dünyası' özlemiyle bu partiye oy veriyor." değerlendirmesinde bulundu.

Her 5 doktordan biri yabancı

Almanya'da nitelikli iş gücü açığının ve emekli olan Alman vatandaşlarının sayısının her geçen gün arttığına dikkati çeken uzmanlar, mevcut ekonomik büyümenin tamamen göçmenler sayesinde sürdürülebildiğini belirtiyor.

Verilere göre, göçmenlerin oluşturduğu katma değerin ortadan kalkması durumunda birçok sektörün çökeceği öngörülüyor. Saksonya-Anhalt genelinde gıda üretimi, inşaat, gastronomi ve lojistik sektörlerinde çalışanların yüzde 33 ile yüzde 40'ını göçmenler oluşturuyor. Daha da önemlisi, eyalette görev yapan her 5 doktordan birinin yabancı uyruklu olduğu belirtiliyor.

Saksonya-Anhalt eyaletinde AfD tek başına iktidar hedefliyor

6 Eylül'de sandık başına gitmeye hazırlanan Saksonya-Anhalt eyaletinde anketlerde AfD yüzde 42 ile açık ara önde gidiyor. Onu yüzde 22 ile CDU ve yüzde 13 ile Sol Parti takip ediyor. Yüzde 5 barajı sınırında bulunan SPD, Yeşiller, FDP ve Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) ise parlamento dışı kalma riskiyle karşı karşıya.

Meclisteki diğer partilerin AfD'ye karşı uyguladığı "siyasi tecrit" politikası devam ederken, AfD söz konusu eyalette tek başına hükümet kurma hedefiyle hareket ediyor.

Almanya'nın ekonomik açıdan en dezavantajlı eyaletlerinden Saksonya-Anhalt'ta kişi başına düşen GSYH, ülke ortalamasının yüzde 14 altında kalıyor.

Eski Doğu Almanya eyaletleri gibi batı bölgelerinin gerisinde kalan eyalette nüfus da hızla yaşlanıyor. Yapılan öngörülere göre, bölgenin gelecek 10 yılda çalışma çağındaki nüfusunun yüzde 13'ünü kaybedeceği, 67 yaş üstü nüfusun ise yüzde 8 artacağı tahmin ediliyor.

Sandıktan çıkacak olası bir yenilginin, Başbakan Friedrich Merz üzerindeki parti içi baskıyı tırmandırarak Berlin'de siyasi bir tıkanıklığa ve Avrupa Birliği (AB) genelinde çalkantılara yol açabileceği belirtiliyor.

"Almanya’da sıcak siyaset sonbaharı"

ING Küresel Makro Araştırma Başkanı ve Almanya Başekonomisti Carsten Brzeski, yayımladığı analizde, eyalet seçimlerinin federal politikaları sarsacağını belirterek, süreci "Almanya’nın sıcak siyasi sonbaharı" olarak nitelendirdi. Bölgesel seçimlerin hem yerel bir oylama hem de federal hükümetin popülaritesini ölçen bir anket olduğunu vurgulayan Brzeski, "Üç eyaletteki seçimlerin sonuçları, Berlin'deki siyasi iklimi belirleyecek, hatta mevcut koalisyon hükümetinin vaktinden önce sonunu getirebilecek güçte." uyarısında bulundu.

Hükümetin durgunlaşan ekonomiyi canlandıracak yapısal reformları hayata geçirmekte yavaş kaldığına işaret eden Brzeski, aşırı sağın bu durumdan beslendiğini kaydetti. Brzeski, piyasaların ve iş dünyasının AfD’nin yükselişine daha fazla dikkat etmesi gerektiğinin altını çizerek, şunları aktardı:

"AfD'nin ekonomi politikası hala ne çıkacağı belli olmayan bir sürpriz torbası gibi. Gerçekte ne istedikleri belirsiz ve vaatleri arasında büyük çelişkiler var. Parti programları incelendiğinde, bütçede en büyük finansman açığına sahip olan yapının AfD olduğu görülüyor."

Vaatlerin sadece yüzde 10'undan azı karşılanabiliyor

IWH'nin AfD'nin seçim programına yönelik maliyet analizine de değinen Brzeski, partinin yıllık yaklaşık 2,5 milyar avroluk bir finansman ihtiyacı yarattığını, buna karşın kanıtlanabilir tasarruf vaatlerinin yalnızca 243 milyon avroda kaldığını belirtti.

Brzeski, "Vadedilen her bir avronun 10 sentinden daha azı karşılanabiliyor. Ortaya çıkan en az 2,2 milyar avroluk açık, eyaletin toplam vergi gelirlerinin dörtte birine denk geliyor. Ancak maliyetlerin ve ekonomik gerçeklerin tartışma kazandırdığına inananlar için acı olan durum şu ki; bu rapor kamuoyuna açıklandıktan sonra bile AfD'nin anketlerdeki yükselişi devam etti." ifadelerini kullandı.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

Dow Jones endeksi, yatay seyirle 53.559,99 puandan kapandı. S&P 500 endeksi yüzde 0,25 azalışla 7.711,76 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,52 kayıpla 26.402,42 puana geriledi.

Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda konuşan Fed Başkanı Warsh, enflasyonun hedeflenen seviyeye gerilememesi durumunda para politikasında ilave adımlara ihtiyaç duyulabileceğinin sinyalini verdi.

Warsh, finansal koşulları "kısıtlayıcı" olarak nitelendiremeyeceğini belirtti.

İş gücü piyasalarının genel olarak tam istihdamla uyumlu olduğuna inandığını ancak fiyat istikrarı hedefinde rakamların endişe verici olduğunu dile getiren Warsh, Fed'in mevcut temel odağının fiyatlar olması gerektiğini kaydetti.

Fed Başkanı Warsh, "Bu yaz kişisel tüketim harcamaları ve Tüketici Fiyat Endeksi verileri beklentilerden daha iyi gelmiş olsa da bunlar temel eğilimlerin anlamlı biçimde iyileştiğini bana göstermiyor. Temel enflasyonun açık bir şekilde ve yeterli hızla hedefimize doğru ilerlediğinden emin olmalıyız. Aksi halde yapacak işimiz var." diye konuştu.

Warsh'un enflasyonla mücadele konusundaki kararlılığı vurgulamasıyla, para piyasasındaki fiyatlamalarda Fed'in eylül ayında faiz artırımına gitme olasılığı yükseldi.

Ülkenin kısa vadeli tahvil faizindeki artış da dikkati çekerken ABD'nin 2 yıl vadeli hazine tahvili faizi 12 baz puan artarak yüzde 4,36'ya çıktı.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de Warsh'un değerlendirmelerine genel olarak katıldığını ve enflasyonu temel sorun olarak gördüğünü belirtti.

Goolsbee, "Son birkaç aydır daha olumlu veriler alıyoruz ancak bu durum kesinlikle tehlikeyi tamamen atlattığımız anlamına gelmiyor." değerlendirmesinde bulundu.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

Avusturya kamu yayın kuruluşu ORF'nin haberine göre, dün öğleden sonra ziyaretçi gibi müzeye giren 2 kişi, sergilendiği vitrini çekiçle kırarak kolyeyi alıp kaçtı.

Polis, şüphelilerin yakalanması için geniş çaplı çalışma başlatırken, müzedeki ve çevredeki cadde ile metro istasyonlarındaki güvenlik kameralarının görüntüleri incelemeye alındı.

Olay sırasında sergi salonunda bulunan görgü tanıklarının da ifadelerine başvuruldu.

Polis, şüphelilerin hangi eseri çalacaklarını önceden bildiklerini değerlendirirken, devam eden soruşturma nedeniyle hırsızlığın sipariş üzerine yapılıp yapılmadığına ilişkin bilgi vermedi.

Şüpheliler aranıyor

Polis, güvenlik kameralarından şüphelilere ait görüntülerin elde edildiğini ve 2 kişinin kimliğinin belirlenmesi için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Olayın ardından geçici olarak kapatılan sergi ise polisle yapılan güvenlik değerlendirmesinin ardından yeniden ziyarete açıldı.

MAK'tan yapılan açıklamada, serginin güvenli şekilde faaliyet göstermesi için gerekli koşulların sağlandığı ifade edildi.

Kolye 2016'da 4,3 milyon dolara satılmıştı

Polis, çalınan eserin Mısır Kraliçesi Nazlı'ya ait dünyaca ünlü elmas kolye olduğunu doğruladı ancak kolyenin günümüzdeki değerine ilişkin bilgi vermedi.

Müzayede evi Sotheby's'in verilerine göre, kolye 10 yıl önce New York'ta düzenlenen açık artırmada 4,3 milyon dolara satılmıştı.

Paris merkezli lüks mücevher şirketi tarafından 1939'da hazırlanan kolyede 600'den fazla elmas bulunuyor.

Yaklaşık 500 eserin bulunduğu sergide, Paris merkezli lüks mücevher şirketinin 120 yıllık 300'den fazla eseri ile MAK koleksiyonundan 200'ü aşkın parça yer alıyor.

Fransa'da Halk Sağlığı Kurumu verilerine göre, haziran ayından bu yana ülkenin Provence-Alpes-Cote d'Azur, Oksitanya, Ile-de-France ve Auvergne-Rhone-Alpes bölgelerinde toplam 13 ilde Batı Nil virüsü vakası görüldü.

Ayrıca Aude, Seine-et-Marne ve Drome illerinde ilk kez bu virüse yakalanan vakalar saptandı.

İllere göre 1 ila 7 arasında vaka tespit edilirken, en fazla vaka sayısı Akdeniz kıyısı olan Bouches-du-Rhone ilinde kayıtlara geçti.

Batı Nil virüsü

Çoğunlukla "Culex" cinsi sivrisineklerin ısırmasıyla bulaşan Batı Nil virüsünden korunmak için herhangi bir aşı bulunmazken sivrisinek ısırıklarına karşı korunma tavsiye ediliyor.

Sivrisineğin ısırmasından itibaren kuluçka süresinin 2 ile 14 gün arasında değiştiği, bağışıklığı zayıf olanlarda bu sürenin 21 güne çıktığı belirtiliyor.

Virüsün bulaştığı kişilerin yaklaşık yüzde 80'inde herhangi bir belirti görülmediği, hastaların yaklaşık yüzde 20'sinde ateş, halsizlik, bulantı-istifra, baş ve kas ağrısı gibi semptomların görüldüğü ifade ediliyor.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

ABD Çalışma Bakanlığı, işsizlik maaşı başvurularına ilişkin haftalık verileri açıkladı.

Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusu yapanların sayısı 22 Ağustos ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 4 bin kişi azalarak 203 bine düştü.

Piyasa beklentisi, işsizlik maaşı başvuru sayısının bu dönemde 208 bin olması yönündeydi.

İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 206 binden 207 bine revize edildi.

Geçen hafta itibarıyla 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı ise 1250 artışla 205 bin 500'e ulaştı.

Devam eden işsizlik maaşı başvurularının sayısı da 15 Ağustos ile biten haftada önceki haftaya göre 18 bin azalarak 1 milyon 778 bine geriledi.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisinin (OFAC), "şiddet yanlısı aşırı solcu terör örgütlerinin" oluşturduğu tehdide karşı harekete geçtiği belirtildi.

Bu kapsamda, "şiddet yanlısı aşırı solcu aşırılıkçılara" özel dijital altyapı, araçlar ve hizmetler sağladığı iddia edilen İtalya merkezli "Autistici Inventati", Temmuz 2025'te İngiltere tarafından terör örgütü ilan edilen "Palestine Action" ve halihazırda yabancı bir terör örgütü olarak tanımlanan Filistin Halk Kurtuluş Cephesinin (FHKC) paravanı olarak faaliyet gösterdiği iddia edilen uluslararası kuruluş "Masar Badil" yaptırım listesine dahil edildi.

Masar Badil'in üst düzey yöneticileri Rawa Alsagheer ile Zaid Abdulnasser de yaptırım listesine eklendi.

Açıklamada, Autistici Inventati'nin, kendisini kapitalizme karşı "anti-faşist" ve "anti-militarist" bir örgüt olarak tanımladığı belirtilerek, hizmetlerini yalnızca "PKK gibi terör örgütleri dahil kendi ideolojisiyle uyumlu gördüğü oluşumlara" sunduğu aktarıldı.

Palestine Action'ın da Temmuz 2020'den bu yana, İngiliz kolluk kuvvetleri personelini fiziksel olarak yaralayan eylemler ile yasal ticari işletmeleri korkutmayı ve hükümete baskı yapmayı amaçlayan eylemler dahil sayısız "terör eylemini" desteklediği öne sürüldü.

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, "Aşırı solcu radikaller, aşırılık yanlıları, onların paravanları ve destekçileri dikkatli olmalı, ekonomik araçlarımızın tüm ağırlığını kullanacağız." ifadesini kullandı.

Bessent, siyasi terörizmin ABD toplumunda yeri olmadığını vurgulayarak, bu gruplar ortadan kaldırılana kadar finansal can damarlarını kesmeye devam edeceklerini kaydetti.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

Macron, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Rusya'nın Ukrayna'da AVM'ye düzenlediği ve çok sayıda sivilin öldüğü saldırıların ardından Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile telefonda görüştüğünü belirtti.

Ukrayna'ya hava sahasını koruması için gerekli imkanların verilmesinin önemli olduğunu kaydeden Macron, Zelenskiy'ye "ülkelerine yönelik desteği güçlendireceklerini ve önleyici füzeler göndereceklerini söylediğini" bildirdi.

Macron, imkanı bulunan tüm ülkelerin bu çabaya katkı sağlamasının önemli olduğunu vurgulayarak, çatışmalara son verip barışı seçene kadar Rusya'ya yönelik baskının artırılması beklentisini ifade etti.

"Rusya, teröre başvurarak Ukrayna'ya boyun eğdirmeye çalışıyor, başaramayacak." değerlendirmesinde bulunan Macron, Ukrayna ile birlikte hukuk ve adaletin galip gelmesini sağlayacaklarını kaydetti.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

ABD'nin İran'a karşı izlediği ekonomik baskı politikasına değinen Rızai, "Tüm komşu ülkelere, Amerika'nın yanında ekonomik savaşa katılmamalarını söylüyoruz. Aksi takdirde onları düşman olarak göreceğiz. Savaşı genişletmeyi aramıyoruz, ancak İran çevresindeki ülkeler ekonomik savaşta Amerikalılarla işbirliği yaparsa, çıkarlarını vuracağız." dedi.

Rızai, İran çevresindeki ülkelerin ekonomik savaşta ABD'ye destek vermeleri halinde "Basra Körfezi'ni de Hürmüz Boğazı gibi kapatacaklarını ve bölgeden 1 damla petrolün geçişine izin vermeyeceklerini" söyledi.

İranlı yetkili ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın "pervasız" politikaları nedeniyle dünyada nükleer silah edinme arzusunun arttığını savundu.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

Trump, Güney Carolina eyaletine yapacağı ziyaret için Washington'dan ayrılırken Joint Base Andrews Hava Üssü'nde basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

İran'a uygulanan ekonomik yaptırımların çok önemli olduğunu vurgulayan Trump, bununla birlikte askeri seçeneklerin halen masadan kaldırılmadığını söyledi.

Trump, "Bu ekonomik yaptırımlar, ABD’nin bölgedeki askeri seçeneklerinin sınırlı olduğu anlamına mı geliyor?" şeklindeki soruya, "Hayır, hiç de değil. Bu sadece, neler olacağını izlediğimiz anlamına geliyor." diye yanıt verdi.

ABD'nin Hürmüz Boğazı üzerinde tam bir kontrole sahip olduğunu savunan ABD Başkanı, "İranlılar bir anlaşma yapmak istiyorlar, ancak doğru anlaşmayı yapmaya hazır değiller." değerlendirmesini yaptı.

ABD Başkanı Trump, ekonomik büyümenin borç sorununu çözeceğini söyledi

ABD Hazine Bakanlığının uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarının büyüklüğünü en az iki katına çıkarma hamlesine dair soru üzerine Trump, Hazine Bakanı Scott Bessent'e bunu yapma talimatını kendisinin vermediğini söyledi.

Trump, Bessent'e yönelik "O çok yetenekli, bunu yapmak istedi. Tahviller ve faizler konusunda iyi bir dokunuşa sahip ve bunu yaptı." ifadelerini kullandı.

Ülkenin toplam kamu borcunun 40 trilyon doları aşmasına ilişkin soru üzerine Trump, "Bu 35 yıldır bir sorun. Ancak şimdi daha önce hiç sahip olmadığımız bir şey var, muazzam bir büyüme. Borcun üstesinden gelmenin yolu da büyümedir. Büyüme bu sorunun üstesinden çok kolay bir şekilde gelecek." şeklinde konuştu.

"Sığır eti fiyatlarını düşürmek istiyoruz"

Trump, sığır eti ithalatı hamlesi dolayısıyla bazı çiftçilerin mutsuz olduğuna dair soru üzerine, şunları kaydetti:

“Sığır eti fiyatlarını düşürmek istiyoruz. Seçmenlerin istediği bu, benim istediğim de bu. Besiciler harika insanlar, onları seviyorum. Harika bir iş çıkarıyorlar ama kendileri de biraz yardıma ihtiyacımız olduğunu kabul ediyorlar. Fiyatları düşürmek için de buna ihtiyacımız var. Biz de bunu yapıyoruz.”

Sığır eti konusunda hangi ülkelerle anlaşıldığına yönelik soru sonrasında Trump, ülke ismi vermezken, "en yüksek kaliteli sığır etinin" ABD'ye gönderileceğini söyledi.

“Kanada ile anlaşma ilerliyor”

Trump, Kanada ile ticaret anlaşmasına da "büyük ölçüde" varıldığını düşündüğünü belirterek, "Çiftçilerimizin durumuyla ilgilenmek zorundayız. Çiftçiler benim için çok önemli. Kanada ile anlaşma ilerliyor ve Kanada ile bir anlaşma yapabilmemiz gerekir. Ayrıca Meksika ile yeni bir anlaşma üzerinde çalışmaya başlıyoruz. ABD için çok daha iyi bir anlaşma. Ben yalnızca iyi anlaşmalar yaparım." dedi.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

Göstericiler, New York’taki İsrail konsolosluğunun önündeki yolu kapattı

Midtown bölgesindeki 2. Cadde üzerinde toplanan anti-Siyonist aktivist gruptan bazı eylemciler, trafiği aksattıkları gerekçesiyle New York polisi tarafından gözaltına alındı.

ABD Adalet Bakanlığı, TikTok ve ana şirketi ByteDance ile "çocukların çevrim içi gizliliğinin korunmasına" yönelik davayı 400 milyon dolarlık anlaşmayla sonuçlandırdı.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

ABD Adalet Bakanlığından konuya ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamada, TikTok, ByteDance ve bağlı kuruluşlarının Çocukların Çevrim İçi Gizliliğini Koruma Yasası (COPPA) ve bu yasanın uygulanmasına dair düzenlemelere uyumuna yönelik davayı çözüme kavuşturmak amacıyla 400 milyon dolarlık bir anlaşma yapıldığı duyuruldu.

Söz konusu anlaşmanın şimdiye kadar bir COPPA davasında elde edilen en yüksek tutarlardan birini temsil ettiği vurgulanan açıklamada, bu kapsamda TikTok'un 300 milyon doları derhal, selefi Musical.ly aleyhine verilen önceki uzlaşma kararının kaldırılmasının ardından 100 milyon dolar daha ödeyeceği bildirildi.

Açıklamada, Adalet Bakanlığının 2024'te şikayette bulunmasından bu yana TikTok'un mülkiyetinde, yönetiminde, uyum işlevlerinde ve gizlilik uygulamalarında önemli değişiklikler gerçekleştirildiğine dikkati çekildi.

Ülkede doğal gaz depolarının doluluk oranı şu an yüzde 50 seviyesinde bulunuyor. 1 Kasım'a kadar yasal olarak yüzde 80 doluluğa ulaşılması gerekirken, muafiyetler neticesinde hesaplanan yüzde 71'lik hedef dahi Almanya Gaz İletim Şebekesi Birliği tarafından "neredeyse imkansız" olarak nitelendiriliyor.

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığının yalnızca piyasa dinamiklerine güvenilen bir politika izlemesi, ülkede arz güvenliği tartışmalarına kapı aralarken eleştirileri de artırdı.

Uzmanlar, sektör temsilcileri ve muhalefet, mevcut önlemlerin kış aylarında doğal gaz tedarikini garanti altına almak için yetersiz olduğunu savunurken, yükselen baskılar karşısında Ekonomi ve Enerji Bakanlığı geri adım sinyali verdi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, durumun kötüleşmesi halinde hızlı ve etkili şekilde devreye alınabilecek eylem seçeneklerinin hazırlandığı bildirildi.

Depolama seviyeleri, LNG mevcudiyeti, altyapı ve komşu ülkelerdeki durumun kesintisiz analiz edildiği belirtilen açıklamada, olası piyasa müdahalelerine dair somut bir detay ise verilmedi.

Orta Doğu'da savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın bloke edilmesi, küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatını aksatarak fiyatları tırmandırıyor.

Yaz aylarında düşük fiyattan gaz alıp depolamayı hedefleyen şirketler, yüksek maliyetler nedeniyle alımdan kaçınıyor. Bu durum, 2022'de Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası milyarlarca avroluk kamu kaynağı harcanarak depoların doldurulduğu kriz sürecini hatırlatıyor.

Ana muhalefetteki aşırı sağcı Almanya için Alternatif Partisi Eş Genel Başkanı Alice Weidel, hükümeti sert bir dille eleştirerek, "Tesisler yarı yarıya boş, seviye hiç bu kadar düşük olmamıştı. Hükümet, yanlış politikalarıyla arz güvenliğini tehlikeye atıyor." ifadesini kullandı.

Muhalefetteki Yeşiller Partisinin Enerji Politikası Sözcüsü Michael Kellner, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla piyasa mekanizmalarının çöktüğünü belirterek hükümeti eleştirdi.

Kellner, "Depoların hızla dolacağına dair hiçbir işaret yok. Kışın arz kesintisi yaşamamak için gazı çok daha yüksek fiyatlardan ithal etmek zorunda kalabiliriz." uyarısında bulundu.

Avrupa Enerji Borsası Üst Yöneticisi Tobias Paulun da ek önlemler olmadan depoların dolmayacağını vurgulayarak, "Doğal gaz yazın kıştan daha pahalıysa, depoları piyasa dinamikleriyle dolduramazsınız. Siyasi iradenin devreye girerek tamamlayıcı bir mekanizma oluşturması gerekiyor." dedi.

- ABD'de ulusal borcun 40 trilyon doları aşması ve bütçe açığı endişeleri dolar endeksini son 3 ayın en düşük seviyelerine yakın tutuyor

Haftalık bazda yaklaşık yüzde 1 değer kaybeden dolar endeksi (DXY), cuma günü kapanışa doğru yüzde 0,1 düşüşle 98,7 seviyesinde bulunarak son 3 ayın en düşük seviyelerine yakın seyrini sürdürüyor.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

ABD Hazine Bakanlığının, uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarının büyüklüğünü iki katına çıkaracağını duyurması, tahvil faizlerindeki yükselişi sadece geçici olarak frenleyebildi.

Cuma günü ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi 1,4 baz puan artışla yüzde 5,2508'e yükseldi. Küresel tahvil faizlerinin bütçe açıkları ve enflasyon endişeleriyle son on yılların en yüksek seviyelerine çıkması, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırım döngüsüne ilişkin beklentilerin de zayıflamasına neden oldu.

- "Sıra dışı araçlar kurumsal güvenilirliği zedeliyor"

Mali tablonun yanı sıra ABD kurumlarının güvenilirliğine yönelik tartışmalar da dolar üzerinde baskı oluşturuyor.

Analistler, Hazine Bakanlığının likiditeyi artırma amaçlı planlanan bu sıra dışı tahvil geri alım operasyonlarını, "hükümetin uzun vadeli borçlanma maliyetlerini kontrol altında tutma kararlılığına yönelik güçlü bir sinyal" olarak değerlendiriyor.

Bu hamlenin, yüzde 6'ya yaklaşan bütçe açığı ve 40 trilyon doları aşan ulusal borç zemininde risk iştahını destekleyebileceği, doların ise daha yumuşak bir düşüş trendine girmesine yol açabileceği öngörülüyor. Küresel piyasalarda endeksin 98,65-98,70 bölgesinde destek bulduğu ve kısa vadede 99 seviyesinin üzerine çıkmakta zorlanacağı tahmin ediliyor.

Avustralya merkezli Commonwealth Bank of Australia'nın Döviz Stratejisti Carol Kong, konuya ilişkin, ABD Hazine Bakanlığının tahvil geri alımlarına işaret ederek, "Bu operasyonlar, ABD hükümetinin borçlanma maliyetlerini yönetmek için sıra dışı araçlar kullandığının somut bir göstergesidir." değerlendirmesinde bulundu.

Kong, bu sürecin yüksek ulusal borç ve siyasi belirsizlik ortamında gerçekleştiğini vurguladı.

- Yatırımcılar altın ve bitcoine yöneliyor

ABD ekonomi yönetiminin piyasaya daha müdahaleci bir tutum sergilemesiyle dolara olan küresel talep azalırken, yatırımcılar alternatif gerçek varlıklara yöneldi.

Bu süreçte dolardan kaçan sermayenin ilk adreslerinden biri kripto para piyasası oldu.

Analiz şirketi Coinmarketcap'in verilerine göre, bitcoin dahil küresel kripto para piyasasının değeri 24 saatte yaklaşık yüzde 7,44 artarak 2 trilyon 600 milyar dolara ulaştı. Piyasa değeri bakımından en büyük kripto para birimi olan bitcoinin fiyatı da son 24 saatte yüzde 9’dan fazla değer kazanarak 78 bin dolar üzerinde çıktı ve Mayıs 2026'dan beri en yüksek seviyesini gördü.

ABD Hazinesinin tahvil hamlesi etkisiyle neredeyse son 3 ayın zirvesinde olan altının onsu yüzde 1,45 artışla 4 bin 585 dolarda seyrediyor.

Doluluk oranı hafta boyunca belirli düzeyde artmasına rağmen rezervuar seviyeleri uzun dönem ortalamasının altında kalmayı sürdürdü.

NVE'nin 5 Ağustos tarihli verilerine göre rezervuarların doluluk oranı yüzde 62,8 seviyesindeyken, bu oran geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 72'nin ve 2006-2025 dönemindeki yüzde 75,2'lik medyan değerin altında kaldı.

NVE, temmuzda ülkenin güneyinde birkaç hafta boyunca düşük yağış görüldüğünü ve bunun rezervuar seviyelerini aşağı çektiğini bildirdi. Güney ve Orta Norveç'teki hidroelektrik rezervuarlarının doluluk oranlarının mevsimsel olarak tarihi düşük seviyelerde bulunduğu belirtildi.

NVE hidroelektrik üreticilerinin kış aylarında arz güvenliğini gözeterek hareket etmesinin önemine dikkati çekti.

Güney Norveç'te su kaynakları baskı altında

NVE'nin 5 Ağustos tarihli bölgesel verilerine göre Güneybatı Norveç'teki hidroelektrik rezervuarlarının doluluk oranı yüzde 48, Batı Norveç'te yüzde 59,8 ve Orta Norveç'te yüzde 57,9 olarak kaydedildi.

Kuzey Norveç ise yüzde 89,8'lik doluluk oranıyla diğer bölgelerden ayrıştı.

Norveç genelinde rezervuarlara kullanılabilir su girişi 2,9 teravatsaat olarak hesaplanırken, bu miktar 2006-2025 dönemindeki ortalamanın yüzde 86'sına karşılık geldi.

Yılın 31 haftasında Norveç genelindeki yağış miktarı 52,1 teravatsaat, kullanılabilir su girişi ise 70,6 teravatsaat olarak hesaplandı. Her iki değer de uzun dönem ortalamasının altında kaldı.

NVE'nin değerlendirmesine göre Güney Norveç'in bazı bölgelerinde yer altı suyu seviyeleri düşük veya çok düşük seviyelere gerilerken, göl ve nehirlerdeki su akışları da azaldı.

Kurum, Güney Norveç'te gelecek haftalarda yeterli yağış görülmemesi halinde su durumunun bazı bölgelerde daha da zorlaşabileceği uyarısında bulundu.

Bu durumun içme suyu temini, tarımsal sulama ve balık üretim tesisleri açısından sorunlara yol açabileceği belirtildi.

NVE, su işletmeleri, kuyu sahipleri ve yüksek miktarda su kullanan işletmelerden su seviyelerini yakından takip etmelerini ve seviyelerin düşmeye devam etmesi halinde erken aşamada su tasarrufu tedbirleri almalarını istedi.

Uydu görüntüleri su seviyelerindeki gerilemeyi gösterdi

Norveç'te su seviyelerindeki gerileme, ESA'nın Copernicus Sentinel-2 uydularından elde ettiği görüntülere de yansıdı.

ESA'nın 10 Ağustos tarihli değerlendirmesinde, Güneydoğu Norveç'teki su seviyelerinin gerilediği belirtildi.

ESA'nın 11 Ağustos 2025 ve 4 Ağustos 2026 tarihli uydu görüntülerinin karşılaştırılmasına göre, geçen yıl Sarp Şelalesi'nde görülen su akışı bu yıl görülmüyor.

Glomma Nehri ile bağlantılı Vestvannet Gölü'nde ise kıyı çizgisinin gerilediği ve daha geniş kumluk alanların ortaya çıktığı görüldü.

ESA'ya göre Norveç'in en uzun nehri Glomma, hidroelektrik üretimi yapan 3 enerji santralini besliyor.

NVE'nin hidrolojik verileri ile ESA'nın uydu görüntüleri, özellikle Güney Norveç'te düşük yağış ve su girişlerinin hidroelektrik rezervleri başta olmak üzere ülkenin su kaynakları üzerindeki baskıyı artırdığını ortaya koyuyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Katar'a satışı onaylanan uçaklarla ilgili bildirimin Kongre'ye yapıldığı belirtildi.

Buna göre ABD, Katar'a 4 adet KC-46A havada yakıt ikmal uçağı, 8 adet PW4062 turbofan motoru, radar uyarı alıcıları, lazer verici grupları ve diğer ekipmanların satışına onay verdi.

Açıklamada, söz konusu silah satışının Katar'ın bölgedeki stratejik rolüne katkı yapacağı ve "bölgedeki askeri güç dengesini değiştirmeyeceği" ifade edildi.

Buna göre, haziranda yüzde 2,6 olan yıllık enflasyon temmuzda yüzde 2,9'a yükseldi. Aylık enflasyon da yüzde 0,3 oldu.

Konut ve hane halkı hizmetleri ile mobilya fiyatlarındaki artışlar, yıllık ve aylık enflasyondaki değişimde yukarı yönlü etki yaptı. Ulaştırma fiyatları ise aşağı yönlü baskı yaparak bu etkiyi kısmen dengeledi.

İngiltere'de enerji ve gıda fiyatları hariç tutulan çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 2,6 ile değişiklik göstermedi. Hizmetler sektörü enflasyonu yıllık bazda yüzde 3,4'e geriledi. Hizmetler enflasyonu haziranda yıllık yüzde 3,6 olmuştu.

ABD/İsrail-İran Savaşı sonrası artan enerji fiyatları hane halkları için yaşam maliyetlerinde yeni bir baskıya yol açtı. Bu durum ülkede enflasyonun hız kazanmasında etkili oldu.

Türk Kızılay Genel Başkanı Yılmaz: “İnsani Yardım Gazze’ye Kesintisiz Ulaşmalı”

Türk Kızılay Genel Başkanı Prof. Dr. Fatma Meriç Yılmaz, “İnsani yardım yalnızca mevcut bir kaynak değil, ihtiyaç sahibine ulaşması gereken bir yaşam hattıdır. Gazze’de bugün temiz suya, yeterli beslenmeye, ilaca ve sağlık hizmetlerine erişimin sürekliliği doğrudan insan hayatını etkiliyor. İnsani yardım Gazze’ye kesintisiz ulaşmalı; bu yardımı ulaştıran insani yardım çalışanları ve gönüllüler de korunmalı” dedi.

Savaşlar, afetler, salgınlar ve kitlesel yerinden edilmeler, dünyanın farklı bölgelerinde milyonlarca insanın temel ihtiyaçlara erişimini zorlaştırıyor. Her yıl 19 Ağustos’ta anılan Dünya İnsani Yardım Günü, krizlerden etkilenen insanların yaşamlarını ve onurlarını korumak için yürütülen insani yardım çalışmalarına, insani yardıma erişimin önemine ve bu yardımı ulaştıran çalışanların karşı karşıya olduğu risklere dikkat çekiyor.

Filistin’de ve özellikle Gazze’de devam eden insani koşullar, yardımın yalnızca bölgeye girmesinin değil, ihtiyaç sahiplerine güvenli, düzenli ve kesintisiz biçimde ulaşmasının hayati önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Uluslararası kuruluşların güncel raporları; temiz su ve sanitasyon hizmetlerindeki yetersizliklerin, kalabalık yaşam koşullarının, gıda güvensizliğinin ve sağlık sistemindeki kapasite kaybının özellikle çocuklar, hastalar, yaşlılar ve yerinden edilmiş kişiler üzerindeki riskleri artırdığına işaret ediyor.

Gazze’de sağlık ve salgın hastalık riski artıyor

Gazze’de sağlık sisteminin uzun süredir ağır baskı altında olması, temel ilaç ve tıbbi malzemelere erişimde yaşanan güçlükler ile temiz su ve sanitasyon koşullarındaki bozulma, halk sağlığı açısından ciddi risk oluşturmaya devam ediyor.

İnsani yardım kuruluşlarının verileri, akut solunum yolu enfeksiyonları, deri hastalıkları ve akut sulu ishalin Gazze’de yaygın görülen sağlık sorunları arasında bulunduğunu ortaya koyuyor. Temiz suya erişimdeki yetersizlik, atık ve kanalizasyon sorunları ile insanların kalabalık alanlarda yaşamlarını sürdürmek zorunda kalması, bulaşıcı hastalıkların yayılma riskini artırıyor.

Son uluslararası değerlendirmelerde de Gazze’de güvenli ve düzenli suya erişimin önemli ölçüde sınırlı kaldığına dikkat çekiliyor. Özellikle çocukların güvenli içme suyuna ve temel sağlık hizmetlerine yeterince erişememesi, hijyen koşullarının yetersizliğiyle birleştiğinde ishal, deri hastalıkları ve diğer önlenebilir sağlık sorunlarının daha ağır sonuçlara yol açmasına neden olabiliyor.

Genel Başkan Yılmaz: “Yardım ihtiyaç sahibine ulaşmadıkça amacına ulaşmış sayılmaz”

Türk Kızılay Genel Başkanı Prof. Dr. Fatma Meriç Yılmaz, Dünya İnsani Yardım Günü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:

“Gazze’de yaşanan insani kriz, insani yardımın erişilebilir olmasının neden hayati olduğunu bütün açıklığıyla gösteriyor. Gıdanın, ilacın ya da temiz suyun var olması tek başına yeterli değildir. Asıl olan, bu hayati desteğin ihtiyaç sahibine zamanında, güvenli, kesintisiz ve insan onuruna yaraşır biçimde ulaşmasıdır.

Temiz suya erişemeyen bir çocuk için insani yardım, aynı zamanda hastalıklardan korunmak demektir. Yeterli beslenemeyen bir çocuk için sağlıklı gelişimini sürdürebilmek, tedavi bekleyen bir hasta için ise ilaca ve sağlık hizmetine zamanında ulaşabilmek demektir.

İnsani yardımın kesintiye uğramasının sonuçları yalnızca ulaştırılamayan yardım paketleriyle ölçülemez. Bunun insani karşılığı; daha fazla yetersiz beslenme, daha yüksek hastalık riski ve önlenebilir insani kayıplardır. Bu nedenle insani yardım Gazze’ye kesintisiz ulaşmalı.”

İnsani yardımı ulaştıranlar da korunmalı

Kriz bölgelerinde ihtiyaç sahiplerine ulaşmak için görev yapan insani yardım çalışanları ve gönüllüler de ciddi güvenlik riskleriyle karşı karşıya bulunuyor.

Türk Kızılay’ın da parçası olduğu Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC), #ProtectHumanity – İnsanlığı Koru çağrısıyla dünyanın farklı bölgelerinde görev yapan insani yardım çalışanlarının ve gönüllülerin korunması gerektiğini vurguluyor.

Gazze başta olmak üzere çatışmaların yaşandığı bölgelerde sivillerin, sağlık çalışanlarının, insani yardım personelinin, sağlık tesislerinin ve ambulansların korunması; insani yardım faaliyetlerinin tarafsızlık, bağımsızlık ve ayrım gözetmeme ilkeleri doğrultusunda sürdürülebilmesi açısından hayati önem taşıyor.

Türk Kızılay, Dünya İnsani Yardım Günü’nde “İnsani Yardım Ulaşılabilir Olmalı” çağrısıyla başta Gazze olmak üzere insani krizlerden etkilenen insanların gıda, temiz su, sağlık ve diğer temel hizmetlere güvenli ve kesintisiz biçimde erişiminin sağlanması; insani yardım çalışanları ve gönüllülerin de görevlerini güvenli koşullarda sürdürebilmesi gerektiğini bir kez daha vurguluyor.

Buna göre, ülkede işsizlik oranı söz konusu dönemde yüzde 4,9'da yatay seyir izledi. Piyasa beklentisi işsizliğin yüzde 4,8 seviyesine düşeceği yönündeydi.

İngiltere'de yılın ikinci çeyreğinde çalışanların ikramiyeler dahil maaşlarındaki yıllık artış oranı yüzde 4,1'e geriledi.

ONS Ekonomik İstatistikler Direktörü Liz McKeown, verilere ilişkin değerlendirmesinde, iş gücü piyasasında "genel resmin" neredeyse değişmediğini belirterek, işsizlik ve iş gücü oranlarının yatay seyrettiğini ifade etti.

Maaş artış oranlarında da büyük çaplı değişim görülmediğini dile getiren McKeown, özel sektöre göre kamuda maaş artış oranlarının hala yüksek olduğunu kaydetti.

- ZEW Ekonomik Güven Endeksi, ağustosta geçen aya kıyasla 7,9 puan arttı

Almanya'da kurumsal yatırımcı ve analistlerin ekonomiye güveni ağustosta artışını sürdürdü.

Buna göre, temmuzda 26,3 puan olan endeks, ağustosta 7,9 puan artarak 34,2 puana yükseldi.

Mevcut Durum Endeksi de ağustosta geçen aya göre 16,5 puan iyileşerek eksi 61,1 puana çıktı.

Ağustosta bütün sektörlerin ekonomik beklentilerinde iyileşme kaydedildi. Özellikle otomotiv sektörüne ilişkin beklentiler 22,2 puan arttı.

Kimya ve ilaç sektörlerinin yanı sıra makine ve metal sektörlerinde de beklentiler güçlü artış gösterdi.

Özel tüketime ilişkin beklentiler 9 puan artarak eksi 6,2 puana, inşaat sektörüne yönelik beklentiler de 1,4 puan yükselişle 2,1 puana çıktı.

ZEW’in Avro Bölgesi'ne yönelik ekonomik güvenini yansıtan endeks de ağustosta geçen aya göre 8 puan artarak 31,4 puana yükseldi.

Avro Bölgesi’nde mevcut ekonomik duruma yönelik değerlendirme ise 16,2 puan iyileşmesine rağmen eksi 21,5 puanla negatif bölgede kaldı.

Piyasa beklentileri ZEW Ekonomik Güven Endeksi’nin Almanya'da 30,1, Avro Bölgesi'nde 25,9 seviyesinde olması yönündeydi. Açıklanan verilerin beklentileri aşması dikkati çekti.

ZEW Başkanı Prof. Dr. Achim Wambach, verilere ilişkin değerlendirmesinde, ekonomik beklentilerdeki olumlu eğilimin ağustosta daha da güçlendiğini belirtti.

Artışın şirketlerin güçlü çeyrek dönem sonuçları ile son dönemde ihracatın yüksek seviyelerde seyretmesinden kaynaklandığına işaret eden Wambach, Ren Nehri'ndeki su seviyelerinin rekor düşük düzeylere gerilemesinin ekonomik faaliyet açısından risk oluşturduğunu kaydetti.

Rapor, küresel demografik dönüşümün yanı sıra yaşlanan nüfusun sağlık ekonomisi üzerindeki etkilerine, yapay zeka ve GLP-1 gibi yeni nesil sağlık teknolojilerinin neden olduğu değişime, sigorta ve emeklilik sektörünün karşılaşacağı risklere ve uzun yaşamın beraberinde getireceği etik tartışmalara dikkati çekti.

Rapora ilişkin, sorularını yanıtlayan Gürol Sami Özer, demografik dönüşümün, küresel ekonomiyi köklü bir yapısal değişime zorladığını belirterek, "2050’de 65 yaş ve üzeri nüfusun 1,6 milyara ulaşması beklenirken bu durumun sosyal güvenlik ve sağlık sistemleri üzerinde önemli bir yük oluşturması tahmin ediliyor." dedi.

Avrupa’da her bir emekliyi finanse eden 3,4 çalışan varken, 2050’de bunun 2’ye düşecek olmasının kamusal emeklilik sistemlerinin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini vurgulayan Özer, şunları kaydetti:

"Sağlık alanında ise artan yaşlı nüfusa bağlı olarak medikal maliyetlerin yükselmesi ve personel açığı kar marjlarını baskılamaktadır. Devletlerin bu sürece, yasal emeklilik yaşını ve şartlarını otomatik olarak yükselten ve yaşam beklentisine endeksleyen mekanizmalar kurarak hazırlandığını görüyoruz. En büyük ekonomik ve sosyal riskin ise 'yaşam süresi'nin devletten doğrudan bireylere kayması ve tasarruf açığının derinleşmesi olarak belirtebilirim."

"Kamu, emeklilik şirketleri ve bireyler arasında dengeli bir yük paylaşımı kurulmalı"

Gürol Sami Özer, insan ömrünün uzamasının geleneksel kamu emeklilik modellerinin sürdürülebilirliğini zorlaştırdığını ve çalışan-emekli dengesini bozduğunu ifade etti.

Bu durumun, yaşam süresi riskinin kamudan bireye transfer olmasını, bireylerin daha uzun süre çalışmasını veya özel birikimlerini artırmasını zorunlu hale getirdiğini belirten Özer, şunları söyledi:

"İnsanların sağlıklı ve refah içinde kalabilmesi için kamu kaynaklı birinci basamak sistemlere ek olarak, tamamlayıcı mekanizmalar geliştirilmelidir. Türkiye özelinde Orta Vadeli Program kapsamındaki Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi gibi zorunlu ikinci basamak modeller ile Bireysel Emeklilik Sistemi bu noktada hayati rol oynuyor. Dünyada yaşlanmanın getirdiği maliyetlerin tek bir paydaş veya kurum tarafından karşılanamayacak boyuta ulaştığını belirtmek istiyorum. Bu yüzden kamu, emeklilik şirketleri ve bireyler arasında dengeli bir yük paylaşımı kurulmalıdır. Bireyler, emeklilik dönemindeki gelir kayıplarını ve cepten sağlık harcamalarını dengelemek adına bireysel emeklilik fonları gibi pasif gelir üreten alternatif birikim araçlarına yönelmelidir. Ayrıca BES birikimlerinin emeklilik aşamasında doğrudan ömür boyu yenileme garantili Tamamlayıcı Sağlık Sigortası poliçelerine dönüştüğü hibrit finansal ürünler bireysel riski minimize edecektir."

Özer, uzun ve sağlıklı yaşam teknolojilerine, pahalı biyoteknolojik tedavilere ve yenilikçi ilaçlara başlangıçta sadece yüksek gelirli grupların ulaşabilmesinin, sosyoekonomik uçurumu fizyolojik boyuta taşıyarak "biyolojik bir kast sistemi" yaratma riski taşıdığına vurgu yaptı.

Gürol Sami Özer, sözlerine şöyle devam etti:

"En düşük gelir grubundakilerin yüzde 44'ü kronik hastalık bildirirken bu oranın yüksek gelirlilerde yüzde 28 kalması sağlık eşitsizliğinin halihazırdaki boyutunu ve gelecekteki derinleşme potansiyelini açıkça gösteriyor. Biyoteknolojik gelişmelerin bu farkı açması durumunda, ekonomik gücün ve servetin daha ileri yaş gruplarında birikmesi gündeme gelecektir. Ayrıca sosyal güvenlik ve sağlık sigortası üzerindeki finansal yükün artması, kamu maliyesinde kırılganlıklara yol açma potansiyeline sahiptir. Bu süreçte kamunun düzenleyici rolleri, kapsayıcı Uzun Süreli Bakım Sigortası uygulamaları ve özel sigorta ekosisteminin kapsayıcı ürün tasarımları toplumsal dengenin korunmasında stratejik önem arz edecektir."

"İnsan ömrünün uzamasıyla aktüeryal hesaplamalar ve sigortacılıktaki sınırların yeniden tanımlanması gerekiyor"

Özer, tıp ve biyoteknolojideki çığır açıcı gelişmelerin insan ömrünü uzatmasıyla aktüeryal hesaplamalar ve sigortacılık dinamiklerindeki sınırların yeniden tanımlanmasının bir gereklilik haline geldiğini söyledi.

Muhtemelen çözümün, sigorta sistemlerinin emeklilik ödemelerine katı bir "yıl sınırı" koyması şeklinde gerçekleşmeyeceğini belirten Özer, "Bunun yerine aktüeryal sistem, 'otomatik endeksleme' ve 'tanımlanmış katkı' esaslı dinamik modellere geçiş yapmaktadır. OECD ülkelerindeki trendleri incelediğimizde, bireylerin birikimlerinin maaşa dönüştürülmesinde o anki beklenen yaşam süresi katsayılarının kullanıldığı itibari hesaplar ve tanımlanmış katkı planları öne çıkmaktadır." diye konuştu.

Özer, ödenecek emekli maaşı tutarı veya tam emeklilik için gerekli prim gün sayısı/yaşı otomatik olarak ortalama yaşam beklentisine endekslendiğini anlatarak, "Böylece aktüeryal denge, yıl bazlı doğrudan kısıtlamalar yerine finansal çarpanların ve emeklilik yaşının dinamik olarak güncellenmesiyle sağlanacaktır." ifadelerini kullandı.

Yapay zeka verimlilik, AR-GE maliyetlerinde düşüş ve ilaç keşif sürecinde hız sağlıyor

Özer, sağlık sistemlerinde artan maliyet baskılarına değinerek, yapay zeka uygulamalarının verimlilik sağlaması, AR-GE maliyetlerini düşürmesi ve ilaç keşif süreçlerini hızlandırmasıyla önemli bir çözüm sunduğunu ifade etti.

Son olarak GLP-1 obezite ilaçlarının biyomedikal alanda kritik bir dönüşüm başlattığına dikkati çeken Özer, söz konusu pazarın 2035 yılına kadar 190 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşmasının öngörüldüğünü söyledi.

Özer, bu çözümlerin doğrudan bir hastane harcaması sıfırlayıcısı niteliğine sahip olmadığını belirterek, "Raporumuzda vurgulandığı üzere GLP-1 tedavisi bırakıldığında verilen kilolar hızla geri alındığından, süreç sürekli bir abonelik ekosistemine dönüşmekte ve medikal bütçeler üzerinde yeni yükler yaratmaktadır." şeklinde konuştu.

S&P 500 endeksi yüzde 0,52 azalışla 7.745,06 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,32 kayıpla 26.644,91 puana geriledi.

Makroekonomik veri tarafında, ABD Merkez Bankası (Fed) New York şubesinin açıkladığı imalat endeksi, ağustosta 20,6 değeriyle 4 yılı aşkın süredir görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Endeks, piyasa beklentilerinin de üzerinde gerçekleşti.

Jeopolitik tarafta da ABD basınında üst düzey bir İranlı yetkilinin, diplomatik çabaların sonuçsuz kalması halinde ülkenin savunma odaklı bir politika yerine saldırı odaklı bir politikaya yönelebileceğini söylediği aktarıldı.

ABD Başkanı Donald Trump da Oval Ofis'te basın mensuplarına yaptığı açıklamada, İran ile bugün sona eren 60 günlük çerçeve anlaşmayı uzatmak isteyip istemedikleri sorusuna "Hayır" yanıtını verdi.

İran ile nihai bir anlaşmaya varıp varamayacakları yönündeki soru üzerine Trump, "Anlaşma yapmak istiyorlar ancak benim gerekli gördüğüm türde bir anlaşma yapmayacaklar." dedi.

Analistler, jeopolitik belirsizliklerin sürdüğüne işaret ederek, bölgedeki gerilimin sona erdirilmesine yönelik diplomatik bir çözüm belirtisi görülmemesinin petrol fiyatlarını yükselttiğini kaydetti.

TSİ 23.00 itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,6 artışla 90,82 dolar olurken, aynı dakikalarda Batı Teksas türü ham petrolün varili 84,66 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki artışla birlikte ABD'nin 30 yıllık Hazine tahvili faizi, yüzde 5,31'in üzerine çıkarak 2007'den bu yana en yüksek seviyesini gördü.

ABD Enerji Bakanlığının verilerine göre, ülkenin Stratejik Petrol Rezervi, 14 Ağustos itibarıyla yaklaşık 293,4 milyon varile inerek, 1982 sonundan bu yana kaydedilen en düşük seviyeye geriledi.

Japonya'da beklentilerin altında gelen büyüme verilerinin, ülkedeki yükselen enflasyon da göz önüne alındığında hem Japonya Merkez Bankasını (BoJ) hem de Japon hükümetini ikileme sokabileceği tahmin ediliyor.

Japonya’da 2. çeyreğe ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) önceki çeyreğe göre yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 1,1 artarak beklentilerin altında kaldı. Ülkede ihracat, büyümenin ana itici gücü oldu ancak bu durum sadece daha yüksek sevkiyat hacminden ziyade, zayıf yenin de katkısıyla gerçekleşti.

Söz konusu veri ülkede ekonomik büyümenin yavaşladığını ortaya koyarken ülkede zayıflayan iç talebin güçlü ihracatın pozitif etkilerini sınırladığı görüldü. Ülke yılın 1. çeyreğinde çeyreklik bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 1,8 büyümüştü.

Söz konusu verinin, İran savaşı kaynaklı ekonomik etkileri yansıtmaya başladığı görüldü.

Zayıf sermaye harcamaları da Japonya ekonomisinin büyümesini olumsuz etkileyen önemli faktörler arasında yer aldı. Japon ekonomisindeki zayıflığın BoJ'un faiz artırma alanını daraltabileceğine ilişkin öngörüleri öne çıkarıyor.

Ülkede enflasyon yükseliyor

Japonya'da enflasyon yükseliş eğiliminde hareket ediyor. Nisan ayında yüzde 1,4 olan enflasyon mayıs ayında yüzde 1,5'e ve haziran ayında yüzde 1,7'ye çıktı. Ülkede temmuz ayına ilişkin enflasyonun yüzde 1,9 olması bekleniyor.

Büyümenin beklentilerin altında kalması ile enflasyonun yükseliş eğiliminde hareket etmesi ekonomik politikalarda ikileme neden oluyor. Enflasyonist baskılardan dolayı BoJ faiz artırımı planlarken ülkedeki yavaşlayan büyümeden dolayı Japon hükümeti mali genişlemeden yana bir tavır alıyor.

Tahvil piyasaları mali genişlemeye sıcak bakmıyor

Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Japonya'da bugün açıklanan büyüme verileri hem BoJ hem hükümet için tabloyu karmaşıklaştırıyor." dedi.

Hükümet tarafına bakıldığında Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin düşen reytingleri ve genel olarak hayat pahalılığının göz önüne alınması gerektiğini belirten Kaymaz, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu faktörler mali genişleme ve ek harcama konusunu gündemde tutuyor ancak tahvil piyasaları ek harcamaya sıcak bakmıyor, daha doğrusu mali sağlığa aykırı buluyor ve daha fazla risk primi talep ediyor. BoJ ise daha ziyade enflasyondan endişeliydi. Ücret artışları ve büyüme konusunda kendini daha sağlam hissediyordu. O hissiyat bugün itibarıyla biraz azalmış olabilir ancak büyümenin endişe konusu haline gelmesi için verilerin devamının da zayıf gelmesi gerekir diye düşünüyorum."

Japonya'da enflasyonun genel olarak arz kaynaklı olduğuna dikkati çeken Kaymaz, bu bakımdan talep tarafında bir zayıflığa ikincil gözüyle bakmak gerektiğini dile getirdi.

Kaymaz, ham madde, ara malı ithalatında enflasyonist sürecin devam ettiğini belirterek, şunları kaydetti:

"Ayrıca ücret artışları trendi devam ediyor ki BoJ'a göre sürdürülebilir sağlıklı enflasyonun temel şartı durumunda bulunuyor reel ücretler. O bakımdan bir resesyon veya dezenflasyon riskini konuşmak için erken olur kanaatindeyim. Bu riski daha görünür kılabilecek hadise seri faiz artırımları olabilir. Ayrıca yapay zeka tarafındaki gelişmelere de dikkat etmek gerekir. Japonya'da yarı iletken sektörü çok güçlü, yatırım ve üretim ortamında canlılık devam ediyor. Önümüzdeki dönemde yapay zeka temalı yatırımlarda ani bir geri çekilme veya donma olduğu takdirde de bir resesyon olasılığı artabilir. Fakat tekrar vurgulamak isterim ki, çeyreklik veriler henüz resesyon tehlikesine işaret etmiyor."

Elektrolizör, elektrik enerjisi kullanarak suyu hidrojen ve oksijene ayıran cihaz olarak hidrojen üretiminin temel teknolojilerinden biri olarak öne çıkıyor. Yenilenebilir kaynaklardan elde edilen elektrikle çalıştırıldığında, yeşil hidrojen üretiminde kullanılıyor.

Avrupa'da 2030'a kadar planlanan 31 gigavatlık elektrolizör kapasitesinin yalnızca 3 gigavatı nihai yatırım kararına (FID) ulaştı.

Bu durum, yüksek üretim maliyetleri, belirsiz hidrojen talebi, değişen düzenlemeler ve uzun vadeli alım anlaşmalarının yetersizliği gibi sorunların sektörde yatırımların önünde engel oluşturduğunu gösteriyor.

Uzun vadeli alıcıların bulunmaması, hidrojen projelerinin finansman bulmasını zorlaştırırken, yeterli talep ve taşıma-depolama altyapısının bulunmaması da yeni elektrolizör yatırımlarını sınırlıyor.

Kısa vadede elektrolizör arzı sorun olmayacak

EIC raporuna göre, kısa vadede elektrolizör üretiminin Avrupa'daki hidrojen sektörünün önündeki temel darboğaz olması beklenmiyor.

Piyasada arz fazlası yaşanmasının beklendiği 2027 ve 2028'de, üreticilerin öngörülen siparişleri karşılayabilecek kapasiteye sahip olduğu değerlendiriliyor.

Buna karşılık, daha fazla hidrojen projesinin yatırım onayı alması halinde 2029'dan itibaren elektrolizör arzında sıkıntı yaşanabileceği öngörülüyor. Bunun gerçekleşmesi ise nihai yatırım kararlarında hızlı bir artış yaşanmasına bağlı.

EIC'nin verilerine göre ITM Power, John Cockerill, Nel, Sunfire, Thyssenkrupp ve Topsoe olmak üzere 6 üretici, hidrojen talebini artırmak, düzenlemeleri netleştirmek ve finansmana erişimi kolaylaştırmak amacıyla şubat ayında Electrolysers4Europe koalisyonunu kurdu.

Avrupa'da 624 hidrojen projesi takip ediliyor

EICDataStream, 2020'den bu yana Avrupa'da üretim, boru hatları, depolama ve diğer altyapı yatırımları dahil 624 hidrojen projesi kaydetti.

Bu projelerin 59'u faaliyette, 74'ü iptal edilmiş durumda. Kalan projelerin yaklaşık yarısı fizibilite aşamasında bulunurken, yüzde 15'i beklemeye alınmış durumda.

Yeşil hidrojen projeleri 395 projeyle portföyün büyük bölümünü oluşturuyor. Bunları 57 projeyle hidrojen boru hatları takip ediyor.

Projelerin önemli bölümünün fizibilite aşamasında bulunması, hidrojen üretim tesisleri ile taşıma ve depolama altyapısının aynı hızda geliştirilememesi riskini artırıyor.

Avrupa'da uzun vadeli politika beklentisi

EIC Küresel Dış İlişkiler Başkanı Rebecca Groundwater, Avrupa'nın elektrolizör üretim kapasitesine yatırım yaptığını belirterek, politikaların artık proje portföylerini gerçek ve kesinleşmiş talebe dönüştürmesi gerektiğini ifade etti.

Groundwater, bunun için destek mekanizmalarında daha hızlı karar alınması, hidrojen alımına ilişkin uzun vadeli kuralların netleştirilmesi ve taşıma ile depolama altyapısının koordineli şekilde geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Bu güven ortamının sağlanamaması halinde projelerin ertelenmeye devam edeceğini dile getiren Groundwater, fabrikaların kapasite altında çalışacağını ve 2030 hedeflerine ulaşmanın zorlaşacağını kaydetti.

Birleşik Krallık ve Almanya öne çıkıyor

Birleşik Krallık, 130 projeyle Avrupa'nın en büyük ulusal hidrojen proje portföyüne sahip. Ancak projelerin yalnızca yüzde 8'i inşaat halinde veya inşaat aşamasına geçmeyi beklerken, yüzde 21'i beklemeye alınmış durumda.

Ülkede 2030'a kadar 3,66 gigavat elektrolitik hidrojen kapasitesine ulaşılması bekleniyor. Bu kapasite, hükümetin 5 gigavatlık hedefinin yaklaşık 1,3 gigavat altında kalıyor.

Almanya'da ise 87 hidrojen projesinin yüzde 23'ü inşaat halinde veya inşaat aşamasına geçmeyi bekliyor. Bu, raporda incelenen başlıca Avrupa pazarları arasındaki en yüksek oran.

Planlanan 9 bin kilometrelik Hidrojen Çekirdek Ağı ve ithalat bağlantılarıyla Almanya'nın Avrupa'nın önemli hidrojen talep merkezlerinden biri olması bekleniyor. Ancak hidrojen ithalatının beklenen tüketimi karşılayacak hızda gelişememe riski bulunuyor.

İspanya'da 54 hidrojen projesi bulunurken, bunların yüzde 60'ı fizibilite aşamasında. İskandinav ülkelerinde ise 76 proje bulunuyor ve bunların yüzde 18'i inşaat halinde veya inşaat aşamasına geçmeyi bekliyor.

EIC, Avrupa genelinde yaklaşık 72 gigavat elektrolizör kapasitesine karşılık gelen ve toplam 269 milyar dolar sermaye harcaması gerektiren hidrojen projelerinin planlandığını tahmin ediyor.

Ancak bu rakamların taahhüt edilmiş yatırımları veya ekipman siparişlerini değil, toplam proje portföyünü ifade ettiği belirtiliyor.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Ukrayna ordusunun çıkarları doğrultusunda kullanılan liman altyapısı ve deniz araçlarına yönelik uzun menzilli insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırıların sürdürüldüğü belirtildi.

Dün akşam Yujnıy Limanı’nda Ukrayna ordusu için kullanılan akaryakıt ve madeni yağ deposunun vurulduğu aktarılan açıklamada, Odessa Limanı’nda ise askeri yük taşıyan gemilere kılavuzluk etmekte kullanılan bir devriye botunun hedef alındığı kaydedildi.

Ayrıca gece, askeri yük ve yakıtın depolanması, yüklenmesi ve taşınması amacıyla kullanılan İzmail Limanı altyapısı ile Odessa Limanı’ndaki askeri teçhizat deposunun vurulduğu ifade edildi.

“Ukrayna, Samara’da bir sanayi tesisini füzeyle vurdu”

Rusya’nın Samara Bölgesi Valisi Vyaçeslav Fedorişçev sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, sanayi tesisine Ukrayna’nın füze saldırısı yaptığını belirterek, acil müdahale ekibinin oluşturulduğunu ve tüm acil servislerin olay yerinde olduğunu kaydetti.

Saldırının sonuçları ve kayıplar ile ilgili çalışmanın sürdüğünü aktaran Fedorişçev, bilgilendirmeyi sürdüreceklerini ifade etti.

Rusya Savunma Bakanı Belousov, Ukrayna'da savaşan birlikleri denetledi

Rusya Savunma Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Belousov, Doğu Kuvvetler Grubu'nun yönetim merkezini ziyaret etti.

Gruba bağlı birlikleri denetleyen Belousov, birlik komutanlarıyla toplantı düzenledi. Toplantıda, Belousov'a temas hattındaki durum ve birliklerin eylemleri hakkında bilgi verildi.

Doğu Kuvvetler Grubu'nun Komutanı Petr Bolgarev, yaz aylarında Ukrayna'da 19 yerleşim birimini ele geçirdiklerini bildirdi.

Toplantıda ayrıca, insansız hava araçlarının (İHA) çatışmalarda kullanılmasıyla ilgili konular ele alındı.

Bakan Belousov, cephede görev alan "başarılı" askerlere ödül takdim etti.

Ukrayna: Rusya'da sanayi ve petrol tesisi ile hava üssüne saldırılar düzenledik

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Ukrayna ordusu ile güvenlik güçlerinin Rusya'daki hedeflere yönelik hava saldırılarına ilişkin bilgi verdi.

Rusya’nın Samara Bölgesi'ndeki Roscosmos'a ait "Progres" sanayi tesisine "Flamingo" tipi füzelerle saldırı düzenlediklerini belirten Zelenskiy, "Bu, iyi bir başarıdır." yorumunda bulundu.

Zelenskiy, hedef alınan tesiste elektronik bileşenlerin de üretildiğini, bu noktanın Ukrayna sınırından yaklaşık 900 kilometre mesafede yer aldığını bildirdi.

Nijniy Novgorod bölgesindeki "Sevasleyka" hava üssüne de saldırı düzenlediklerini kaydeden Zelenskiy, "Burası, Ukrayna'ya yaklaşık 700 kilometre uzaklıkta." ifadesini kullandı.

Bu hava üssünde Ukrayna'ya karşı saldırı düzenleyen savaş uçaklarının konuşlandırıldığını öne süren Zelenskiy, St. Petersburg yakınındaki Leningrad bölgesine bağlı Ust-Luga'da bulunan petrol tesisine de saldırı düzenledikleri bilgisini verdi.

Bu tesisin Ukrayna'ya 800 kilometreden fazla mesafede yer aldığını belirten Zelenskiy, "Barışa ihtiyaç var ve bu, Rusya'da belli hedeflerin belirli hasarlar almasıyla görünür olmalıdır." değerlendirmesinde bulundu.

Zelenskiy, ayrıca Ukrayna'nın düzenlediği saldırılara ait olduğu belirtilen görüntüyü de paylaştı.

PARİS

EasyJet'in Fransa'daki kabin çalışanlarını temsil eden sendikalar, personelin takvimlerine ilişkin müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından 2 günlük iş bırakma eylemi kararı aldı.

Sendikalar, iş takvimlerinin değişkenliği nedeniyle personelin fiziksel ve ruhsal olarak tükendiğini savunurken kabin çalışanlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesini talep ediyor.

Ulusal basındaki haberlere göre, grev nedeniyle bu hafta sonu EasyJet'in gerçekleştirmesi planlanan yaklaşık 100 sefer iptal edildi.

EasyJet'in Fransa'daki kabin çalışanları arasında greve katılım oranının yüzde 68 olduğu öğrenildi.

UKMTO tarafından yapılan yazılı açıklamada, "UKMTO, bir dökme yük gemisinin gövdesine bilinmeyen bir cismin isabet ettiğine dair doğrulanmış bir rapor aldı." ifadeleri kullanıldı.

Mürettebatın güvende olduğu bildirilirken gemideki hasarın boyutu ve muhtemel çevresel etkinin henüz bilinmediği aktarıldı.

İran tarafından ise konuya ilişkin henüz açıklama yapılmadı.

İranlı yetkililer, ABD'nin Hürmüz Boğazı'na müdahaleleriyle deniz ablukası sürdükçe ve 17 Haziran'da Tahran-Washington arasında imzalanan mutabakatın gerekliliklerini yerine getirmediği sürece Boğaz'ın açılmayacağını sık sık dile getiriyor.

Araştırmaya göre, yüksek ve beklenmedik enerji maliyetleri bazı seçmenlerin ana akım partilere güvenini zayıflatırken daha düşük enerji maliyeti vadeden ve Rusya'ya yönelik enerji yaptırımlarına karşı çıkan AfD'nin göreli çekiciliğini artırdı.

Yüksek elektrik maliyeti artışına maruz kalan hanelerde AfD'ye destek arttı ve bu değişim zaman içinde devam etti. Diğer siyasi partilere yönelik destekte istatistiksel olarak anlamlı benzer artış görülmezken Yeşiller'e destek özellikle ortalamanın üzerinde artış yaşayan seçmenlerde geriledi.

Araştırmaya konu dönemde, Almanya'da genel elektrik fiyatlarındaki artış da önemli boyuta ulaştı. Araştırmaya göre, toptan elektrik fiyatları 2023'te gerilemesine rağmen ortalama perakende elektrik fiyatları yüzde 25-30 arttı.

Araştırmanın dayanaklarından olan "ortalamanın üzerinde artış", aylık elektrik avans ödemelerindeki yüzde 31'in üzerindeki artış olarak tanımlanırken bu oran, çalışmadaki hanelerin tamamının ortalama elektrik faturasının yüzde 31 arttığı anlamına gelmemekle birlikte, araştırmacıların yüksek artış grubunu belirlemek için kullandığı eşik değerini ifade ediyor.

Ortalama perakende fiyat 2023'te kilovatsaat başına 0,45 avroya ulaşırken Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasının ardından yüzde 42 artış kaydetti.

2022-2023 enerji krizinde yüksek enerji maliyetleri, enflasyon ve yaşam maliyeti baskısı Avrupa'nın birçok ülkesinde sağ popülist ve aşırı sağ partilerin söylemlerine alan açtı. Bu partiler enerji fiyatlarını ve iklim politikalarının maliyetlerini mevcut hükümetlerin ve AB'nin başarısızlıkları olarak çerçeveledi.

Avrupa'daki araştırmalar da sağ popülist partilerin genel olarak iddialı enerji ve iklim politikalarına karşı daha mesafeli olduğunu gösteriyor.

95 milyar avroluk destek

Siyasi etkinin kapsamlı kamu desteklerine rağmen ortaya çıktığı görüldü.

Almanya hükümeti, enerji krizi kapsamında toplam mali hacmi 95 milyar avro olan üç büyük destek paketi uyguladı. Paketlerde toplu ödemeler, vergi indirimleri ve geçici sübvansiyonlar yer aldı.

Hükümet daha sonra elektrikte kilovatsaat başına 0,40 avro, doğal gazda 0,12 avro ve bölgesel ısıtmada 0,095 avro fiyat sınırı uyguladı. Söz konusu sınırlar önceki yıl tüketiminin yüzde 80'i için geçerli oldu.

Araştırmacılar, çok sayıda hanenin destek almaya hak kazanmasına veya destek almış olmasına rağmen kendisini desteklenmiş hissetmediğini belirtti. Bunun nedenlerinden birinin destek ödemelerinin doğrudan elektrik faturalarına bağlanmaması ve hanelerin yüksek faturalarla kamu desteğini bağdaştıramaması olabileceği ifade edildi.

Araştırmacılara göre, geçici ve beklenmedik elektrik maliyeti şoku kalıcı siyasi sonuçlar doğururken ayrıca yüksek elektrik maliyetlerine maruz kalanların iklim politikalarına desteğinin gerilediği görüldü.

Ancak elektrik fiyat şokunun kendisinin bir iklim politikasından kaynaklanmamasına rağmen bu tür politikalara karşıtlığıyla öne çıkan aşırı sağ partiye desteğin yine de arttığı vurgulandı.

Çalışmada, bu etkinin düşük gelirli hanelerde veya enerji tüketimini azaltmakta zorlandığını belirten kişilerde belirgin biçimde daha güçlü olduğuna ilişkin kanıt bulunmadı.

Araştırmacılar, sonuçların Almanya'nın kendine özgü elektrik faturalandırma sistemine dayandığına dikkati çekerek bulguların diğer ülkelere doğrudan genellenmemesi gerektiği uyarısında bulundu.

Ekonomik krizler Almanya'da aşırı sağa desteği daha önce de artırdı

Almanya'nın yakın tarihi, ağır ekonomik ve toplumsal kriz dönemlerinin aşırı sağ hareketlerin güç kazanması için uygun koşullar oluşturabildiğini gösteriyor.

1920'lerin başındaki hiperenflasyon ve ekonomik istikrarsızlık, Weimar Cumhuriyeti'ne yönelik güveni zayıflatırken 1929'dan sonra Büyük Buhran'ın yol açtığı yüksek işsizlik ve siyasi istikrarsızlık, Adolf Hitler'in Nazi Partisi'nin hızla güç kazanmasına katkıda bulunmuştu.

Bugün de ekonomik ve toplumsal baskıların aşırı sağ siyasete desteği artırabildiğine ilişkin bulgular bulunuyor.

Birleşmiş Milletler (BM), Afrika Birliği (AfB), Afrika Kalkınma Bankası (AfDB) ve BM Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yayımlanan ASDR 2026, Orta Doğu'da süregelen istikrarsızlığın enerji ve gıda fiyatlarındaki dalgalanmayı artırarak ticaret yollarını aksattığını ve Afrika ekonomileri üzerinde doğrudan etkiler oluşturduğunu ortaya koydu.

Raporda, Afrika ülkelerinin BM'nin 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile Afrika Birliği'nin 2063 Gündemi'nin son uygulama dönemine girdiği bir süreçte küresel ekonomide süregelen belirsizlik, parçalanan ekonomik yönetişim ile iklim, mali ve demografik baskıların kıtanın kalkınma sürecini zorlaştırdığı ifade edildi.

Orta Doğu'daki istikrarsızlığın enerji ve gıda fiyatlarındaki oynaklığı artırdığı, ticaret yollarını sekteye uğrattığı ve küresel belirsizliği derinleştirerek Afrika ekonomilerine doğrudan yansıdığı vurgulanan raporda, kıtanın artık yalnızca krizlere müdahale etmek yerine uzun vadeli, kapsayıcı, yenilikçi ve koordineli kalkınma politikalarına yönelmesi gerektiği vurgulandı.

Küresel belirsizliklere rağmen Afrika ekonomisinin 2025'te yüzde 4 büyüdüğü, 2026'da da yüzde 4 büyümesinin beklendiği kaydedilen raporda, aynı dönemde küresel ekonominin 2025'te yüzde 2,8, 2026'da ise yüzde 2,7 büyümesinin öngörüldüğü belirtildi.

Raporda, Doğu Afrika'nın yüzde 5,8 ile kıtanın en hızlı büyüyen alt bölgesi olduğu, Batı Afrika'nın ise yüzde 4,4 büyümeyle ikinci sırada yer almasının beklendiği aktarıldı.

Ekonomik büyümeye rağmen sürdürülebilir kalkınma hedeflerine yönelik ilerlemenin eşit düzeyde olmadığına dikkati çekilen raporda, yoksulluk, gelir eşitsizliği ve kırılganlıkların düşük verimlilik, sınırlı yapısal dönüşüm, geniş kayıt dışı ekonomi ve dar mali imkanlar gibi yapısal sorunlardan kaynaklandığı ifade edildi.

Raporda, demografik baskılar, iklim riskleri ve iş gücü piyasasının ihtiyaç duyduğu becerilerle mevcut insan kaynağı arasındaki uyumsuzluğun da bu sorunları derinleştirdiğinin altı çizildi.

Bölgesel entegrasyon ve finansman öne çıkıyor

Raporda, uluslararası kalkınma finansmanı sisteminin mevcut ihtiyaçlara cevap vermekte yetersiz kaldığı belirtilirken, Afrika Birliği'nin G20 üyeliğinin kıtanın borç sürdürülebilirliği, iklim finansmanı ve küresel ekonomik yönetişim alanlarında daha güçlü söz sahibi olması açısından yeni fırsatlar sunduğu vurgulandı.

Küresel ticarette yaşanan parçalanmanın Afrika açısından hem risk hem de fırsat oluşturduğu, Afrika'nın küresel ticaretteki payının 2018-2023 döneminde yaklaşık yüzde 2 seviyesinde kaldığı aktarılan raporda, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Alanı'nın (AfCFTA) güçlendirilmesi, üretim kapasitesinin artırılması ve bölgesel altyapı yatırımlarının hızlandırılmasının önemine işaret edildi.

Raporda, tüm bu zorluklara rağmen Afrika'nın önemli fırsatlara da sahip olduğu vurgulandı.

Dijital dönüşüm, teknolojik yenilikler ve bölgesel entegrasyonun gelecek dönemde üretkenliği ve ekonomik dayanıklılığı artırabilecek temel unsurlar olduğuna değinilen raporda, yeterli finansmanın sağlanması, politika uyumunun güçlendirilmesi ve 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile Afrika Birliği'nin 2063 Gündemi doğrultusunda daha koordineli adımlar atılması halinde kıtanın sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşma sürecinin hızlandırılabileceği kaydedildi.

Caine'in, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörü John Ratcliffe, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile yaptığı görüşmelerde, çatışmayı tırmandırabilecek askeri seçeneklerin yaratabileceği riskleri ve yalnızca hava saldırıları düzenleyerek Trump'ın savaş bağlamındaki hedeflerine ulaşılmasının zor olduğunu gündeme getirdiği ileri sürüldü.

Görüşmelerde Caine'in, gerilimin azaltılmasına imkan sağlarken ABD'nin hedefleri doğrultusunda ilerleme kaydedildiğini gösterebilecek bir "çıkış yolu" üzerine yoğunlaştığı iddia edildi.

Öte yandan kaynaklar, Trump'ın, İran'a kara birlikleri gönderilmesine sıcak bakmadığını, hava saldırılarının ise Tahran'ı ABD'nin çıkarlarını gözeten bir anlaşmaya zorlayabileceğini düşündüğünü aktardı.

Açıklamada, müzisyenlerin, şarkıların söz yazımı, bestesi ve yapımcılığında büyük oranda rol oynadıkları takdirde yapay zeka yardımıyla geliştirdikleri eserler için telif hakkı kaydı yaptırabilecekleri belirtildi.

Tamamen yapay zekayla üretilen şarkılarda bu haktan faydalanılamayacağına işaret edilen açıklamada "Bu düzenlemenin amacı, insan üreticilerin haklarını koruyarak yapay zekadan faydalanan yaratıcı uygulamaları resmen tanımaktır." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, telif hakkı için başvuru yapanların hangi yapay zeka araçlarını nasıl kullandıklarını detaylandırmaları ve şarkıların ana hatlarının insan eliyle üretilmesi gerektiği vurgulandı.

Göreve geldikten kısa süre sonra düzensiz göçmen girişini durdurduğunu belirten Trump, "30 günde, milyonlarca milyonlarca insanın ülkemizi işgal etmesini durdurdum. Düşünsenize, ülkemiz işgal ediliyordu. Güney sınırımızdan 25 milyon kişi ülkemize geliyordu." ifadelerini kullandı.

Trump, son 15 ayda ülkeye tek bir düzensiz göçmenin girmediğini öne sürdü.

"Göçmen suçları belasını" ortadan kaldırmak için çalıştıklarını söyleyen Trump, "Geçen hafta İspanya'da olanları gördünüz, 60 binden fazla göçmen sınıra akın etti, bir kasabayı işgal ettiler, masum vatandaşlara saldırdılar ve sokaklarda yağma yaptılar. Komünistlerin Amerika için istediği de bu." diye konuştu.

Trump, ABD Göç ve Gümrük Muhafaza (ICE) birimlerinin yaptığı gözaltıları ve sınır dışı etmeleri savunarak "Her zaman kolluk kuvvetlerimizin yanında olacağız." dedi.

Avrupa'daki doğal gaz depolarının doluluk oranı 5 Ağustos itibarıyla yüzde 57'ye gerileyerek, 2011'den bu yana aynı tarihte ölçülen doluluk seviyeleri karşılaştırıldığında en düşük seviye olarak kaydedildi.

Gas Infrastructure Europe (GIE) verilerine göre, geçen yıl aynı dönemde depoların doluluk oranı yaklaşık yüzde 70'ti.

2025/26 kış sezonunun ardından depolardaki düşük seviyeler, önceki yıllarda olduğu gibi yaz aylarında hızla toparlanamadı. Bunun temel nedeni, İran Savaşı sonrasında küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasının ciddi şekilde sıkılaşması, fiyatların hızla yükselmesi ve Orta Doğu dışında kalan spot sıvılaştırılmış LNG kargoları için Asyalı alıcıların Avrupa'dan daha yüksek fiyat vermesi oldu.

Bu nedenle Avrupa'nın, depolarının aralık başında yüzde 80 doluluk seviyesine ulaşmasını öngören hedefini yakalayamama riski bulunuyor.

Analistler, depolardaki düşük seviyenin özellikle soğuk bir kış yaşanması halinde kasım-mart döneminde doğal gaz fiyatlarında sert yükselişlere yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Katar'dan LNG arzındaki kesintiler nedeniyle piyasada yakın vadeli kontrat fiyatlarının uzun vadeli kontratlardan daha yüksek olduğu ters piyasa yapısı oluştu. Bu durum, şirketleri depolama yapmaya teşvik etmezken, Avrupa'yı kış koşullarına ve Orta Doğu'dan LNG akışının ne zaman normale döneceğine ilişkin belirsizliğe karşı daha kırılgan hale getirdiği ifade ediliyor.

Ayrıca, Merkezi İskoçya'da bulunan araştırma ve danışmanlık şirketi Wood Mackenzie'nin yayımladığı basın açıklamasında, Avrupa'nın tarihsel olarak düşük doğal gaz depolama seviyelerinin 2026/27 kışında arz güvenliğini riske attığını belirtti.

Avrupa'nın Paris, Amsterdam, Frankfurt, Brüksel ve Milan gibi turistik merkezlerindeki havalimanları, yaz döneminde yaşanan yoğunlukta Avrupa Birliği'nin (AB) yeni giriş-çıkış sistemi (EES) kapsamındaki biyometrik işlemlerini devreden çıkarıyor.

Air France-KLM'den Politico haber sitesine yapılan açıklamada, turist yoğunluğunun olduğu yaz aylarında kuyruklar uzadığında şirketin Paris ve Amsterdam'daki aktarma merkezlerinde sorunsuz geçişi sağlamak için EES'in biyometrik kayıt işlemlerinin devre dışı bırakıldığı ifade edildi.

Hava yolu şirketleri üst yöneticileri, sınır ve havalimanı yetkilileri, Milan, Frankfurt ve Brüksel gibi kentlerde de yoğunluk yaşandığında EES'in biyometrik kayıt işlemlerinin askıya alındığını belirtti.

İtalya'nın Milano Malpensa Havalimanı'nda sınır kontrol ekibinde görevli memur Cristian Sternativo, EES prosedürlerinin tam olarak uygulanmasının "kamu düzeni sorunlarına yol açabileceğini" belirterek, mevcut altyapının yoğun dönemlerin yönetimi için uygun olmadığını ifade etti.

Yetkililer, biyometrik kontrollerin askıya alınmasının güvenliği tehlikeye atmadığını vurguluyor.

10 Nisan'da yürürlüğe giren ve pasaportlara elle damga vurma uygulamasına son veren sistem, AB vatandaşı olmayan yolcuların sınır kapılarında parmak izi vermesini ve biyometrik fotoğraf çektirmesini zorunlu hale getiriyor. Bu nedenle pasaport kontrol süreleri uzuyor.

Uluslararası Havalimanları Konseyi Avrupa tarafından 1 Temmuz'da AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e hitaben kaleme alınan mektupta, EES'nin yolcuları mağdur eden ve havalimanlarıyla hava yolu şirketlerini "sürdürülemez baskı altına sokan ciddi operasyonel sonuçlar" doğurduğu uyarısında bulunularak, en azından ağustos sonuna kadar yeni sistemin askıya alınması talep edilmişti.

Bunun üzerine AB Komisyonu, yaz döneminde havalimanlarında yoğunluk yaşanması halinde EES'de biyometrik kayıt işlemlerinin geçici olarak askıya alınabileceğini belirtmişti.

Söz konusu meblağın 2026 yılının ilk yarısındaki gelirleri kapsadığı ifade edilen açıklamada, bu transferin dondurulan Rus varlıklarının gelirlerinden yapılan beşinci ödeme olduğu kaydedildi.

Açıklamada, Rus varlıklarının dondurulmasının ardından şimdiye kadar toplam 8 milyar avro tutarında gelir elde edildiği anımsatıldı.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de konuya ilişkin değerlendirmesinde, Rusya'nın dondurulan varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna için kullandıklarını belirtti.

"Rusya, neden olduğu yıkımın bedelini ödemeli." ifadesini kullanan von der Leyen, dondurulan Rus varlıklarından elde edilen gelirlerin bu amaç doğrultusunda kullanıldığını kaydetti.

Von der Leyen, "Bu gelirlerden 1,4 milyar avroluk ek kaynağı Ukrayna'nın kullanımına sunuyoruz. Bu destek, Ukrayna'nın Rusya'nın yasa dışı savaşına karşı direnişini sürdürmesine katkı sağlayacak." değerlendirmesinde bulundu.

AB, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle uygulamaya koyduğu yaptırımlar kapsamında Rusya Merkez Bankasının Birlik ülkelerindeki 200 milyar avro üzerindeki varlıklarını dondurmuştu.

Associated Press'e (AP) konuşan bakanlık yetkilileri, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva'ya adım atması için zaman tanımak amacıyla bu kararın birkaç kez ertelendiğini, ancak beklenen adımın atılmaması üzerine yürürlüğe konulduğunu kaydedildi.

Yetkililer, Brezilya'nın uygun adımları atması ve Trump'ın büyükelçi adayını kabul etmesi halinde kararın hızla geri çekilebileceğini ifade etti.

Ayrıca, yetkililer, vize iptaline rağmen Büyükelçi Viotti'nin ABD'den sınır dışı edilmediğini aktardı.

Brezilya ve ABD arasındaki gerilim

Brezilya yönetiminin, Trump'ın Brasilia Büyükelçisi adayı Danny Perez’in atamasını 4 Ekim'de yapılacak seçimler sonrasına kadar askıya alması yönündeki tutumu iki ülke arasında krize yol açmıştı.

Brezilya, söz konusu büyükelçi adayının onayını geciktirmenin yanı sıra, geçen ay ABD Dışişleri Bakanlığının Demokrasi, İnsan Hakları ve Çalışma Bürosu Asistanı Riley Barnes ile üst düzey bir yardımcısına da vize vermemişti. Bu kararın, ABD'li diplomatların Devlet Başkanı Lula'yı veya seçim sürecini eleştireceğine dair haberlerin ardından alındığı bildirilmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı ise bu iddiaları reddederek, iki diplomatın 27-30 Temmuz tarihlerinde seçim dürüstlüğü, dini özgürlükler ve ifade özgürlüğü konularını görüşmek üzere yapacağı ziyaretin rutin olduğunu ve "demokratik bir ülkenin seçimlerini sabote etme planı" yönündeki iddiaların asılsız olduğunu savunmuştu.

Kararnameye göre, yeni düzenleme 2022'de Rusya’dan ayrılan yabancı yatırımcıları kapsıyor.

Çok sayıda Batılı şirket Ukrayna savaşının ardından ülkeden ayrılarak Rusya’daki varlıklarını daha sonra geri satın alma hakkı içeren anlaşmalarla yerel yatırımcılara devretmişti.

Putin, daha önce yaptığı açıklamada, Batılı şirketlerin kendi ülkelerindeki siyasi baskılar nedeniyle Rusya pazarından ayrılmak zorunda kaldığını ve bunun sonucunda ciddi sorunlarla karşılaştığını ifade etmişti.

Buna göre, ülkenin dış ticaret açığı haziranda aylık bazda yüzde 5,6 azalışla 73,3 milyar dolara geriledi.

Piyasa beklentisi, dış ticaret açığının bu dönemde 73 milyar dolar olması yönündeydi.

Mayıs ayına ilişkin dış ticaret açığı verisi ise 77,6 milyar dolar olarak revize edildi.

Ülkenin ihracatı haziranda önceki aya göre yüzde 0,9 azalarak 314,7 milyar dolara, ithalatı ise yüzde 1,8 azalışla 388 milyar dolara düştü.

ABD'nin en yüksek açık verdiği ticaret ortakları Vietnam (21,6 milyar dolar), Meksika (20,3 milyar dolar), Çin (15,3 milyar dolar), Tayvan (14,9 milyar dolar), Avrupa Birliği (10,9 milyar dolar), Güney Kore (7,4 milyar dolar), Kanada (7,2 milyar dolar), Almanya (7,1 milyar dolar), Hindistan (4,5 milyar dolar), Malezya (4,4 milyar dolar), Japonya (3,3 milyar dolar), İrlanda (2,7 milyar dolar), İtalya (2,5 milyar dolar), Fransa (1,5 milyar dolar) ve İsrail (1,2 milyar dolar) oldu.

Ülkenin dış ticaret fazlası verdiği başlıca ticaret ortakları ise Hollanda (7,2 milyar dolar), Güney ve Orta Amerika (5,6 milyar dolar), Hong Kong (3,2 milyar dolar), İsviçre (2,9 milyar dolar), Birleşik Krallık (2,2 milyar dolar), Singapur (1,8 milyar dolar), Suudi Arabistan (1,8 milyar dolar), Brezilya (1,7 milyar dolar), Avustralya (1,3 milyar dolar) ve Belçika (900 milyon dolar) olarak sıralandı.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, ilaç teminindeki sıkıntının devam ettiği ve bunun hastaların yaşamını tehdit eden "sessiz bir yıkıma" dönüştüğü belirtildi.

Açıklamada, kanser ve kan hastalıklarının tedavisinde kullanılan ilaçların yüzde 61'inin eksik olduğu, bu durumun tedavi protokollerinin aksamasına ve hastaların hayatlarının ciddi anlamda tehlikeye girmesine neden olduğu ifade edildi.

Gazze'de genel ilaç eksikliğinin yüzde 47'ye ulaştığı, tıbbi sarf malzemelerinde yüzde 58, laboratuvar testlerinde kullanılan malzemelerde ise yüzde 85 eksiklik yaşandığı kaydedildi.

Söz konusu eksikliklerin temel teşhis ve tedavi hizmetlerinin büyük bölümünün durmasına neden olabileceği aktarıldı.

Bakanlık açıklamasında, anne ve çocuk sağlığında kullanılan ilaçlarda yüzde 56, birinci basamak sağlık hizmetlerinde kullanılan ilaçlarda yüzde 55, böbrek hastalıkları ve diyaliz ilaçlarında yüzde 46, ruh sağlığı ve nöroloji ilaçlarında yüzde 35, acil servis ve yoğun bakım ilaçlarında yüzde 33, cerrahi malzemelerde yüzde 39 ve ortopedi malzemelerinde yüzde 47 eksiklik bulunduğu belirtildi.

Laboratuvar malzemelerindeki ciddi yetersizliğin sağlık ekiplerinin hastalara ve yaralılara müdahale kapasitesini doğrudan etkilediği aktarılan açıklamada, özellikle yoğun bakım ve ameliyathanelerde ihtiyaç duyulan tam kan sayımı (CBC), kan gazı ve klinik biyokimya testlerinin yapılmasında büyük sıkıntılar yaşandığı ifade edildi.

İsrail'in ateşkese rağmen Gazze'ye yönelik saldırılarını sürdürdüğü ve insani yardımların yanı sıra ilaç, tıbbi sarf malzemeleri ile laboratuvar testleri için gerekli ekipmanların girişini kısıtladığı belirtilen açıklamada, sağlık sisteminin karşı karşıya olduğu krizin giderek ağırlaştığının altı çizildi.

Bakanlık, Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası kuruluşlara ve insani yardım örgütlerine "ilaç, tıbbi malzeme ve laboratuvar ekipmanlarının Gazze'ye ulaştırılması için acil adım atılması" çağrısında bulundu.

S&P Global, İngiltere'nin temmuz ayına ilişkin imalat PMI nihai verilerini açıkladı.

Buna göre, imalat PMI temmuzda 51,9 puanla büyüme bölgesi olan 50 puanın üzerinde gerçekleşti ve İngiltere imalat sektörü yılın üçüncü çeyreğine olumlu sinyallerle başladı. Ancak temmuz PMI verileri, son 4 ayın en düşük seviyesi olarak kaydedildi. İmalat PMI haziranda 52,5 puan olarak gerçekleşmişti.

S&P Global Market Intelligence Direktörü Rob Dobson, verilere ilişkin değerlendirmesinde, üretim, yeni siparişler ve yeni ihracat işlerindeki büyüme oranlarının hızlanmasıyla temmuzun İngiltere imalat sektörü için yeni bir umut kaynağı olduğunu belirterek, üretim artışında da son iki yılın en hızlı büyümesinin görüldüğünü kaydetti.

Orta Doğu'daki gelişmelerin gelecek haftalarda tedarik ve fiyat eğilimleri açısından kilit rol oynayacağını ifade eden Dobson, temmuzdaki olumlu gelişmelerin iş gücü piyasasına tam olarak yansımadığını ve imalat sektöründeki istihdam artışının neredeyse durma noktasına geldiğini aktardı.

Infantino, FIFA'nın internet sitesinden yer alan açıklamasında, "FIFA Forward Enterprise projesi, özellikle desteğe en çok ihtiyaç duyulan ülkelerde FIFA üye federasyonlarımızı ve sporumuzu dünya çapında daha da güçlendirmek için bir temel oluşturmayı amaçlıyordu. En başından beri belirttiğimiz gibi bu planı FIFA üye federasyonlarının çoğunluğunun desteğiyle ile federasyonlar, FIFA Konseyi, konfederasyonlar ve daha geniş paydaşlarla yürütülecek bir istişare sürecine tabi olmak kaydıyla gerçekleştirmek niyetindeydik." ifadelerini kullandı.

"Tüm görüşleri dikkatle dinledikten sonra projenin destek düzeyinden bağımsız olarak başlangıçta belirlenen hedefin çıkarlarına aykırı nitelikte bölünmelere yol açtığı ortaya çıkmıştır." değerlendirmesini yapan Infantino, açıklamada şunları kaydetti:

"Amacımız her zaman birleştirmek ve iyileştirmek olmuştur, öyle olmaya da devam edecektir. Sonuç olarak bu öneri hayata geçirilmeyecektir. Önümüzdeki günlerde ve haftalarda futbolumuza duyulan ortak ilgi içinde özellikle de desteğimize en çok ihtiyaç duyan ülkelerde futbolun büyümesini sürdürme hedefiyle tüm ilgili tarafları yeniden bir araya getirmeyi amaçlıyorum."

Yapay zekaya ilişkin kuralların aşamalı olarak yürürlüğe girdiği Yapay Zeka Yasası'nda 2 Ağustos 2026, en önemli uygulama tarihlerinden biri olarak öne çıkıyor. Bu tarihten itibaren şeffaflık yükümlülükleri uygulanmaya başlanacak.

AB Komisyonu ile üye ülkelerin piyasa gözetim otoriteleri denetim ve yaptırım yetkilerini fiilen kullanabilecek.

Yeni kurallarla, vatandaşların yapay zekayla etkileşimde bulunmaları ve karşılaştıkları içeriklerin yapay zeka tarafından üretilip üretilmediğini anlayabilmeleri amaçlanıyor. Böylece yapay zekanın aldatıcı veya yanıltıcı biçimde kullanılmasının önüne geçilmesi, bilgi ekosisteminde şeffaflığın artırılması ve dijital ortama duyulan güvenin güçlendirilmesi hedefleniyor.

AB Komisyonu, Yapay Zeka Yasası kapsamındaki şeffaflık yükümlülüklerinin uygulanmasına ilişkin bir rehber yayımladı.

Rehber, 2 Ağustos 2026'dan itibaren uygulanacak yükümlülükler kapsamında yapay zeka sistemlerini geliştirenler ile bunları kullanan kurum ve kuruluşların hangi durumlarda kullanıcıları bilgilendirmesi gerektiğini açıklıyor.

Buna göre, sohbet botları (chatbot), yapay zeka ajanları ve benzeri etkileşimli yapay zeka sistemleri, kullanıcıları doğrudan yapay zekayla iletişim kurdukları konusunda açık şekilde bilgilendirmek zorunda olacak.

Ayrıca, yapay zeka tarafından üretilen veya değiştirilen fotoğraf, video, ses ve belirli metin içeriklerine bunların yapay zeka tarafından oluşturulduğunun tespit edilmesini sağlayacak makine tarafından okunabilir işaretler eklenecek.

Yapay zeka kullanılarak oluşturulan deepfake içeriklerin yapay olarak üretildiği açıkça belirtilecek.

İnsan incelemesi veya editoryal denetimden geçmeyen ve kamu yararını ilgilendiren yapay zeka üretimi içeriklerde de bunun kullanıcıya bildirilmesi gerekecek.

Duygu tanıma veya biyometrik sınıflandırma yapan yapay zeka sistemlerini kullanan kuruluşlar da kişileri bu tür sistemlere maruz kaldıkları konusunda açık biçimde bilgilendirmekle yükümlü olacak.

Rehberde, yazım ve dil bilgisi düzeltmesi gibi standart düzenlemelerin ise bu yükümlülüklerin kapsamı dışında olduğu örneklerle açıklandı.

Öte yandan, 2 Ağustos itibarıyla Yapay Zeka Yasası kapsamındaki kuralların büyük bölümü uygulanmaya başlayacak ve AB Komisyonu ile üye ülkelerin piyasa gözetim otoriteleri denetim ve yaptırım yetkilerini kullanabilecek.

2 Ağustos 2026'dan önce piyasaya sunulan yapay zeka sistemlerine, yapay zeka üretimi içeriklerin işaretlenmesi ve tespit edilebilir olmasına ilişkin teknik yükümlülükler için 2 Aralık 2026'ya kadar geçiş süresi tanınacak.

Açıklamada, ABD'nin bu kritik malzemelerde dışa bağımlı olmasının tedarik zincirinde ciddi ve sürekli aksama riski oluşturduğuna işaret edilerek, kararla birlikte ABD Ticaret Bakanına söz konusu mineral ve malzemelerin ihracatına kısıtlama getirme yetkisi verildiği kaydedildi.

Aşırı sıcaklar Avrupa'nın çoğunu kasıp kavururken yeni bir seyahat trendi ortaya çıkıyor. Gün geçtikçe daha fazla sayıda kişi, seyahat etmek için kendi ülkelerinin dışında daha serin yaz destinasyonları arıyor ve Çin bu kişilerin ilk tercihleri arasında öne çıkıyor.

Serin iklimi, yeşil tepeleri ve temiz sularıyla tablo gibi manzaralar sunan, Çin'in güneybatısında yer alan Guizhou Eyaleti'nde bulunan ve Çin'in "serin şehri" ismiyle bilinen Liupanshui Şehri, sıcaklardan kaçan yabancı seyahatseverler için gözde bir destinasyona dönüştü. Bu yaz tatili boyunca şehir genelinde müzik festivalleri ve kırsal bahçe fuarları dâhil olmak üzere 20'den fazla temalı etkinlik düzenleniyor ve dünyanın her köşesinden ziyaretçileri kendine çekiyor.

Max Slonim isimli Amerikalı turist, bu yaz şehirde gezerken serin ve rahatlatıcı havadan etkilendiğini dile getirdi. "Manzaralı ve güzel yerlere ne zaman gitseniz büyük kalabalıklar ve uzun kuyruklar olmadan doğanın ve huzurlu ortamın tadını gerçekten çıkarabiliyorsunuz." diye açıkladı Slonim.

"Çin Seyahati" trendinin arkasındaki daha geniş kapsamlı ivme artmaya devam ediyor. Kayıtlara göre 2026'nin ilk yarısında 22,91 milyondan fazla kişi Çin'i ziyaret ederken, önceki yılın aynı dönemine göre %20,4'lük bir artış yaşandı. Yunnan, Guizhou ve Hunan eyaletleri gibi geleneksel yaz destinasyonları, uluslararası seyahatseverlerin yaz tatili istek listelerinin birinci sırasında kendine yer buldu.

Çin'e Seyahatlerde Patlama Yaşanıyor

Orta Çin'de yer alan, rüya gibi manzaralarıyla dünyaca ünlü Hunan Eyaleti'ndeki bir turizm şehri olan Zhangjiajie'yi ziyaret eden seyahetseverler için yoğun sezon başladı. Avrupa, Güneydoğu Asya ve diğer bölgelerden gelen turistler; serin meltemlerin ve yemyeşil ormanların doğal bir sığınak sunduğu, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan kum taşı dağlarına yöneliyor.

Çin'in uygulamaya koyduğu 240 saatlik vizesiz transit geçiş politikasından yararlanan şehir, yolcular için sekizden fazla ülke ve bölgeyi birbirine bağlayan 10'dan fazla hava yolu rotası açtı. Sınır kapısında hızlı pasaport kontrolü prosedürleri ve sadece pasaportla önemli cazibe merkezlerine girme olanağı, uluslararası ziyaretçiler için şehirde seyahat etmeyi hiç olmadığı kadar kolaylaştırdı.

Temmuz ayının başından bu yana Zhangjiajie Büyük Kanyonu Görmeye Değer Manzara Alanı'na yapılan aile ziyaretlerinde ani bir artış yaşanırken 10.000'e yaklaşan günlük ziyaretçi sayısı içinde ülkeyi ziyaret eden turistlerin payı toplam rakamın %50'sini oluşturdu.

Çin'in deniz kıyısındaki daha serin destinasyonlara gösterilen ilgide de artış görülüyor. Çin'in kuzeyindeki Hebei Eyaleti'nde yer alan sahil şehri Qinhuangdao yelkencilik, sürat teknesi gezileri, Çin Seddi Müzesi'ndeki somut olmayan kültür mirası performansları ve sürükleyici sanal gerçeklik deneyimleri dâhil olmak üzere çeşitli yaz etkinlikleri düzenlemeye başladı.

Şehri yılın ilk yarısında, önceki yılın aynı dönemine kıyasla %50'lik bir artışla, 43.000 kişi ziyaret ederken ülke dışından gelen turistlerin ortalama kalış süresi yedi günden on beş güne çıkarak ikiye katlandı.

Bu trend özellikle Avrupalı seyahatseverler arasında göze çarpıyor. Bu yaz sezonunda Çin'e en çok ziyaretçi gönderen ilk 20 pazar arasında Avrupa ülkeleri yaklaşık %30'luk paya sahip. Seyahat rezervasyonları önceki yıla göre %275 artarken cazibe merkezi biletlerine yönelik siparişler 20 kat arttı. Sadece Britanya, Fransa ve Almanya'dan gelen ziyaretçiler tüm Avrupalı ziyaretçilerin yaklaşık yüzde 42'sini oluşturuyor.

Neden Çin?

Bu turizm patlamasının arkasında Çin'in kapsamını sürekli genişlettiği vize kolaylaştırma politikası bulunuyor. Çin şu anda 50 ülkenin vatandaşlarına tek taraflı vizesiz giriş olanağı sunarken 29 ülkeyle de karşılıklı vize muafiyeti anlaşması imzaladı. Bu arada 55 ülkenin vatandaşları 240 saatlik vizesiz transit geçiş programından yararlanarak Çin'e girmek için artık belirlenmiş 65 sınır kapısını kullanabiliyor.

Uluslararası erişilebilirlikte de kayda değer oranda artış görüldü. Doğrudan uçuşlar artık yurt dışı destinasyonlar ile Çin'in 160 şehri arasında bağlantı kurarken Çin'e gelen seyahatseverlerin dörtte üçünden fazlası artık Çin'e vizesiz giriyor.

Bu arada seyahat hizmetleri de yabancılar için gün geçtikçe daha erişilebilir ve kullanması kolay hâle geldi. Çok dilli bilet makineleri, yapay zekâ destekli çeviri cihazları, İngilizce, Fransızca, İspanyolca ve başka dillerde müşteri desteği şimdi turistik cazibe merkezlerinde ve önemli seyahat platformlarında yaygın olarak ziyaretçilere sunuluyor.

Ama yabancı ziyaretçilerin defalarca vurguladığı bir ayrıntı şaşırtıcı derecede basit: klimalar. Havalimanlarından metro istasyonları ve alışveriş merkezlerine, oteller ve turistik cazibe merkezlerine kadar, dünyanın en büyük ve en güvenilir enerji sistemlerinden birinin desteklediği güvenilir soğutma sistemleri Çin'in yaz seyahati deneyiminin temel özelliklerinden biri hâline geldi.

Çin'deki yaz maceralarını farklı sosyal medya platformlarında paylaşan yabancı seyahatseverlerin videoları, dünya genelindeki kitlelerin Çin'i yeniden keşfettikleri pencereler hâline geldi. Gün geçtikçe daha fazla sayıda ziyaretçi Pekin, Şanghay, Guangzhou ve Shenzhen dışına yönelerek antik kasabaları, dağ köylerini ve daha az bilinen şehirleri keşfe çıkıyor. Bu ziyaretçiler, sadece yaz sıcağından kaçabilecekleri serin bir yer bulmakla kalmıyor, gün geçtikçe daha erişilebilir, misafirperver, heyecan ve hayat dolu bir Çin'i keşfediyor.

Çevre Ajansı'ndan yapılan açıklamaya göre, çok düşük yağış miktarlarıyla yüksek sıcaklıkların birleşmesi sonucu İngiltere'de çok hızlı şekilde gelişen kuraklık koşulları oluştu. Ülkenin yarısına tekabül eden orta, doğu ve güney bölgelerinin geniş bir kısmı ani kuraklıkla karşı karşıya bulunuyor.

Bu bölgeler arasında East Anglia, Hertfordshire and the whole of London, Thames Valley, Hampshire ve the Isle of Wight, Devon ve Cornwall, The West Midlands ve Wessex yer alıyor.

Temmuzda şu ana kadar uzun vadeli ortalama yağış miktarının ancak yüzde 7'si alınabildi. İngiltere'deki nehirlerin yaklaşık yüzde 78'inde su seviyesi normalin altında veya daha düşük seviyede bulunuyor. Nehirlerin altıda birindeki su seviyesi ise yılın bu dönemi için olağanüstü düşük seviyede.

Ülkede yılın dördüncü sıcak hava dalgası beklenirken, yüksek sıcaklıklar kuraklığı ve orman yangını riskini şiddetlendiriyor.

Çevre Ajansı Su Direktörü ve Ulusal Kuraklık Grubu Başkanı Helen Wakeham, yaptığı değerlendirmede, "Sıcak ve kurak hava koşulları, şu anda suyu doğanın yenileyebileceğinden daha hızlı tükettiğimiz anlamına geliyor. Arka arkaya ikinci yaz kuraklığı son derece ciddi bir durum ve çevremiz, yaban hayatı ve ekonomi üzerinde uzun vadeli etkileri olacaktır." ifadesini kullandı.

Ehliyetleri geri alınan göçmen şoförlerin yerine gazilerin istihdamını kolaylaştıracak düzenlemeyi hayata geçirdiklerini belirten Trump, daha önce orduda büyük askeri araç kullanan gazilerin sınava girmeden kamyon ve tır sürücüsü olabilmelerinin önünün açıldığını ifade etti.

Trump, söz konusu düzenlemeyle binlerce Amerikalı gazinin taşımacılık sektöründe istihdam edileceğini savunarak, önceki Başkan Joe Biden yönetimini "milyonlarca göçmene kapıları açmakla" suçladı.

İngilizce yeterlilik şartını karşılamadıklarını öne sürdüğü göçmen kamyon ve tır şoförlerinin ABD'de yerlerinin olmadığını savunan Trump, gazilerin bu işi en iyi şekilde yapacağına inandığını dile getirdi.

ABD yönetimi, son bir yılda İngilizce yeterlilik şartını karşılamadıkları gerekçesiyle yaklaşık 24 bin göçmen kamyon ve tır şoförünün ehliyetini iptal etmişti.

Avrupa Kuraklık Gözlemevi verilerine göre, temmuz ortası itibarıyla Fransa ana karasının yüzde 96,5'inde kuraklık yaşanıyor. Ülke genelinde 3 vilayet dışında kısmi veya tam su kısıtlamaları uygulanıyor.

Kuraklık 2012'den bu yana temmuzda kaydedilen en yüksek seviyelere ulaşırken, bazı vilayetler de yeni sıcak hava dalgasının ve meteorolojik koşulların etkisiyle mevcut su kısıtlamalarını sıkılaştırma kararı aldı.

Bu kapsamda Orne vilayetinde kuraklık krizi yaşanan 5 bölgede su kıtlığını önlemek için yeni tedbirler devreye alındı.

Aisne vilayetinde, su kaynaklarındaki azalma nedeniyle olası bir kıtlığa karşı yeni kullanım tedbirleri yürürlüğe kondu. Vilayetin bazı bölgelerinde etkili olacak tedbirler kapsamında, oto yıkama servisleri dışında araç yıkanması, yüzme havuzlarının doldurulması yasaklandı. Çiftçilerin tarımsal faaliyetler için kullandığı suları da azaltmaları istendi.

Drome vilayeti de kuraklık nedeniyle su kullanım kısıtlamalarının artırıldığı vilayetler arasında yer aldı.

Almanya'da artan sıcaklık "kuraklığa ve su kısıtlamalarına" sebep oluyor

Alman Meteoroloji Servisinin (DWD) ölçümlerine göre, Würzburg kenti yakınlarında bulunan Bad Brückenau beldesinde sıcaklık bugün 40,9 dereceye ulaştı. Aşırı sıcakların etkisiyle kuraklık da derinleşiyor.

DWD'nin verilerine göre, Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde temmuz ayı, "1881'de kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana en kurak temmuz" olarak kayıtlara geçti.

Eyalette metrekare başına düşen yağış miktarı yalnızca 18 litre olarak ölçüldü. Bu sayı, daha önce en kurak temmuz olarak kaydedilen 2018'deki 26 litrelik seviyenin de oldukça altında kaldı.

Kuraklık nedeniyle Almanya genelinde 100'den fazla şehir ve ilçe, su tüketimini sınırlandıran önlemler aldı.

En sıkı uygulamaların yürürlüğe girdiği şehirlerden Münih'te, bahçelerdeki havuzların doldurulması, çimlerin sulanması ve otomobillerin yıkanması yasaklandı.

Hannover'de hava sıcaklığının artmasıyla bahçe sulamasına izin verilmiyor.

Potsdam'da ise devlete ait saray bahçelerinin sulanması durduruldu.

Uzmanlar, yaşananların Almanya'nın uzun süreli kuraklık dönemlerine karşı su yönetimi konusunda yeterince hazırlıklı olmadığını ortaya koyduğunu belirtiyor.

Ülkede su kaynaklarının korunmasına yönelik daha kapsamlı ve sürdürülebilir önlemlere ihtiyaç duyulduğu ifade ediliyor.

İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı, Uluslararası Havalimanları Konseyi Avrupa (ACI Europe) tarafından yayımlanan 2026 yılının ilk yarısına ilişkin hava trafiği raporunda, "Major Airports" (Büyük Havalimanları) kategorisinde Avrupa'nın en hızlı büyüyen havalimanı oldu.

Havalimanı Meydan Otoritesi HEAŞ'tan yapılan açıklamaya göre, Sabiha Gökçen Havalimanı, 2026 yılının ilk altı ayında geçen yılın aynı dönemine göre yolcu trafiğini yüzde 6,4 artırarak, 40 milyonun üzerinde yolcu ağırlayan Avrupa havalimanları arasında en yüksek büyüme oranını kaydetti.

ACI Europe raporuna göre, Avrupa havalimanlarında yolcu trafiği yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,6 arttı. Yılın ilk çeyreğinde yüzde 4,3 olan büyüme oranı, ikinci çeyrekte yüzde 1,3 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde iç hat yolcu trafiği yüzde 3, uluslararası yolcu trafiği ise yüzde 2,5 arttı.

Türkiye genelindeki havalimanlarında yolcu trafiği ise yılın ilk 6 ayında yüzde 2,8 artış gösterdi. Sabiha Gökçen Havalimanı'nın yüzde 6,4'lük büyüme performansı, hem Avrupa hem de Türkiye ortalamasının üzerinde gerçekleşti.

Rapora göre, "Major Airports" kategorisinde Sabiha Gökçen Havalimanı'nı yüzde 4,4 büyümeyle Barselona Havalimanı, yüzde 4,2 ile Madrid Havalimanı, yüzde 1,6 ile İstanbul Havalimanı ve yüzde 0,3 ile Roma Fiumicino Havalimanı izledi.

Bu süreçte Çin'in yarı iletken teknolojilerinde kaydettiği ilerleme de sektöre yönelik risk algısını artırdı. Çin'in ileri çip üretiminde kritik öneme sahip derin ultraviyole (DUV) litografi makinelerinde seri üretim aşamasına yaklaştığına ilişkin haberler, ülkenin teknoloji alanındaki dışa bağımlılığını azaltma sürecinin hızlandığına işaret etti.

Hafta başında Çinli bellek çip üreticisi Changxin Memory Technologies (CXMT), Şanghay STAR Piyasası'ndaki ilk işlem gününde hisse başına 54,65 yuan (yaklaşık 8,05 dolar) ile işlem görmeye başlayarak yüzde 531,06'lık bir artışla sabah seansını tamamladı.

Şirket, yapay zeka sunucularına, akıllı telefonlara ve kişisel bilgisayarlara güç veren bellek yongaları konusunda uzmanlaşmış, dünyanın en büyük dinamik rastgele erişimli bellek (DRAM) üreticilerinden biri olarak öne çıkıyor.

Ülkede art arda atılan söz konusu adımlar, Çin'in rakiplerine göre beklenenden hızlı teknolojik ilerleme kaydettiğine ilişkin sinyaller verdi. Bu işaretlerin ardından yatırımcılar, teknoloji sektöründe rekabetin artabileceğini değerlendirirken, mevcut yüksek değerlemeler ile devasa yapay zeka yatırım dalgasının sürdürülebilirliğini giderek daha fazla sorgulamaya başladı.

Çin'in teknolojide bağımsızlık adımlarıyla, sektörde lider konumdaki şirketlerin pazar payı kaybederek karlılıklarının düşebileceğine ilişkin öngörüler fiyatlamalara yansıdı.

Analistler, şirket değerlemelerine ilişkin endişelerin yanı sıra yatırımcıların portföylerini yarı iletken hisselerinden diğer sektör ve hisselere kaydırmasının da sektördeki satış baskısını artıran başlıca etkenlerden biri olduğunu belirtti.

Çin'den peş peşe gelen bu adımlar, ülkenin yarı iletken teknolojilerinde rakiplerine kıyasla beklenenden daha hızlı ilerleme kaydettiğine yönelik algıyı güçlendirdi. Böylece yatırımcılar yalnızca yapay zeka yatırımlarının geri dönüşünü değil, aynı zamanda sektörde bugüne kadar yüksek karlılık sağlayan rekabet avantajlarının korunup korunamayacağını da sorgulamaya başladı.

Öne çıkan değerlendirmelere göre, Çinli üreticilerin teknolojik yetkinliklerini artırması halinde küresel yarı iletken sektöründe rekabetin belirgin şekilde yoğunlaşması, sektörün lider şirketlerinin fiyatlama gücü, pazar payı ve kar marjları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir. Bu beklenti, son yıllarda yapay zeka temasıyla tarihi seviyelere ulaşan şirket değerlemelerinin yeniden gözden geçirilmesine neden oluyor.

Analistler, satış baskısının yalnızca değerleme endişelerinden kaynaklanmadığını, aynı zamanda yatırımcıların yüksek getiri sağlayan yarı iletken hisselerinde kar realizasyonuna giderek portföylerini daha görece korunaklı hisselere yönlendirmesinin de fiyatlamalarda etkili olduğunu belirtti.

Bu nedenle piyasalarda satışların temelinde tek bir sebepten ziyade, yüksek değerlemelerin normalleşmesi, rekabet dinamiklerinin değişmesi ve portföy rotasyonunun aynı anda devreye girmesinin yattığını ifade eden analistler, özellikle yapay zeka temasının öncüsü konumundaki yarı iletken şirketlerine dair soru işaretlerinin, yatırımcıların olumlu haberlerden çok olası riskleri fiyatlamasına neden olduğunu kaydetti.

Mevcut etkilerle ABD'de yarı iletken sektöründe sert düşüşler gözlendi. Son 5 iş günü periyodunda yarı iletken üreticisi Broadcom'un hisseleri yüzde 20,5 Intel'in hisseleri yüzde 18,3, Micron Technology'nin hisseleri yüzde 25,4, Arm Holdings'in hisseleri yüzde 20,5 değer kaybetti.

Satış dalgasının yansımaları Asya borsasında da hissedildi. Bu durum, Güney Kore'yi de belirgin şekilde etkiledi. Yarı iletkenler ve teknoloji ağırlıklı Kospi Endeksi son 5 işlem gününde yaklaşık yüzde 21 düştü. Bu ülkedeki önde gelen yarı iletken şirketlerinden SK Hynix haftalık bazda yüzde 30,9, Hanmi Semicon hisseleri yüzde 23 değer kaybetti.

"Çin'in 5 makinelik üretimi kısa vadede bu düzeni değiştirmez"

Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, öncelikle Çin'deki gelişmelerin bu haftaki satışların tetikleyicilerinden biri olduğunu belirterek, "Fakat tamamen Çin'le açıklamak doğru olmaz. Yahut sınırlı şekilde, ekipman üreticileriyle açıklamak lazım." dedi.

Bilgisayar çiplerinin üretiminde kullanılan fotolitografi makinelerini geliştiren Hollandalı teknoloji şirketi ASML'nin hisselerinin, Çin'in Derin Ultraviyole (DUV) litografi sistemi geliştirdiğine yönelik haberlerin ardından seans içinde yön değiştirdiğini belirten Kaymaz, söz konusu gelişmelerin özellikle hafıza çipi üreticilerindeki satışlarda sınırlı, hatta marjinal bir etkisi olduğu görüşünü dile getirdi. Kaymaz, son dönemde piyasalardaki asıl baskının ise yapay zeka yatırımlarının finansmanı ve bu yatırımların geri dönüşüne ilişkin artan endişelerden kaynaklandığını ifade etti.

Kaymaz, Çin'in çip üreten makinaları yapabilmesinin stratejik açıdan son derece önemli olduğunu dile getirerek, şu değerlendirmeleri yaptı:

"Zira Batı dünyasının en kritik ve stratejik üstünlüğü yarı iletkenlere dayanıyor. Çok sayıda Batılı ülkenin teknoloji birikimi ASML'nin elinde teknoloji harikası makinalara dönüşüyor. Çin, Batı'nın bu üstünlüğüne ilk kez meydan okuyor. Tabii meydan okuma tabirini özellikle kullanıyorum, zira çip ekipmanları konusu sıfır toplamlı oyun gibi kurgulandı son 10 senede. Çin'in alacağı her makina Batı'nın kaybı sayıldı."

Sadi Kaymaz, diğer taraftan Derin Ultraviolet olarak adlandırabilecek bu makinaların halihazırda Tayvan'da veya Güney Kore'de kullanılan en gelişmiş makine sınıfında olmadığı bilgisini verdi.

Bu makinelerin kalın ışınlara sahip olduğunu ve vaferler (mikroçip yapımında kullanılan ince silikon disk) üzerinde tek seferde ince veya kısa desenler oluşturamadığını vurgulayan Kaymaz, dolayısıyla Çin'in bu makinelerle başarılı üretim yapsa dahi doğrudan 3 veya 2 nanometre ölçülerinde gelişmiş çipler yapmasını son derece zor olarak değerlendirdi.

Kaymaz, sözlerine şöyle devam etti:

"İmkansız diyemiyorum, çünkü son yıllarda Hollanda üretimi DUV cihazlarını farklı şekillerde kullanarak 7 nanometre çipler üretebildiklerini biliyoruz. Bu bakımdan DUV gelişmesi de en ileri çip yapımını ilgilendiriyor. Ayrıca çip dediğimiz akıllı nesnelerin çoğu türü söz konusu makinalarca basılabiliyor. Ayrıca şuna da dikkat göstermek lazım, makine üretmek ile fabrikada sürekli çalıştırmak aynı şey değil. Verim sorunu halihazırda Çin yapımı ileri çiplerde aşılması güç bir zorluk olarak devam ediyor. Ayrıca ASML geçen yıl 131 DUV sistemi sattı. Çin'in 5 makinelik üretimi kısa vadede bu düzeni değiştirmez."

Ekonominin "etkileyici" bir direnç gösterdiğine işaret eden Warsh, "Son şoklara rağmen, eğilimler olumlu ve sağlam bir büyüme ortaya koyuyor." dedi.

Warsh, istihdam kazanımlarının iş gücüyle aynı hızda ilerlediğini ve işsizlik oranının çok az değiştiğini belirterek, enflasyonun ise Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) yüzde 2'lik hedefine göre yüksek kalmaya devam ettiğini aktardı.

Fed Başkanı Warsh, "Komite kararlılığını koruyor. Bunu daha önce de duydunuz ancak fiyat istikrarını sağlayacağız." diye konuştu.

"Beş yıldır süren yüksek enflasyon, ortadan kaldırılması zor bir yanlış izlenim bıraktı"

Belirsizliğin yüksek olduğu bu dönemde tahminlerden kaçınmayı özellikle ihtiyatlı bir yaklaşım olarak gördüklerini belirten Warsh, ancak belirsizliğin netliğin olmadığı anlamına gelmediğini ifade etti.

Warsh, bazı hanehalkları, işletmeler ve piyasa profesyonelleri nezdinde beş yıldır süren yüksek enflasyonun Fed'in enflasyon hedefinin bir şekilde yüzde 2'nin üzerinde olduğu yönünde ortadan kaldırılması zor bir yanlış izlenim bıraktığını aktardı.

Fed Başkanı Warsh, "Yumuşak bir enflasyon hedefi yok, yumuşak bir örtülü hedef de yok. Bu Komite görevde olduğu sürece böyle bir durum söz konusu değil. Sadece tek bir hedef var ve o da yüzde 2." dedi.

Komitenin hiçbir üyesinin bu konuda yanılgı içinde olmadığını belirten Warsh, yeni bir döneme başladıklarını ve beş yılı aşkın süredir hedefin üzerinde seyreden enflasyonun 9 haftada ya da fiyatlarda görülecek tek aylık sınırlı bir düşüşle çözülemeyeceğinin farkında olduklarını dile getirdi.

"Piyasanın dikkati gerçek veriler ve ekonomik gelişmelere odaklandı"

İki ekonomik gelişmeye vurgu yapan Warsh, bunlardan ilkinin son toplantıdan bu yana geçen 42 günde yaşanan dikkat çekici değişim olduğunu, ABD Hazine tahvili getiri eğrisinin tamamında nominal ve reel faizlerin belirgin şekilde yükseldiğini kaydetti.

Warsh, FOMC toplantıları arasındaki dönemde piyasa faizlerindeki artışların son 20 yılın en önemli yükselişleri arasında yer aldığını ve tarihsel dağılımda en yüksek yaklaşık yüzde 10'luk dilime girdiğini aktardı.

Toplantılar arası dönemde piyasanın dikkatinin gerçek veriler ve ekonomik gelişmelere odaklandığını belirten Warsh, fiyatların gelen yeni bilgilere anlık tepki verdiğini ve ileriye dönük yönlendirmedeki (forward guidance) azalmanın da bunda etkisinin olmuş olabileceğini dile getirdi.

Warsh, "Piyasa katılımcıları artık hakeme bakmayı değil, topla oynamayı öğreniyor ve piyasa fiyatları da uygun yön ve büyüklükte yanıt vermeye devam edecek." diye konuştu.

Merkez Bankasının her zaman ve her koşulda ilgi odağı olması gerekmediğini belirten Warsh, "Komite'den sürekli güncellenen tahminler ve değerlendirmeler istenmesini anlıyorum. Ancak bizim açımızdan, gelişmelere karşı piyasanın tepkisini doğrudan ve filtrelenmemiş bir şekilde izlememiz gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

Warsh, Komite'nin aldığı kararların büyük önem taşıdığını vurgulayarak, "Gerekli ve uygun olduğu durumlarda, harekete geçmekten çekinmeyeceğiz." dedi.

Yüksek teknoloji sermaye harcamalarındaki artışa dikkati çekti

İkinci ekonomik gelişmenin ise “ekonominin en dikkat çekici özelliği” olarak nitelendirdiği işletme yatırımlarındaki güçlü büyüme olduğunu aktaran Warsh, yüksek teknolojiye yönelik sermaye harcamalarındaki sıçramanın dikkati çektiğini kaydetti.

Warsh, ancak bu durumun Fed'in işini kolaylaştırmadığını belirterek, yapay zeka ile bağlantılı yüksek teknoloji ekipmanları ve yazılım kategorisinde en son verilerin dört çeyrekte yaklaşık yüzde 20'lik büyümeye işaret ettiğini, bu gelişmenin imalat sanayindeki sağlıklı üretim ivmesini desteklediğinin altını çizdi.

Genel olarak sermaye harcamalarının gelecekteki büyümenin temelini hazırladığını vurgulayan Warsh, bununla birlikte arz tarafındaki etkilerin zamanlamasını ve büyüklüğünü kesin olarak öngörmenin hala zor olduğunu dile getirdi.

Warsh, toplantıda tartışmaların dört soru etrafında şekillendiğini belirterek, son 5 yıldaki yüksek enflasyonun mevcut politika ortamı üzerindeki etkilerini, son yıllarda yaşanan ekonomik şokları, şoklardan kaynaklanan fiyat artışlarını ve fiyat istikrarını sağlamak için kullanılacak para politikası araçları ile stratejileri ele aldıklarını söyledi.

"Piyasa sinyaline müdahale etmemeye çalışıyoruz"

Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Warsh, piyasalardan nasıl bir mesaj aldığının sorulması üzerine, piyasalardan "filtrelenmemiş", doğrudan bir mesaj almaya, alıcılarla satıcıların hazine tahvillerinin fiyatları ve döviz kuru konusunda bir araya gelmelerine izin vermeye ve bunun ne anlama geldiğini değerlendirmeye çalıştıklarını kaydetti.

Warsh, "Piyasa sinyaline müdahale etmemeye çalışıyoruz. İleriye dönük yönlendirmelerde geri adım atmamızın nedenlerinden biri de budur." dedi.

Fed Başkanı Warsh, piyasaların gelişmelere nasıl tepki verdiğini izlemeyi sürdüreceklerini, bunun alacakları kararların şekillenmesine katkı sağlayabileceğini dile getirdi.

"İyi bir aile içi tartışma istemiştim ve istediğimi aldım"

Üç Fed yetkilisinin politika faizinin sabit tutulması kararına karşı oy kullanmasına ilişkin soruyu yanıtlayan Warsh, "İyi bir aile içi tartışma istemiştim ve istediğimi aldım. Amaç da buydu." dedi.

Warsh, tartışmalarının büyük bölümünün para politikasının yürütülmesi açısından önem taşıyan temel sorular üzerine olduğunu, bu soruları görmezden gelmediklerini ya da üzerlerini örtmeye çalışmadıklarını ifade etti.

"Yaptığımız şeyi bir tür duraklama olarak nitelendirmezdim"

Warsh, bir basın mensubunun faiz kararını "duraklama" olarak nitelendirmesi üzerine ise "Yaptığımız şeyi bir tür duraklama olarak nitelendirmezdim." diye konuştu.

Yaptıkları şeyi ekonomik durumun titizlikle gözden geçirilmesi olarak tanımladığını belirten Warsh, bunu büyük ve zor soruların değerlendirilmesi olarak nitelendirdiğini kaydetti.

ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), imalatı diğer ülkelerde yapılan insansı robotların, ulusal güvenlik riski listesine dahil edildiğini bildirdi.

FCC'den yapılan yazılı açıklamaya göre, ABD'ye ulusal güvenlik riski oluşturduğu saptanan iletişim ekipmanları listesi genişletildi.

ABD'de pazarlama ve satışına FCC tarafından onay verilmeyecek yabancı menşeli ürünler listesine, insansı ve dört ayaklı modelleri kapsayan gelişmiş robotik cihazlar ile şebekelere entegre çalışan güç invertörleri eklendi.

Beyaz Saray öncülüğünde toplanan uzman ekip, bu iki kategorideki cihazların, hangi ülkede üretildiğine bakılmaksızın "ABD'nin ulusal güvenliğine kabul edilemez riskler teşkil ettiğini" saptadı.

Dünya genelinde 40 milyondan fazla insan ticareti mağdurunun bulunduğu tahmin edilirken, tüm ülkeler hedef, transit ve kaynak ülke olma özelliklerine göre insan ticaretinden etkileniyor.

"30 Temmuz İnsan Ticaretiyle Mücadele Günü" dolayısıyla Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisinin (UNODC) "İnsan Ticareti 2024 Küresel Raporu"ndan derlediği bilgilere göre, insan ticareti mağdurları çoğunlukla savunmasız olduklarında hedef alınıyor.

Küresel insan ticareti 2019-2022'de yüzde 25 arttı

Raporda en çok dikkat çeken detay, 2019-2022 döneminde insan ticaretinin yüzde 25 artması olurken Sahraaltı Afrika, Kuzey Amerika ve Batı Avrupa ülkeleri en çok artışın yaşandığı bölgeler olarak öne çıktı. İklim felaketleri, çatışmalar ve yerinden edilmelerin artması insan kaçakçılığı için kırılganlıkları artırıyor.

Neden başlıca mağdurlar kadın ve kız çocukları oluyor?

2020-2023 döneminde 202 bin 478 kişi insan ticareti mağduru oldu. Bu mağdurların yüzde 22'si kız, yüzde 16'sı erkek çocuklar olmak üzere yüzde 38'ini çocuklar oluşturuyor. Yetişkinlerde ise yüzde 39'u kadın, yüzde 23'ü erkek.

Kadınlar ve kız çocuklarının çoğunun kaçırılma nedeni cinsel istismar olsa da kadınlar "zorla çalıştırma, evlendirme ve suç işlettirme" gibi nedenlerle de kaçırılabiliyor.

İnsan ticareti mağdurlarının yüzde 42’si zorla çalıştırılma amacıyla kaçırılıyor. Bu kişilerin yüzde 47’sini yetişkin erkekler, yüzde 23’ünü yetişkin kadınlar, yüzde 20’sini erkek çocukları, yüzde 10’unu kız çocukları oluşturuyor.

İnsan ticareti mağduru kişilerin yüzde 36’sı ise cinsel istismar amacıyla kaçırılıyor. Bunların yüzde 64’ünü kadınlar, yüzde 28’ini kız çocukları, yüzde 3’ünü erkekler, yüzde 3’ünü erkek çocukları oluşturuyor.

Mağdurların çoğunluğu Afrika ülkelerinden

UNODC 2022’de 162 ülkeden insanların 128 ülkeye "ticaretinin yapıldığını" tespit etti. Bu kişilerin yüzde 31’ini Afrika ülkelerinin vatandaşları oluşturuyor.

Silahlı çatışmalar, iklim değişikliği ve bunlarla bağlantılı yerinden edilmeler kişileri insan ticaretine karşı daha savunmasız hale getiriyor.

Afrika ülkeleri insan ticaretini ele almakla ilgili adımlar atsa da bu adımlar yetersiz kalıyor.

Ticareti yapanların çoğunluğu organize grup

İnsan ticareti yapan kişilerin birçoğu organize gruplar içinde hareket ediyor.

Raporda bu çerçevede 942 mahkeme kaydı incelendi. Burada 3 bin 121 kişiden yüzde 74'nün bir grup ya da şebeke içinde hareket ettiği belirtildi. Organize olmayan suçlular ise bunun yüzde 26’sını oluşturuyor.

İnsan ticareti yapan kişilerin yüzde 70’i erkek iken yüzde 28’i de kadın.

Wildberries’ten yapılan yazılı açıklamada, Ukrayna’nın, son dönemde şirketin farklı lojistik merkezlerine gerçekleştirdiği saldırılara ilişkin değerlendirmelere yer verildi.

Saldırılarda ağır yaralanan ve hayatını kaybedenlerin ailelerine ilk ödemelerin 21 Temmuz’da başladığına işaret edilen açıklamada, “Ödenen doğrudan mali desteğin tutarı 40 milyon rubleyi aştı.” denildi.

Merkezlerde düzenli acil durum tatbikatları yapıldığı ve tahliyeden sorumlu kişilerin belirlendiği bilgisine yer verilen açıklamada, saldırı tehlikesi ilan edilmesinin ardından insanların riskli bölgelerden hızla tahliye edildiği ve söz konusu hazırlıklar sayesinde binlerce kişinin hayatının kurtarıldığı belirtildi.

Ukrayna, Rusya'nın en büyük e-ticaret platformu Wildberries'e ait farklı lojistik merkezlere son günlerde füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) yoğun saldırı düzenliyor.

Kremlin, Ukrayna’yı sivil altyapıya saldırmakla suçlarken Ukrayna yönetimi söz konusu merkezlerde askeri ürünlerin bulunduğunu savunuyor.

Associated Press'in (AP) ulaştığı belgelere göre, Trump yönetimi Kongre'ye, Çin'in Amerika kıtasındaki faaliyetlerinden, Panama Kanalı'nın her iki ucundaki limanların mülkiyetinden, Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında finanse edilen altyapı projelerinden ve telekomünikasyon sektöründeki yatırımlarından derin endişe duyduğunu iletti.

Belgelerde, ABD'nin, dünya genelinde Çin karşıtı 50'den fazla özel proje için 340 milyon dolardan fazla kaynak ayırmayı planladığı öne sürüldü.

Trump yönetimi, Çin'in etkinliğini önlemek amacıyla Karayipler ve Orta Amerika'da eskiyen deniz altı telekomünikasyon kablolarının yenilenmesi için 175,8 milyon dolar harcama yapmayı planladığını ifade etti.

Bu fonla El Salvador, Guatemala, Honduras, Nikaragua ve Haiti'ye fayda sağlayacak projelerin desteklenmesi öngörülüyor.

Konuya ilişkin AP'ye açıklama yapan ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi de Çin'in Batı Yarımküre'deki ekonomik faaliyetlerinin, ABD'nin ulusal güvenliği ve refahı açısından risk oluşturduğunu savundu.

Ayrıca AP'nin ulaştığı Bakanlık içi bir belgede, Dışişleri Bakanlığının Batı Yarımküre, Afrika ve Asya genelinde Çin'e karşı yürütülen programlara yaklaşık yarım milyar dolar ek bütçe ayırmayı değerlendirdiği kaydedildi.

İç belgede, "ABD, ulusal çıkarlarımızı zayıflatan Çin Komünist Partisinin (ÇKP) dünya genelinde artan ekonomik, teknolojik ve diplomatik nüfuzuna yanıt vermek zorundadır." ifadesine yer verildi.

Taslak aşamasındaki planlar doğrultusunda, Tibet'in ruhani lideri Dalai Lama'nın halefinin seçilmesi sürecine Çin'in müdahalesine karşı güvenli iletişim teknolojilerinin geliştirilmesi, Çin'in uzay programına yönelik uluslararası desteğin engellenmesi ve Çinli şirketlerin gözetim ile sansür teknolojileri ihraç etme girişimlerinin önüne geçilmesinin hedeflendiği de aktarıldı.

S&P Global, Almanya'nın temmuz ayına ilişkin öncü PMI verilerini açıkladı.

Buna göre, imalat sanayisindeki üretimin belirgin şekilde hızlanması Almanya ekonomisindeki hareketliliği destekledi.

Büyüme, mal ve hizmetlere yönelik talebin güçlenmesinin yanı sıra yeni ihracat siparişlerinde yeniden artış görülmesiyle gerçekleşti. Şirketlerin gelecek 12 aya ilişkin faaliyet beklentilerinde de iyileşme görülürken, bu durum istihdam kayıplarının hız kesmesine yansıdı.

Fiyatlar tarafında ise üçüncü çeyreğin başında, özellikle hizmet sektöründe maliyet baskılarının artması nedeniyle girdi maliyetlerindeki yükseliş hafif hızlandı. Buna karşı, mal ve hizmet satış fiyatlarındaki artış son dört ayın en yavaş hızında gerçekleşti. Ancak bu artış, Orta Doğu'daki savaşın başlamasından hemen önceki şubat ayına kıyasla hala belirgin şekilde daha yüksek seviyede kaldı.

S&P Global öncü verilerine göre, imalat ve hizmet sektörlerini kapsayan bileşik PMI üretim endeksi hazirandaki 49,5 seviyesinden temmuzda 51,2'ye yükselerek dört ay sonra ilk kez büyüme eşiği olan 50 değerinin üzerine çıktı.

İmalat sanayi üretim endeksi de 54,7 puana yükselerek yaklaşık 4,5 yılın en güçlü artışını kaydetti.

Şirketler, daha yüksek sipariş hacmi, kapasite kullanımındaki artış ve öne çekilen siparişlerin üretimi desteklediğini raporladı. İmalat PMI 52,2 puanla son dört ayın en yüksek seviyesini gördü.

Hizmet sektörü aktivitesi ise 49,6 puanla büyüme bölgesinin altında kalmasına rağmen, son dört ayın en yüksek seviyesine çıktı.

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktör Yardımcısı Phil Smith, verilere ilişkin değerlendirmesinde, Almanya ekonomisinin üçüncü çeyreğe olumlu bir başlangıç yaptığını belirterek, "Bileşik PMI, Orta Doğu'da savaşın başlamasının ardından üç ay boyunca daralmaya işaret ettikten sonra yeniden büyüme bölgesine döndü. Ancak yaklaşık son bir haftada bölgede çatışmaların yeniden şiddetlenmesi ve bunun küresel enerji fiyatları üzerinde yeni yukarı yönlü baskı yaratması nedeniyle sürdürülebilir bir toparlanmaya giden yolun hala oldukça belirsiz olduğu görülüyor." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin yurt dışı temsilcilikleri, 115 ülkede ve 170 merkezde hizmet veriyor. Söz konusu 170 merkezin 3'ünü daimi temsilcilikler oluştururken, sahada aktif olarak görev yapan ticaret müşaviri ve ataşesi sayısı 235'e ulaştı.

Yurt dışı teşkilatının coğrafi bölgelere göre dağılımı

Ticaret elçilerinin en yoğun olarak görevlendirildiği bölge, Türkiye'nin geleneksel olarak en büyük ticaret ortağı durumundaki Avrupa oldu. Yurt dışı kadrosunun yüzde 34'ünün konuşlandığı Avrupa kıtasında, 35 ülkede, 55 merkezde 80 temsilci görev icra ediyor.

Yurt dışı teşkilatının coğrafi bölgelere göre dağılımında Avrupa'yı yüzde 16 payla 16 ülke ve 26 merkezde 38 temsilcinin bulunduğu Asya Pasifik, yüzde 13 payla 12 ülke ve 21 merkezde 32 temsilcinin görev yaptığı Orta Doğu izledi.

Sahra Altı Afrika yüzde 12 payla 26 ülke, 26 merkez ve 28 temsilciyle, Orta Asya ve Güney Kafkasya yüzde 9 payla 8 ülke, 13 merkez ve 21 temsilciyle, Kuzey Amerika yüzde 6 payla 2 ülke, 10 merkez ve 14 temsilciyle, Güney Amerika yüzde 5 payla 10 ülke, 10 merkez ve 11 temsilciyle, Kuzey Afrika yüzde 4 payla 5 ülke, 7 merkez ve 9 temsilciyle, Avustralya ise yüzde 1 payla 1 ülke, 2 merkez ve 2 temsilciyle listede yer alıyor.

Uzak Ülkeler Stratejisi'ne destek sağlanıyor

Küresel düzeyde faal olan bu geniş temsilcilik ağı, Türkiye'nin yürüttüğü "Uzak Ülkeler Stratejisi" ve pazar çeşitlendirme hedeflerine doğrudan katkı sağlıyor.

Dünya ekonomisinin yaklaşık yüzde 80'ini ve küresel ticaretin yüzde 75'ini temsil eden G20 ülkeleri başta olmak üzere, gelişmekte olan ve uzak coğrafyalardaki pazarlarda görev yapan ticaret müşavirleri, Türk ihracatçılarının uluslararası tedarik ve dağıtım zincirlerine entegre olmasında ve yerel pazar engellerinin aşılmasında kritik bir köprü görevi üstleniyor.

ABD Çalışma Bakanlığı, işsizlik maaşı başvurularına ilişkin haftalık verileri açıkladı.

Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusu yapanların sayısı 18 Temmuz ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 22 bin kişi azalarak 187 bine indi.

Böylece, ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 1969'da kaydedilen 187 binlik verinin ardından yine aynı seviyeye düşmüş oldu.

Piyasa beklentisi, bu dönemde işsizlik maaşı başvuru sayısının 211 bin olması yönündeydi.

İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 208 binden 209 bine yukarı yönlü revize edildi.

Geçen hafta itibarıyla 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı da 7 bin 250 azalışla 207 bin 500'e geriledi.

Devam eden işsizlik maaşı başvuru sayısı ise 11 Temmuz ile biten haftada 2 bin kişi azalarak 1 milyon 796 bine indi.

Bünyesinde uluslararası bilim insanlarını bulunduran WWA'nın analizine göre, insan faaliyetlerinden kaynaklı iklim değişikliği aşırı sıcakları giderek daha fazla şiddetlendiriyor. Sıcaklıklar ise kuraklık koşullarını kötüleştiriyor.

Yaz mevsiminin henüz ortası olmasına rağmen sıcak hava dalgaları ve kuru hava koşulları şimdiden tarımsal kayıplara neden olurken orman yangınlarını artırdı ve nehir seviyelerinin tarihi düşük seviyelere gerilemesine yol açtı.

Fransız çiftçiler son 50 yılın en kötü mısır hasadıyla karşı karşıya kalırken Romanya bir milyon hektardan fazla tarım alanını kaybetti.

Büyük nehirlerin kuruması ise deniz ve nehir taşımacılığını aksatıyor ve enerji üretimini tehdit ediyor.

WWA analizine göre, iklim değişikliği nedeniyle Batı Avrupa'da tarımsal toprak kuraklıklarının görülme olasılığı 5 kat arttı. Kurak koşulların 6 aydır etkili olduğu Doğu Avrupa'da ise toprak kuraklığı olasılığı 11 kat daha yüksek hale geldi.

Buharlaşma riskinin görülme ihtimali ise aşırı sıcaklar nedeniyle yaklaşık 80 kat daha fazla.

Doğu Avrupa'da ise ocak-haziran dönemi ortalamasında, sıcaklık kaynaklı buharlaşma potansiyelinin iklim değişikliği nedeniyle yaklaşık 40 kat arttığı hesaplandı.

Öte yandan, şiddetlenen iklim değişikliği nedeniyle kuraklık eşikleri de değişti. Bu yıl görülen yağış açığı geçmişte aynı seviyede olsaydı, daha hafif kuraklığa yol açabilirdi. Ancak artan sıcaklıklar toprağın nemini çok daha hızlı çektiği için mevcut koşullar daha ciddi sonuçlar doğuruyor.

Kötüleşen koşullar, ürün kayıpları, nehir seviyelerindeki düşüş ve enerji sistemleri üzerindeki baskılara neden olurken temel ürünlerin fiyatlarını artırma riski taşıyor. Bu durumdan özellikle düşük gelirli hanelerin daha fazla etkilenme ihtimali bulunuyor.

Hollanda Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü (KNMI) İklim Bilimcisi Sarah Kew, analize ilişkin değerlendirmesinde, Avrupa'nın iklimi hızla değiştiğini belirterek, "Yağış düzenleri bölgelere göre farklılık göstermeye devam etse de bulgularımız, aşırı sıcakların kıtamızdaki kuraklığın artık temel belirleyicisi haline geldiğini gösteriyor. İklim değişikliğinin olmadığı bir dünyaya kıyasla, su kaynaklarının topraklarımızdan ve nehirlerimizden çok daha hızlı buharlaştığını görüyoruz. Bu durum, geçmişte yönetilebilir düzeyde kalabilecek kurak dönemleri ciddi kuraklıklara dönüştürüyor." ifadelerini kullandı.

Londra Imperial College Çevre Politikaları Merkezi Araştırmacısı Mariam Zachariah ise küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi dönem ortalamasına göre 1,4 dereceye ulaştığına dikkati çekerek, "Küresel emisyonlar sıcaklıkları tahmin edildiği gibi 2,8 seviyesine çıkarırsa bu yoğun buharlaşma koşullarının görülme olasılığı iki katına çıkabilir. Bu da mevcut kuraklıklar gibi olayların artık olağan hale gelmesi anlamına gelir." değerlendirmesinde bulundu.

Zachariah, hızlı ve kapsamlı emisyon azaltımları yapılmadığı takdirde Avrupa'nın bu kavurucu ve kurak yazların tekrar tekrar yaşandığı bir geleceğe doğru ilerlediği uyarısını yaptı.

Enerji sektörü ve bazı diğer alanlarda durumu istikrarsızlaştırmaya yönelik "dış girişimler" bulunduğunu belirten Putin, "Ülke ekonomisi ve kilit sektörleri, yakıt ve enerji sektöründeki durumu istikrarsızlaştırmaya yönelik dış girişimlere rağmen istikrarlı." dedi.

Rus ekonomisinin ve ana sektörlerinin başarılı seyrini koruduğunu dile getiren Putin, "Bu sorunlar geçici nitelik taşıyor ve ekonominin genel görünümünü etkileyemez." ifadesini kullandı.

Rusya federal bütçesinin haziranda fazla verdiğine işaret eden Putin, bu gelişmede bütçe gelirlerindeki artışın önemli rol oynadığını söyledi.

Ukrayna'nın insansız hava araçlarıyla Rusya'daki petrol rafinerilerine düzenlediği saldırılar nedeniyle ülkede çok sayıda tesis bakıma alınırken, Moskova ve St. Petersburg dahil olmak üzere birçok bölgede akaryakıt satışında bazı kısıtlamalar uygulanıyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı sonrası yaşanan enerji krizi AB'nin fosil yakıtlara bağımlılığının yarattığı riskleri son 5 yılda ikinci kez gösterdi. Rusya-Ukrayna Savaşı'nın 2022'de başlamasının ardından Rus gazı tedarikinin kesilmesiyle ilk enerji şokunu yaşayan AB ekonomileri, petrol ve gaz fiyatlarındaki sert artışlar nedeniyle geniş çaplı olumsuz etkiler yaşamıştı.

AB, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle artan fiyatlar nedeniyle fosil yakıt ithalatı için 50 milyar avrodan fazla ilave fatura ödedi. Yükselen enerji faturası, enflasyonist baskılar oluştururken, faiz artışlarına da yol açıyor.

Birliğin enerji tüketiminin yaklaşık yarısı ithal edilen fosil yakıtlara bağımlı olduğundan, jeopolitik gerilimler "yapısal bir kırılganlık" oluşturuyor.

Bu kapsamda AB, enerji güvenliğini artırmak, sert fiyat hareketlerine karşı ekonomileri korumak ve fosil yakıt bağımlılığını azaltmak amacıyla elektrifikasyonu artırıyor. Merkezinde elektrifikasyonun yer aldığı hızlandırılmış enerji dönüşümünün, 2040'a kadar AB'nin doğal gaz ithalatını yüzde 70'ten ve ham petrol ithalatını ise yüzde 40'tan fazla azaltabileceği öngörülüyor.

AB'nin 2040'a kadar fosil yakıt faturasını yılda 260 milyar avro düşürebileceği hesaplanan plan kapsamında, elektrifikasyonun bu dönemde yüzde 46'ya çıkarılması hedefleniyor. Bu hedef, "yasal bağlayıcılığı olmayan bir hedef" olarak açıklandı.

Ancak yüzde 46'lık elektrifikasyon, AB'deki mevcut elektrifikasyon seviyesinin iki katına karşılık geliyor. AB'deki yüzde 23'lük elektrifikasyon oranı yaklaşık 10 yıldır aynı seviyede seyrediyordu.

AB'nin elektrifikasyonu hızlandırma hedefi, bu yıl Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapacak Türkiye'nin zirve başkanlığı kapsamında küresel çapta açıkladığı "elektrifikasyonu 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarma" hedefinin ardından geldi.

AB, Elektrifikasyon Aksiyon Planı kapsamında, Avrupa'da temiz teknolojilerin üretimini ve kullanımını hızlandırmayı hedeflerken, daha hızlı bir elektrifikasyon Avrupa ekonomilerinin rekabet gücünü artırma, arz güvenliğini sağlama ve enerji maliyetlerini düşürme açısından kilit olarak görülüyor.

Söz konusu yüzde 46'lık elektrifikasyon hedefine ulaşılması için AB'de elektrikli araç sayısının mevcut 8 milyon seviyesinden 2040'a kadar 120 milyona çıkarılması ve 28 milyon seviyesindeki ısı pompası sayısının bu dönemde 100 milyona yükseltilmesine ihtiyaç duyuluyor.

Irak resmi ajansı INA, Başbakan Ali Falih ez-Zeydi'nin Washington ziyareti kapsamında Irak ile ABD arasında toplam değeri 60 milyar dolar olan 50 anlaşma ve mutabakat zaptının imzalanacağını duyurdu.

Irak Başbakanlık Basın Ofisinden yapılan yazılı açıklamaya göre ise Başbakan Zeydi, ABD'nin başkenti Washington'da Amerikan Ticaret Odası tarafından onuruna düzenlenen geniş katılımlı iş konferansına katıldı.

Konferansa çok sayıda iş insanı ve tüccarın yanı sıra ABD'li şirketlerin, bankaların, finans kuruluşlarının, yatırım şirketlerinin ve çeşitli sanayi ve teknoloji sektörlerinin temsilcileri iştirak etti.

Burada konuşan Zeydi, Amerikan Ticaret Odasının ekonomik kararların alındığı önemli merkezlerden biri olduğunu belirterek, hükümetinin Amerikan Ticaret Odası ile iletişim, diyalog ve işbirliğine önem verdiğini ifade etti.

Zeydi, Irak'ta farklı sektörlerde bulunan büyük yatırım ve ekonomik işbirliği fırsatlarını Amerikalı şirketlere sunmaya hazır olduklarını kaydetti.

Irak ekonomisinin yalnızca proje uygulayacak veya malzeme tedarik edecek yükleniciler değil kalkınma ve gelişme ortakları aradığını vurgulayan Zeydi, hükümetin ülkenin doğal ve madeni kaynaklarını refahı ve ekonomik büyümeyi destekleyecek istihdam olanaklarına dönüştürmek için çalıştığını aktardı.

Konferansta konuşan bazı ABD'li şirket temsilcileri de Irak hükümetinin kurumsal, mali ve bankacılık alanlarında attığı reform adımları ile uluslararası şirketlere açık ve elverişli bir yatırım ortamı oluşturmasını dikkate alarak, Irak ile etkin ortaklık kurmayı hedeflediklerini belirtti.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), AB ve Avro Bölgesi'nin mayıs ayı uluslararası ticaret verilerini yayımladı.

Buna göre, AB'nin ihracatı, mayısta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1 artarak 215,7 milyar avro, ithalatı ise yüzde 10,8 yükselerek 227,8 milyar avro oldu. AB, söz konusu ayda 12,1 milyar avro dış ticaret açığı verdi. AB, geçen yılın mayıs ayında 12,7 milyar avro ticaret fazlası vermişti.

AB'nin ticaretindeki değişim enerji ürünlerindeki açığın artmasından, makine, araç ve kimyasal gibi ürünlerindeki fazlasının ise azalmasından kaynaklandı.

Avro Bölgesi'nde ihracat mayısta yıllık bazda yüzde 0,1 artışla 243,6 milyar avroya, ithalat ise yüzde 10 artışla 251,4 milyar avroya ulaştı. Böylece, Avro Bölgesi mayısta 7,8 milyar avro ticaret açığı verdi. Geçen yılın mayıs ayında 15 milyar avro ticaret fazlası verilmişti.

Mayısta AB ülkelerinden en fazla ithalat yapan ülkeler, 40,8 milyar avroyla ABD, 29,9 milyar avroyla İngiltere, 19,9 milyar avroyla İsviçre, 15,5 milyar avroyla Çin ve 8,5 milyar avroyla Türkiye oldu.

Aynı dönemde AB'ye en fazla ihracat gerçekleştiren ülkeler ise 46,3 milyar avroyla Çin, 32,9 milyar avroyla ABD, 14,5 milyar avroyla İngiltere, 12,5 milyar avroyla İsviçre, 10,2 milyar avroyla Norveç ve 8,5 milyar avroyla Türkiye olarak sıralandı.

İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), mayıs ayına ilişkin büyüme rakamlarını açıkladı.

Buna göre, martta yüzde 0,3 büyüyen ve nisanda yüzde 0,1 daralan İngiltere ekonomisi, mayısta yüzde 0,1 büyüme kaydetti. Bu artışta, hizmet sektörünün yüzde 0,3 büyümesi etkili olurken, imalat ve inşaat sektörleri mayısta sırasıyla yüzde 0,5 ve yüzde 0,8 daraldı.

İngiltere ekonomisi mart-mayıs aylarını kapsayan üç aylık dönemde ise önceki üç aylık döneme göre yüzde 0,7 büyüdü. Bu dönemdeki büyümede de hizmet sektöründeki yüzde 0,7'lik artış belirleyici oldu.

Böylece İngiltere ekonomisi üst üste 6 üç aylık dönemde büyüme kaydetti.

ONS Ekonomik İstatistikler Direktörü Liz McKeown verilere ilişkin değerlendirmesinde, ekonominin üç aylık dönemde hizmet sektörü öncülüğünde güçlü büyüme gösterdiğini belirterek, buna karşın elektrik üretimi, mimarlık ve mühendislik faaliyetlerinde daralma görüldüğünü ifade etti.

Türkiye, 12,7 milyonluk genç nüfusuyla, 194 ülkeden 117'sinin genel nüfuslarını geride bıraktı.

Dünyanın geçen yıla ilişkin yaklaşık 8,2 milyarlık toplam nüfusunun, 1 milyar 283 milyon 150 bin 313'ünü 15-24 yaş aralığı oluşturuyor. Söz konusu genç nüfus, toplam nüfusun ise yüzde 15,6'sını oluşturuyor.

Türkiye'de söz konusu yaş aralığında 12 milyon 708 bin 348 kişi bulunurken, toplam 86,1 milyonluk nüfusun yüzde 14,8'i de 15-24 yaş aralığında yer alıyor.

Gençler, 117 ülkenin toplamını aştı

Türkiye, nüfusunun dinamikliği, ülkelerin ekonomik, sosyal ve teknolojik geleceği açısından oldukça kritik olan genç nüfus topluluğuyla, 100'den fazla ülkenin genel nüfusunu geride bırakıyor.

Verilere göre, Türkiye'nin sahip olduğu 12,7 milyonluk genç nüfus, 194 ülkeden 117'sinin toplam nüfusunu aşıyor.

Türkiye'deki genç sayısının, ülke nüfusunun toplamını aştığı ülkeler arasında 12,3 milyonluk toplam nüfusuyla Tunus, 11,3 milyonluk toplam nüfusuyla Birleşik Arap Emirlikleri ve 10,4 milyonluk toplam nüfusuyla Portekiz gibi ülkeler yer alıyor.

Avrupa'da da en çok genç Türkiye'de

Türkiye, ülkelerin geleceğini şekillendiren en büyük güçlerden olan genç nüfus sayısında Avrupa'da da ilk sırada bulunuyor.

Türkiye'nin 12,7 milyonluk genç nüfusuna en yakın 15-24 yaş nüfusuna sahip ülkelere bakıldığında, 8,3 milyonla Birleşik Krallık ve 8 milyonla Almanya ve 6 milyonla İtalya sıralanıyor.

Genç nüfus sayısıyla Avrupa'nın ilk sırasında yer alan Türkiye, gençleriyle Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin 19'unun toplam nüfuslarını da geride bırakıyor.

Türkiye'nin genç nüfusunun, toplam nüfuslarından fazla olduğu AB üyeleri arasında Yunanistan, Belçika ve Macaristan gibi ülkeler yer alıyor.

Apple mahkemeye sunduğu dosyada, OpenAI'ın donanım stratejisinin "baştan aşağı çalıntı ticari sırlara dayandığını" ve "yasa dışı olduğunu" savunurken, OpenAI'a katılan eski çalışanları Tang Yew Tan ve Chang Liu'yu suçladı.

Dava dosyasında, Tan'ın henüz Apple'da çalışan ve OpenAI'a iş başvurusunda bulunan adaylardan, mülakatlara Apple'a ait gizli donanım parçalarını getirmelerini istediği, Liu'nun da eski bir çalışma arkadaşının bilgisayarı üzerinden Apple ağına sızarak piyasaya sürülmemiş ürünlere ait onlarca gizli donanım dosyasını indirdiği öne sürüldü.

OpenAI'ın, Apple'dan ayrılma sürecindeki çalışanlara şirketin sistemlerine erişim sürelerini uzatabilmeleri için özel taktikler verdiği iddia edilen dosyada, OpenAI'ın donanım firmalarından Apple tarafından icat edilen özel bir metal kaplama tekniğini uygulamalarını istediğini ve bu firmaları "Apple'ın izni olduğuna" inandırarak yanılttığı iddia edildi.

Dosyada Apple, ticari sırların kullanımının derhal durdurulması, tüm gizli ve tescilli materyallerin iade edilmesi ve uğradığı zarara karşılık maddi tazminat ödenmesi talebinde bulundu.

Rusya Maliye Bakanlığı, 2026 yılının ilk yarısına ilişkin federal bütçe verilerini açıkladı.

Buna göre, federal bütçe gelirleri ocak-haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,8 artarak 18,62 trilyon rubleye yükseldi.

Bütçe giderleri de aynı dönemde yüzde 16,1 artışla 24,35 trilyon rubleye çıkarken, federal bütçe açığı 5,73 trilyon rubleyle Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yüzde 2,5'ine ulaştı.

Bakanlık, yıl başındaki yüksek açık seviyelerinin ağırlıklı olarak harcamaların önden finanse edilmesinden kaynaklandığını, ocak-haziran döneminde giderlerdeki hızlı artışta da sözleşmelerin hızlı şekilde imzalanması ve bazı sözleşmeli harcamalar için avans ödemelerinin etkili olduğunu bildirdi.

Ülkenin petrol ve doğal gaz gelirleri, yılın ilk yarısında petrol fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle yüzde 22,7 azalarak 3,66 trilyon rubleye geriledi.

Petrol ve doğal gaz dışı gelirler ise aynı dönemde yüzde 16,3 artarak 14,96 trilyon rubleye ulaştı.

Rusya'da bütçe giderleri, özellikle savunma sanayisine yönelik harcamalar nedeniyle son yıllarda önemli ölçüde arttı.

Eren Beksaç, Cüneyt Karadağ, İsmail Özdemir, Barış Seçkin, Derya Gülnaz Özcan, Muhammet İkbal Arslan, Salih Okuroğlu

Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi uluslararası basında geniş yer bulurken, haberlerde değişen güvenlik ortamında Türkiye'nin artan stratejik önemi, savunma sanayisindeki kapasitesi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın zirvedeki diplomatik rolü öne çıkarıldı.

New York Times (NYT) gazetesi, Ukrayna ve İran'daki savaşlar ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray'a dönüşünün Türkiye'nin NATO müttefikleri nezdindeki değerini artırdığını yazdı.

Gazete, Ankara'daki zirvede Türkiye'nin, gelişen savunma sanayisi ve NATO'nun ABD'den sonraki en büyük ordusuyla ittifakın geleceği açısından kritik görüldüğünü belirtirken, Trump'ın da zirveye Erdoğan ev sahipliği yaptığı için katılmayı kabul ettiğini söylediğini aktardı.

Politico'daki haberde, NATO Zirvesi'nin sonunda "tek bir net kazanan" bulunduğu belirtildi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "yerli savunma sanayisi alanında etkili bir müzakereci ve lider olarak öne çıkmayı başardığına" vurgu yapıldı.

Haberde liderlerin, Erdoğan'ın Trump'ı NATO'nun geleceğine ilişkin tartışmalara dahil etme becerisini övdüğü belirtilirken, Trump'ın da Türkiye ile ilişkilerin "muhtemelen hiç olmadığı kadar iyi" olduğunu söylediği ifade edildi.

Savunma haberleriyle tanınan Defence24, Avrupa'nın ciddi bir güvenlik mimarisi oluştururken Türkiye'yi dışarıda bırakamayacağını vurguladı.

Defence24’ün haberinde, Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük ordusuna ve gelişen savunma sanayisine sahip olduğu belirtilirken, Ankara Zirvesi'nin Türkiye'nin savunma sanayisini ve üretim kapasitesini Avrupalı müttefiklere sergilemesi açısından stratejik bir vitrin niteliği taşıdığı kaydedildi.

NATO Ankara Zirvesi, Alman basınında da öne çıktı

Alman Welt gazetesi, Ankara'daki NATO Zirvesi için "Türkiye yeni bir güç faktörü mü?" başlığını kullanırken, Trump'ın zirveye Erdoğan nedeniyle katıldığını söylediğini aktardı.

Gazete, Erdoğan'ın Trump'ın uzun yıllardır iyi kişisel ilişki sürdürdüğü az sayıdaki liderden biri olduğuna dikkati çekti.

Süddeutsche Zeitung, Ankara Zirvesi'ni NATO açısından kritik bir buluşma olarak değerlendirirken, Avrupa ülkelerinin savunma alanındaki yeni yatırımlarını sergileyerek ittifakın güçlendiği mesajını vermeyi amaçladığını yazdı.

Tagesschau, Erdoğan'ın zirve daha başlamadan prestij kazandığını belirterek, Trump'ın Ankara'ya gelmek istediğini ve Türkiye'nin NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahip vazgeçilmez bir bölgesel güç olarak öne çıktığını ifade etti.

Wirtschaftswoche gazetesi ise Erdoğan'ın Trump'a görkemli bir karşılama düzenlediğini aktarırken, karşılamanın samimi bir atmosferde gerçekleştiğini ve Trump'ın Türkiye'deki NATO Zirvesi'ne sadece Erdoğan için katıldığını söylediğini yazdı.

⁠Yunan basını Trump'ın F-35 açıklamalarını öne çıkardı

Yunan basınındaki haberlerde, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'ye F-35 satılması ve Türkiye’ye yönelik ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımların kaldırılmasına yeşil ışık yakan açıklamaları öne çıktı.

Yunanistan'ın en çok okunan haber sitelerinden in.gr, "Erdoğan, Trump ile görüşmesinde 'mücadeleyi' kazandı şimdi de 'savaşı' kazanmaya çalışıyor" başlıklı haberinde, Türkiye'nin stratejik öneminin önemli ölçüde arttığını kimsenin göz ardı edemeyeceğini yazdı.

Haberde, Trump'ın Ankara'da Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından karşılanmasının etkileyici olduğu belirtilirken, Trump'ın Erdoğan hakkındaki övgülerinin de dikkat çekici olduğu ifade edildi. Gazete, Türkiye'nin ilk izlenim mücadelesini kazandığını, F-35'leri ne zaman elde edeceğine dair net bir tarih alma savaşının ise sürdüğünü ileri sürdü.

Kathimerini gazetesi, "Övgüler ve F-35 için verilen sözler" başlıklı haberinde, Trump'ın F-35 ve CAATSA yaptırımlarına ilişkin açıklamalarına yer verirken, Trump'ın Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a övgülerde bulunduğunu ve Türkiye'yi diğer ülkelere göre daha sadık bir dost olarak tanımladığını aktardı.

SKAI TV ise "Erdoğan NATO Zirvesi'nin en büyük kazananı oluyor" başlıklı haberinde, Erdoğan'ın NATO Zirvesi'ni uluslararası alandaki yerini güçlendirmek ve F-35 konusunu yeniden gündeme getirmek için değerlendirdiği yorumunu yaptı.

Haberde, "NATO Zirvesi beklenmeyen bir siyasi kazanan ile tamamlanıyor gibi görünüyor. Bu kazanan NATO ittifakının bütünü değil, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan." ifadelerine yer verildi.

İtalyan basını, Trump’ın Avrupalıları eleştirirken Erdoğan’ı övdüğüne dikkati çekti

İtalyan basını da Ankara'daki NATO Zirvesi'nde ABD Başkanı Trump'ın Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmesinde yaptığı açıklamaları öne çıkardı.

La Repubblica gazetesi, Trump'ın Avrupalı müttefiklerden "hayal kırıklığı" duyduğunu söylediğini aktarırken, "Buraya Erdoğan için geldim." ifadelerini kullandığını yazdı.

Corriere della Sera gazetesi, "Trump sözleriyle NATO Zirvesi'ni sarsıyor" manşetini atarken, ilk sayfasında Trump'ın "dostu Erdoğan" ile görüştüğünü, Berlin, Paris ve Londra'yı eleştirdiğini aktardı.

Gazete, zirveye ilişkin bir başka haberinde ise Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in "Mehter Marşı" ile karşılandığına dikkati çekerek, "Böyle bir tercihin tesadüf olması zor." değerlendirmesine yer verdi.

La Stampa gazetesi, Trump'ın Avrupalı müttefiklerini eleştirirken basına açık etkinliklerde Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan "önemli bir dost" ve "önemli bir lider" olarak söz ettiğini yazdı.

Gazete, Trump'ın Erdoğan'a yönelik "Sen olmasaydın, NATO Zirvesi'ne gelmezdim." sözlerini aktarırken, F-35 savaş uçaklarının Türkiye'ye satışı için söz verdiğini kaydetti.

Il Messaggero gazetesi de zirvenin başında Trump'ın Türkiye'ye F-35 satışı için söz verdiğini yazdı.

Ankara'daki zirve İsviçre basınında da yer aldı

İsviçre'nin kamu yayın kuruluşu SRF, Ankara'daki zirveye ilişkin haberini "NATO'nun kader belirleyici toplantısı: Yeniden yapılanma mı, yoksa dağılma mı?" başlığıyla servis etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "zirveyi gücünü göstermek için kullandığı" yorumunun yer aldığı haberde, "Türkiye, hızla büyüyen bir silah sanayisine, NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip ve Akdeniz'den Karadeniz'e kadar olan geçiş yollarını kontrol ediyor." ifadeleri kullanıldı.

Haberde, Türkiye'nin Rusya ve Ukrayna arasında arabuluculuk yapabilen az sayıdaki ülkeden biri olduğu da kaydedildi.

Avusturya basını

Avusturya kamu yayın kuruluşu ORF, Ankara'daki NATO Zirvesi'ni "Eleştiri, tehdit ve Ankara için bir ikram" başlığıyla duyurdu.

Haberde, ABD Başkanı Trump'ın Avrupalı liderlere yönelik eleştirilerine yer verilirken, Türkiye açısından zirvenin öne çıkan gelişmelerinden birinin Washington'un Ankara'ya F-35 savaş uçağı satışını yeniden değerlendireceği mesajı olduğu belirtildi.

Trump'ın Türkiye'ye yönelik yaptırımların kaldırılabileceği yönündeki açıklamalarının Ankara açısından "bir ikram" niteliğinde değerlendirildiği aktarıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Trump'ı bizzat karşıladığı ve süvari birliği ile savaş uçaklarının yer aldığı "görkemli" bir tören düzenlendiği belirtilen haberde, Trump'ın Türkiye'yi "vefasıyla diğer müttefiklerden ayrılan" bir ülke olarak nitelendirdiği vurgulandı.

Avusturya Ticaret Odasının (WKO) dijital yayın platformu LOOKAUT, "Ankara'daki NATO Zirvesi: Türkiye neden birdenbire bu kadar önemli?" başlıklı analizinde, Türkiye'nin NATO'nun ABD'den sonraki ikinci büyük ordusuna sahip olduğunu, stratejik konumu ve büyüyen savunma sanayisiyle Avrupa güvenliği açısından öneminin arttığını yazdı.

Avusturya gazetesi Kurier ise zirveyi "Erdoğan NATO Zirvesi'nde Avrupa'nın kendisine ne kadar ihtiyaç duyduğunu gösteriyor" başlığıyla verdi.

Haberde, Erdoğan'ın "kendinden emin bir ev sahibi", Avrupalı liderlerin ise "çekingen konuklar" görüntüsü verdiği belirtilerek, "Ortadoğu'da yaşanan son gelişmeler, NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip Türkiye'nin jeopolitik önemini bir kez daha ortaya koydu." ifadeleri kullanıldı.

Bosna Hersek, Hırvatistan ve Slovenya

Bosna Hersek'in en çok okunan haber portallarından "Klix", Türkiye'nin 22 yıl sonra zirveye ev sahipliği yaptığını ve toplantıların olumlu geçtiğini okuyucularına aktararak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Çelik Kubbe" ve diğer hava savunma sistemleri konusunda yaptığı konuşmayı ön plana çıkardı.

Hırvatistan'da en çok takip edilen haber portalı "Index", Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın NATO müttefikleri arasındaki savunma kısıtlamalarının kaldırılması gerektiği sözlerine yer verdi.

Slovenya'nın kamu yayıncısı Slovenya Radyo ve Televizyonu (RTV SLO) ise Ankara'daki zirveyi, Türkiye'nin güçlenen savunma sanayisini vitrine çıkardığı bir fırsat olarak değerlendirdi.

ABD merkezli Apple, 25 Haziran'da Rus teknoloji şirketi VK'ye ait VKontakte, Odnoklassniki, VK Video, VK Music, VK Messenger, Mail, Dzen ve Skillbox dahil çok sayıda uygulamayı App Store'dan kaldırdı.

VK'den yapılan açıklamada, şirketin karara ilişkin önceden bilgilendirilmediği, uygulamaların iPhone ve iPad'lere artık indirilemediği ve güncellenemediği belirtildi.

Açıklamada, VK'nin herhangi bir yaptırım listesinde yer almadığına işaret edilirken, uygulamaların daha önce yüklendiği cihazlarda çalışmayı sürdürdüğü ancak kullanıcıların bildirim ve güncelleme sorunlarıyla karşılaşabileceği kaydedildi.

Apple, haziran başında da Rusya'nın ulusal mesajlaşma uygulaması MAX'ı App Store'dan kaldırdı.

MAX'ı daha önce cihazlarına yükleyen kullanıcıların uygulamayı kullanmayı sürdürdüğü ancak bildirim alamadığı, uygulamanın silinmesi halinde ise yeniden yüklenemediği açıklandı.

Rusya Dijital Kalkınma Bakanı Maksut Şadayev, Apple'ın gerekçe göstermeden aldığı kararın 20 milyondan fazla iPhone ve iPad kullanıcısının MAX'a erişimini etkilediğini belirtti.

Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığı da VK uygulamalarının kaldırılmasının siyasi gerekçelerle alındığını ve haksız rekabet oluşturabileceğini bildirerek, konunun incelenmesi için Rusya Federal Rekabet Servisine (FAS) başvurdu.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise Apple'ın Rus uygulamalarını uyarı yapmadan kaldırmasının şirketin ticari hizmet sağlayıcısı olarak güvenilirliğini sorgulattığını söyledi.

Rus makamlarının Apple'dan açıklama isteyeceğini belirten Peskov, gerekli açıklamaların yapılmaması halinde şirketle ilişkilerin geleceğine ilişkin değerlendirme yapılacağını ifade etti.

Rusya Devlet Duması Bilgi Politikası Komitesi Başkanı Sergey Boyarskiy de Apple'ın kararının siyasi nitelik taşıdığını belirterek, milyonlarca kullanıcının iletişim, eğlence ve eğitim hizmetlerine erişiminin sınırlandığını kaydetti.

Apple'a 4 milyar rublelik ceza riski

FAS, Apple'a gönderdiği uyarıda, iOS işletim sistemli cihazlarda Rus arama motorlarına yönelik ayrımcı koşulların kaldırılmasını ve yerli yazılımların önceden yüklenmesine ilişkin yasal şartların yerine getirilmesini istedi.

Kurum, iPhone ve iPad'lerde yabancı bir arama motorunun varsayılan olarak sunulduğunu, Rus arama motorlarını tercih eden kullanıcıların ayarları manuel olarak değiştirmek zorunda kaldığını bildirdi.

Apple'ın 15 Temmuz'a kadar gerekli adımları atmaması halinde rekabet yasası kapsamında soruşturma başlatılacağı, ihlal tespit edilmesi durumunda şirkete 4 milyar rubleye kadar para cezası uygulanabileceği belirtildi.

Rusya'da ithal edilen akıllı telefon, tablet ve bilgisayarlarda belirli Rus yazılımlarının önceden yüklenmesine ilişkin yasa 2021'de yürürlüğe girerken, Apple Rus makamlarıyla varılan uzlaşma doğrultusunda uygulamaları cihazlara doğrudan yüklemek yerine ilk kurulum sırasında kullanıcılara Rus yazılımlarını indirme seçeneği sunmuştu.

Ödeme imkanları da daralıyor

Rusya ile Batılı ülkeler arasındaki diplomatik ve ekonomik ilişkilerin bozulmaya başladığı 2022'den bu yana çok sayıda Rus bankasının, ödeme hizmetinin, harita uygulamasının ve diğer dijital platformların uygulamaları App Store'dan kaldırıldı.

Bazı bankacılık uygulamaları farklı isimlerle geçici olarak mağazaya dönse de kısa süre sonra yeniden kaldırılırken, kullanıcılar internet sürümleri veya bankaların şubelerde sunduğu alternatif yükleme yöntemlerine yöneldi.

Apple Pay'in ülkede kullanılamaması ve çeşitli VPN uygulamalarının Rusya'daki App Store'dan kaldırılması da iPhone kullanıcılarının karşılaştığı diğer sorunlar arasında yer alırken, Apple hesabına mobil operatör faturası üzerinden bakiye yükleme imkanı da 1 Nisan itibarıyla sona erdi.

Böylece kullanıcıların uygulama satın alma, uygulama içi ödeme, iCloud ve diğer aboneliklerde kullandığı son yerel ödeme yöntemlerinden biri de kaldırılmış oldu.

Apple ID kullanımı da sona eriyor

Rusya'da internet sitelerinde kullanıcıların Apple ID ve Google ID dahil yabancı servisler üzerinden yetkilendirilmesine idari para cezası öngören düzenleme de dün yürürlüğe girdi.

Yeni düzenlemeye göre, Rusya'daki kullanıcıların internet sitelerine giriş ve yetkilendirme işlemleri Rus telefon numarası, Gosuslugi adlı kamu hizmetleri uygulaması gibi sistemler üzerinden yapılabilecek. Söz konusu kuralın ihlali halinde vatandaşlara, yetkililere ve şirketlere para cezası uygulanacak.

Buna ilişkin örneklerden biri Rus harita ve navigasyon hizmeti 2GIS oldu.

Şirket, kullanıcılarına gönderdiği bildirimde, 6 Temmuz'dan itibaren Apple ID ve Google hesaplarıyla giriş seçeneğinin kullanılamayacağını duyurdu.

Böylece Apple ve iPhone'un Rusya'daki geleceğine ilişkin belirsizlik artarken, Rus yetkililer de kullanıcıların ve kurumların Android işletim sistemli cihazlara yönelmesi gerektiğine işaret ediyor.

Rusya’da iPhone kullanımı giderek zorlaşıyor

Dünyanın en popüler akıllı telefonlarından iPhone'u Rusya'da kullanmak giderek zorlaşırken, ödeme imkanlarının daralması ve Rusya'nın yabancı dijital hizmetlere yönelik düzenlemeleri kullanıcıların günlük yaşamına daha fazla yansıyor.

CNN'in, konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Beyaz Saray, gelişmiş yeteneklerinden dolayı OpenAI'dan GPT-5.6 modelinin yalnızca hükümet tarafından onaylanan sınırlı sayıdaki iş ortağına sunulmasını istedi.

Kaynaklar, Washington yönetimi ile OpenAI'ın GPT-5.6 sürümünü, siber güvenlik alanındaki gelişmiş yetenekleri nedeniyle ihracat kontrolü uygulaması getirilen Anthropic'in modeli Mythos ile "aynı seviyede" gördüğünü belirtti.

OpenAI'ın ise modelin piyasaya sürülmesini sınırlamayı kabul ettiği ifade edildi.

ABD merkezli teknoloji haber sitesi The Information, OpenAI ve Üst Yöneticisi (CEO) Sam Altman'ın bu hususla ilgili çalışanlara gönderdiği bilgi notuna ulaştı.

Bilgi notunda, hükümetin yeni modele erişiminin "müşteri bazında" onaylandığı aktarıldı.

Ayrıca, notta "ABD hükümetine bunun uzun vadede tercih ettiğimiz model olmadığını açıkça belirttik. Gelecek sürümler için daha sürdürülebilir bir yaklaşım geliştirmek üzere onlarla ve sektördeki diğerleriyle birlikte çalışacağız." ifadelerine yer verildi.

Beyaz Saray yetkilisi ise CNN'e yaptığı açıklamada, söz konusu teknolojinin risklerine yönelik ortak yaklaşımlar geliştirmek amacıyla gelişmiş yapay zeka laboratuvarlarıyla işbirliğinin sürdürüldüğünü kaydetti.

Öte yandan OpenAI konuya ilişkin yorum yapmadı.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, 13 Haziran'da yapay zeka şirketi Anthropic'in en gelişmiş modelleri "Mythos" ve "Fable" için ihracat kontrolü uygulaması başlatmıştı.

Beyaz Saray, "ulusal güvenlik tehdidi" gerekçesiyle yabancı hükümetler, şirketler ve bireylerin modellere erişimini yasaklama kararı almıştı. Bunun üzerine Anthropic, gelişmiş yapay zeka modellerini tüm kullanıcılar için devre dışı bırakmıştı.

Açıklamada, "Bu kararın kabul edilmesi, yasama sürecini tamamlamakta ve AB'nin istikrarlı, öngörülebilir ve karşılıklı yarar sağlayan bir transatlantik ticaret ilişkisine olan bağlılığını teyit ederken, Avrupa'nın ekonomik çıkarlarını korumak için gerekli önlemleri de muhafaza etmektedir." ifadesi kullanıldı.

Düzenlemeyle, ABD sanayi malları üzerindeki gümrük vergilerinin kalkacağı belirtilen açıklamada, geniş bir yelpazedeki ABD deniz ürünleri ve tarım ürünleri için tercihli pazar erişimi sağlanacağı kaydedildi.

Açıklamada, 2029 sonuna kadar geçerli düzenlemenin güçlendirilmiş koruma ve askıya alma mekanizmaları içerdiğine işaret edildi.

Söz konusu düzenlemeye geçen hafta da Avrupa Parlamentosu onayı verilmişti. Bu aşamadan sonra düzenleme AB Resmi Gazetesi'nde yayımlanarak yürürlüğe girecek.

AB ile ABD arasındaki ticaret anlaşması görüşmeleri, Temmuz 2025'te İskoçya'da ABD Başkanı Donald Trump'a ait Turnberry golf sahasında tamamlanmıştı.

Anlaşma kapsamında AB ülkeleri ABD ürünlerine gümrük tarifesi uygulamamayı kabul etmiş, buna karşılık ABD'nin AB ürünlerine yüzde 15 tarife uygulayacağı açıklanmıştı.

ABD Ticaret Bakanlığı, mayıs ayına ilişkin kişisel gelir ve tüketim harcamaları verilerini açıkladı. Buna göre, ülkede kişisel gelirler mayısta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,7 artış gösterdi.

Piyasa beklentisi kişisel gelirlerin bu dönemde yüzde 0,4 artacağı yönündeydi. Kişisel gelirler nisanda değişim göstermemişti.

Kişisel tüketim harcamaları da mayısta aylık bazda yüzde 0,7 arttı.

Bu dönemde yüzde 0,6 olan piyasa beklentilerinin üzerinde artan kişisel tüketim harcamaları, nisanda yüzde 0,4 yükselmişti.

Fed'in enflasyon göstergesi beklentilere paralel

Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise mayısta aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 4,1 arttı.

Yıllık bazda beklentiler dahilinde artan endeksin, aylık bazda yüzde 0,5 yükseleceği öngörülüyordu.

Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, nisanda aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 3,8 yükselmişti.

ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı, gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi de mayısta aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 3,4 arttı.

Aylık ve yıllık bazda beklentilere paralel artan çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, nisanda aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 3,3 yükselmişti.

Çin, aralarında savunma sanayisinde faaliyet gösteren Lockheed Martin, Raytheon ve Boeing'in iştiraklerinin bulunduğu 46 ABD şirketini kamu ihalelerinden menettiğini duyurdu.

Çin Maliye Bakanlığından yapılan açıklamada, 46 ABD şirketinin kamu ihalelerine katılımını kısıtlayan tedbirler alınmasına karar verildiği belirtildi.

Buna göre, Çin kamu ihale otoritelerinin, aralarında Lockheed Martin Corp, Raytheon Missiles & Defense, General Atomics Aeronautical Systems, Boeing Defence, Space & Security, General Dynamics Land Systems ile Lockheed Martin ve Raytheon ortaklığı Javelin Joint Venture'un olduğu 46 savunma sanayisi şirketinden ürün satın alması yasaklandı.

Çin Ticaret Bakanlığı da aralarında nadir toprak elementleri ve mıknatıs üreticileri MP Materials ve USA Rare Earth, motor ve elektronik güç sistemleri üreticisi Aveox, dron ve robot üreticileri Red Cat, Teal Drones, Jaia Robotics, uzay aracı ve savunma sistemleri parçaları üreticisi Ball Aerospace & Technologies şirketleri ile iştiraklerinin bulunduğu 10 ABD şirketine de ihracat yasağı getirildiğini açıkladı.

Açıklamada, Çinli şirketlerin söz konusu firmalara askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünleri satması, başka ülke şahıs ve şirketlerinin aynı nitelikteki Çin menşeli ürünleri bu firmalara transfer etmesi yasaklandı.

İhracat yasağının, Çin'in ulusal güvenliği ile çıkarlarını korumak, silahların yayılmasının önlenmesi ve diğer uluslararası yükümlülükleri yerine getirmek amacıyla alındığı kaydedilen açıklamada, bu tedbirin, ABD hükümetinin, bazı Çinli şirketleri kötü niyetle "askeri şirketler" listesine eklemesine yanıt olarak alındığı vurgulandı.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), 9 Haziran'da, Çin ordusuyla bağlantısının bulunduğunu iddia ettiği "askeri şirketler" listesine ülkenin önde gelen teknoloji firması Alibaba ile elektrikli araç üreticisi BYD gibi Çinli şirketleri dahil etmişti.

Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), 2025 yılına ilişkin nüfus verilerini açıkladı.

Buna göre, 2025 sonu itibarıyla ülkede yaşayanların sayısı bir önceki yıla kıyasla yaklaşık 110 bin (yüzde 0,1) azalarak 83,5 milyona geriledi. Nüfustaki bu daralmanın, artan doğal nüfus açığından (doğum-ölüm farkı) ve ülkeye yönelik net göçün hız kesmesinden kaynaklandığı belirtildi.

Ülkeye gelenler ile ülkeden ayrılanlar arasındaki farkı gösteren net göç rakamı, bir önceki yıl kaydedilen 430 bin seviyesinden 2025'te 235 bine geriledi.

Coğrafi bazda incelendiğinde, Doğu Almanya eyaletlerindeki nüfus yüzde 0,5 azalırken Batı Almanya'da bu düşüş yüzde 0,1 seviyesinde kaldı.

Berlin, Hamburg ve Bremen gibi şehir eyaletleri, nüfus artışı kaydeden eyaletler olarak öne çıktı.

Ülke nüfusu, Kovid-19 salgını nedeniyle göçün durma noktasına geldiği 2020 yılı hariç, 2011'den bu yana her yıl istikrarlı şekilde büyüme kaydetmişti.

"Baby Boomer" kuşağı yaş yapısını değiştiriyor

Mevcut demografik gelişmelerin ülkedeki yaş yapısını da önemli ölçüde dönüştürmesi dikkati çekti.

"Baby Boomer" kuşağı olarak adlandırılan 60 ila 79 yaş grubundaki nüfus yüzde 2,5 büyürken diğer tüm yaş gruplarında gerileme yaşandı.

Buna karşılık, İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki düşük doğum oranlarına sahip kuşakların bu yaşa ulaşması sebebiyle, 80 yaş ve üzerindeki nüfus 151 bin kişi azaldı.

Ülkede ayrıca 20 yaş altı çocuk ve genç nüfusu 88 bin, 20-59 yaş arası çalışan yetişkin nüfusu ise 409 bin geriledi.

Bu değişimle birlikte 60 yaş ve üzeri nüfusun toplam içindeki payı yüzde 31’e yükseldi. Yaş yapısı Almanlar ile yabancı nüfus arasında da ciddi farklılıklar gösterdi.

60 yaş ve üzeri nüfusun payı Alman vatandaşlarında yüzde 34,1 iken yabancılarda bu oran yüzde 13,4'te kaldı. Yabancı nüfusun yüzde 67,6'sının 20-59 yaş grubundaki üretken yetişkinlerden oluşması dikkati çekti.

Yabancı nüfus artış hızı yavaşladı

Almanya'daki yabancı nüfus geçen yıl 39 bin kişilik sınırlı bir artışla 12,4 milyona ulaştı. Bu artış, yabancı nüfusun 283 bin kişi arttığı bir önceki yıla ve mültecilerin yoğun olduğu 2015 ile 2022 yıllarına kıyasla son 15 yılın en düşük büyüme hızı olarak kayıtlara geçti.

Yabancı nüfusun toplam nüfus içindeki payı en yüksek yüzde 20 ile 20-59 yaş grubunda, en düşük ise yüzde 6,5 ile 60 yaş üzerinde ölçüldü.

Ülkedeki en büyük yabancı grup sıralamasında ise 1 milyon 385 bin kişiyle Türk vatandaşları ilk sıradaki yerini korudu.

Türkleri 1 milyon 167 bin ile Ukrayna, 856 bin ile Suriye, 763 bin ile Romanya ve 700 bin ile Polonya vatandaşları takip etti.

BM Güvenlik Konseyi (BMGK), "Orta Doğu'da Durum" başlığı altında Yemen'deki gelişmeleri ele almak üzere toplandı.

BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, ABD ile İran arasındaki barış mutabakatından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, "Umarım bu anlaşma bölge için bir dönüm noktası olur." dedi.

Grundberg, askeri açıdan Yemen içinde bir süredir "göreceli sakinliğin devam ettiğini" belirterek, "Ancak Yemen'deki çatışma çözülmedi, bitmedi ve her gün bu belirsiz statükonun bedelini Yemenliler ödüyor." ifadelerini kullandı.

Ülkenin ithalata bağımlılığı ve jeopolitik konumu nedeniyle son bölgesel çatışmaların Yemen ekonomisi üzerindeki baskıyı artırdığına dikkati çeken Grundberg, hükümetin öncelik verdiği ekonomik reformların yaşam koşullarının iyileştirilmesine katkı sağlaması gerektiğini söyledi.

Grundberg, hükümetin ülkedeki güvenliği artırmaya yönelik çabalarını memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, "Güvenlik ve ekonomik istikrara yapılan yatırımlar, güney meselesi de dahil olmak üzere diyalog ve uzlaşı yollarının güçlendirilmesi açısından önemlidir." ifadelerini kullandı.

"İnsani kriz hızlanıyor, açlık artıyor"

BM Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Tom Fletcher, Yemen'deki insani durumun kötüleştiğine dikkati çekerek, "İnsani kriz derinleşiyor, açlık artıyor. Müdahale kapasitemiz sınırlarına dayanmış durumda." ifadelerini kullandı.

Fletcher, "Sadece bir ay içinde temel gıda ihtiyaçlarını karşılayamayanların oranı yarıdan yaklaşık yüzde 60'a yükseldi. En ağır yoksunlukla karşı karşıya bulunanların oranı ise dörtte birden yaklaşık üçte bire çıktı." dedi.

Yemen'de nüfusun yarısından fazlasını oluşturan 18 milyonu aşkın kişinin şiddetli düzeyde açlıkla mücadele ettiğini belirten Fletcher, acil önlem alınmaması halinde durumun daha da kötüleşeceği uyarısında bulundu.

Ülkede 5 yaş altındaki 2,2 milyondan fazla çocuğun ciddi yetersiz beslenme sorunu yaşadığını kaydeden Fletcher, Yemen'e yönelik insani yardımlar için daha fazla finansman sağlanması ve yardım kuruluşlarının sahaya erişiminin artırılması çağrısı yaptı.

Japonya Merkez Bankası (BoJ), politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 1'e yükselterek 31 yılın en yüksek seviyesine çıkardı.

Asada Toichiro, Orta Doğu'daki gelişmelerin etkilerine ilişkin değerlendirmesinde, üretim ve istihdam üzerindeki aşağı yönlü risklerin fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü risklerden daha büyük olduğunu düşündüğünü, bu nedenle Banka'nın para piyasası operasyonlarına ilişkin mevcut yönlendirmesini korumasının uygun olacağını ifade etti.

BoJ'dan yapılan açıklamada, yüksek ham petrol fiyatlarının ekonomik faaliyet üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğu, buna karşın ekonominin genel olarak yüksek şirket karları ile istihdam ve gelir koşullarındaki iyileşme gibi unsurlarla desteklendiği bildirildi.

Ekonomide ciddi bir yavaşlama riskinin önceki döneme kıyasla azaldığı belirtilen açıklamada, hükümetin, yüksek enerji fiyatlarının hane halkı üzerindeki yükünü hafifletmeye yönelik tedbirler de dahil olmak üzere çeşitli önlemlerle ekonomiyi desteklemeyi sürdüreceği ifade edildi. Orta Doğu'ya yüksek düzeyde bağımlı olunan ham maddeler için alternatif tedarik kaynaklarının güvence altına alınması açısından ilerleme kaydedilmiş olmasının da bu değerlendirmede etkili olduğu belirtildi.

Açıklamada, bu doğrultuda Japonya ekonomisinin, büyüme hızının yavaşlamasına rağmen ılımlı büyümesini sürdüreceğini öngören temel senaryoyla genel olarak uyumlu bir seyir izlediği ifade edildi.

Ekonomik faaliyet ve fiyat gelişmelerinin yanı sıra finansal koşulları da değerlendiren Banka'nın, yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefine sürdürülebilir ve istikrarlı şekilde ulaşılması amacıyla parasal destek düzeyinin ayarlanmasının uygun olacağı sonucuna vardığı belirtildi.

Açıklamada, "Politika faiz oranındaki değişikliğin ardından destekleyici finansal koşulların korunması ve ekonomik faaliyetin güçlü şekilde desteklenmeye devam etmesi beklenmektedir." ifadesi kullanıldı.

"Para politikası gerektiği şekilde yürütülecek"

Açıklamada, BoJ'un ekonomik faaliyet, fiyatlar ve finansal koşullardaki gelişmelere bağlı olarak politika faiz oranını yükseltmeye ve parasal destekleme derecesini ayarlamaya devam edeceği vurgulandı.

Banka'nın, Orta Doğu'daki gelişmelerin Japonya ekonomisi üzerindeki etkisini yakından izlediği belirtilerek şunlar kaydedildi:

"Ekonomik faaliyet ile fiyatlara ilişkin görünümün temel senaryosunun gerçekleşme olasılığını ve görünüme yönelik riskleri incelerken, ayarlamanın zamanlamasını ve hızını değerlendirecektir. Banka, yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda, hedefin sürdürülebilir ve istikrarlı bir şekilde gerçekleştirilmesi perspektifiyle para politikasını gerektiği şekilde yürütecektir."

Banka, tahvil alımlarını azaltma planını açıkladı

Öte yandan BoJ, devlet tahvili alımlarına ilişkin yeni düzenlemeler konusunda da bilgi verdi. Açıklamada, para politikasında kademeli normalleşme sürecinin devam ettiği belirtilerek, uzun vadeli tahvil piyasasında oynaklığın artması halinde müdahale esnekliğinin korunacağı ve bazı vadelerde ihale sıklığının azaltılacağı bildirildi.

Buna göre Banka, Japon devlet tahvillerinin doğrudan alımlarında rekabetçi açık artırma yöntemi kapsamında aylık ihale sıklığını belirli vadelerde ayda 3'ten 2'ye indirecek. Düzenleme, özellikle 1 ila 25 yıl vadeli tahvilleri kapsarken, 25 yıl üzeri vadeli tahviller için mevcut ihale sıklığı korunacak.

Açıklamada ayrıca, Banka'nın 2027 yılının Ocak-Mart dönemine kadar her çeyrekte Japon devlet tahvillerinin planlanan aylık alım tutarını yaklaşık 200 milyar yen azaltacağı belirtildi.